Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CUNG CẤP DỊCH VỤ CÔNG TRỰC TUYẾN CẤP XÃ 1. Cơ sở khoa học về Cung cấp dịch vụ công trực tuyến tại Uỷ ban nhân dân cấp xã 1. Dịch vụ công 1.
Khái niệm Dịch vụ công là hoạt động do cơ quan nhà nước thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu, hợp pháp của tổ chức, cá nhân về hưởng thụ các quyền và thực hiện các nghĩa vụ do Hiến pháp và pháp luật quy định. Phân loại dịch vụ công Dịch vụ công gồm ba bộ phận: - Dịch vụ hành chính công: Dịch vụ hành chính công là những dịch vụ liên quan đến hoạt động thực thi pháp luật, không nhằm mục tiêu lợi nhuận, do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho tổ chức, cá nhân dưới hình thức các loại giấy tờ có giá trị pháp lý hoặc dưới hình thức thông báo kết quả thực hiện trong các lĩnh vực mà cơ quan nhà nước đó quản lý. - Dịch vụ sự nghiệp công: Là loại dịch vụ công cung cấp các loại hình hàng hóa dịch vụ về giáo dục và đào tạo; y tế; văn hóa và tinh thần;. do các đơn vị nhà nước cung ứng, không thu tiền hoặc có thu một phần nhưng không vì mục tiêu lợi nhuận.
- Dịch vụ quản lý nhà nước: là hoạt động công cung cấp các hàng hóa dịch vụ của cơ quan nhà nước có tinh chất kinh tế đáp ứng nhu cầu vật chất thiết yếu cho sinh hoạt của người dân; gắn liền với việc xây dựng, đầu tư và phát triển các các cơ sở hạ tầng kỹ thuật cơ bản về thủy lợi, cầu cống; đất đai, cầu đường; xây dựng đô thị; … 1. Dịch vụ công trực tuyến 1. Khái niệm Theo Nghị định 42 năm 2022 của Chính phủ “Quy định về việc Cung cấp 7 thông tin và Dịch vụ công trực tuyến của cơ quan nhà nước trên môi trường mạng” thì: “Dịch vụ công trực tuyến của cơ quan nhà nước là dịch vụ hành chính công và các dịch vụ khác của cơ quan nhà nước được cung cấp cho các tổ chức, cá nhân trên môi trường mạng. Vai trò của Dịch vụ công trực tuyến - Vai trò nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công: Dịch vụ công trực tuyến giúp rút ngắn thời gian, đơn giản hóa thủ tục hành chính, nâng cao tính minh bạch, công khai, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong việc tiếp cận và sử dụng Dịch vụ công.
- Vai trò cải cách hành chính nhà nước: Dịch vụ công trực tuyến đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình cải cách hành chính, hướng đến xây dựng chính quyền điện tử. - Góp phần chống tham nhũng, tiêu cực, chống lãng phí: Dịch vụ công trực tuyến gúp tăng cường tính minh bạch, công khai trong hoạt động của các cơ quan nhà nước, góp phần hạn chế tối đa các hành vi tham nhũng, lãng phí. - Phát triển kinh tế - xã hội: Dịch vụ công trực tuyến góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Cung cấp dịch vụ công trực tuyến 1.
Khái niệm cung cấp dịch vụ công trực tuyến Cung cấp dịch vụ công trực tuyến là việc sử dụng công nghệ thông tin để cung cấp dịch vụ công cho tổ chức, cá nhân thông qua mạng internet. Cung cấp dịch vụ công trực tuyến đang ngày càng trở nên phổ biến và đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ công trong giai đoạn cải cách hành chính nhà nước, giai đoạn chuyển đổi số quốc gia, góp phần đưa công nghệ thông tin vào trong công cuộc xây dựng chính quyền số. Phân loại Dịch vụ công trực tuyến Theo điều 11 của Nghị định 42 năm 2022 của Chính phủ Quy định về việc Cung cấp Dịch vụ công trực tuyến của cơ quan nhà nước trên môi trường 8 mạng thì Dịch vụ công trực tuyến của Cơ quan nhà nước được cung cấp theo 02 mức độ như sau: - Dịch vụ công trực tuyến toàn trình: là dịch vụ bảo đảm cung cấp toàn bộ thông tin về thủ tục hành chính, việc thực hiện và giải quyết thủ tục hành chính đều được thực hiện trên môi trường mạng. Việc trả kết quả được thực hiện trực tuyến hoặc qua dịch vụ bưu chính công ích.
- Dịch vụ công trực tuyến một phần: là dịch vụ công trực tuyến không bảo đảm các điều kiện quy định tại điểm a khoản 1 Điều này. Cơ quan nhà nước ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ số tối đa trong quá trình cung cấp và xử lý dịch vụ công trực tuyến trên môi trường mạng trừ trường hợp tổ chức, cá nhân sử dụng dịch vụ phải hiện diện tại cơ quan nhà nước hoặc cơ quan nhà nước phải đi thẩm tra, xác minh tại hiện trường theo quy định của pháp luật. Các nguyên tắc cung cấp dịch vụ công trực tuyến - Công khai, minh bạch: Những thông tin về Dịch vụ công trực tuyến phải được công khai đầy đủ, dễ hiểu, dễ theo dõi trên các phương tiện thông tin đại chúng, wedsite của các cơ quan nhà nước, cơ quan hành chính nhà nước. - Tiện lợi: Thủ tục đăng ký và sử dụng Dịch vụ công trực tuyến phải đơn giản, dễ dàng, có thể thực hiện trực tuyến hoặc kết hợp trực tuyến với trực tiếp.
- An toàn, bảo mật: Hệ thống cung cấp dịch vụ công trực tuyến phải được đảm bảo an toàn và bảo mật thông tin cho người dân khi tham gia cung cấp thông tin lên trang thông tin điện tử. - Có tính tương tác: Người dân có thể tương tác với hệ thống cung cấp Dịch vụ công trực tuyến để phản hồi, góp ý, đánh giá chất lượng Dịch vụ công trực tuyến để từ đó làm cơ sở đánh giá giúp nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Dịch vụ công trực tuyến cấp xã 1.1 Dịch vụ công trực tuyến cấp xã Khái niệm dịch vụ công trực tuyến cấp xã Dịch vụ công trực tuyến cấp xã là việc cung cấp các dịch vụ hành chính 9 công của xã cho người dân, tổ chức thông qua môi trường mạng, bao gồm: - Cổng thông tin điện tử của xã: Là trang web chính thức của xã, cung cấp thông tin về các dịch vụ công trực tuyến, hướng dẫn sử dụng dịch vụ, quy trình giải quyết thủ tục hành chính, tra cứu thông tin và tương tác với chính quyền xã. - Bộ phận tiếp nhận hồ sơ trực tuyến: Là bộ phận tiếp nhận hồ sơ trực tuyến của người dân, tổ chức thông qua cổng thông tin điện tử của xã hoặc ứng dụng di động.
- Hệ thống xử lý hồ sơ trực tuyến: Là hệ thống xử lý hồ sơ trực tuyến của xã, bao gồm các phần mềm, ứng dụng để tiếp nhận, thẩm định, phê duyệt, cấp giấy tờ cho người dân, tổ chức. - Cổng thanh toán trực tuyến: Là cổng thanh toán trực tuyến cho các dịch vụ công trực tuyến cấp xã. Đặc điểm của dịch vụ công trực tuyến cấp xã - Tiện lợi: Người dân, tổ chức có thể truy cập và sử dụng dịch vụ mọi lúc, mọi nơi có kết nối internet. - Nhanh chóng: Việc giải quyết thủ tục hành chính được thực hiện nhanh chóng, tiết kiệm thời gian cho người dân, tổ chức.
- Chính xác: Việc xử lý hồ sơ được thực hiện tự động, hạn chế sai sót do con người. - Minh bạch: Người dân, tổ chức có thể theo dõi tiến độ giải quyết hồ sơ của mình. - Tiết kiệm: Giảm chi phí đi lại, in ấn, bưu điện cho người dân, tổ chức. Vai trò của dịch vụ công trực tuyến Đối với cơ quan hành chính nhà nước cấp xã dịch vụ công trực tuyến cấp xã cung cấp cho các cơ quan hành chính nhà nước những công cụ mạnh mẽ để có thể dễ dàng quản lý và kiểm soát các hoạt động cung cấp dịch vụ công, đảm bảo các cán bộ, công chức quản lý cũng như lực lượng chuyên viên có thể trực tuyến giải quyết thủ tục hành chính, luôn luôn có thể theo dõi và có đầy đủ các thông tin cần thiết liên quan đến quá trình giải quyết thủ tục hành chính, từ đó hỗ trợ cho quá trình giải quyết thủ tục hành chính của cơ quan hành chính nhà nước cấp xã.
10 Bên cạnh đó với đặc điểm là nơi tiếp xúc trực tiếp với số lượng khá lớn người dân có nhu cầu thực hiện thủ tục hành chính, cơ quan hành chính nhà nước cấp xã thường xuyên chịu áp lực về thời gian cũng như chất lượng dịch vụ công trực tuyến không thể tự thực hiện bởi từng đơn vị đơn lẻ mà có sự triển khai đồng bộ từ cấp tỉnh, cấp huyện nhằm đảm bảo tính hệ thống, thống nhất giữa các đơn vị cấp xã cũng như đảm bảo tính tiết kiệm, hiệu quả trong quá trình tổ chức cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Các dịch vụ công trực tuyến cấp xã phổ biến - Xác nhận số Chứng minh nhân dân khi đã được cấp thẻ Căn cước công dân. - Cấp lại, đổi thẻ căn cước công dân. - Đăng ký thường trú.
- Đăng ký tạm trú. - Khai báo tạm vắng. - Đăng ký, cấp biển số mô tô, xe gắn máy. - Thu tiền nộp phạt xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ qua thiết bị ghi hình (phạt nguội).
- Đăng ký khai sinh. - Đăng ký khai tử. - Đăng ký kết hôn. - Cấp, cấp lại, sửa đổi, bổ sung hộ chiếu phổ thông.
- Thủ tục làm con dấu mới và cấp Giấy chứng nhận đã đăng ký mẫu dấu. - Thủ tục làm con dấu thu nhỏ, dấu nổi, dấu xi và cấp Giấy chứng nhận đã đăng ký mẫu con dấu. - Liên thông đăng ký khai tử - Xóa đăng ký thường trú - Trợ cấp mai táng phí. - Tích hợp tính giảm trừ mức đóng trong gia hạn thẻ bảo hiểm y tế theo hộ gia đình.
- Đăng ký thuế lần đầu, đăng ký thay đổi thông tin đăng ký thuế đối với 11 người nộp thuế là hộ gia đình, cá nhân. - Đăng ký biến động về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất do thay đổi thông tin về người được cấp Giấy chứng nhận (đổi tên hoặc giấy tờ pháp nhân, giấy tờ nhân thân, địa chỉ). - Cấp đổi, cấp lại giấy phép lái xe. - Đăng kí dự thi tốt nghiệp THPT quốc gia và xét tuyển đại học, cao đẳng.
- Cấp phiếu lý lịch tư pháp. - Giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp. - Cấp điện mới từ lưới điện hạ áp (220/380V). - Thay đổi chủ thể hợp đồng mua bán điện.