Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁP LUAT BẢO HIEM HƯU TRÍ Ll, KháiquátvÈbšs hểm hwutrí LLL Khải mệm bác nd hua tri Quốc gia dang trong “that kỹ cơ cầu din sổ vàng " la quốc gia có ỉ lệ te em đưới 15 tuổi đưới 30% và người giả trên 65 tuổi đười 15%, các quốc gia này sẽ không phii đổi mat với các vẫn để ASXH dic biệt là vé hưu, những trong tương lai thi hệ thống ASXH hưu trí sẽ phi chiu áp lực năng nề trước một số lương lớn người dân, NLD trong độ tuổi giả, sống phụ thuộc vào tre cấp hare trí ‘Anh hướng bởi nhiễu trường phái nghiên cứu và thục tiền ứng dụng nến inh ngiĩa ASXH thường được để cập đến ở phạm vi bao quát và phạm vi ngiễa hẹp hơn © phạm vi bao quát, ASXH là sự bão dim cho con người các được an Đình béo dim an ninh, en toàn trong xã hội. Ở một phạm vi hep hơn, ASXH được bid la sự bảo dim thu nhập và một số điều kiện thiết yêu khác cho cá nhân, gia dinh và cộng đồng trong trường hop bi giản hoặc mất thu nhập; người gia neo don, trẻ em mé cối, người tàn tật, người gặp khó khăn do thiên tei dich họa Trong hệ thống ASXH, BHHT là mốt chính sách quan trong, mang ý nghĩ tinh thân hé tro NLD khi đến tudi nghĩ nu có thé an tâm và có ý ngiữa xã hồi, php luật to lớn đối với việc vận hành các cơ chế của Nhà nước “Theo nguân tham khảo từ Từ điễn Ting Việt của Viên Ngôn ngữ hoe và Dai từ didn Tiếng Việt, vi mặt giã thích từ ngữ, “hưu ti” là trang thái ma NLD nghĩ làm việc, chấm dit host động lao đông nhim tao re thu nhập những được hưởng khoản tiên trợ cấp để đáp ứng các nhu câu từ cuộc sống hàng ngày. “Thông thường, khoản tiên tre cấp nay được goi là trợ cấp tuổi giả, trợ cấp hưu, trí hoặc tiễn lương hơu, hoặc hưu bồng Khodn trợ cập, thu nhập nay có ý nghĩa ca về mật vit chất lấn tinh thân đối với cả nhân, NLD khi ma ho không còn khả năng làm việc, ao đông dé tao ra thu nhập Tuy nhiên, để được hưởng tro cấp tuỗi giá thi cá nhân, NLD đó phải đáp ứng những điều kién nhất định v đột thời gian lim việc theo quy định, thoi gian tham gia đông gốp; Tác giã Đăng Như Lợi cho rằng "BHHT la việc Nha nước điều chỉnh bằng hấp luật tạo nguồn tai chính nhắm dim bão cuộc sống, nghĩ ngơi, được chăm Lo sức khốc cho NLD tham gia bảo hiểm khi suy giảm khả năng lao động bởi tuổi tác, giá yêu theo tâm, sinh lý lao động chung của dai đa số NLD mốt quốc gia cụ thến Giáo tình Luật ASKH Trường Đại học Luật Hà Nội cho rằng “CDT được hiễu là chế đô BHXH dim bio thụ nhập cho người hết tuỗi ao động hoặc không còn sức Ino động" ‘Tom tei, BHHT là một chế đô được Nhà nước ban hành với mục đích ý "giữa là góp phân én định, dim bảo cuộc sống cho người tham gia sau khi họ hit tuỗi leo đồng hoặc không còn khả năng lao đông dé tạo thụ nhập 1. Đặc đẫm cũa bác km lai ti ‘Theo nghiên cứa cũa học viên thi BHHET có 4 dic điểm bao gốm các đặc điểm chung của BHXH và các đặc đểm ông phân biệt với các chế đô ASXH khác trong BHXH Thứ nhất, BHHT được thục hiên chủ yêu dua trên sơ đồng gấp của đối tương tham gia Tương hy các chế đồ khác trong hệ thống BHXH, đã được laring trợ cấp tuỗi giá khi không con khá năng lao động hoặc khi không còn tham gia QHLD, NLD phải tham gia ding gip vào quỹ BHXH (quỹ hưu tr) trong qué trình họ còn làm việc, leo đông hoặc trong mét khoảng thời gian nhất định Ngoài ra, thông qua cơ chế bit buộc thi việc đông góp vio quỹ hơu ti còn có sự tham gia của người sử đụng lao đông (NSDLD), giới chỗ với tỷ 18 đóng góp khác nhao Mắt số quốc gia có hỗ trợ thêm khoản dong gop vào quỹ hưu trí cho công din của minh bên canh av đông góp của NLD và NSDLD.
Việc đồng góp vào quỹ BHXH (quỹ hur tr) là cơ sở để NLD được nhận trợ cấp tudi giả, lương hưu Nói cánh khác, quyền được hướng các loại tre cấp BHXH được dim bio bing việc đồng góp của NLD, NSDLD, nhà nước (nêu cổ, trong đó có quyển được tham, gs BHHT và nhận lương hun khi hết uỗi lao động hoặc khi không còn khả năng lao động “Thử hai, BHHT vừa mang tính bit buộc, vim mang tính tự nguyện Bén cạnh các quyền được pháp luật bão vệ khi tham gia QHLD, NLD và NSDLĐ còn có nghĩa vụ, trách nhiệm pháp lý cén thục hiện để dim bảo yêu cầu quân lý của nhà nước cũng như dim bio nợ tiến bổ chung của xã hôi, góp phản vio mr phát tiễn chúng của at nước. Một tong số đó là khi tham gia vào QHLD, NLD có ngiĩa vụ tham gia đồng góp vào quỹ BHXH nói chung và quỹ” hưu trí nổi riêng một khoản tiên due trên mức tiền lương mà họ nhận được Ngiễn vụ tham gia BHXH không chỉ của NLD mà còn là trách nhiệm pháp lý ofa NSDLĐ. Bén canh quy định bit buộc tham gia BHHT, trong mốt số trường hop, việc quyết ảnh có them gia BHET để được hưồng trợ cấp hưu ti, trợ cấp tuổi giả hay không phụ thuộc vào sự te nguyên, te do ý chí cũa cá nhân, NLD. Due vào vong thì có thể lưa chon hình thúc, loại hình BHHT phù hop để tham gia.
Bên canh việc phụ thuc vào ý thúc chỗ quan cia cá nhân, NLD, thi việc tham gia BHHT từ nguyện còn phụ thuộc khách quan vào tit ý, chính sách lao đông cia NSDLĐ; các điều kiện kinh ti, xã hội của đất nước Cá nhân, NLD có thé than gia BHHT tự nguyện đười nhiều hình thức khác nhau them gia BHXH tu nguyên, hoặc đười hình thức là các tài khoản cá nhân, hoặc tham gia các sin phẩm do công ty bảo hiểm nhân tho cũng cấp Chính và vậy, các quốc ga thường ban hành các quy định về HHT bit ‘bude hoặc BHHT tự nguyên trong hệ thông pháp luật của mình để đảm bảo cuộc sống cho dei đa số người din khi vỀ hưu, gop phin xây đụng xã hộ tiên bộ, công tằng Trên cơ sở đó, các chủ thể có thi chủ đông lựa chon hình thứ: them gia phis hợp với đều kiện, hoàn cảnh ow thé của mình ‘Tite, BHHT gốp phần bio vệ cuốc sing cho cá nhân ki độn tui nghĩ hư “Thông thường khi còn tham gia QHLD, cuộc sống của cá nhân, NLD được bão vệ thông qua các khoản thu nhập từ việc được trả lương khí cổng hiễn súc lao đồng Ngay cả khi không còn đã sức khöe để làm việc, tham gia host động lao động dé tạo thu nhập thi cuộc sống cũa cá nhân, NLD vẫn được bio vi thông aqua cơ chế dim bio thu nhập dưới hình thúc họ được nhận tro cấp tuổi giả, tro cấp hưu tr, tiên lương hưu tử Chính phố dựa tiên cơ sở đồng góp vào quỹ hưu tr hoặc do đã tham gia quỹ BHXH. Đặc điểm này phù hợp với tinh thần chung của Công ước số 102 về ASXH với mong muốn moi người có thể dim bảo quyền sống, quyển cơn ngu sau kh đã châm đót QHLĐ, “Thứ từ, quyén lợi cia BHHT được thục hiện ngoài qué trinh lao đông cña đối tượng tham gia Khác với các chế độ BHXH ngắn hen nh ôm đau thai sản, BHHT là chế đồ có đội tượng được nhân trợ cấp tubi ga khi ho sống lâu hơn một độ tỗi theo quy din pháp luật thường là tudi nghĩ bưu. Thời gian huông trợ cấp tuổi giả tương đôi dit và không xác định Như vậy, đối tương tham ga chỉ đoợc nhận tro cấp tuổi giá, được hưởng các quyển lợi cũa BHT khi không còn khả năng lao động hoặc không còn tham gia QHLD sau khi đáp ứng các điều kiện về đô tuổ thất gian tham gia. theo quy định oda pháp uất Điều 30 Công óc 102 vé ASXH cũng quy định vé việc “iro cấp tuổi giả ghải được chỉ rã trong muốt thời gian xây ra trường hợp bảo vậ".
Thông thường, thời gien xây ra trường hop béo về được tỉnh từ lóc NLD nghĩ nm hoặc kể từ khi NLD không còn khả năng lao động cho din khi họ chất Do đó, để dim bio quyền lợi cho người tham gia BHHT, người được bảo về, các quốc gia thường ghi nhận thời điểm hưởng tro cấp của đi tượng tham gia trong hệ thông hấp luật cũa mình LL3. Phẩnloai bảo hiễm lui Lá một fish vục mang tính kinh tế và tính xã hội, BHHT được nghiên cửu đuối nhiều giác đô, phương diễn khác nhao tủy thuộc vào cách thức tiép căn, Theo đó, có nhiều tiêu chi khác nhau được sử dụng để phân losi BHHT ví dụ nh là theo tinh chit quan hệ bảo hiểm, theo tin mut chi trả, thao chỗ thé quản lý, theo cơ chỗ tài chính cũa mô hình BHXH, theo mự đóng góp, * Thao tinh chất quan hệ bảo hiểm, Căn cứ vào tính chất oda quan hệ bio hiém, BHHT được chia thành BHHT bit buộc và BERT tơ nguyên. - BHHT bit bude: là BHHT được áp dụng bất bude với nự tham gia cia NLD và NSDLD theo quy định pháp luật của nha nước. Cu thé, NLD và NSDLĐ cổ ngiĩa vụ tham gia đồng góp vào quỷ bưu trí theo mét tỷ lệ nhất din Tỷ lệ đồng gép cia các bin tham gia được tính dus trần cơ si tién lương, the nhập hàng thing đái với NLD, hoặc dua trên ting quỹ lương chỉ trả đối với NSDL Nhỏm đổi trợng than gia BHHT bất buộc thường chiêm số lương lớn, có mỗi quan hệ răng buộc fin nhau thông qua hop đẳng lao động (HBLB), thia tóc lao đồng tập thi hoặc một hình thúc pháp lý khác.
Trong BHHT bắt buộc, chỗ thể quên lý quỹ chi yêu là Nhà nước, Chính phố hoặc các cơ quan chức năng được Nhà nước, Chính phố trao quyền quân lý - BHHT te nguyên là BHHT áp dung dưa trin sự từ nguyện tham ga, hy "nguyên lua chon mite đóng, phương thức đông góp vào quỹ hơu ti phù hợp với tho nhập cia NLD. Nhóm đối trong tham gia BHT tr nguyên chủ yêu là NLB, cá nhân làm việc fr do, te tao việc lâm, hoặc làm trong lĩnh vụ: néng nghiệp hoặc làm việc ma không thông qua HBLD,.