Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và giá trị tiên lượng của u tế bào mầm ác tính buồng ...

• Tác giả: Trần Quang Hưng
• Người hướng dẫn: PGS.TS. Tạ Văn Tờ
• Trường học: Trường Đại học Y Hà Nội
• Chuyên ngành: Ung thư
• Đề tài: Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và giá trị tiên lượng của chúng trong u tế bào mầm ác tính buồng trứng
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ y học
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. NGUỒN GỐC CỦA U TẾ BÀO MẦM
• 1.2. DỊCH TỄ U TẾ BÀO MẦM ÁC TÍNH BUỒNG TRỨNG
• 1.3. CHẨN ĐOÁN U TẾ BÀO MẦM ÁC TÍNH BUỒNG TRỨNG
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 2.2. Tiêu chuẩn lựa chọn
• 2.3. Tiêu chuẩn loại trừ
• 2.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.5. Thiết kế nghiên cứu
• 2.6. Các bước tiến hành nghiên cứu
• 2.7. Các dữ kiện trong mô hình nghiên cứu
• 2.8. Điều trị hóa chất
• 2.9. Xét nghiệm giải phẫu bệnh thường quy
• 2.10. Xét nghiệm hoá mô miễn dịch
• 2.11. Theo dõi định kỳ
• 2.12. Các chỉ số nghiên cứu
• 2.13. THU THẬP VÀ XỬ LÝ SỐ LIỆU
• 2.14. ĐẠO ĐỨC TRONG NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG VÀ CẬN LÂM SÀNG
• 3.2. Tiền sử bệnh nhân
• 3.3. Triệu chứng cơ năng
• 3.4. Triệu chứng thực thể
• 3.5. Các dấu hiệu trên siêu âm
• 3.6. Các dấu hiệu trên chụp cắt lớp vi tính
• 3.7. Chẩn đoán bằng Xquang và nội soi
• 3.8. Giai đoạn bệnh
• 3.9. Đặc điểm mô bệnh học
• 3.10. Các loại marker ung thư trước mổ
• 3.11. Các dấu ấn hóa mô miễn dịch
• 3.12. ĐIỀU TRỊ HÓA CHẤT BỔ TRỢ
• 3.13. Số đợt hóa trị bổ trợ
• 3.14. Theo dõi tái phát, di căn sau điều trị
• 3.15. Theo dõi thời gian sống thêm
• 3.16. CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN TỚI SỐNG THÊM
• 3.17. Sống thêm theo các đặc điểm sản khoa và đặc điểm lâm sàng
• 3.18. Sống thêm theo các đặc điểm cận lâm sàng
• 3.19. Phân tích đa biến các yếu tố liên quan đến thời gian sống thêm
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. CÁC ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG VÀ CẬN LÂM SÀNG
• 4.2. Các đặc điểm sản khoa và tiền sử gia đình
• 4.3. Đặc điểm lâm sàng
• 4.4. Xét nghiệm cận lâm sàng
• 4.5. GIAI ĐOẠN BỆNH. MÔ BỆNH HỌC
• 4.6. KẾT QUẢ NHUỘM HÓA MÔ MIỄN DỊCH
• 4.7. HÓA TRỊ BỔ TRỢ VÀ KẾT QUẢ
• 4.8. Hóa trị bổ trợ
• 4.9. Kết quả điều trị và tái phát, di căn
• 4.10. THỜI GIAN SỐNG THÊM
• 4.11. Với sống thêm toàn bộ
• 4.12. Với sống thêm không bệnh
• 4.13. CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN SỐNG THÊM
• 4.14. Đặc điểm lâm sàng liên quan đến sống thêm
• 4.15. Đặc điểm cận lâm sàng liên quan đến sống thêm
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của u tế bào mầm ác tính buồng trứng

U tế bào mầm ác tính buồng trứng là một loại u buồng trứng hiếm gặp, chiếm khoảng 2-3% các trường hợp ung thư buồng trứng. Bệnh thường xuất hiện ở phụ nữ trẻ, đặc biệt là nhóm tuổi 15-19. Đặc điểm lâm sàng bao gồm các triệu chứng như đau vùng hạ vị, sờ thấy khối u, và căng tức bụng. Giai đoạn sớm, bệnh thường tiến triển âm thầm, khó phát hiện. Cận lâm sàng bao gồm các xét nghiệm như siêu âm, chụp cắt lớp vi tính (CT), và xét nghiệm marker ung thư như AFP, β-hCG, và LDH. Các dấu hiệu này giúp định hướng chẩn đoán và phân loại bệnh.

1.1. Triệu chứng cơ năng và thực thể

Triệu chứng cơ năng thường gặp bao gồm đau vùng hạ vị, sờ thấy khối u, và căng tức bụng. Giai đoạn sớm, bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng. Giai đoạn tiến triển, bệnh nhân có thể xuất hiện các triệu chứng như sốt, ra máu âm đạo bất thường, và đau dữ dội do xoắn u. Triệu chứng thực thể bao gồm khám thấy khối u mật độ căng hoặc chắc, nắn đau tức hoặc không đau. Dịch ổ bụng có thể xuất hiện ngay cả ở giai đoạn sớm.

1.2. Xét nghiệm cận lâm sàng

Các xét nghiệm cận lâm sàng bao gồm siêu âm, chụp CT, và xét nghiệm marker ung thư như AFP, β-hCG, và LDH. Siêu âm giúp xác định kích thước và vị trí khối u. Chụp CT cung cấp thông tin chi tiết về mức độ lan rộng của khối u. Các marker ung thư có vai trò quan trọng trong chẩn đoán và theo dõi tiến triển của bệnh.

II. Chẩn đoán và phân loại u tế bào mầm ác tính buồng trứng

Chẩn đoán u tế bào mầm ác tính buồng trứng dựa trên các dấu hiệu lâm sàng, cận lâm sàng, và đặc biệt là kết quả giải phẫu bệnh. Phân loại u tế bào mầm bao gồm các loại như u nghịch mầm, u quái không thành thục, u túi noãn hoàng, ung thư biểu mô phôi, và u hỗn hợp. Mỗi loại có đặc điểm mô bệnh học và tiên lượng khác nhau. Các dấu ấn hóa mô miễn dịch như PLAP, D2-40, β-hCG, Oct4, CD117, p53, và Ki-67 được sử dụng để chẩn đoán phân biệt và đánh giá tiên lượng.

2.1. Phân loại mô bệnh học

Theo phân loại của WHO, u tế bào mầm ác tính buồng trứng được chia thành các loại chính như u nghịch mầm, u quái không thành thục, u túi noãn hoàng, ung thư biểu mô phôi, và u hỗn hợp. Mỗi loại có đặc điểm mô bệnh học và tiên lượng khác nhau. U nghịch mầm là loại phổ biến nhất, chiếm khoảng 50% các trường hợp.

2.2. Dấu ấn hóa mô miễn dịch

Các dấu ấn hóa mô miễn dịch như PLAP, D2-40, β-hCG, Oct4, CD117, p53, và Ki-67 được sử dụng để chẩn đoán phân biệt các loại u tế bào mầm. Các dấu ấn này cũng có giá trị tiên lượng, giúp đánh giá mức độ ác tính và khả năng tái phát của khối u.

III. Điều trị và tiên lượng u tế bào mầm ác tính buồng trứng

Điều trị u buồng trứng ác tính chủ yếu bao gồm phẫu thuật và hóa trị. Phẫu thuật bảo tồn được ưu tiên ở bệnh nhân trẻ tuổi còn nhu cầu sinh đẻ. Hóa trị bổ trợ với phác đồ BEP (Bleomycin, Etoposide, Cisplatin) mang lại kết quả khả quan, ngay cả ở giai đoạn muộn. Tiên lượng bệnh phụ thuộc vào loại mô bệnh học, giai đoạn bệnh, và mức độ phẫu thuật. Tỷ lệ sống thêm 5 năm sau điều trị đạt từ 86,2% đến 88,8%.

3.1. Phẫu thuật và hóa trị

Phẫu thuật là phương pháp điều trị chính, đặc biệt là phẫu thuật bảo tồn ở bệnh nhân trẻ tuổi. Hóa trị bổ trợ với phác đồ BEP được sử dụng rộng rãi và mang lại kết quả tốt. Phác đồ này giúp giảm nguy cơ tái phát và cải thiện tỷ lệ sống thêm.

3.2. Các yếu tố tiên lượng

Các yếu tố tiên lượng bao gồm loại mô bệnh học, giai đoạn bệnh, và mức độ phẫu thuật. Bệnh nhân được chẩn đoán ở giai đoạn sớm có tiên lượng tốt hơn. Các dấu ấn hóa mô miễn dịch như Ki-67, Oct4, và p53 cũng có giá trị tiên lượng, giúp đánh giá nguy cơ tái phát và tiến triển của bệnh.