Nghiên Cứu Đảo Ngữ Trong Tiếng Anh Và Tiếng Việt

Luận án tiến sĩ khảo sát cấu trúc ngữ nghĩa của hiện tượng đảo ngữ trong tiếng Anh và tiếng Việt, góp phần làm rõ sự khác biệt ngôn ngữ.

• Tác giả: Nguyễn Thị Quỳnh Hoa
• Người hướng dẫn: Nguyễn Văn Hiệp
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lý Luận Ngôn Ngữ
• Đề tài: Nghiên Cứu Đảo Ngữ Trong Tiếng Anh Và Tiếng Việt
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2004
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Về Đảo Ngữ Tiếng Anh và Việt

Nghiên cứu về đảo ngữ trong tiếng Anh và tiếng Việt là một lĩnh vực ngôn ngữ học thú vị, khám phá sự thay đổi trật tự từ và ảnh hưởng của nó đến ý nghĩa. Inversion, như được gọi trong tiếng Anh, không chỉ là một hiện tượng cú pháp mà còn liên quan mật thiết đến ngữ nghĩa, ngữ dụng và phong cách. Việc đối chiếu cấu trúc đảo ngữ giữa hai ngôn ngữ này giúp làm sáng tỏ những điểm tương đồng và khác biệt trong cách chúng ta diễn đạt ý tưởng và nhấn mạnh thông tin. Nghiên cứu này không chỉ có giá trị về mặt lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong việc giảng dạy và học tập ngoại ngữ, đặc biệt là giúp người học tiếng Anh hiểu rõ hơn về bản chất và cách sử dụng đảo ngữ trong tiếng Anh. Theo luận án tiến sĩ của Nguyễn Thị Quỳnh Hoa, đảo ngữ là một hiện tượng ngữ pháp dễ nhận diện trong tiếng Anh và đã được nhiều nhà Anh ngữ học quan tâm nghiên cứu.

1.1. Lịch sử Nghiên cứu Đảo Ngữ trong Tiếng Anh

Nghiên cứu về đảo ngữ trong tiếng Anh có một lịch sử lâu dài, bắt nguồn từ những phân tích cú pháp truyền thống và phát triển đến các lý thuyết ngôn ngữ học hiện đại. Các nhà ngôn ngữ học đã xem xét cách dùng đảo ngữ từ nhiều góc độ khác nhau, bao gồm cấu trúc, ngữ nghĩa, ngữ dụng và văn phong. Một số nghiên cứu tập trung vào việc phân loại các loại đảo ngữ khác nhau, chẳng hạn như đảo ngữ toàn phần và đảo trợ động từ, trong khi những nghiên cứu khác tập trung vào chức năng và mục đích sử dụng của đảo ngữ. Sự phát triển của ngôn ngữ học đối chiếu cũng góp phần làm phong phú thêm các nghiên cứu về đảo ngữ.

1.2. Nghiên Cứu Đảo Ngữ trong Tiếng Việt Góc Nhìn Ngữ Pháp và Phong Cách

Nghiên cứu về đảo ngữ trong tiếng Việt thường được tiếp cận từ hai góc độ chính: ngữ pháp và phong cách học. Trong ngữ pháp, đảo ngữ được xem xét như một sự thay đổi trật tự từ thông thường, có thể ảnh hưởng đến ý nghĩa và sự nhấn mạnh của câu. Từ góc độ phong cách học, đảo ngữ được coi là một biện pháp tu từ, được sử dụng để tạo ra hiệu ứng đặc biệt, chẳng hạn như tăng tính biểu cảm hoặc tạo sự bất ngờ. Các nhà nghiên cứu cũng đã chỉ ra rằng đảo ngữ có thể được sử dụng để liên kết các câu và đoạn văn, tạo ra sự mạch lạc và trôi chảy cho văn bản.

II. Thách Thức Khi So Sánh Đảo Ngữ Anh Việt Tìm Điểm Tương Đồng

Việc so sánh đảo ngữ Anh Việt đặt ra nhiều thách thức do sự khác biệt về cấu trúc cú pháp và loại hình ngôn ngữ giữa hai ngôn ngữ. Tiếng Anh là một ngôn ngữ có trật tự từ tương đối cố định, trong khi tiếng Việt linh hoạt hơn trong việc sắp xếp từ. Điều này có nghĩa là cấu trúc đảo ngữ có thể được sử dụng thường xuyên hơn trong tiếng Anh để nhấn mạnh hoặc thay đổi trọng tâm thông tin. Tuy nhiên, việc xác định các cấu trúc tương đương trong tiếng Việt đòi hỏi sự phân tích cẩn thận về ngữ nghĩa và ngữ dụng để đảm bảo rằng ý nghĩa ban đầu được giữ nguyên. Các yếu tố như trật tự từ, phân tích cú pháp và ngôn ngữ học đối chiếu đóng vai trò quan trọng trong việc vượt qua những khó khăn này. Một trong những khó khăn chính là xác định các ví dụ đảo ngữ thực sự trong tiếng Việt, vì trật tự từ linh hoạt có thể che giấu vị trí đảo ngữ thực sự.

2.1. Phân Tích Cú Pháp và Ngữ Pháp Đảo Ngữ Trong Hai Ngôn Ngữ

Phân tích cú pháp và ngữ pháp đảo ngữ trong tiếng Anh và tiếng Việt đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về cấu trúc câu và các quy tắc ngữ pháp của mỗi ngôn ngữ. Trong tiếng Anh, đảo ngữ thường liên quan đến việc di chuyển trợ động từ hoặc động từ chính ra trước chủ ngữ. Trong tiếng Việt, đảo ngữ có thể liên quan đến việc di chuyển bổ ngữ, trạng ngữ hoặc thậm chí cả vị ngữ lên đầu câu. Việc so sánh các quy tắc và mô hình cú pháp này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cách đảo ngữ hoạt động trong mỗi ngôn ngữ.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Xác Định Mục Đích Sử Dụng Đảo Ngữ

Một trong những khó khăn lớn nhất trong việc so sánh đảo ngữ Anh Việt là xác định mục đích sử dụng đảo ngữ trong mỗi ngôn ngữ. Đảo ngữ có thể được sử dụng để nhấn mạnh, tạo sự tương phản, hoặc liên kết các câu và đoạn văn. Tuy nhiên, tác dụng của đảo ngữ có thể khác nhau tùy thuộc vào ngữ cảnh và phong cách viết. Việc hiểu rõ văn phong đảo ngữ và phong cách viết đảo ngữ là yếu tố then chốt.

III. Giải Pháp Phương Pháp Đối Chiếu Ngôn Ngữ Phân Tích Inversion

Để giải quyết những thách thức trong việc so sánh đảo ngữ Anh Việt, một phương pháp đối chiếu ngôn ngữ chi tiết là cần thiết. Phương pháp này bao gồm việc phân tích các ví dụ đảo ngữ trong cả hai ngôn ngữ, xác định các điểm tương đồng và khác biệt về cấu trúc và ngữ nghĩa, và giải thích các yếu tố ngữ cảnh ảnh hưởng đến việc sử dụng đảo ngữ. Phân tích cần tập trung vào các kiểu câu đảo ngữ thường gặp trong mỗi ngôn ngữ và xem xét cách chúng được sử dụng trong các loại văn bản khác nhau. Phương pháp đối chiếu ngôn ngữ cũng cần xem xét các yếu tố văn hóa và xã hội có thể ảnh hưởng đến việc sử dụng đảo ngữ. Theo tài liệu, sơ đồ 0.1 trình bày các loại phân tích tương phản.

3.1. Phân Tích Ngữ Nghĩa và Ngữ Dụng Của Các Cấu Trúc Đảo Ngữ

Phân tích ngữ nghĩa và ngữ dụng của các cấu trúc đảo ngữ là một phần quan trọng của phương pháp đối chiếu ngôn ngữ. Cần phải xác định ý nghĩa của đảo ngữ trong mỗi câu hoặc đoạn văn, và xem xét cách đảo ngữ ảnh hưởng đến cách người nghe hoặc người đọc hiểu thông điệp. Phân tích ngữ dụng cũng cần xem xét mục đích của người nói hoặc người viết khi sử dụng đảo ngữ, và cách đảo ngữ được sử dụng để đạt được mục đích đó.

3.2. Sử Dụng Từ Điển Ngữ Pháp và Các Công Cụ Hỗ Trợ Phân Tích

Sử dụng từ điển ngữ pháp và các công cụ hỗ trợ phân tích có thể giúp cho việc so sánh đảo ngữ Anh Việt trở nên dễ dàng và chính xác hơn. Các công cụ này có thể cung cấp thông tin về cấu trúc, ngữ nghĩa và ngữ dụng của các cấu trúc đảo ngữ, cũng như các ví dụ về cách đảo ngữ được sử dụng trong các văn bản thực tế. Các công cụ này cũng có thể giúp xác định các điểm tương đồng và khác biệt giữa đảo ngữ trong hai ngôn ngữ.

IV. Ứng Dụng Cách Dùng Đảo Ngữ Hiệu Quả Trong Dịch Thuật và Giảng Dạy

Nghiên cứu về đảo ngữ Anh Việt có nhiều ứng dụng thực tiễn trong dịch thuật và giảng dạy ngoại ngữ. Trong dịch thuật, việc hiểu rõ về cấu trúc đảo ngữ và tác dụng của đảo ngữ giúp người dịch tạo ra các bản dịch chính xác và tự nhiên. Trong giảng dạy, việc cung cấp cho học sinh các ví dụ cụ thể về cách dùng đảo ngữ và giải thích rõ ràng về mục đích sử dụng đảo ngữ giúp họ hiểu rõ hơn về bản chất của đảo ngữ và sử dụng nó một cách hiệu quả. Cần nhấn mạnh tính đối xứng trong ngôn ngữ để học viên dễ dàng tiếp cận.

4.1. Hướng Dẫn Dịch Các Câu Chứa Đảo Ngữ Từ Anh Sang Việt

Dịch các câu chứa đảo ngữ từ tiếng Anh sang tiếng Việt đòi hỏi sự cẩn trọng và linh hoạt. Người dịch cần phải xác định mục đích sử dụng đảo ngữ trong câu gốc và tìm cách truyền tải ý nghĩa đó một cách tự nhiên trong tiếng Việt. Trong nhiều trường hợp, việc sử dụng các cấu trúc tương đương trong tiếng Việt, chẳng hạn như các câu nhấn mạnh hoặc các câu có trật tự từ đảo ngược, có thể là một giải pháp tốt.

4.2. Bài Tập Thực Hành Về Đảo Ngữ trong Tiếng Anh Cho Người Việt

Cung cấp các bài tập đảo ngữ thực hành về đảo ngữ trong tiếng Anh cho người Việt là một cách hiệu quả để giúp họ nắm vững kiến thức và kỹ năng sử dụng đảo ngữ. Các bài tập có thể bao gồm việc xác định cấu trúc đảo ngữ trong các câu, chuyển đổi các câu thông thường thành các câu có đảo ngữ, và sử dụng đảo ngữ để viết các đoạn văn ngắn. Đặc biệt nhấn mạnh đảo ngữ với 'no sooner', 'hardly', 'scarcely', 'only', 'never', 'seldom', 'rarely', 'little', 'not only', 'as'.

V. Kết Luận So Sánh Đảo Ngữ Anh Việt Hướng Nghiên Cứu Tương Lai

Nghiên cứu so sánh đảo ngữ Anh Việt là một lĩnh vực ngôn ngữ học đầy tiềm năng, hứa hẹn mang lại những hiểu biết sâu sắc về cách con người sử dụng ngôn ngữ để diễn đạt ý tưởng và nhấn mạnh thông tin. Trong tương lai, các nghiên cứu nên tập trung vào việc mở rộng phạm vi khảo sát, sử dụng các phương pháp phân tích dữ liệu lớn để xác định các mô hình sử dụng đảo ngữ phổ biến, và xem xét các yếu tố văn hóa và xã hội ảnh hưởng đến việc sử dụng đảo ngữ trong hai ngôn ngữ. Nghiên cứu sâu hơn về tính đối xứng trong ngôn ngữ sẽ là chìa khóa.

5.1. Đề Xuất Các Hướng Nghiên Cứu Mở Rộng Về Đối Chiếu Ngôn Ngữ

Nghiên cứu có thể mở rộng bằng cách xem xét đảo ngữ trong các ngôn ngữ khác, so sánh việc sử dụng đảo ngữ trong các loại văn bản khác nhau, và điều tra tác động của đảo ngữ đến việc hiểu và ghi nhớ thông tin. Đặc biệt là ngôn ngữ học đối chiếu trong kỷ nguyên số.

5.2. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Liên Ngành Về Đảo Ngữ

Để hiểu rõ hơn về đảo ngữ, cần có sự kết hợp giữa ngôn ngữ học, tâm lý học và xã hội học. Nghiên cứu liên ngành có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cơ chế nhận thức liên quan đến việc xử lý đảo ngữ, cũng như các yếu tố xã hội ảnh hưởng đến việc sử dụng đảo ngữ. Nghiên cứu cần tập trung vào cấu trúc nhấn mạnh và cấu trúc nhân mạnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài Đây là một đề tài khảo sát về hiện tƣợng đảo ngữ trong tiếng Anh (ĐNTA) trên cả hai bình diện cấu trúc và ngữ nghĩa, qua đó đối chiếu với tiếng Việt nhằm tìm ra các cách thể hiện tƣơng ứng của đảo ngữ tiếng Anh trong tiếng Việt để thấy đƣợc những tƣơng đồng và dị biệt giữa hai ngôn ngữ. Về mặt lí luận, di chuyển thành tố trong câu là hiện tƣợng bình thƣờng trong các ngôn ngữ. Điều này đã đƣợc sự xác nhận của nhiều nhà ngôn ngữ học [W.

Chafe 1976, Hoàng Trọng Phiến 1980, R. Quirk 1985, Phan Thiều 1988, Lƣu Vân Lăng (dẫn theo lần xuất bản 1998), Nguyễn Minh Thuyết 1998, D. Tiếng Anh và tiếng Việt đều là những ngôn ngữ SVO, trong đó vị trí thuận của chủ ngữ là ở trƣớc vị ngữ, vị trí điển hình của bổ ngữ là sau vị ngữ. Tuy nhiên, vẫn có nhiều trƣờng hợp chủ ngữ đƣợc đảo ra sau vị ngữ, bổ ngữ đƣợc đảo lên vị trí đầu câu, v.

“Đảo ngữ” trong tiếng Anh, tức “inversion”, là một hiện tƣợng ngữ pháp dễ nhận diện và đã đƣợc một số nhà Anh ngữ học quan tâm nghiên cứu. Là một quá trình cú pháp làm thay đổi trật tự các thành tố trong câu nhƣng không làm thay đổi các quan hệ ngữ pháp giữa các thành tố đó, ĐNTA gắn bó mật thiết với cấu trúc câu. Đảo ngữ liên quan đến khả năng di chuyển của các thành tố trong câu, do đó tất yếu gắn với sự khác biệt nào đó giữa các biến thể trật tự của câu: đó là sự khác biệt giữa một trật tự đƣợc cho là cơ bản, hay trật tự chuẩn, với những trật tự đƣợc hình thành nhờ vào hiện tƣợng đảo ngữ. Chắc hẳn sự khác biệt về trật tự nhƣ vậy (với tƣ cách là “cái biểu đạt”) sẽ thể hiện những khác biệt về nội dung (với tƣ cách là “cái đƣợc biểu đạt”).

Đây chính là một hệ quả của nguyên lí về tính hình tuyến của cái biểu hiện mà F. Saussure đã nêu ra trong “Giáo trình ngôn ngữ học đại cƣơng” [1955, tr. 126] khi bàn về bản chất TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 của tín hiệu ngôn ngữ: “Vốn là vật nghe đƣợc, cái biểu hiện diễn ra trong thời gian và có những đặc điểm vốn là của thời gian: a) nó có một bề rộng, và b) bề rộng đó chỉ có thể đo trên một chiều mà thôi: đó là một đƣờng chỉ, một tuyến.” Nhƣ vậy, tính hình tuyến của tín hiệu ngôn ngữ khiến cho ngƣời nói/ viết không thể cùng một lúc tạo ra hai yếu tố trong câu nói hay câu viết của mình. Do đó, tính hình tuyến cũng có vai trò nhất định đối với việc lựa chọn một cấu trúc câu cũng nhƣ xuất phát điểm của câu.

Tiếng Anh là một ngôn ngữ thiên chủ ngữ (subject-prominent language) và có chủ ngữ ngữ pháp (grammatical subject) đứng ở vị trí đầu tiên trong mô hình cấu trúc cơ bản của câu đơn trần thuật với tƣ cách là dạng thức chuẩn của câu (the canonical form of the sentence). Nhìn chung, có hai cách phân tích câu đã đƣợc áp dụng rộng rãi trong ngữ pháp tiếng Anh, cụ thể là nhƣ sau: ♦ Cách thứ nhất phân tích câu ra thành 5 thành phần bắt buộc: S (Subject), V (Verb), O (Object), C (Complement) và A (Adverbial); cách phân tích này cho kết quả là 7 mô hình cơ bản của câu đƣợc hình thành căn cứ vào khả năng kết hợp của các thành phần câu theo trật tự thông thƣờng của chúng, đó là: SV, SVO, SVC, SVA, SVOO, SVOC, SVOA. ♦ Cách thứ hai chia câu ra thành Chủ ngữ (Subject) và Vị ngữ (Predicate), Vị ngữ lại đƣợc chia nhỏ ra thành “Operator” (trợ động từ thứ nhất) và “Predication” (vị ngữ không ngôi). Cách phân tích thứ hai này đƣa đến hai mô hình cơ bản: “Subject + Predicate” và “Subject + Operator + Predication”.

Hiện tƣợng đảo ngữ xuất hiện trong những biến thể (variation) của các mô hình cơ bản nêu trên, cụ thể là nhƣ sau: Nếu chủ ngữ đứng sau động từ thì sẽ có 5 mô hình: VS, OVS, AVS , CVS và “Predication + Be + Subject”. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 Nếu chủ ngữ đứng sau trợ động từ thì sẽ có 3 mô hình: “Operator + Subject + Predication”, “Pro-form + Operator + Subject” và “X + Operator + Subject + Y” ( X: yếu tố đứng ở vị trí đầu câu; Y: phần còn lại của câu). Với những mô hình cấu trúc nhƣ vậy, các kiểu câu ĐNTA là bằng chứng cho thấy rằng thành tố tận cùng về bên trái (the left-most constituent) trong câu tiếng Anh không phải lúc nào cũng là chủ ngữ ngữ pháp (grammatical subject). Tuy nhiên, nếu chỉ đơn thuần liệt kê các mô hình cấu trúc nhƣ đã nêu thì sẽ khó tránh khỏi nguy cơ sa vào chủ nghĩa hình thức.

Vậy những mô hình ĐNTA có thể đƣợc xem xét và tiếp cận nhƣ thế nào về mặt ngữ nghĩa? Để chuyển tải nội dung của những câu ĐNTA, tiếng Việt sử dụng những cấu trúc gì và những phƣơng tiện gì trong những câu dịch tƣơng ứng? Việc đi tìm lời giải đáp cho những câu hỏi này chính là một trong những lí do chọn đề tài của chúng tôi. Từ góc độ lí luận, lời giải đáp cho những câu hỏi trên sẽ góp phần làm rõ những đặc trƣng loại hình của tiếng Anh và tiếng Việt, trƣớc hết, với tƣ cách là những ngôn ngữ phân tích tính và sau đó, cho thấy một số khác biệt mang tính nội bộ trong tổng thể những đặc điểm loại hình của hai ngôn ngữ, vốn khác biệt đáng kể so với những loại hình khác theo cách phân loại cổ điển. Về mặt thực tiễn, trong các sách ngữ pháp tiếng Anh hiện đang lƣu hành tại Việt nam, kể cả các giáo trình ngữ pháp ở bậc đại học, chúng tôi nhận thấy rằng hầu nhƣ chỉ có một sự liệt kê các trƣờng hợp đảo ngữ mà ít có sự phân tích về ngữ nghĩa đối với loại câu này. Mặt khác, từ thực tiễn dạy học tiếng Anh, với tƣ cách là một giáo viên, chúng tôi nhận thấy rằng ngƣời học luôn luôn có nhu cầu muốn đƣợc lí giải cụ thể về bản chất của ĐNTA để có đƣợc những hƣớng dẫn đúng đắn liên quan đến việc sử dụng loại câu này.

Thiết nghĩ một công trình nghiên cứu về cả hai bình diện cấu trúc và ngữ TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 nghĩa của ĐNTA sẽ góp phần mang lại cho ngƣời học một cái nhìn toàn diện hơn, thấu đáo hơn đối với vấn đề này - vấn đề của những câu đƣợc gọi là “không cơ bản” (non-basic) và biểu thị sự “lệch chuẩn” (deviation from the norm) nhƣng lại là một đặc trƣng của ngữ pháp tiếng Anh. Đồng thời với việc trình bày một cách nhìn đối với ĐNTA về cả hai phƣơng diện cấu trúc và ngữ nghĩa, chúng tôi tiến hành đối chiếu ĐNTA với tiếng Việt nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy ngoại ngữ trên cơ sở nhận biết những tƣơng đồng và dị biệt giữa hai ngôn ngữ. Qua việc thực hiện đề tài này, chúng tôi mong muốn góp phần giúp ngƣời Việt học tiếng Anh hiểu rõ bản chất của hiện tƣợng đảo ngữ; nhờ đó, khi nói và viết, ngƣời học có thể sử dụng các mô hình câu đảo ngữ nhằm đa dạng hoá và làm phong phú thêm cách diễn đạt của mình. Điều này sẽ góp phần vào thành công của ngƣời học trong giao tiếp bằng tiếng Anh.

Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận án đƣợc thể hiện một cách khái quát qua tên gọi của đề tài: “Khảo sát cấu trúc - ngữ nghĩa của hiện tƣợng đảo ngữ trong tiếng Anh và tiếng Việt”. Trong tên gọi này, có ba điểm chúng tôi muốn làm sáng tỏ: a- “Cấu trúc” đƣợc hiểu là “sự sắp xếp có quy tắc của các đơn vị ngôn ngữ để tạo thành một tổng thể có nghĩa” [Asher et al. Trong luận án này, các cấu trúc đảo ngữ đƣợc chúng tôi xem xét dƣới dạng các mô hình cú pháp đƣợc trừu tƣợng hoá từ những câu cụ thể, với các thành phần bắt buộc theo quan niệm của đại đa số các nhà Anh ngữ học. Hiện tƣợng đảo ngữ không làm thay đổi chức năng ngữ pháp cũng nhƣ vai nghĩa của các thành phần bị đảo.

So với mô hình của câu có trật tự thuận tƣơng ứng, mô hình câu đảo ngữ thể hiện sự khác biệt về trật tự sắp xếp các thành tố trong câu. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.01 5 b- “Ngữ nghĩa” của các câu đảo ngữ trong luận án này đƣợc chúng tôi hiểu không chỉ là nghĩa miêu tả hay nghĩa mệnh đề (descriptive meaning/propositional meaning) mà còn là nghĩa phi miêu tả hay nghĩa phi nội dung mệnh đề (non-descriptive meaning/non-propositional meaning). Đây là cách hiểu về ngữ nghĩa theo nghĩa rộng, dựa trên quan điểm của J. Theo quan điểm này, ngữ nghĩa đƣợc xem là đối tƣợng của “ngữ nghĩa học” hiểu theo nghĩa rộng, tức ngữ nghĩa học mà trong đó bao hàm cả những nội dung của ngữ dụng học.

Đỗ Hữu Châu, trong cuốn sách “Đại cƣơng ngôn ngữ học”, tập hai [2003, tr. 45], đã nêu rõ: “Ngữ nghĩa học hiểu theo nghĩa rộng có đối tƣợng là ngữ nghĩa nói chung, bao gồm cả ngữ nghĩa bị quy định bởi tính đúng - sai lôgic và ngữ nghĩa không bị quy định bởi tính đúng - sai lôgic”. Khi khảo sát ngữ nghĩa của đảo ngữ, luận án đặt trọng tâm nghiên cứu vào phần nghĩa phi miêu tả hay nghĩa phi nội dung mệnh đề, đƣợc giới hạn và cụ thể hoá trong ba chức năng của đảo ngữ, đó là: chức năng giới thiệu thực thể trong diễn ngôn, chức năng nhấn mạnh và chức năng liên kết. c- “Hiện tƣợng đảo ngữ” trong luận án này có nội hàm của thuật ngữ “inversion” của ngữ pháp tiếng Anh.

Bản thân thuật ngữ “đảo ngữ” đƣợc sử dụng trong luận án này chỉ là một cách gọi theo thói quen khi chuyển dịch thuật ngữ “inversion” sang tiếng Việt. Vì vậy, cách hiểu của chúng tôi đối với hiện tƣợng đảo ngữ không căn cứ vào cách chiết tự, chẳng hạn nhƣ “đảo” tức là “đổi ngƣợc vị trí” ra trƣớc hoặc sau đối với các yếu tố theo trật tự hình tuyến và “ngữ” là “cụm từ” có tƣ cách của một thành phần câu. Đối tƣợng nghiên cứu của luận án là loại câu trần thuật tiếng Anh có trật tự đảo. Đối tƣợng này đƣợc chúng tôi xác định dựa vào định nghĩa của Green [1982, tr.

120]: đảo ngữ là “những cấu trúc câu trần thuật mà trong đó (LUAN.01 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.01 6 chủ ngữ theo sau một phần hoặc toàn bộ các yếu tố của động ngữ”.