Luận án tiến sĩ nghiên cứu tính đa dạng thực vật làm cơ sở cho công tác bảo tồn ở khu bảo tồn thiên nhiên bắc hướng hóa tỉnh quảng trị

Luận án tiến sĩ nghiên cứu tính đa dạng thực vật tại khu bảo tồn thiên nhiên Bắc Hướng Hóa, Quảng Trị, góp phần bảo tồn sinh thái.

• Tác giả: Hà Văn Hoan
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Thị Xuyến
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Quản lý tài nguyên rừng
• Đề tài: Nghiên Cứu Đa Dạng Thực Vật Và Bảo Tồn Tại Khu Bảo Tồn Thiên Nhiên Bắc Hướng Hóa
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU
• 1.1. Quan điểm nhận thức về đa dạng sinh học
• 1.2. Một số công trình nghiên cứu về thực vật bậc cao có mạch trên thế giới
• 1.3. Một số nghiên cứu về thảm thực vật (TTV)
• 1.4. Một số nghiên cứu về hệ thực vật trên thế giới
• 1.5. Một số nghiên cứu về nguyên nhân suy giảm đa dạng thực vật
• 1.6. Một số công trình nghiên cứu về thực vật bậc cao có mạch tại Việt Nam
• 1.7. Một số nghiên cứu về thảm thực vật
• 1.8. Một số nghiên cứu về hệ thực vật
• 1.9. Một số nghiên cứu về nguyên nhân suy giảm đa dạng thực vật
• 1.10. Một số công trình nghiên cứu về thực vật bậc cao có mạch tại khu bảo tồn thiên nhiên Bắc Hướng Hoá
• 1.11. Một số nghiên cứu về thảm thực vật
• 1.12. Một số nghiên cứu về hệ thực vật
• 1.13. Một số nghiên cứu về nguyên nhân suy giảm
• 1.14. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội khu BTTN Bắc Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị
• 1.14.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.14.2. Điều kiện về kinh tế xã hội
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Đa dạng hệ thực vật tại Khu BTTN Bắc Hướng Hóa
• 2.4. Đa dạng các kiểu thảm thực vật tại Khu BTTN Bắc Hướng Hóa
• 2.5. Đề xuất các giải pháp bảo tồn đa dạng thực vật tại Khu BTTN Bắc Hướng Hóa
• 2.6. Phương pháp nghiên cứu
• 2.6.1. Cách tiếp cận
• 2.6.2. Phương pháp kế thừa và phương pháp chuyên gia
• 2.6.3. Phương pháp nghiên cứu đa dạng hệ thực vật
• 2.6.4. Phương pháp nghiên cứu đa dạng thảm thực vật
• 2.6.5. Phương pháp xác định các nguy cơ suy giảm và đề xuất giải pháp bảo tồn hệ thực vật
• 2.6.6. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Đa dạng hệ thực vật tại khu BTTN Bắc Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị
• 3.2. Xác định loài và xây dựng danh lục thực vật bậc cao có mạch tại Khu BTTN Bắc Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị
• 3.3. Đa dạng phân loại các taxon hệ thực vật
• 3.4. Đa dạng về dạng sống của thực vật
• 3.5. Đa dạng về các yếu tố địa lý thực vật
• 3.6. Đa dạng về giá trị sử dụng của thực vật
• 3.7. Đa dạng về nguồn gen nguy cấp, quý, hiếm
• 3.8. Đa dạng các kiểu thảm thực vật tại khu BTTN Bắc Hướng Hóa
• 3.9. Hệ thống các kiểu thảm thực vật. Mô tả các đơn vị phân loại trong hệ thống thảm thực vật
• 3.10. Nguyên nhân gây suy giảm đa dạng thực vật và đề xuất các giải pháp bảo tồn đa dạng thực vật bậc cao có mạch tại Khu BTTN Bắc Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị
• 3.10.1. Nguyên nhân gây suy giảm đa dạng thực vật
• 3.10.2. Những thuận lợi trong công tác bảo tồn đa dạng thực vật
• 3.10.3. Những khó khăn trong công tác bảo tồn đa dạng thực vật
• 3.10.4. Đề xuất các giải pháp bảo tồn đa dạng thực vật ở Khu Bảo tồn thiên nhiên Bắc Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC BÀI BÁO/CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu đa dạng thực vật tại Bắc Hướng Hóa

Khu bảo tồn thiên nhiên Bắc Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị, là một trong những khu vực có tính đa dạng sinh học cao tại Việt Nam. Nghiên cứu về đa dạng thực vật tại đây không chỉ giúp hiểu rõ hơn về hệ sinh thái mà còn đóng vai trò quan trọng trong công tác bảo tồn đa dạng sinh học. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng khu vực này chứa đựng nhiều loài thực vật quý hiếm và có nguy cơ tuyệt chủng. Việc đánh giá và bảo tồn hệ thực vật tại Bắc Hướng Hóa là cần thiết để duy trì sự cân bằng sinh thái và bảo vệ môi trường.

1.1. Đặc điểm sinh thái và địa lý của khu bảo tồn

Khu bảo tồn thiên nhiên Bắc Hướng Hóa nằm ở phía Tây Bắc tỉnh Quảng Trị, với địa hình đa dạng và khí hậu đặc trưng. Khu vực này có độ cao từ 500 đến 1700 mét, tạo điều kiện cho sự phát triển của nhiều kiểu thảm thực vật khác nhau. Đặc biệt, khu vực này là nơi sinh sống của nhiều loài thực vật quý hiếm, trong đó có nhiều loài được ghi nhận trong Sách Đỏ Việt Nam.

1.2. Tầm quan trọng của đa dạng thực vật trong bảo tồn

Đa dạng thực vật không chỉ cung cấp nguồn thực phẩm và dược liệu cho con người mà còn giữ vai trò quan trọng trong việc duy trì các hệ sinh thái. Việc bảo tồn đa dạng sinh học tại Bắc Hướng Hóa giúp bảo vệ các loài thực vật quý hiếm, đồng thời hỗ trợ các hoạt động sinh kế bền vững cho cộng đồng địa phương.

II. Những thách thức trong công tác bảo tồn đa dạng thực vật

Mặc dù khu bảo tồn thiên nhiên Bắc Hướng Hóa có nhiều tiềm năng, nhưng công tác bảo tồn đa dạng sinh học tại đây đang đối mặt với nhiều thách thức. Các hoạt động khai thác gỗ trái phép, săn bắt động vật hoang dã và lấn chiếm đất rừng đang diễn ra phổ biến. Những hoạt động này không chỉ làm suy giảm đa dạng thực vật mà còn ảnh hưởng đến sự ổn định của hệ sinh thái.

2.1. Nguyên nhân suy giảm đa dạng thực vật

Các nguyên nhân chính dẫn đến suy giảm đa dạng thực vật tại khu bảo tồn bao gồm khai thác tài nguyên rừng không bền vững, ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu. Những yếu tố này đã làm giảm số lượng và sự phong phú của các loài thực vật, đe dọa đến sự tồn tại của nhiều loài quý hiếm.

2.2. Tác động của con người đến hệ sinh thái

Hoạt động của con người, như phát nương làm rẫy và khai thác lâm sản ngoài gỗ, đã gây ra những tác động tiêu cực đến hệ sinh thái tại Bắc Hướng Hóa. Việc lấn chiếm đất rừng không chỉ làm mất đi môi trường sống của nhiều loài thực vật mà còn làm gia tăng nguy cơ tuyệt chủng cho các loài quý hiếm.

III. Phương pháp nghiên cứu đa dạng thực vật hiệu quả

Để đánh giá và bảo tồn đa dạng thực vật tại khu bảo tồn thiên nhiên Bắc Hướng Hóa, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học hiện đại. Việc sử dụng các công nghệ mới trong khảo sát và phân tích sẽ giúp thu thập dữ liệu chính xác hơn về tình trạng đa dạng thực vật tại đây.

3.1. Phương pháp khảo sát thực địa

Khảo sát thực địa là phương pháp quan trọng trong nghiên cứu đa dạng thực vật. Các nhà nghiên cứu cần tiến hành thu thập mẫu vật, ghi nhận các loài thực vật và đánh giá tình trạng sinh trưởng của chúng. Phương pháp này giúp xác định được sự phong phú và phân bố của các loài thực vật trong khu vực.

3.2. Phân tích dữ liệu và đánh giá đa dạng

Sau khi thu thập dữ liệu, việc phân tích và đánh giá là rất cần thiết. Sử dụng các chỉ số đa dạng sinh học như chỉ số Shannon-Wiener sẽ giúp đánh giá mức độ phong phú và đồng đều của các loài thực vật trong khu bảo tồn. Điều này sẽ cung cấp thông tin quan trọng cho công tác bảo tồn đa dạng sinh học.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu đa dạng thực vật

Kết quả từ nghiên cứu đa dạng thực vật tại khu bảo tồn thiên nhiên Bắc Hướng Hóa có thể được ứng dụng vào nhiều lĩnh vực khác nhau. Việc xây dựng danh lục các loài thực vật và đánh giá tình trạng của chúng sẽ hỗ trợ cho công tác quản lý và bảo tồn tài nguyên thiên nhiên tại khu vực này.

4.1. Đề xuất giải pháp bảo tồn hiệu quả

Dựa trên kết quả nghiên cứu, các giải pháp bảo tồn cần được đề xuất nhằm bảo vệ đa dạng thực vật tại khu bảo tồn. Các biện pháp như tăng cường quản lý rừng, giáo dục cộng đồng và phát triển du lịch sinh thái sẽ giúp nâng cao nhận thức và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

4.2. Tác động tích cực đến cộng đồng địa phương

Nghiên cứu và bảo tồn đa dạng sinh học không chỉ mang lại lợi ích cho môi trường mà còn hỗ trợ phát triển kinh tế cho cộng đồng địa phương. Các hoạt động bảo tồn có thể tạo ra cơ hội việc làm và nâng cao đời sống cho người dân thông qua du lịch sinh thái và các sản phẩm từ rừng.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu về đa dạng thực vật tại khu bảo tồn thiên nhiên Bắc Hướng Hóa là một nhiệm vụ quan trọng trong công tác bảo tồn đa dạng sinh học. Kết quả nghiên cứu không chỉ cung cấp thông tin quý giá về tình trạng thực vật mà còn mở ra hướng đi mới cho các hoạt động bảo tồn trong tương lai. Việc duy trì và phát triển các giải pháp bảo tồn sẽ góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên cho các thế hệ sau.

5.1. Tầm quan trọng của việc bảo tồn đa dạng thực vật

Bảo tồn đa dạng thực vật không chỉ là trách nhiệm của các nhà khoa học mà còn là nhiệm vụ của toàn xã hội. Việc nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của đa dạng sinh học sẽ giúp bảo vệ môi trường sống cho các loài thực vật và động vật.

5.2. Hướng đi mới cho nghiên cứu và bảo tồn

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các công nghệ mới trong việc bảo tồn đa dạng sinh học. Các chương trình hợp tác quốc tế và sự tham gia của cộng đồng sẽ là yếu tố quyết định cho sự thành công của công tác bảo tồn tại khu bảo tồn thiên nhiên Bắc Hướng Hóa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU 1. Quan điểm nhận thức về đa dạng sinh học Ngày nay, yêu cầu bảo tồn đa dạng sinh học (ĐDSH), tài nguyên thiên nhiên và môi trường là một vấn đề rất quan trọng và cấp thiết của các quốc gia. ĐDSH không những có giá trị về mặt môi trường sinh thái mà còn có giá trị về văn hoá, giáo dục, thẩm mỹ,. Chính vì vậy Công ước Quốc tế về bảo tồn ĐDSH đã được thông qua tại Hội nghị Thượng đỉnh ở Rio de Janeiro (Braxin, 1992).

Đây là sự kiện ghi nhận việc cam kết của các quốc gia trên toàn thế giới về bảo tồn ĐDSH, đảm bảo việc sử dụng bền vững nguồn tài nguyên sinh vật. Do mới được quan tâm nên ĐDSH vẫn còn là một khái niệm chung chung và nghĩa khá rộng nên được nhiều tập thể tác giả đề cập đến. Trong Công ước Quốc tế về bảo tồn ĐDSH đã định nghĩa: “ĐDSH là tính khác biệt, muôn hình muôn vẻ về cấu trúc, chức năng và các đặc tính khác giữa các sinh vật ở tất cả mọi nguồn bao gồm hệ sinh thái trên đất liền và các hệ sinh thái dưới nước” [Ghi theo 50, 57]. Theo Quỹ quốc tế Bảo tồn Thiên nhiên (WWF, 1990) đề xuất khái niệm ĐDSH như sau: “ĐDSH là sự phồn thịnh của sự sống trên trái đất, là hàng triệu loài thực vật, động vật và vi sinh vật, là những gen chứa đựng trong các loài và là những hệ sinh thái vô cùng phức tạp cùng tồn tại trong một môi trường”.

Như vậy, ĐDSH được xem xét ở cả 3 mức độ: ĐDSH ở cấp độ loài bao gồm toàn bộ các sinh vật sống trên trái đất, từ vi khuẩn đến các loài động, thực vật và các loài nấm. Ở mức độ sâu hơn, ĐDSH bao gồm cả sự khác biệt về gen giữa các loài, giữa các quần thể sống cách ly nhau về địa lý cũng như giữa các cá thể cùng chung sống trong một quần thể. ĐDSH còn bao gồm cả sự khác biệt giữa các quần xã mà trong đó các loài sinh sống, giữa các hệ sinh thái, nơi mà các loài cũng như các quần xã sinh vật tồn tại, và cả sự khác biệt của các môi trường sống tương tác giữa chúng với nhau [57]. Theo Nguyễn Nghĩa Thìn (2005) ĐDSH còn được định nghĩa như sau: “ĐDSH là tập hợp tất cả các nguồn sống trên hành tinh chúng ta, bao gồm tổng số các loài động, thực vật, tính đa dạng và phong phú trong từng loài, tính đa dạng của 5 các hệ sinh thái trong các cộng đồng sinh thái khác nhau hay là tập hợp của các loài sống ở các vùng khác nhau trên thế giới với các hoàn cảnh khác nhau” trong “Kế hoạch hành động đa dạng sinh học của Việt Nam”.

Định nghĩa này tuy đã đề cập đến mức độ đa dạng của sinh vật trên hành tinh, song còn quá dài và không cụ thể khiến người đọc khó hình dung. Mặt khác, định nghĩa trên vẫn chưa đề cập đến mức đa dạng gen (di truyền), chỉ đề cập đến tính đa dạng của hệ động vật, thực vật mà chưa đề cập đến các sinh vật khác như vi sinh vật, tảo, nấm,… là một trong những mắt xích không thể thiếu được trong chuỗi thức ăn để từ đó tạo ra quần xã sinh vật và hệ sinh thái [50]. Vào năm 1993, Viện Tài nguyên gen và Thực vật Quốc tế (IPGRI) đã cho ra đời tác phẩm “Đa dạng cho sự phát triển” trong đó ĐDSH được hiểu rằng “ĐDSH là sự biến dạng của các cơ thể sống và các phức hệ sinh thái mà chúng sống”. Định nghĩa này tuy ngắn gọn, song chưa chính xác và gây cho người đọc khó hiểu.

Tiếp đó, Nguyễn Nghĩa Thìn (1997) trong “Cẩm nang nghiên cứu đa dạng sinh vật” đã đưa ra “ĐDSH là toàn bộ các dạng sống khác nhau của cơ thể sống trên trái đất gồm từ các sinh vật phân cắt đến động, thực vật ở trên cạn cũng như ở dưới nước, từ mức độ phân tử ADN đến các quần thể sinh vật kể cả xã hội loài người. Khoa học nghiên cứu về tính đa dạng đó gọi là ĐDSH” [50]. Ở đây, ĐDSH được hiểu theo 3 khía cạnh: + Đa dạng ở mức độ di truyền: mỗi loài sinh vật và thậm chí trong một cá thể của loài đều có những phân tử ADN đặc trưng cho loài. Tính đặc trưng này được thể hiện qua số lượng và trình tự sắp xếp các nucleotit trong phân tử ADN, qua hàm lượng trong nhân tế bào và tỷ lệ giữa các cặp bazo A+T/G+X.

Trật tự các nucleotit trong các gen có liên quan đến việc qui định các tính trạng và các đặc tính của cơ thể. Trong quá trình tiến hóa của sinh vật từ thấp đến cao, hàm lượng ADN trong các tế bào cũng được tăng lên. Đó là một sự biểu hiện của đa dạng gen. + Đa dạng ở mức độ loài: phạm trù chỉ mức độ phong phú về số lượng các loài hoặc số lượng các phân loài (loài phụ) trên trái đất, ở một vùng địa lý, trong một quốc gia hay một sinh cảnh nhất định.

Loài là một nhóm cá thể khác biệt với các nhóm cá thể khác về mặt sinh học và sinh thái. Các cá thể trong loài có vật chất 6 di truyền tương tự nhau và có khả năng trao đổi thông tin di truyền (giao phối, giao phấn) với nhau và cho ra các thế hệ con cái hữu thụ (có khả năng sinh sản tiếp tục). Như vậy, các cá thể trong loài chứa toàn bộ thông tin di truyền của loài. Vì vậy, tính đa dạng loài hoàn toàn bao trùm tính đa dạng di truyền và thường được coi trọng nhất khi đề cập đến tính ĐDSH.

+ Đa dạng ở mức độ hệ sinh thái: Thể hiện bằng sự khác nhau của các kiểu quần xã sinh vật tạo nên. Quần xã sinh vật được xác định bởi các loài sinh vật trong một sinh cảnh nhất định cùng các mối quan hệ qua lại giữa các cá thể trong loài và giữa các loài với nhau. Quần xã sinh vật cũng quan hệ với môi trường xung quanh tạo thành một hệ sinh thái. Hệ sinh thái là một cấu trúc và chức năng của sinh quyển bao gồm các quần xã động, thực vật, các quần xã vi sinh vật, thổ nhưỡng và các yếu tố khí hậu.

Các thành phần này liên hệ với nhau thông qua các chu trình vật chất và năng lượng. Cao hơn nữa, định nghĩa này đã đề cập đến xã hội loài người đó là đa dạng các loại hình văn hóa dân tộc. Đây là một quan điểm mới được đề cập đến mang tính nhân đạo và sự công bằng xuất phát từ nguyên nhân đạo đức, đó chính là câu trả lời cho một phần của câu hỏi vì sao phải bảo tồn ĐDSH. Một số công trình nghiên cứu về thực vật bậc cao có mạch trên thế giới 1.

Một số nghiên cứu về thảm thực vật (TTV) Có rất nhiều tác giả khác nhau đưa ra những lý luận riêng của mình về phân loại rừng phục vụ cho đánh giá đa dạng về sinh thái. Mỗi lý luận đều đưa ra những cách thức phân loại riêng theo mục đích của tác giả như phân loại rừng dựa theo cấu trúc và ngoại mạo: đây là hướng cổ điển được nhiều người áp dụng như A. Champion (1936) đã phân biệt 4 đai thảm thực vật lớn theo nhiệt độ: Nhiệt đới, á nhiệt đới, ôn đới và núi cao. Bear (1944) đưa ra hệ thống 3 cấp đó là: Quần hợp, quần hệ và loạt quần hệ.

Theo Schmitthusen (1959), ở châu Âu hệ thống phân loại thảm thực vật chủ yếu phân loại theo quần xã thực vật. Caiande lại dựa vào thực vật thảm tươi để phân loại rừng. Ông cho rằng trong lâm phần thành thục, tổ thành thảm tươi không chỉ phụ thuộc vào hoàn cảnh sinh thái môi trường mà còn phụ thuộc vào cả tổ thành loài cây gỗ của lâm phần. Theo đó, thảm tươi là chỉ tiêu tốt nhất để xem xét tính đồng nhất sinh học của môi trường, kể cả tính đồng nhất về hiệu quả của thực vật rừng.

Tuy thế, điều này không hoàn toàn đúng vì thực tế thảm tươi có khả năng chỉ thị nhưng không có khả năng chỉ thị cho tất cả các điều kiện lập địa. Ngoài ra các yếu tố bên ngoài như lửa rừng, khai thác,… cũng ảnh hưởng lên thảm tươi [ghi theo Thái Văn Trừng, 1978]. Cũng theo Schmitthusen (1959), thảm tươi trên trái đất được chia thành 9 lớp quần hệ là lớp quần hệ rừng, lớp quần hệ cây bụi, lớp quần hệ Sa-van, lớp quần hệ đồng cỏ và nửa cây bụi, lớp quần hệ thực vật sống 1 năm, lớp quần hệ hoang mạc, lớp quần hệ đồng rêu, lớp quần hệ thực vật hồ nước nội địa và lớp quần hệ thực vật biển [ghi theo Thái Văn Trừng, 1978]. Năm 1973, UNESCO đã công bố khung phân loại thảm thực vật trên thế giới dựa theo nguyên tắc ngoại mạo và cấu trúc, chia có 5 lớp quần hệ trên thế giới làm 5 lớp quần hệ là lớp quần hệ rừng rậm, lớp quần hệ rừng thưa, lớp quần hệ cây bụi, lớp quần hệ cây bụi lùn và các quần xã gần gũi và lớp quần hệ cây thảo.

Mỗi lớp quần hệ lại chia ra thành các phân lớp, mỗi phân lớp lại chia ra thành các nhóm quần hệ và sau đó mới đến các quần hệ. Mỗi quần hệ được phân nhỏ thành các phân quần hệ và dưới đó là quần hợp [84]. Đến nay, dù dưới các hình thức phân loại khác nhau, dựa trên những nhân tố khác nhau nhưng 14 nhóm thảm thực vật chính trên trái đất được nhiều tác giả công nhận. Các nhóm đó đan xen vào nhau và xuất hiện trong các đai khí hậu khác nhau.

Điều đó được thể hiện khá rõ nét trên cơ sở bản đồ của Udvardy (1975) và sơ đồ phân loại của Holdridge (1867) [ghi theo 50]. Chi tiết các nhóm như sau: 8 1. Rừng mưa nhiệt đới 8. Sa mạc, bán sa mạc lạnh 2.

Rừng mưa á nhiệt đới - ôn đới 9. Đầm rêu (Tundra) và sa mạc cực 3. Rừng lá kim ôn đới 10. Trảng và đồng cỏ nhiệt đới 4.

Rừng khô nhiệt đới 11. Đồng cỏ ôn đới 5. Rừng lá rộng rộng ôn đới 12. Thảm thực vật vùng núi 6.

Rừng lá cứng thường xanh 13. Thảm thực vật vùng đảo 7. Sa mạc và bán sa mạc 14. Thảm thực vật ao hồ 1.

Một số nghiên cứu về hệ thực vật trên thế giới 1. Một số nghiên cứu về phân loại và hệ thống học thực vật Việc nghiên cứu về thực vật học có từ lâu đời, ngay từ khi con người biết sử dụng cây cỏ trong cuộc sống.