Luận văn điều trị nội nha áp xe quanh chóp mạn răng trước tại ĐH Y Dược Cần Thơ

Nghiên cứu về áp xe quanh chóp răng mạn tính tại Bệnh viện Đại học Y Dược Cần Thơ đã chỉ ra rằng đây là một… 99 trang · Trường Đại Học Y Dược Cần Thơ · 2020.

• Tác giả: Trương Trần Nhật Thanh
• Người hướng dẫn: PGS. Võ Huỳnh Trang
• Trường học: Trường Đại Học Y Dược Cần Thơ
• Chuyên ngành: Răng Hàm Mặt
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Điểm Lâm Sàng và Kết Quả Điều Trị Áp Xe Quanh Chóp Răng Mạn Tính Tại Bệnh Viện Đại Học Y Dược Cần Thơ
• Loại tài liệu: Luận Văn Bác Sĩ Nội Trú
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Đặc điểm giải phẫu, mô học của răng và vùng chóp răng
• 1.2. Nguyên nhân, đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của áp xe quanh chóp răng mạn tính
• 1.3. Chẩn đoán bệnh lý áp xe quanh chóp răng mạn tính
• 1.4. Điều trị áp xe quanh chóp răng mạn tính
• 1.5. Tình hình nghiên cứu trên thế giới và trong nước
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Tiêu chuẩn chọn mẫu
• 2.3. Tiêu chuẩn loại trừ
• 2.4. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5.1. Thiết kế nghiên cứu
• 2.5.2. Phương pháp chọn mẫu
• 2.5.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.5.4. Phương pháp thu thập và đánh giá số liệu
• 2.5.5. Phương pháp kiểm soát sai số
• 2.5.6. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu
• 2.5.7. Đạo đức trong nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm mẫu nghiên cứu
• 3.2. Đặc điểm lâm sàng, X-quang của các răng trước hàm trên có bệnh lý áp xe quanh chóp mạn
• 3.3. Đánh giá kết quả điều trị áp xe quanh chóp răng mạn
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm mẫu nghiên cứu
• 4.2. Đặc điểm lâm sàng, X-quang của các răng trước hàm trên có bệnh lý áp xe quanh chóp mạn
• 4.3. Đánh giá kết quả điều trị nội nha một lần hẹn các răng trước hàm trên có bệnh lý áp xe quanh chóp mạn
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Đặc Điểm Lâm Sàng Áp Xe Quanh Chóp Răng

Nghiên cứu về áp xe quanh chóp răng mạn tính tại Bệnh viện Đại học Y Dược Cần Thơ đã chỉ ra rằng đây là một bệnh lý phổ biến trong lĩnh vực răng hàm mặt. Bệnh lý này thường diễn tiến âm thầm, khiến bệnh nhân khó phát hiện kịp thời. Việc chẩn đoán và điều trị sớm có thể giúp bảo tồn răng và phục hồi chức năng ăn nhai. Nghiên cứu này nhằm mục đích xác định các đặc điểm lâm sàng và kết quả điều trị của bệnh nhân bị áp xe quanh chóp răng mạn tính.

1.1. Đặc Điểm Giải Phẫu và Mô Học Của Răng

Răng và vùng chóp răng có cấu trúc phức tạp, bao gồm tủy răng, xương ổ răng và dây chằng nha chu. Tủy răng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự sống của răng. Việc hiểu rõ về giải phẫu này là cần thiết để thực hiện các phương pháp điều trị hiệu quả.

1.2. Nguyên Nhân Gây Áp Xe Quanh Chóp Răng Mạn Tính

Áp xe quanh chóp răng mạn tính thường do viêm tủy, tủy hoại tử hoặc viêm quanh răng. Các vi khuẩn xâm nhập từ lỗ sâu có thể gây tiêu xương và hoại tử, dẫn đến biến chứng nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Chẩn Đoán Áp Xe Quanh Chóp Răng

Chẩn đoán áp xe quanh chóp răng mạn tính gặp nhiều khó khăn do triệu chứng lâm sàng không rõ ràng. Bệnh nhân thường không cảm thấy đau đớn, dẫn đến việc phát hiện bệnh muộn. Việc chẩn đoán chính xác đòi hỏi sự kết hợp giữa lâm sàng và cận lâm sàng, bao gồm phim X-quang để xác định hình ảnh tiêu xương quanh chóp.

2.1. Triệu Chứng Lâm Sàng Của Áp Xe Quanh Chóp

Triệu chứng lâm sàng của áp xe quanh chóp răng mạn tính thường rất mờ nhạt. Bệnh nhân có thể không nhận thấy sự khác thường cho đến khi có dấu hiệu như răng đổi màu hoặc lỗ dò mủ xuất hiện.

2.2. Chẩn Đoán Cận Lâm Sàng Qua Phim X Quang

Phim X-quang là công cụ quan trọng trong chẩn đoán áp xe quanh chóp. Hình ảnh thấu quang quanh chóp răng cho thấy sự tiêu xương, giúp bác sĩ xác định tình trạng bệnh lý và đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.

III. Phương Pháp Điều Trị Áp Xe Quanh Chóp Răng Mạn Tính

Điều trị áp xe quanh chóp răng mạn tính thường được thực hiện qua phương pháp nội nha. Phương pháp này bao gồm việc làm sạch, tạo hình và trám bít hệ thống ống tủy. Việc thực hiện đúng quy trình sẽ giúp đạt được kết quả điều trị tốt nhất.

3.1. Quy Trình Điều Trị Nội Nha

Quy trình điều trị nội nha bao gồm ba bước chính: vô trùng, làm sạch và tạo hình ống tủy, và trám bít kín ống tủy. Mỗi bước đều cần được thực hiện cẩn thận để đảm bảo hiệu quả điều trị.

3.2. Các Dụng Cụ và Vật Liệu Sử Dụng Trong Điều Trị

Các dụng cụ như dũa, máy quay và các dung dịch làm sạch như NaOCl và EDTA được sử dụng để đảm bảo quá trình điều trị diễn ra hiệu quả. Việc lựa chọn vật liệu phù hợp là rất quan trọng để đạt được kết quả tốt nhất.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Điều Trị Áp Xe Quanh Chóp Răng

Nghiên cứu tại Bệnh viện Đại học Y Dược Cần Thơ cho thấy tỷ lệ thành công trong điều trị áp xe quanh chóp răng mạn tính là cao khi áp dụng phương pháp nội nha một lần hẹn. Kết quả cho thấy bệnh nhân ít gặp phải biến chứng và phục hồi nhanh chóng.

4.1. Đánh Giá Kết Quả Điều Trị Sau 6 Tháng

Kết quả điều trị được đánh giá qua các triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng sau 6 tháng. Hầu hết bệnh nhân đều không còn triệu chứng đau và tình trạng viêm đã được cải thiện rõ rệt.

4.2. Tỷ Lệ Thành Công Trong Điều Trị Nội Nha

Tỷ lệ thành công trong điều trị nội nha một lần hẹn cho thấy hiệu quả vượt trội so với phương pháp nhiều lần hẹn. Nghiên cứu cho thấy rằng việc điều trị một lần hẹn có thể giảm thiểu nguy cơ tái nhiễm khuẩn.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Nghiên Cứu Áp Xe Quanh Chóp Răng

Nghiên cứu về áp xe quanh chóp răng mạn tính tại Bệnh viện Đại học Y Dược Cần Thơ đã cung cấp những thông tin quý giá về đặc điểm lâm sàng và kết quả điều trị. Kết quả cho thấy phương pháp điều trị nội nha một lần hẹn có thể là lựa chọn tối ưu cho bệnh nhân.

5.1. Tương Lai Của Nghiên Cứu Trong Lĩnh Vực Nha Khoa

Nghiên cứu này mở ra hướng đi mới trong điều trị áp xe quanh chóp răng, khuyến khích các bác sĩ nha khoa áp dụng phương pháp điều trị một lần hẹn để nâng cao hiệu quả điều trị.

5.2. Đề Xuất Nghiên Cứu Tiếp Theo

Cần thực hiện thêm nhiều nghiên cứu để xác định rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả điều trị và phát triển các phương pháp điều trị mới nhằm nâng cao hiệu quả trong điều trị áp xe quanh chóp răng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Áp xe quanh chóp răng mạn tính là một bệnh lý nhiễm trùng phổ biến trong chuyên ngành Răng Hàm Mặt, chiếm khoảng 40% đến 60% các ca tổn thương vùng cuống răng tiếp nhận tại các cơ sở y tế chuyên khoa. Bệnh lý này thường tiến triển âm thầm, kéo dài không gây đau dữ dội nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ phá hủy tiêu xương ổ răng, hình thành đường dò mủ dai dẳng và dẫn đến nguy cơ mất răng vĩnh viễn. Trong thực hành nha khoa truyền thống, phác đồ điều trị nội nha thường kéo dài qua 3 đến 4 lần hẹn với việc đặt thuốc sát khuẩn buồng tủy, gây tốn kém thời gian, tăng chi phí đi lại và tiềm ẩn nguy cơ vi rò tái nhiễm khuẩn giữa các lần hẹn.

Nghiên cứu của tác giả Trương Trần Nhật Thanh được triển khai nhằm giải quyết triệt để vấn đề trên với 2 mục tiêu cụ thể: Thứ nhất, xác định đặc điểm lâm sàng và hình ảnh X-quang của bệnh nhân bị áp xe quanh chóp mạn tính nhóm răng trước hàm trên; Thứ hai, đánh giá hiệu quả lâm sàng và sự lành thương quanh chóp khi thực hiện điều trị nội nha một lần hẹn kết hợp vật liệu sinh học Mineral Trioxide Aggregate (MTA).

Nghiên cứu được tiến hành trên 55 bệnh nhân tại Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ trong giai đoạn từ tháng 4/2018 đến tháng 3/2020. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc chứng minh tính khả thi của kỹ thuật nội nha 1 lần hẹn, giúp rút ngắn thời gian điều trị xuống còn 1 buổi hẹn duy nhất, đạt tỷ lệ kiểm soát nhiễm khuẩn và lành thương xương trên 90%, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng "Tam thức nội nha" của Schilder, bao gồm ba trụ cột then chốt: vô trùng tuyệt đối, làm sạch - tạo hình hệ thống ống tủy theo không gian 3 chiều, và trám bít kín khít toàn bộ hệ thống ống tủy. Để định lượng mức độ tổn thương và theo dõi quá trình lành thương quanh chóp, nghiên cứu ứng dụng hệ thống chỉ số quanh chóp PAI (Periapical Index) gồm 5 mức độ từ cấu trúc xương bình thường (điểm 1) đến tổn thương phá hủy xương trầm trọng (điểm 5).

Bên cạnh đó, nghiên cứu vận dụng lý thuyết tương hợp sinh học của vật liệu Mineral Trioxide Aggregate (MTA). Khi tiếp xúc với môi trường ẩm, MTA tạo ra canxi hydroxide nâng độ pH lên mức 12,5, mang lại đặc tính kháng khuẩn vượt trội đối với vi khuẩn Enterococcus faecalis, kích thích tế bào tạo xương và tạo nút chặn sinh học vững chắc ở vùng cuống răng với độ dày tiêu chuẩn tối thiểu 4mm. Kỹ thuật bơm rửa chủ động bằng sóng âm EndoActivator cũng được tích hợp dựa trên cơ sở cơ học thủy lực, tạo dòng chảy xoáy giúp dung dịch sát khuẩn thâm nhập sâu vào các ống ngà phụ và loại bỏ hơn 72% lượng vi khuẩn vùng chóp chân răng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng thiết kế cắt ngang mô tả kết hợp can thiệp lâm sàng không đối chứng, theo dõi dọc ở các mốc thời gian 1 tuần, 3 tháng và 6 tháng sau điều trị. Cỡ mẫu nghiên cứu được tính toán theo công thức ước lượng một tỷ lệ với mức tin cậy 95%, tỷ lệ thành công dự kiến 93,9% và sai số cho phép 7%, cho ra cỡ mẫu lý thuyết 44,9 ca. Để phòng ngừa hiện tượng mất mẫu trong quá trình theo dõi, nghiên cứu bổ sung thêm 10% và thu thập thực tế tổng cộng 55 bệnh nhân.

Phương pháp chọn mẫu thuận tiện được áp dụng cho tất cả bệnh nhân đến khám thỏa mãn các tiêu chuẩn: răng trước hàm trên đã đóng chóp, thử nghiệm tủy âm tính, có lỗ dò mủ ổn định, kích thước tổn thương trên phim X-quang từ 10mm trở xuống và chỉ số PAI từ 3 trở lên. Các trường hợp bệnh nhân mang thai, mắc bệnh lý toàn thân ảnh hưởng đến lành thương xương (như đái tháo đường, suy giảm miễn dịch) đều bị loại trừ.

Quy trình can thiệp bao gồm: cô lập răng bằng đê cao su, tạo hình ống tủy bằng hệ thống trâm xoay Ni-Ti ProTaper Next (X1, X2, X3), bơm rửa xen kẽ dung dịch NaOCl 2,5% và EDTA 17% có kích hoạt sóng âm EndoActivator, sau đó trám bít 1/3 chóp bằng nút chặn MTA đông nhanh và lèn gutta-percha phần thân ống tủy. Dữ liệu được mã hóa và phân tích bằng phần mềm SPSS 18.0. Nghiên cứu sử dụng kiểm định Fisher’s Exact test để tìm mối liên quan giữa các biến định tính (như hình dạng và kích thước tổn thương) và kiểm định Paired Sample T-test để so sánh sự thay đổi kích thước tổn thương, chỉ số PAI trước và sau điều trị với ngưỡng ý nghĩa thống kê p < 0,05.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát trên 55 bệnh nhân mang lại nhiều phát hiện quan trọng về dịch tễ, lâm sàng và hiệu quả điều trị:

• Về đặc điểm dịch tễ và vị trí tổn thương: Bệnh nhân nữ chiếm tỷ lệ vượt trội 70,9% (39 ca) so với nam giới 29,1% (16 ca). Nhóm tuổi dưới 25 chiếm đa số với 52,7% (29 ca), trong đó đối tượng học sinh - sinh viên chiếm 49,1%. Về vị trí, răng cửa giữa hàm trên chịu tổn thương nhiều nhất với 60% (33 răng), tiếp theo là răng cửa bên chiếm 29,1% (16 răng) và răng nanh chiếm 10,9% (6 răng).
• Về triệu chứng lâm sàng: Có 76,4% bệnh nhân từng có tiền sử đau răng trước đó, trong đó 73,8% là các cơn đau âm ỉ từng đợt. Đáng chú ý, 81,8% số răng có dấu hiệu đổi màu sẫm rõ rệt, 94,5% răng không bị lung lay và 70,9% trường hợp không có cảm giác đau khi gõ dọc. Tiền sử răng đã qua trám hàn chiếm 49,1% và sâu răng chưa can thiệp chiếm 29,1%.
• Về đặc điểm hình ảnh X-quang: Tổn thương thấu quang có kích thước nhỏ dưới 5mm chiếm ưu thế với 78,2% (43 ca), trong khi nhóm từ 5 đến 10mm chiếm 21,8% (12 ca). Về hình thái, tổn thương dạng hình liềm chiếm tỷ lệ cao nhất 58,2% (32 ca), kế đến là hình tròn chiếm 21,8% và hình bầu dục chiếm 12,7%. Phép kiểm Fisher's Exact cho thấy mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa hình dạng và kích thước tổn thương với p < 0,001 (ở nhóm tổn thương <5mm, hình liềm chiếm tới 72,1%).
• Về kết quả can thiệp sau 6 tháng: Tỷ lệ bệnh nhân hồi phục hoàn toàn về mặt lâm sàng (hết đau, lỗ dò liền sẹo tốt, ăn nhai bình thường) đạt 100%. Trên phim X-quang, chỉ số PAI giảm rõ rệt và kích thước vùng thấu quang thu nhỏ hoặc tái tạo bè xương hoàn toàn đạt tỷ lệ thành công chung trên 90%, không ghi nhận bất kỳ tai biến thủng chân răng hay gãy dụng cụ nào trong quá trình can thiệp.

Thảo luận kết quả

Tỷ lệ nữ giới (70,9%) và nhóm tuổi trẻ dưới 25 tuổi (52,7%) chiếm đa số phản ánh thực tế nhóm răng trước hàm trên giữ vai trò thẩm mỹ trọng yếu. Khi răng xuất hiện hiện tượng đổi màu (chiếm 81,8%) hoặc có lỗ dò mủ ở ngách lợi (20% lý do đến khám trực tiếp), người trẻ tuổi có xu hướng chủ động tìm kiếm dịch vụ điều trị nha khoa sớm hơn.

Kết quả lành thương ấn tượng sau 6 tháng điều trị nội nha một lần hẹn hoàn toàn tương đồng với các công bố quốc tế. Các nghiên cứu tổng quan hệ thống của Dennis (2018) và Wong (2015) trên hàng nghìn ca lâm sàng đều khẳng định không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về tỷ lệ thành công dài hạn giữa phương pháp một lần hẹn và nhiều lần hẹn. Việc sử dụng trâm xoay ProTaper Next kết hợp hệ thống rung sóng âm EndoActivator đã loại bỏ triệt để mùn ngà và vi khuẩn mà không cần phụ thuộc vào việc đặt thuốc calcium hydroxide kéo dài nhiều tuần. Hơn nữa, nút chặn sinh học MTA tạo điều kiện lý tưởng cho các nguyên bào xi-măng và nguyên bào xương tái tạo mô quanh cuống.

Các dữ liệu nghiên cứu về sự thay đổi của chỉ số PAI và đường kính tổn thương trước - sau điều trị có thể được trực quan hóa sinh động thông qua biểu đồ cột phân bố tần số PAI và bảng so sánh Paired Sample T-test, giúp người đọc dễ dàng quan sát quá trình tái tạo xương rõ rệt sau 6 tháng theo dõi.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bằng chứng thực nghiệm từ đề tài, bốn khuyến nghị trọng tâm được đề xuất nhằm nâng cao chất lượng điều trị nội nha:

1. Chuẩn hóa quy trình kỹ thuật nội nha 1 lần hẹn: Đề nghị các cơ sở khám chữa bệnh Răng Hàm Mặt và các bệnh viện tuyến tỉnh ban hành hướng dẫn lâm sàng chuẩn về điều trị nội nha 1 lần hẹn bằng trâm xoay và MTA cho các răng một chân có áp xe quanh chóp mạn tính trong vòng 6 tháng tới, giúp tối ưu hóa thời gian điều trị cho 100% người bệnh đủ điều kiện.
2. Trang bị hệ thống kích hoạt dung dịch bơm rửa chuyên dụng: Ban Giám đốc các bệnh viện và phòng khám nha khoa cần đầu tư máy rung sóng âm EndoActivator hoặc hệ thống siêu âm nội nha trong lộ trình 2024–2025, nhằm nâng cao hiệu quả làm sạch ống ngà từ mức 50% lên trên 70% so với kỹ thuật bơm rửa kim thông thường.
3. Tăng cường tầm soát và truyền thông nha khoa học đường: Trung tâm Y tế học đường phối hợp cùng các trường đại học triển khai chương trình khám răng định kỳ 6 tháng/lần cho đối tượng học sinh - sinh viên (nhóm chiếm 49,1% bệnh nhân trong nghiên cứu), hướng tới mục tiêu giảm 30% tỷ lệ tủy hoại tử biến chứng áp xe do sâu răng hoặc chấn thương trong vòng 2 năm.
4. Mở rộng các nghiên cứu theo dõi dài hạn: Các viện nghiên cứu và trường đại học chuyên ngành y dược cần triển khai thêm các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng với thời gian theo dõi từ 12 đến 24 tháng, ứng dụng phim chụp cắt lớp vi tính chùm tia hình nón (CBCT) để đánh giá mật độ khoáng hóa xương trên cỡ mẫu từ 100 đến 150 bệnh nhân.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị thực tiễn và học thuật cao cho nhiều nhóm đối tượng:

• Bác sĩ Răng Hàm Mặt thực hành lâm sàng: Cung cấp tài liệu tham khảo chi tiết về quy trình kỹ thuật, các bước tạo hình ống tủy bằng trâm ProTaper Next và kỹ thuật đặt nút chặn chóp bằng MTA trong một lần hẹn an toàn, hiệu quả.
• Học viên sau đại học và sinh viên chuyên ngành Nha khoa: Nguồn tài liệu học thuật giá trị về phương pháp nghiên cứu lâm sàng, cách thu thập và xử lý số liệu bằng phần mềm SPSS, cũng như quy chuẩn chẩn đoán tổn thương cuống răng theo chỉ số PAI.
• Nhà quản lý y tế và chủ phòng khám nha khoa: Căn cứ khoa học để cải tiến quy trình khám chữa bệnh, rút ngắn số lần hẹn từ 3-4 buổi xuống 1 buổi, giúp tăng công suất phục vụ ghế máy lên 40% và giảm chi phí vận hành vật tư tiêu hao.
• Các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực vật liệu sinh học nha khoa: Dữ liệu đối sánh lâm sàng thực tế về tính năng bịt kín và khả năng tạo xương của vật liệu MTA trong môi trường nhiễm trùng ống tủy phức tạp.

Câu hỏi thường gặp

1. Điều trị nội nha 1 lần hẹn cho răng có áp xe quanh chóp mạn tính có gây đau sau điều trị nhiều hơn không?
Không. Nghiên cứu thực tế ghi nhận 70,9% bệnh nhân hoàn toàn không đau khi gõ dọc và các nghiên cứu của Patil (2016) cùng Almeida (2017) đã chứng minh tỷ lệ đau sau điều trị 1 lần hẹn thấp hơn 21% so với điều trị nhiều lần hẹn do không phải trải qua các thao tác đặt thuốc lặp lại nhiều lần.

2. Tại sao vật liệu MTA lại được ưu tiên tạo nút chặn chóp thay vì chỉ dùng Gutta-percha đơn thuần?
MTA sở hữu tính tương hợp sinh học cao, độ pH kiềm 12,5 giúp kháng khuẩn tối ưu và tạo ra sự liên kết ngà - xi măng vững chắc. Khi tạo nút chặn 4mm ở chóp, MTA ngăn chặn hoàn toàn hiện tượng vi rò rỉ dịch viêm và kích thích tế bào tạo xương ổ răng nhanh chóng.

3. Kỹ thuật bơm rửa bằng sóng âm EndoActivator có vai trò quyết định như thế nào trong phác đồ 1 lần hẹn?
Sóng âm tạo ra hiện tượng sủi bọt khí và dòng xoáy thủy lực, giúp dung dịch NaOCl 2,5% và EDTA 17% len lỏi vào toàn bộ hệ thống ống tủy phụ và 1/3 chóp chân răng, loại bỏ đến 72,58% vi khuẩn và 91,66% mùn ngà vô cơ, đảm bảo buồng tủy vô trùng trước khi bít kín.

4. Những trường hợp nào không thể áp dụng phác đồ điều trị nội nha trong 1 lần hẹn?
Phác đồ này chống chỉ định cho các trường hợp răng đang có đợt viêm cấp tính (sưng đau dữ dội, mủ chảy liên tục qua ống tủy không thể làm khô), răng có tổn thương thấu quang quá lớn trên 10mm, răng chưa đóng chóp hoàn toàn hoặc bệnh nhân có bệnh lý toàn thân nặng chưa kiểm soát.

5. Thời gian bao lâu thì tổn thương tiêu xương quanh chóp có thể lành hoàn toàn trên phim X-quang?
Theo dõi lâm sàng cho thấy các triệu chứng cơ năng biến mất sau 1 tuần. Trên phim X-quang, sự thu nhỏ của tổn thương và giảm chỉ số PAI thể hiện rõ rệt sau 3 đến 6 tháng, và quá trình tái tạo xương hoàn toàn thường đạt đỉnh sau 12 đến 24 tháng theo dõi.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định rõ bức tranh lâm sàng của bệnh lý áp xe quanh chóp mạn tính nhóm răng trước hàm trên với 70,9% là bệnh nhân nữ, 52,7% ở độ tuổi dưới 25 và 81,8% răng có biểu hiện đổi màu sẫm.
• Hình ảnh X-quang cho thấy 78,2% tổn thương có kích thước dưới 5mm và dạng hình liềm chiếm đa số (58,2%), có mối liên quan mật thiết giữa hình thái và kích thước thương tổn (p < 0,001).
• Phác đồ điều trị nội nha 1 lần hẹn kết hợp trâm xoay ProTaper Next, bơm rửa sóng âm EndoActivator và nút chặn MTA đạt tỷ lệ lành thương lâm sàng 100% và hồi phục mô xương trên 90% sau 6 tháng.
• Phương pháp giúp loại bỏ hoàn toàn các nhược điểm của kỹ thuật điều trị nhiều lần hẹn truyền thống, tiết kiệm tối đa thời gian và chi phí cho bệnh nhân mà vẫn duy trì độ an toàn tuyệt đối.
• Đóng góp luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc để nhân rộng kỹ thuật nội nha bảo tồn tại các cơ sở y tế chuyên khoa Răng Hàm Mặt trên toàn quốc.

Quý bác sĩ, học viên chuyên ngành và bạn đọc quan tâm có thể ứng dụng trực tiếp các thông số kỹ thuật và phác đồ can thiệp của luận văn vào thực hành lâm sàng hằng ngày nhằm nâng cao chất lượng điều trị và tối ưu hóa trải nghiệm cho người bệnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.1 Đặc điểm giải phẫu, mô học của răng và vùng chóp răng - Tủy răng: là mô liên kết mềm nằm trong hốc tủy gồm tủy thân và tủy chân. Tủy răng có nhiệm vụ duy trì sự sống của răng. Mô tủy có 4 chức năng đối với quá trình phát triển sinh lý và tiến triển bệnh lý của mô cứng và mô mềm với tác nhân ngoại lai cũng như nội tại: chức năng tạo ngà, chức năng dinh dưỡng, chức năng thần kinh, chức năng bảo vệ [5], [15]. - Xương ổ răng: là một xương xốp, tạo thành huyệt có hình dạng và kích thước phù hợp với chân răng.

Bề mặt ổ răng có nhiều lỗ thủng để cho các mạch máu và dây thần kinh từ xương xuyên qua để nuôi dây chằng nha chu. Trên hình ảnh tia X phần xương ổ chính danh cản tia hơn gọi là phiến cứng [15]. - Dây chằng nha chu bao xung quanh chân răng và giữ chân răng trong xương ổ, điều hòa sự dịch chuyển của răng. Trên phim X-quang dây chằng nha chu là đường thấu quang giữa xê măng răng và phiến cứng có độ dày trung bình ở người lớn khoảng 0,18mm và hẹp dần khi càng lớn tuổi [15].

- Lỗ chóp răng: là nơi mạch máu và thần kinh đi vào và đi ra ở buồng tủy. Số lượng và vị trí lỗ chóp thường không phụ thuộc vào số lượng chân răng và ống tủy. Khi chân răng phát triển lỗ chóp trở nên hẹp dần, mặt trong lỗ chóp được lót bởi một lớp xê măng dày 0,5-1mm trong ống tủy. Vì vậy người ta thường khuyên khi điều trị ở những răng tủy còn sống nên bít cách chóp khoảng 0,5-1mm để không phá vỡ sự cân bằng sinh lý của vùng chóp [3], [5].

Khoảng cách từ lỗ chóp đến điểm thắt chóp thay đổi tùy theo tuổi, người trẻ khoảng 0,48mm, người lớn tuổi khoảng 0,6mm. Rất ít khi lỗ chóp trùng với chóp chân răng, mà nó thường nằm lệch trục ở mặt bên chân răng. Khi lỗ chóp ở mặt ngoài, mặt trong chân răng thì không thể phát hiện được trên phim [3]. 4 Việc xác định vị trí giới hạn ở chóp răng để làm sạch, tạo hình và trám bít ống tủy là vấn đề hết sức quan trọng, quyết định sự thành công trong điều trị.

Do hình thể giải phẫu vùng chóp rất đa dạng mà không một phương pháp đơn độc nào có thể xác định cho kết quả chính xác. Vì vậy cần phải hiểu biết đầy đủ về hình thái giải phẫu hệ thống ống tủy và vùng chóp răng, kết hợp các phương pháp xác định chiều dài mới có kết quả điều trị nội nha tốt nhất [3]. Lỗ chóp răng Xương ổ răng Tuỷ Dây chằng nha chu Hình 1.1 Răng và mô quanh răng (Nguồn: Textbook of endodontics, 2014 [39]) 1.2 Nguyên nhân, đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của áp xe quanh chóp răng mạn tính Áp xe quanh chóp răng mạn tính (AXQCRMT) thường không có triệu chứng lâm sàng, không có đáp ứng với thử nghiệm tủy và phim X-quang cho hình ảnh thấu quang quanh chóp. Răng tổn thương thường không đau nhưng có “cảm giác khác” khi gõ.

Bệnh lý này được phân biệt với viêm quanh chóp răng mạn tính bởi sự hiện diện của lỗ dò [46].1 Nguyên nhân - Do bệnh viêm tủy, tủy hoại tử, các vi khuẩn xâm nhập từ lỗ sâu giải phóng nhiều chất có độc tính cao vào mô quanh chóp gây tiêu xương, hoại tử gây biến chứng viêm quanh chóp răng [5]. 5 - Viêm quanh răng: vi khuẩn từ tổ chức xung quanh lan vào vùng chóp. - Sang chấn cấp tính: là sang chấn mạnh lên răng gây đứt các mạch máu ở chóp, tủy răng viêm, sau đó có sự xâm nhập của vi khuẩn dẫn tới viêm quanh chóp.