Đặc Điểm Thông Khí Trên Nhĩ Lượng Đồ Và CT Scan Xương Chũm Ở Bệnh Nhân Viêm Tai Giữa Mạn

Nghiên cứu về đặc điểm thông khí trên nhĩ lượng đồ và CT scan xương chũm ở bệnh nhân viêm tai giữa… 105 trang · Đại Học Y Dược Thành Phố Hồ Chí Minh · 2021.

• Tác giả: Đào Ngọc Hiển
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Ngọc Chất
• Trường học: Đại Học Y Dược Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tai Mũi Họng (Thính Học)
• Đề tài: Đặc Điểm Thông Khí Trên Nhĩ Lượng Đồ Và CT Scan Xương Chũm Ở Bệnh Nhân Viêm Tai Giữa Mạn
• Loại tài liệu: Luận Văn Chuyên Khoa Cấp II
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Sơ lược giải phẫu
• 1.2. Viêm tai giữa mạn
• 1.3. Đo trở kháng âm học
• 1.4. Những nghiên cứu thế giới và Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Phương tiện nghiên cứu
• 2.4. Các bước tiến hành nghiên cứu
• 2.5. Thu thập và xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm lâm sàng
• 3.2. Sự thông nước tai giữa trong phẫu thuật
• 3.3. CT Scan xương thái dương
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm lâm sàng
• 4.2. Đặc điểm xương chũm trên CT Scan xương thái dương trong VTG mạn thủng nhĩ
• 4.3. Nhĩ lượng đồ trên bệnh nhân VTG mạn thủng nhĩ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đặc Điểm Thông Khí Nhĩ Lượng Đồ Và CT Scan

Nghiên cứu về đặc điểm thông khí trên nhĩ lượng đồ và CT scan xương chũm ở bệnh nhân viêm tai giữa mạn là một lĩnh vực quan trọng trong y học. Viêm tai giữa mạn tính có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng, bao gồm mất thính lực vĩnh viễn. Việc hiểu rõ về thông khí nhĩ lượng đồ và hình ảnh CT scan giúp các bác sĩ đưa ra phương pháp điều trị hiệu quả hơn. Nghiên cứu này không chỉ cung cấp thông tin về tình trạng bệnh mà còn giúp cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.

1.1. Giới Thiệu Về Viêm Tai Giữa Mạn Tính

Viêm tai giữa mạn tính là tình trạng viêm kéo dài, thường gây ra bởi nhiễm trùng. Bệnh có thể dẫn đến tổn thương cấu trúc tai giữa và xương chũm. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời là rất quan trọng để ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng.

1.2. Vai Trò Của Thông Khí Trong Tai Giữa

Thông khí trong tai giữa rất quan trọng để duy trì áp lực bình thường và chức năng nghe. Sự tắc nghẽn trong hệ thống thông khí có thể dẫn đến viêm nhiễm và tổn thương cấu trúc tai. Nghiên cứu này sẽ phân tích vai trò của thông khí trong việc điều trị viêm tai giữa mạn tính.

II. Thách Thức Trong Đánh Giá Đặc Điểm Thông Khí

Đánh giá đặc điểm thông khí trên nhĩ lượng đồ và CT scan không phải là điều dễ dàng. Các yếu tố như độ chính xác của thiết bị, kỹ thuật thực hiện và kinh nghiệm của bác sĩ đều ảnh hưởng đến kết quả. Việc thiếu thông tin chính xác có thể dẫn đến chẩn đoán sai và điều trị không hiệu quả. Do đó, cần có các phương pháp chuẩn hóa để đảm bảo tính chính xác trong đánh giá.

2.1. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Đánh Giá

Nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến kết quả đánh giá, bao gồm kỹ thuật chụp CT, độ phân giải của hình ảnh và sự chuẩn bị của bệnh nhân. Việc hiểu rõ các yếu tố này giúp cải thiện độ chính xác trong chẩn đoán.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Phân Tích Dữ Liệu

Phân tích dữ liệu từ nhĩ lượng đồ và CT scan đòi hỏi sự chú ý đến chi tiết. Các bác sĩ cần phải có kiến thức vững về giải phẫu tai và các biến chứng có thể xảy ra để đưa ra chẩn đoán chính xác.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đặc Điểm Thông Khí

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp hiện đại để đánh giá đặc điểm thông khí trên nhĩ lượng đồ và CT scan. Các bệnh nhân được chọn lọc kỹ lưỡng và thực hiện các xét nghiệm cần thiết để thu thập dữ liệu chính xác. Phương pháp này không chỉ giúp xác định tình trạng bệnh mà còn cung cấp thông tin về sự phát triển của xương chũm.

3.1. Quy Trình Thực Hiện Nghiên Cứu

Quy trình nghiên cứu bao gồm việc thu thập thông tin từ bệnh nhân, thực hiện nhĩ lượng đồ và CT scan, sau đó phân tích dữ liệu thu được. Mỗi bước đều được thực hiện theo quy trình chuẩn để đảm bảo tính chính xác.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu Từ Nhĩ Lượng Đồ

Dữ liệu từ nhĩ lượng đồ được phân tích để xác định thể tích tai giữa và sự thông thoáng. Việc này giúp đánh giá tình trạng thông khí và đưa ra các phương pháp điều trị phù hợp.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Đặc Điểm Thông Khí

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối liên hệ rõ ràng giữa đặc điểm thông khí và tình trạng viêm tai giữa mạn tính. Các bệnh nhân có thông khí tốt hơn thường có kết quả điều trị khả quan hơn. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đánh giá thông khí trong quá trình điều trị.

4.1. Mối Quan Hệ Giữa Thông Khí Và Kết Quả Điều Trị

Nghiên cứu cho thấy rằng bệnh nhân có thông khí tốt hơn thường có khả năng hồi phục nhanh hơn. Điều này cho thấy rằng việc duy trì thông khí trong tai giữa là rất quan trọng cho quá trình điều trị.

4.2. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu Trong Thực Tiễn

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng trong thực tiễn để cải thiện phương pháp điều trị viêm tai giữa mạn tính. Các bác sĩ có thể sử dụng thông tin này để đưa ra quyết định điều trị chính xác hơn.

V. Kết Luận Về Đặc Điểm Thông Khí Trong Viêm Tai Giữa Mạn

Nghiên cứu về đặc điểm thông khí trên nhĩ lượng đồ và CT scan xương chũm đã chỉ ra rằng thông khí có vai trò quan trọng trong việc điều trị viêm tai giữa mạn tính. Việc đánh giá chính xác tình trạng thông khí giúp các bác sĩ đưa ra phương pháp điều trị hiệu quả hơn. Tương lai của nghiên cứu này có thể mở ra hướng đi mới trong việc điều trị và quản lý bệnh viêm tai giữa.

5.1. Tương Lai Của Nghiên Cứu Về Thông Khí

Nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc phát triển các phương pháp mới để cải thiện thông khí trong tai giữa. Điều này có thể giúp giảm thiểu biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Các Nghiên Cứu Tiếp Theo

Các nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc xác định các yếu tố ảnh hưởng đến thông khí trong tai giữa. Việc này sẽ giúp cải thiện hiểu biết về bệnh lý và phát triển các phương pháp điều trị hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Viêm tai giữa mạn tính thủng nhĩ là một trong những bệnh lý nhiễm trùng đường hô hấp trên phổ biến nhất trong chuyên khoa Tai Mũi Họng, chiếm tỷ lệ mắc bệnh cao trong cộng đồng và là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến suy giảm thính lực kéo dài. Theo các thống kê dịch tễ học lâm sàng, có tới 71,7% bệnh nhân viêm tai giữa mạn tính gặp tình trạng rối loạn chức năng vòi nhĩ, gây cản trở nghiêm trọng quá trình thông khí tự nhiên từ vùng vòm mũi họng vào hòm tai. Vấn đề then chốt trong sinh lý bệnh học là sự tắc nghẽn con đường dẫn lưu và trao đổi khí qua eo nhĩ lên thượng nhĩ và sào bào xương chũm. Khi trục thông khí này bị bít tắc bởi các dải xơ, mô hạt viêm hoặc khối cholesteatoma, niêm mạc tai giữa sẽ rơi vào tình trạng thiếu dưỡng khí mạn tính, dẫn đến tỷ lệ tái thủng màng nhĩ sau phẫu thuật tạo hình lên đến 30%.

Nghiên cứu được thực hiện với mục tiêu tổng quát là khảo sát toàn diện đặc điểm thông khí trên nhĩ lượng đồ và hình ảnh cắt lớp vi tính (CT Scan) xương chũm ở bệnh nhân viêm tai giữa mạn thủng nhĩ. Các mục tiêu chuyên biệt bao gồm: phân tích hình thái xương thái dương trên CT Scan, xác định thể tích tai đo bằng trở kháng âm học và đánh giá mối tương quan giữa thể tích tai với mức độ thông thoáng thực tế của tai giữa. Đề tài được triển khai tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian 10 tháng, từ tháng 9/2020 đến tháng 6/2021.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện ở việc cung cấp một quy trình thăm dò không xâm lấn, hỗ trợ bác sĩ phẫu thuật đưa ra quyết định chính xác về việc có cần thiết phải mở sào bào xương chũm hay không. Ứng dụng kết quả này giúp nâng tỷ lệ thành công của phẫu thuật vá nhĩ đơn thuần từ khoảng 70% ở nhóm có rối loạn thông khí lên trên 87% ở nhóm được đánh giá và xử trí thông khí tối ưu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết khí động học tai giữa và các mô hình sinh lý bệnh học thính học hiện đại:

• Quy luật Boyle-Mariotte và sự điều hòa áp lực tai giữa: Áp lực tai giữa là hàm số phụ thuộc vào số lượng phân tử khí và thể tích khoang chứa theo phương trình $P \times V = \text{const}$. Hệ thống thông bào xương chũm đóng vai trò như một khoang đệm khí dự trữ thụ động. Sự trao đổi khí liên tục qua hệ thống mao mạch niêm mạc tạo ra độ chênh lệch áp lực khí nitơ khoảng 5,8 kPa so với mạch máu. Khi chênh lệch áp lực vượt ngưỡng 2,5 kPa mà vòi nhĩ hoặc eo nhĩ bị tắc, hiện tượng thẩm thấu dịch và hình thành mô hạt viêm sẽ lập tức diễn ra.
• Mô hình trở kháng âm học và nhĩ lượng đồ: Dựa trên nguyên lý đo độ thông thuận ở tần số âm dò chuẩn 226 Hz với buồng chuẩn 2,0 cc. Khi màng nhĩ bị thủng hoàn toàn, chỉ số thể tích đo được trên máy không chỉ đơn thuần là thể tích ống tai ngoài (bình thường từ 0,6 đến 1,5 ml, trung bình 1,1 ml ở người trưởng thành) mà chính là tổng thể tích của ống tai ngoài kết hợp với toàn bộ khoang hòm nhĩ và hệ thống tế bào khí xương chũm còn thông thương.
• Hệ thống các khái niệm then chốt: Khái niệm eo nhĩ như một khe hẹp giải phẫu quyết định sự thông khí giữa tầng dưới và tầng trên hòm nhĩ; hệ thống thông bào xương chũm chia làm ba thể giải phẫu gồm thể thông bào, thể xốp và thể đặc ngà; cùng khái niệm thông nước tai giữa trong phẫu thuật như một tiêu chuẩn vàng thực nghiệm để kiểm tra sự thông suốt của trục dẫn lưu.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng thiết kế mô tả cắt ngang có theo dõi, kết hợp kiểm chứng can thiệp trong phẫu thuật.

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu thực hiện trên 65 bệnh nhân (tương ứng 65 tai bệnh) được chẩn đoán xác định viêm tai giữa mạn thủng nhĩ trên 3 tháng và có chỉ định phẫu thuật. Phương pháp chọn mẫu thuận tiện có chủ đích được áp dụng, tuân thủ các tiêu chuẩn chọn bệnh nghiêm ngặt và loại trừ các trường hợp có tiền sử chấn thương vỡ xương đá, dị tật bẩm sinh hoặc khối u vùng tai - xương chũm.
• Nguồn dữ liệu và quy trình thu thập: Dữ liệu được thu thập liên tục từ tháng 9/2020 đến tháng 6/2021 qua ba bước chuẩn hóa:
  1. Đo nhĩ lượng đồ tiền phẫu bằng máy đo trở kháng tự động với đầu dò phát âm 226 Hz ở cường độ 85 dB SPL để ghi nhận chính xác giá trị thể tích tai.
  2. Chụp CT Scan xương thái dương đa dãy với các lát cắt siêu mỏng có độ dày dưới 1,0 mm trên cả hai bình diện cắt ngang và bình diện đứng ngang, sử dụng cửa sổ xương với độ rộng cửa sổ 4000 HU và mức cửa sổ 700 HU.
  3. Thực hiện nghiệm pháp bơm thông nước muối sinh lý qua hòm nhĩ trong lúc phẫu thuật dưới kính hiển vi để đánh giá trực quan sự lưu thông dịch từ trung nhĩ lên sào bào.
• Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Toàn bộ dữ liệu được xử lý bằng phần mềm thống kê y học chuyên dụng. Phương pháp kiểm định Chi bình phương và hệ số tương quan thứ bậc Spearman được lựa chọn vì tính ưu việt trong việc xác định mối liên hệ phi tham số giữa các biến số định lượng thể tích âm học và các biến số phân loại hình ảnh học, đảm bảo độ tin cậy thống kê với mức ý nghĩa $p < 0,05$.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích dữ liệu lâm sàng và cận lâm sàng trên 65 trường hợp đã ghi nhận các kết quả cụ thể:

• Giá trị thể tích tai trên nhĩ lượng đồ: Thể tích tai trung bình đo được ở nhóm tai bệnh thủng nhĩ đạt 2,45 ± 0,82 ml, dao động từ giá trị thấp nhất là 0,95 ml đến cao nhất là 5,10 ml. Tỷ lệ các trường hợp có thể tích tai mở rộng trên 2,0 ml chiếm khoảng 58,5%, phản ánh sự tham gia của một phần hệ thống thông bào chũm vào khoang đo âm học.
• Đặc điểm hình thái xương chũm trên CT Scan: Thể xương chũm đặc ngà và xốp chiếm tỷ lệ áp đảo với 69,2% (trong đó thể đặc ngà chiếm 41,5% và thể xốp chiếm 27,7%), trong khi thể thông bào phát triển tốt chỉ chiếm 30,8%. Nhóm bệnh nhân có thời gian mắc bệnh kéo dài trên 5 năm có tỷ lệ sào bào thu nhỏ và xương chũm xơ hóa cao gấp 2,4 lần so với nhóm có thời gian bệnh dưới 2 năm.
• Tình trạng tắc nghẽn eo nhĩ và đối chiếu phẫu thuật: Hình ảnh CT Scan ghi nhận tỷ lệ tắc nghẽn eo nhĩ do màng xơ hoặc mô hạt viêm là 53,8%. Khi kiểm tra nghiệm pháp thông nước trong phẫu thuật, tỷ lệ tai không thông nước lên sào bào chiếm 52,3%, cho thấy sự trùng khớp rất cao giữa chẩn đoán hình ảnh tiền phẫu và thực tế phẫu trường.
• Tương quan giữa thể tích đo và độ thông thoáng tai giữa: Phân tích đường cong hiệu năng cho thấy ngưỡng thể tích tai cắt ngang ở mức 1,85 ml có giá trị dự đoán thông thoáng tai giữa với độ nhạy đạt 87,1% và độ đặc hiệu đạt 82,4%.

Thảo luận kết quả

Các dữ liệu nghiên cứu được biểu diễn trực quan thông qua biểu đồ tương quan phân tán giữa giá trị thể tích đo được và thời gian mắc bệnh, kết hợp cùng bảng đối chiếu chéo đa biến giữa kết quả nhĩ lượng đồ, mức độ mờ sào bào trên CT Scan và khả năng lưu thông nước trong phẫu thuật.

Về mặt cơ chế bệnh sinh, thời gian viêm nhiễm tai giữa kéo dài khiến các đợt bùng phát mủ tái diễn liên tục. Niêm mạc vùng eo nhĩ – nơi vốn có cấu trúc khe hẹp giải phẫu phức tạp – sẽ tăng sinh mô hạt và lắng đọng chất nền ngoại bào tạo thành các dải xơ vĩnh viễn. Khi eo nhĩ bị bít lấp hoàn toàn, khoang hòm nhĩ bị cô lập khỏi thượng nhĩ và sào bào chũm. Lúc này sóng âm của máy đo nhĩ lượng chỉ truyền trong giới hạn ống tai ngoài và phần trước trung nhĩ, làm cho giá trị thể tích đo được sụt giảm xuống dưới mức 1,8 ml, tương đương với thể tích của một tai kín bình thường. Ngược lại, khi trục thông khí còn bảo tồn, toàn bộ thể tích khí hóa của sào bào và các nhóm thông bào quanh sào đạo (có thể đạt từ 2,0 đến trên 6,5 cm³) sẽ được cộng gộp vào kết quả đo.

So sánh với các công trình nghiên cứu thính học trên thế giới, kết quả này hoàn toàn tương thích với các nhận định của các tác giả quốc tế khi khẳng định nhĩ lượng đồ tần số 226 Hz là công cụ gián tiếp nhưng cực kỳ nhạy bén để đo lường thể tích khí hóa thực tế của xương thái dương. Điều này bác bỏ quan niệm cũ cho rằng đo trở kháng không mang lại giá trị chẩn đoán trên màng nhĩ đã thủng.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bằng chứng định lượng thu được, nghiên cứu đưa ra 4 khuyến nghị can thiệp cụ thể:

1. Chỉ định đo nhĩ lượng đồ thường quy cho 100% bệnh nhân trước phẫu thuật tai: Các bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng cần đưa xét nghiệm đo thể tích tai bằng nhĩ lượng đồ vào gói thăm dò tiền phẫu bắt buộc cho mọi bệnh nhân viêm tai giữa mạn thủng nhĩ, thực hiện trong vòng 24 đến 48 giờ trước ngày phẫu thuật nhằm đánh giá sơ bộ độ thông suốt của khoang tai.
2. Cá thể hóa chỉ định mở sào bào dựa trên ngưỡng thể tích: Phẫu thuật viên nên áp dụng ngưỡng giá trị thể tích V dưới 1,8 ml kết hợp với hình ảnh mờ eo nhĩ trên phim CT Scan làm tiêu chuẩn chỉ định mở sào bào giải phóng bít tắc, hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ thất bại và tái thủng màng nhĩ xuống dưới 5% trong thời gian theo dõi 12 tháng sau mổ.
3. Chuẩn hóa quy trình đọc phim CT Scan xương thái dương đa lát cắt: Khoa Chẩn đoán hình ảnh cần phối hợp với khoa Tai Mũi Họng thiết lập bảng kiểm đánh giá chi tiết 5 vị trí xung yếu gồm: độ thông thoáng eo nhĩ, kích thước sào đạo, mức độ khí hóa quanh sào bào, tình trạng chuỗi xương con và sự sa thấp của màng não hay xoang tĩnh mạch bên trên các lát cắt có độ dày không quá 0,625 mm.
4. Tổ chức các khóa đào tạo cập nhật kiến thức thính học lâm sàng: Các bệnh viện chuyên khoa và trường đại học y dược cần định kỳ 6 tháng một lần tổ chức tập huấn chuyên sâu cho tối thiểu 50 bác sĩ và kỹ thuật viên về phương pháp biện giải kết quả trở kháng âm học kết hợp hình ảnh cắt lớp vi tính trong điều trị phẫu thuật tai.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo chuyên môn giá trị cho nhiều nhóm đối tượng trong ngành y tế:

• Bác sĩ phẫu thuật Tai Mũi Họng: Khai thác các tiêu chí định lượng về thể tích và hình thái học để lập kế hoạch phẫu thuật chính xác, lựa chọn phương pháp vá nhĩ đơn thuần hay kết hợp mở thông hang chũm với độ tin cậy trên 90%.
• Bác sĩ và Kỹ thuật viên Thính học: Nắm vững cơ chế âm học và ứng dụng mở rộng của máy đo nhĩ lượng trong việc đánh giá thể tích tai thủng nhĩ, tối ưu hóa quy trình chẩn đoán chức năng thông khí.
• Bác sĩ Chẩn đoán hình ảnh: Nâng cao kỹ năng phân tích các mốc giải phẫu tinh vi của xương thái dương, đặc biệt là vùng eo nhĩ và hệ thống tế bào khí chũm trên phim CT Scan đa lát cắt nhằm phục vụ trực tiếp cho phẫu trường.
• Học viên sau đại học và Nghiên cứu sinh: Tiếp cận một mô hình nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết vật lý âm học, hình ảnh học cắt lớp vi tính và thực nghiệm phẫu thuật lâm sàng để làm tài liệu đối chiếu cho các đề tài nghiên cứu chuyên khoa.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao cần đo nhĩ lượng đồ khi màng nhĩ của bệnh nhân đã bị thủng?

Khi màng nhĩ bị thủng, máy đo trở kháng âm học không ghi nhận được đỉnh áp lực thông thường nhưng sẽ đo được tổng thể tích khí của toàn bộ hệ thống ống tai ngoài, hòm nhĩ và tế bào khí xương chũm. Chỉ số thể tích này giúp bác sĩ xác định nhanh chóng trục thông khí từ trung nhĩ lên sào bào có bị tắc nghẽn hay không mà không cần can thiệp xâm lấn.

CT Scan xương thái dương đóng vai trò gì trong việc đánh giá thông khí tai giữa?

Chụp CT Scan với lát cắt dưới 1,0 mm cung cấp hình ảnh giải phẫu không gian ba chiều rõ nét về cấu trúc xương chũm (thể thông bào, thể xốp hay đặc ngà) và tình trạng của eo nhĩ. Phim chụp cho phép phát hiện chính xác các tổn thương bít tắc do mô hạt hoặc dải xơ với độ chính xác trên 85% khi đối chiếu với thực tế phẫu thuật.

Khi chỉ số thể tích V trên nhĩ lượng đồ dưới 1,8 ml thì có bắt buộc phải mổ mở xương chũm không?

Chỉ số thể tích V dưới 1,8 ml là dấu hiệu cảnh báo tình trạng tắc nghẽn khoang sau của tai giữa. Tuy nhiên, phẫu thuật viên cần kết hợp đánh giá mức độ tổn thương trên phim CT Scan và thăm khám nội soi để quyết định mở sào bào làm sạch bệnh tích, nhằm đảm bảo tỷ lệ thành công của phẫu thuật vá nhĩ đạt trên 87%.

Thử nghiệm bơm thông nước trong phẫu thuật được tiến hành như thế nào?

Trong quá trình mổ dưới kính hiển vi, phẫu thuật viên tiến hành bơm nhẹ nhàng dung dịch nước muối sinh lý từ hòm nhĩ qua eo nhĩ lên sào bào để quan sát dòng chảy trào ra. Tỷ lệ không thông nước trong nghiên cứu là 52,3%, có mối tương quan thuận rất chặt chẽ với những trường hợp có thể tích V thấp đo trước mổ.

Thời gian mắc bệnh viêm tai giữa ảnh hưởng thế nào đến cấu trúc xương chũm?

Bệnh nhân có thời gian chảy mủ tai kéo dài trên 5 năm có nguy cơ xơ hóa và đặc ngà xương chũm cao gấp 2,4 lần so với nhóm mới mắc bệnh dưới 2 năm. Quá trình viêm mạn tính kéo dài liên tục phá hủy các vách thông bào, làm giảm thể tích đệm khí tự nhiên và gây khó khăn lớn cho việc phục hồi thính lực sau này.

Kết luận

• Công trình đã khẳng định giá trị chẩn đoán vượt trội của việc kết hợp đo nhĩ lượng đồ với chụp CT Scan xương thái dương trong đánh giá động học thông khí tai giữa.
• Xác lập giá trị thể tích tai trên nhĩ lượng đồ như một chỉ số định lượng khách quan giúp tiên lượng mức độ thông suốt của trục eo nhĩ – sào bào trước mổ.
• Chứng minh sự tương đồng cao giữa hình ảnh tắc nghẽn trên phim CT Scan (53,8%) với nghiệm pháp thử thông nước thực tế trong phẫu trường (52,3%).
• Đưa ra tiêu chuẩn khoa học hỗ trợ phẫu thuật viên cá thể hóa chỉ định can thiệp xương chũm, giúp tối ưu hóa tỷ lệ liền màng nhĩ và cải thiện sức nghe cho người bệnh.
• Đóng góp một quy trình thăm dò chức năng tai toàn diện, kết nối hiệu quả giữa lâm sàng Tai Mũi Họng, Thính học và Chẩn đoán hình ảnh.

Kế hoạch tiếp theo đề xuất mở rộng nghiên cứu đa trung tâm trên cỡ mẫu từ 200 bệnh nhân trong giai đoạn tới nhằm củng cố các ngưỡng chẩn đoán thính học. Quý đồng nghiệp và các nhà khoa học quan tâm có thể tra cứu toàn văn luận văn tại thư viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh để ứng dụng hiệu quả vào thực hành điều trị lâm sàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU Viêm tai giữa mạn xảy ra trên toàn thế giới và góp phần gây mất thính lực suốt đời [36], bệnh thường gặp cần được điều trị cẩn trọng do các biến chứng nặng có thể xảy ra. Trong thời đại kháng sinh, lạm dụng kháng sinh dẫn đến tình trạng bội nhiễm vi trùng làm cho viêm tai giữa mạn mủ gây nhiều biến chứng. Các biến chứng nội sọ do viêm tai giữa : áp xe não, áp xe ngoài màng cứng, áp xe dưới màng cứng, huyết khối xoang tĩnh mạch bên,…[17, 31]. Các biến chứng này thường nặng, đe dọa tính mạng đặc biệt ở các quốc gia đang phát triển và dân số có điều kiện kinh tế xã hội thấp [5].

Trong cơ chế bệnh sinh của thể viêm tai giữa mủ mạn hay còn gọi là viêm tai xương chũm, sự thông khí (thông thương) trong tai giữa, khí di chuyển từ vòi nhĩ đến trung nhĩ lên thượng nhĩ và sang hang chũm cùng với các tế bào khí trong xương chũm, có vai trò rất quan trọng.[16] Nếu con đường này bị tắc nghẽn thì phải giải quyết sự tắc nghẽn trước khi phục hồi màng nhĩ. Để đánh giá sự tắc nghẽn một số tác giả khuyên nên mở vào hang chũm trước để đánh giá sự thông thương này. Một số tác giả sử dụng máy đo trở kháng tai giữa để đánh giá thể tích tai giữa trên bệnh nhân thủng nhĩ qua đó đánh giá sự thông thương của con đường thông khí trong tai giữa. Bởi vì thể tích tai ngoài (V) trong kết quả của nhĩ lượng đồ nếu màng nhĩ thủng chính là tổng của thể tích tai giữa (hòm nhĩ và hệ thống tế bào hơi trong xương chũm) và thể tích ống tai ngoài (giữa núm tai và màng nhĩ)[41].

Do đó chỉ số (V) phụ thuộc vào sự phát triển của hệ thống tế bào hơi trong xương chũm và sự thông khí trong tai giữa. Như vậy đo nhĩ lượng đồ trước phẫu thuật trên bệnh nhân viêm tai giữa mạn thủng nhĩ là cách đơn giản, hiệu quả. để đánh giá sự thông thoáng trong tai giữa nên chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Đặc điểm thông khí trên nhĩ lượng đồ và CT Scan xương chũm trên bệnh nhân viêm tai giữa mạn thủng nhĩ tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Thành phố Hồ Chí Minh từ tháng 9/2020 - 6/2021”. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU Mục tiêu tổng quát: Khảo sát đặc điểm thông khí trên nhĩ lượng đồ và CTScan xương chũm.

Mục tiêu chuyên biệt: 1/ Khảo sát đặc điểm CTScan xương thái dương. 2/ Đặc điểm thể tích V tai ( ống tai ngoài + hòm nhĩ ) đo bằng nhĩ lượng đồ. 3/ Tương quan giá trị thể tích V tai ( ống tai ngoài + hòm nhĩ ) và sự thông thoáng tai giữa. CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN 1.

Sơ lƣợc giải phẫu Xương thái dương là xương đôi, nằm một phần ở phần bên của hộp sọ, một phần ở đáy sọ, làm nền cho vùng thái dương. Xương thái dương gồm có 3 phần: phần trai, phần đá, phần nhĩ. Phần trai: dẹt và hơi lồi như con trai, có mỏm gò má gắn ở mặt ngoài, góp phần tạo thành bên của hộp sọ. Phần đá có dạng hình tháp, đáy hướng ra ngoài (có phần lồi là mỏm chũm), và đỉnh hướng vào trong.

Phần đá gắn vào phía sau dưới của phần trai và nằm ngang nên góp phần tạo thành nền sọ. Phần nhĩ: có dạng như một bảng lõm hình tứ giác, úp vào mặt dưới phần đá để khép kín ống tai ngoài, hòm nhĩ và vòi nhĩ. Xƣơng thái dƣơng mặt ngoài “Nguồn: Cummings Otolaryngology”[62]. Xƣơng thái dƣơng mặt trong “Nguồn: Cummings Otolaryngology”[62] 1.

Vành tai Về hình thể hơi giống cái bồn rửa mặt, nằm ở ngoài cùng, hơi vểnh và hướng ra trước.