Khóa Luận Tốt Nghiệp: Nghiên Cứu Chuỗi Giá Trị Quả Sơn Tra Trên Địa Bàn Huyện Bắc Yên, Tỉnh Sơn La

Khóa luận tốt nghiệp phân tích chuỗi giá trị quả sơn tra tại huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La, đánh giá hiệu quả kinh tế và đề xuất giải pháp phát triển bền vững.

• Tác giả: Lê Đức Lợi
• Người hướng dẫn: TS. Hoàng Vũ Quang
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý Kinh tế
• Đề tài: Nghiên cứu chuỗi giá trị quả Sơn tra trên địa bàn huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục biểu đồ
• 1.6. Danh mục sơ đồ
• 1.7. Trích yếu luận văn
• 1.8. Thesis abstract
• 1.9. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.10. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.10.1. Mục tiêu chung
• 1.10.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.11. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.12. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.12.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.12.2. Phạm vi nghiên cứu
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Nghiên cứu chuỗi giá trị quả sơn tra tại huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển kinh tế địa phương. Quả sơn tra, hay còn gọi là 'táo mèo', là cây trồng bản địa, phù hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng của đồng bào dân tộc H’Mông. Việc phát triển cây sơn tra không chỉ giúp tăng thu nhập cho người dân mà còn góp phần bảo vệ môi trường, nâng cao độ che phủ rừng. Tuy nhiên, sản lượng và chất lượng quả sơn tra hiện tại chưa đáp ứng được tiềm năng. Nghiên cứu này nhằm đánh giá thực trạng chuỗi giá trị và đề xuất giải pháp cải thiện hoạt động sản xuất, chế biến và tiêu thụ quả sơn tra. Theo UBND huyện Bắc Yên, việc phát triển cây sơn tra cần chú trọng đến điều kiện lập địa và thổ nhưỡng để nâng cao hiệu quả sản xuất.

II. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu của nghiên cứu là đánh giá thực trạng chuỗi giá trị quả sơn tra tại huyện Bắc Yên, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế và phát triển bền vững. Cụ thể, nghiên cứu sẽ hệ thống hóa cơ sở lý luận về chuỗi giá trị nông sản, phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động của chuỗi giá trị quả sơn tra. Mục tiêu chung là cải thiện hoạt động sản xuất, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân. Các mục tiêu cụ thể bao gồm đánh giá thực trạng hoạt động chuỗi giá trị, phân tích các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp phát triển. Điều này sẽ giúp nâng cao giá trị gia tăng và cải thiện đời sống cho người dân địa phương.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp và thứ cấp. Dữ liệu sơ cấp được thu thập từ các hộ nông dân trồng quả sơn tra, người thu mua, và các cơ sở chế biến. Phương pháp phân tích thống kê mô tả và phân tích SWOT được áp dụng để đánh giá thực trạng chuỗi giá trị. Phân tích SWOT giúp xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong phát triển chuỗi giá trị quả sơn tra. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình sản xuất và tiêu thụ quả sơn tra, từ đó đưa ra các giải pháp khả thi nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế cho người dân.

IV. Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy, chuỗi giá trị quả sơn tra tại huyện Bắc Yên đang gặp nhiều khó khăn trong việc tiêu thụ sản phẩm. Mặc dù có sự quan tâm từ chính quyền địa phương, nhưng hiệu quả kinh tế từ cây sơn tra chưa tương xứng với tiềm năng. Tình trạng được mùa mất giá thường xuyên xảy ra, và việc liên kết giữa các tác nhân trong chuỗi giá trị còn yếu. Các yếu tố ảnh hưởng đến chuỗi giá trị bao gồm điều kiện tự nhiên, nguồn lực sản xuất và chính sách hỗ trợ. Để nâng cao hiệu quả chuỗi giá trị, cần có các giải pháp như đầu tư vào công nghệ chế biến, phát triển thị trường tiêu thụ và tăng cường liên kết giữa các tác nhân trong chuỗi.

V. Định hướng và giải pháp phát triển

Định hướng phát triển chuỗi giá trị quả sơn tra tại huyện Bắc Yên cần tập trung vào việc nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ. Các giải pháp cụ thể bao gồm đầu tư vào công nghệ chế biến, xây dựng thương hiệu cho quả sơn tra và phát triển các vùng nguyên liệu ổn định. Cần thiết lập các mối liên kết chặt chẽ giữa nông dân, doanh nghiệp và các cơ quan quản lý để tạo ra một chuỗi giá trị bền vững. Việc này không chỉ giúp tăng thu nhập cho người dân mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững của huyện Bắc Yên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM LÊ ĐỨC LỢI NGHIÊN CỨU CHUỖI GIÁ TRỊ QUẢ SƠN TRA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BẮC YÊN, TỈNH SƠN LA Ngành: Quản lý Kinh tế Mã số: 8 31 01 10 Người hướng dẫn: TS. Hoàng Vũ Quang NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan số liệu và kết quả nghiên cứu trong đề tài “Nghiên cứu chuỗi giá trị quả Sơn tra trên địa bàn huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La” là trung thực và chưa từng được sử dụng, công bố trong bất kì nghiên cứu nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và thông tin trích dẫn trong đề tài đều được ghi rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 19 tháng 10 năm 2021 Tác giả luận văn Lê Đức Lợi i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Phân tích định lượng, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, cùng toàn thể cán bộ, giảng viên của Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tạo điều kiện thuận lợi, tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Nhân dịp hoàn thành luận án, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS. Hoàng Vũ Quang, thầy đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo UBND huyện Bắc Yên, cùng toàn thểcông chức, viên chức của Phòng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Trung tâm dịch vụ Nông nghiệp, cùng các phòng, ban có liên quan của huyện Bắc Yên, lãnh đạo và cán bộ, công chức UBND các xã trên địa bàn huyện, cùng toàn thể người dân trên địa bàn huyện đã cung cấp các số liệu, thông tin và tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài luận văn.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày 19 tháng 10 năm 2021 Tác giả luận văn Lê Đức Lợi ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

vi Danh mục bảng. vii Danh mục biểu đồ. viii Danh mục sơ đồ. viii Trích yếu luận văn.

ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung.

Mục tiêu cụ thể. Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới của luận văn. Cở sở lý luận và thực tiễn về nghiên cứu chuỗi giá trị quả Sơn Tra. Một số khái niệm cơ bản.

Các tác nhân cơ bản trong chuỗi giá trị nông sản. Phân biệt chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng. Đặc điểm kinh tế, kỹ thuật sản xuất Sơn tra. Nội dung nghiên cứu chuỗi giá trị quả Sơn tra.

Các yếu tố ảnh hưởng tới chuỗi giá trị quả Sơn tra. Cở sở thực tiễn. Kinh nghiệm phát triển chuỗi giá trị nông sản ở một số địa phương. Một số công trình nghiên cứu có liên quan.

Kinh nghiệm rút ra cho phát triển chuỗi giá trị quả Sơn trà huyện Bắc Yên. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên.

Điều kiện kinh tế - xã hội. Phương pháp nghiên cỨu. Phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp xử lý số liệu.

Phương pháp phân tích số liệu. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng chuỗi giá trị quả sơn tra trên địa bàn huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La.

Tổng quan tình hình sản xuất Sơn tra tại huyện Bắc Yên. Sơ đồ và đặc điểm các tác nhân chuỗi giá trị quả Sơn tra trên địa bàn huyện Bắc Yên. Phân tích liên kết trong chuỗi giá trị quả Sơn tra của huyện Bắc Yên. Phân tích tài chính trong chuỗi giá trị quả Sơn tra huyện Bắc Yên.

Phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của chuỗi giá trị quả Sơn tra. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến chuỗi giá trị quả Sơn Tra trên địa bàn huyện Bắc Yên. Điều kiện tự nhiên (đất, khí hậu). Nguồn lực sản xuất của hộ nông dân.

Trình độ kỹ thuật và mức độ phát triển, ứng dụng khoa học kỹ thuật trong sản xuất, chế biến quả Sơn tra. Chính sách hỗ trợ. Thị trường tiêu thụ tác động đến chuỗi giá trị quả Sơn tra. Định hướng và giải pháp phát triển chuỗi giá trị quả Sơn Tra trên địa bàn huyện Bắc Yên.

Định hướng phát triển chuỗi giá trị quả Sơn tra. Giải pháp nâng cấp chuỗi giá trị quả Sơn tra huyện Bắc Yên. Kết luận và kiến nghị. 105 Tài liệu tham khảo.

110 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt ATTP An toàn thực phẩm BVTV Bảo vệ thực vật CGCN Chuyển giao công nghệ CSXH Chính sách xã hội ĐVT Đơn vị tính FAO Tổ chức Nông Lương Thế giới GO Giá trị sản xuất GTZ Tổ chức Hợp tác Kỹ thuật Đức HĐND Hội đồng nhân dân HTX Hợp tác xã IC Chi phí trung gian ILO Tổ chức Lao động Quốc tế KfW7 Dự án phát triển lâm nghiệp tỉnh Sơn La NCKH Nghiên cứu khoa học NHCN Nhãn hiệu chứng nhận OCOP Chương trình mỗi xã một sản phẩm PRA Phương pháp đánh giá nông thôn có sự tham gia PTNT Phát triển nông thôn R&D Nghiên cứu và phát triển SCM Quản lý chuỗi cung ứng SHTT Sở hữu trí tuệ SNV Tổ chức phát triển Hà Lan SWOT Điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức TNHH Trách nhiệm hữu hạn UBND Ủy ban nhân dân VA Giá trị gia tăng VAT Thuế giá trị gia tăng WB Ngân hàng thế giới WTO Tổ chức thương mại Quốc tế vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2. So sánh chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị. Diện tích cơ cấu đất nông nghiệp năm 2019. Hiện trạng dân số huyện Bắc Yên năm 2019.

Đối tượng thu thập thông tin. Khung phân tích SWOT. Hiện trạng sản xuất cây Sơn tra tại huyện Bắc Yên. Đặc điểm của hộ sản xuất Sơn tra.

Đặc điểm tác nhân thu gom. Đặc điểm của người bán buôn. Đặc điểm của Hợp tác xã. Đặc điểm người bán lẻ.

Đặc điểm Công ty trách nhiệm hữu hạn Bắc Sơn. Đặc điểm người tiêu dùng. Hiệu quả kinh tế trong sản xuất Sơn tra tự nhiên. Chi phí đầu tư thời kỳ kiến thiết cơ bản trồng cây Sơn tra.

Hiệu quả kinh tế Sơn tra trồng mới. Lợi nhuận của người thu gom Sơn tra. Lợi nhuận của Hợp tác xã kinh doanh Sơn tra. Hiệu quả kinh tế của người bán buôn Sơn tra.

Hiệu quả kinh tế của người bán lẻ Sơn tra. Hiệu quả kinh tế của Công ty trách nhiện hữu hạn Bắc Sơn. Các kênh tiêu thu và phân phối giá trị gia tăng của chuỗi giá trị quả Sơn tra. Phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức (SWOT) trong ngành hàng quả Sơn tra trên địa bàn huyện Bắc Yên.

Trình độ kỹ thuật và mức độ ứng dụng kỹ thuật. 89 vii DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 4. Khảo sát nhu cầu vay vốn của hộ sản xuất.1 Chuỗi giá trị nông sản. Chuỗi giá trị quả Sơn tra trên địa bàn huyện Bắc Yên.

Lượng hóa chuỗi giá trị quả Sơn tra trên địa bàn huyện Bắc Yên. 48 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Lê Đức Lợi Tên luận văn: Nghiên cứu chuỗi giá trị quả Sơn tra trên địa bàn huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8 31 01 10 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Sơn tra còn hay còn gọi “táo mèo” là cây trồng bản địa, được xác định là cây trồng chủ lực của các xã vùng cao huyện Bắc Yên; thu nhập từ quả Sơn tra hàng năm góp phần phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo của đồng bào dân tộc H’Mông nơi đây. Phát triển cây Sơn tra giúp nâng độ che phủ rừng, nâng cao năng lực rừng phòng hộ đầu nguồn, giảm xói mòn, rửa trôi đất và nâng cao ý thức bảo vệ rừng của người dân. Nghiên cứu này nhằm đánh giá thực trạng về chuỗi giá trị quả Sơn tra trên địa bàn huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La, trên cơ sở đó đề xuất giải pháp cải thiện hoạt động của chuỗi giá trị quả Sơn tra trong thời gian tới.

Phương pháp nghiên cứu Nghiên cứu sử dụng số liệu sơ cấp và thứ cấp, trong đó số liệu sơ cấp được thu thập từ điều tra trực tiếp hộ nông dân trồng, chăm sóc cây Sơn tra, người thu mua, hộ buôn bán, cơ sở chế biến, kinh doanh quả Sơn tra, người tiêu dùng, phỏng vấn lãnh đạo UBND huyện, công chức, viên chức cơ quan chuyên môn của huyện Bắc Yên. Các phương pháp được sử dụng là phân tích thống kê mô tả, hạch toán kinh tế, phân tích SWOT. Kết quả chính và kết luận Kết quả cho thấy, phát triển cây Sơn tra luôn được cấp ủy, chính quyền từ huyện đến cơ sở quan tâm, bước đầu hình thành các vùng nguyên liệu, xây dựng chuỗi giá trị theo quy trình kỹ thuật, thực hiện quảng bá, giới thiệu sản phẩm đến người tiêu dùng, nâng cao giá trị sản xuất và tăng thu nhập cho người dân. Tuy nhiên hiệu quả kinh tế mang lại từ cây Sơn tra chưa tưng xứng với tiềm năng, lợi thế trên địa bàn; việc tiêu thụ sản phẩm còn khó khăn, tình trạng được mùa mất giá thường xuyên diễn ra, việc liên kết sản xuất, chế biến, xúc tiến thương mại bước đầu được quan tâm nhưng chưa mang lại hiệu quả thiết thực.

Năm 2019, diện tích cây Sơn tra của huyện Bắc Yên là 1. Trong đó: Diện tích rừng tự nhiên là 410,97 ha; Diện tích rừng trồng từ năm 2006 - 2018 là 1.391,10 ha, sản lượng quả Sơn tra ước đạt 6.