HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ HỒNG GIANG NGHIÊN CỨU BỆNH ĐỐM LÁ LỚN (EXSEROHILUM TURCICUM) VÀ BỆNH ĐỐM LÁ NHỎ (BIPOLARIS MAYDIS) HẠI NGÔ TẠI HÀ NỘI Chuyên ngành: Bảo Vệ Thực Vật Mã số: 8620112 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Đỗ Tấn Dũng NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả được trình bày trong luận văn là trung thực, khách qan và chưa từng dung để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều đã được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Hồng Giang i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến PGS. Đỗ Tấn Dũng đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian, tạo điều kiện, động vên và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn này. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Bệnh cây, Khoa Nông Học - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức trung tâm Bảo vệ thực vật phía Bắc đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn.
Xin chân thành cảm ơn các bạn sinh viên khóa 58 và 59 đang thực hiện đề tài tốt nghiệp tại bộ môn bệnh cây, khoa Nông học, Học viện Nông nghiệp Việt Nam cùng gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Hồng Giang ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.
vi Danh mục bảng. vii Danh mục đồ thị. ix Danh mục hình. xi Trích yếu luận văn.
xiii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu.
Những nghiên cứu ngoài nước. Những nghiên cứu về bệnh đốm lá nhỏ (Bipolaris maydis). Những nghiên cứu về bệnh đốm lá lớn (Exserohilum turcicum). Những nghiên cứu về vi sinh vật đối kháng.
Những nghiên cứu trong nước. Vật liệu và phƣơng pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.
Đối tượng, vật liệu nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.
Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp điều tra ngoài đồng. Phương pháp điều tra ảnh hưởng của một số yếu tố sinh thái kỹ thuật đến sự phát sinh phát triển của bệnh đốm lá lớn và bệnh đốm lá nhỏ. Phương pháp phân ly nuôi cấy nấm gây bệnh đốm lá lớn và đốm lá nhỏ hại ngô.
Nghiên cứu ảnh hưởng của môi trường đến sự phát triển của nấm Exserohilum turcicum và Bipolaris maydis. Đánh giá tính gây bệnh của các isolate nấm Exserohilum turcicum, Bipolaris maydis trên một số giống ngô trồng trong điều kiện chậu vại. Khảo sát hiệu lực đối kháng của nấm Trichoderma viride đối với nấm gây bệnh đốm lá lớn và nấm gây bệnh đốm lá nhỏ hại ngô. Khảo sát hiệu lực đối kháng của vi khuẩn Bacillus subtilis đối với nấm gây bệnh đốm lá lớn và nấm gây bệnh đốm lá nhỏ hại ngô.
Các chỉ tiêu theo dõi, đánh giá. Kết quả và thảo luận. Điều tra ảnh hưởng của một số yếu tố sinh thái kỹ thuật đến bệnh đốm lá nhỏ hại ngô tại một số xã của huyện Gia Lâm, Hà Nội. Ảnh hưởng của địa thế đất đai đến sự phát sinh phát triển bệnh đốm lá nhỏ hại ngô trên giống NK4300 vụ xuân hè năm 2017 tại Gia Lâm, Hà Nội.
Điều tra ảnh hưởng của giống ngô đến sự phát sinh phát triển bệnh đốm lá nhỏ hại ngô vụ xuân hè năm 2017 tại một số xã tại Gia Lâm, Hà Nội. Điều tra ảnh hưởng của thời vụ đến sự phát sinh phát triển bệnh đốm lá nhỏ hại ngô trên giống HN88 tại Đặng Xá, Gia Lâm, Hà Nội. Ảnh hưởng của công thức luân canh đến sự phát sinh phát triển bệnh đốm lá nhỏ hại ngô vụ Thu Đông 2017 tại Đặng Xá, Gia Lâm, Hà Nội. Điều tra ảnh hưởng của một số yếu tố sinh thái kỹ thuật đến bệnh đốm lá lớn hại ngô tại một số xã của huyện Gia Lâm, Hà Nội.
Ảnh hưởng của địa thế đất đai đến sự phát sinh phát triển bệnh đốm lá lớn hại ngô trên giống NK4300 vụ xuân hè năm 2017 tại Gia Lâm, Hà Nội. Ảnh hưởng của giống ngô đến sự phát sinh phát triển bệnh đốm lá lớn hại ngô vụ Xuân hè năm 2017 tại một số xã tại Gia Lâm, Hà Nội. Ảnh hưởng của thời vụ đến sự phát sinh phát triển bệnh đốm lá lớn hại ngô trên giống HN88 tại xã Đặng Xá, Gia Lâm, Hà Nội. Ảnh hưởng của công thức luân canh đến sự phát sinh phát triển bệnh đốm lá lớn hại ngô vụ Thu Đông 2017 tại Đặng Xá, Gia Lâm, Hà Nội.
Nghiên cứu một số đặc điểm hình thái, đặc tính sinh học của nấm Bipolaris maydis và Exserohilum turcicumn. Ảnh hưởng của môi trường nuôi cấy đến sự phát triển của các loài nấm đốm lá hại ngô. Khảo sát tính gây bệnh của nấm Bipolaris maydis và nấm Exserohilum turcicum trên một số giống ngô trong điều kiện chậu vại. Khảo sát hiệu lực đối kháng của nấm Trichoderma viride với nấm Bipolaris maydis và nấm E.
turcicum trên môi trường nhân tạo. Khảo sát hiệu lực ức chế của vi khuẩn Bacillus subtilis với nấm Bipolaris maydis và nấm E. turcicum trên môi trường nhân tạo. Kết luận và kiến nghị.
76 Tài liệu tham khảo. 82 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CD Chiều dài CR Chiều rộng CSB% Chỉ số bệnh CT Công thức HLƯC% Hiệu lực ức chế KTVB Kích thước vết bệnh NXB Nhà xuất bản PCGA Potato Carrot Glucose Agar PGA Potato Glucose Agar TLB% Tỷ lệ bệnh TLPB% Tỷ lệ phát bệnh vi DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Ảnh hưởng của địa thế đất đai đến sự phát sinh phát triển bệnh đốm lá nhỏ hại ngô trên giống NK4300 vụ xuân hè năm 2017 tại xã Văn Đức, Gia Lâm, Hà Nội. Ảnh hưởng của địa thế đất đai đến sự phát sinh phát triển bệnh đốm lá nhỏ hại ngô trên giống NK4300 vụ xuân hè năm 2017 tại xã Đặng Xá, Gia Lâm, Hà Nội.
Ảnh hưởng của địa thế đất đai đến sự phát sinh phát triển bệnh đốm lá nhỏ hại ngô trên giống NK4300 vụ xuân hè năm 2017 tại xã Lệ Chi, Gia Lâm, Hà Nội. Ảnh hưởng của giống ngô HN88 và LVN4 đến sự phát sinh phát triển bệnh đốm lá nhỏ hại ngô vụ xuân hè năm 2017 tại Gia Lâm, Hà Nội. Ảnh hưởng của thời vụ đến sự phát sinh phát triển bệnh đốm lá nhỏ hại ngô trên giống HN88 tại Đặng Xá, Gia Lâm, Hà Nội. Ảnh hưởng của công thức luân canh đến sự phát sinh phát triển bệnh đốm lá nhỏ hại ngô vụ Thu Đông 2017 tại Đặng Xá, Gia Lâm, Hà Nội.
Ảnh hưởng của địa thế đất đai đến sự phát sinh phát triển bệnh đốm lá lớn hại ngô trên giống NK4300 vụ xuân hè năm 2017 tại xã Văn Đức, Gia Lâm, Hà Nội. Ảnh hưởng của địa thế đất đai đến sự phát sinh phát triển bệnh đốm lá lớn hại ngô trên giống NK4300 vụ xuân hè năm 2017 tại xã Đặng Xá, Gia Lâm, Hà Nội. Ảnh hưởng của địa thế đất đai đến sự phát sinh phát triển bệnh đốm lá lớn hại ngô trên giống NK4300 vụ xuân hè năm 2017 tại xã Lệ Chi, Gia Lâm, Hà Nội. Ảnh hưởng của giống ngô HN88 và LVN4 đến sự phát sinh phát triển bệnh đốm lá lớn hại ngô vụ Xuân hè năm 2017 tại một số xã tại Gia Lâm, Hà Nội.
Ảnh hưởng của thời vụ đến sự phát sinh phát triển bệnh đốm lá lớn hại ngô trên giống HN88 tại xã Đặng Xá, Gia Lâm, Hà Nội. Ảnh hưởng của công thức luân canh đến sự phát sinh phát triển bệnh đốm lá lớn hại ngô vụ Thu Đông 2017 tại Đặng Xá, Gia Lâm, Hà Nội. Đặc điểm hình thái, sinh học của các isolate nấm E. maydis gây bệnh đốm lá ngô.
Ảnh hưởng của môi trường đến sự phát triển của nấm B. Ảnh hưởng của môi trường đến sự phát triển của nấm E. Khảo sát tính gây bệnh của nấm Bipolaris maydis trên một số giống ngô trong điều kiện chậu vại. Đánh giá tính gây bệnh của nấm E.
turcicum trên một số giống ngô trong điều kiện chậu vại. Khảo sát hiệu lực đối kháng của nấm Trichoderma viride với một số isolate nấm Bipolaris maydis trên môi trường nhân tạo. Khảo sát hiệu lực đối kháng của nấm Trichoderma viride với một số isolate nấm Exserohilum turcicum trên môi trường nhân tạo. Khảo sát hiệu lực ức chế của vi khuẩn Bacillus subtilis (Bs-G) với một số isolate nấm Bipolaris maydis trên môi trường nhân.
Khảo sát hiệu lực ức chế của vi khuẩn đối kháng B. subtilis (Bs-O) với một số isolate nấm Bipolaris maydis. Khảo sát hiệu lực ức chế của vi khuẩn Bacillus subtilis (Bs-G) với một số isolate nấm E. turcicum trên môi trường nhân tạo.
Khảo sát hiệu lực ức chế của vi khuẩn B. subtilis (Bs-O) với một số isolate nấm Exserohilum turcicum. 73 viii DANH MỤC ĐỒ THỊ Đồ thị 4. Ảnh hưởng của địa thế đất đai đến sự phát sinh phát triển bệnh đốm lá nhỏ hại ngô trên giống NK4300 vụ xuân hè năm 2017 tại xã Văn Đức, Gia Lâm, Hà Nội.
Ảnh hưởng của địa thế đất đai đến sự phát sinh phát triển bệnh đốm lá nhỏ hại ngô trên giống NK4300 vụ xuân hè năm 2017 tại xã Đặng Xá, Gia Lâm, Hà Nội. Ảnh hưởng của địa thế đất đai đến sự phát sinh phát triển bệnh đốm lá nhỏ hại ngô trên giống NK4300 vụ xuân hè năm 2017 tại xã Lệ Chi, Gia Lâm, Hà Nội .