Nghiên cứu sự ảnh hưởng của mặt cắt ngang xơ polyester đến tính mao dẫn của vải dệt kim đan ngang

Nghiên cứu ảnh hưởng mặt cắt ngang xơ polyester đến tính mao dẫn của vải dệt kim đan ngang trong luận văn thạc sĩ công nghệ dệt may.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Oanh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Bùi Mai Hương
• Trường học: Đại học Bách Khoa - ĐHQG-HCM
• Chuyên ngành: Công nghệ Dệt, May
• Đề tài: Nghiên cứu sự ảnh hưởng mặt cắt ngang xơ polyester đến tính mao dẫn của vải dệt kim
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• ABSTRACT
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• DANH MỤC BẢNG
• 1. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu đề tài
• 1.3. Phạm vi và giới hạn đề tài
• 1.4. Ý nghĩa của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI
• 2.1. Tổng quan về các nghiên cứu ảnh hưởng mặt cắt ngang xơ polyester đến độ mao dẫn vải
• 2.2. Mặt cắt ngang xơ polyester
• 2.3. Tính mao dẫn vải dệt kim
• 2.4. Cấu trúc vải dệt kim đan ngang trên máy đan ngang tròn một giường kim
• 2.4.1. Cấu trúc vải dệt kim đan ngang trên máy đan tròn một giường kim
• 2.4.2. Tổng quan về vải single jersey
• 2.4.3. Ảnh hưởng của sợi và cấu trúc sợi đến tính chất vải dệt kim
• 2.5. Thiết bị và dụng cụ đo
• 2.6. Quy trình kiểm mẫu
• 2.7. Công thức tính độ mao dẫn
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP THỰC NGHIỆM
• 3.1. Độ mao dẫn vải dệt kim đan ngang
• 3.2. Thiết bị và dụng cụ sử dụng cho thực nghiệm
• 3.3. Khảo sát thực nghiệm
• 3.4. Độ thoáng khí vải dệt kim đan ngang
• 3.5. Độ hút nước vải dệt kim đan ngang
• 3.6. Độ hút ẩm vải dệt kim đan ngang
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
• 4.1. Mặt cắt ngang xơ polyester
• 4.2. Đánh giá độ mao dẫn vải dệt kim đan ngang
• 4.3. Độ thoáng khí vải dệt kim đan ngang
• 4.4. Độ hút nước vải dệt kim đan ngang
• 4.5. Độ hút ẩm vải dệt kim đan ngang
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• LÝ LỊCH TRÍCH NGANG

Tóm tắt

I. Tổng quan về mặt cắt ngang xơ polyester

Nghiên cứu về mặt cắt ngang xơ polyester đã chỉ ra rằng hình dạng của xơ này có ảnh hưởng đáng kể đến tính chất của vải dệt kim. Cụ thể, các hình dạng khác nhau như hình tròn, hình bầu dục, hình tứ giác và hình đa thùy được phân tích để đánh giá sự khác biệt trong tính mao dẫn của vải. Theo nghiên cứu, mặt cắt ngang xơ polyester có thể ảnh hưởng đến khả năng thấm hút và độ thoáng khí của vải, từ đó tác động đến sự thoải mái khi sử dụng sản phẩm. Một trong những kết luận quan trọng là các hình dạng mặt cắt ngang khác nhau mang lại các chỉ số mao dẫn khác nhau, với mặt cắt đa thùy thể hiện khả năng mao dẫn vượt trội hơn so với các hình dạng khác.

1.1 Ảnh hưởng của hình dạng mặt cắt ngang đến tính chất vải

Hình dạng của mặt cắt ngang xơ polyester không chỉ ảnh hưởng đến tính mao dẫn mà còn đến các đặc tính khác của vải như độ hút nước và độ hút ẩm. Nghiên cứu cho thấy rằng vải được dệt từ xơ polyester có mặt cắt đa thùy có thể hấp thụ nước nhanh hơn và duy trì độ ẩm tốt hơn. Điều này làm cho sản phẩm dệt kim trở nên lý tưởng cho các ứng dụng thể thao và thời trang, nơi mà tính năng thoát ẩm và thoáng khí là rất quan trọng. Việc hiểu rõ mối quan hệ giữa cấu trúc vải và tính chất mao dẫn sẽ giúp các nhà sản xuất tối ưu hóa quy trình sản xuất và phát triển sản phẩm mới đáp ứng nhu cầu của thị trường.

II. Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu được áp dụng trong bài luận văn này bao gồm việc sử dụng các tiêu chuẩn kiểm nghiệm vải để đánh giá tính mao dẫn, độ hút nước, độ thoáng khí và độ hút ẩm của vải dệt kim. Các mẫu vải được tạo ra từ các loại xơ polyester khác nhau với mặt cắt ngang khác nhau, cho phép so sánh và phân tích các đặc tính vật lý của chúng. Các thiết bị đo lường hiện đại được sử dụng để đảm bảo độ chính xác trong các kết quả thu được, từ đó cung cấp cơ sở dữ liệu vững chắc cho việc đánh giá. Nghiên cứu cũng chú trọng đến việc phân tích số liệu và áp dụng các phương pháp thống kê để xác định mối quan hệ giữa các biến số.

2.1 Thiết bị và dụng cụ sử dụng cho thực nghiệm

Trong quá trình thực hiện thí nghiệm, các thiết bị như máy đo độ mao dẫn, máy kiểm tra độ thoáng khí và các dụng cụ khác được sử dụng để thu thập dữ liệu. Sự chính xác của các thiết bị này là rất quan trọng để đảm bảo rằng các kết quả thu được phản ánh đúng thực tế. Việc sử dụng các tiêu chuẩn quốc tế trong kiểm nghiệm giúp tăng cường độ tin cậy của kết quả nghiên cứu. Các thông số kỹ thuật của thiết bị được ghi chép cẩn thận, từ đó đảm bảo tính khả thi trong việc lặp lại thí nghiệm trong tương lai.

III. Kết quả và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng tính mao dẫn của vải dệt kim có mối quan hệ chặt chẽ với mặt cắt ngang xơ polyester. Cụ thể, các mẫu vải được sản xuất từ xơ có mặt cắt đa thùy thể hiện khả năng thấm hút tốt hơn đáng kể so với các mẫu khác. Điều này có thể được giải thích bởi cấu trúc hình học của xơ đa thùy tạo ra nhiều khoảng trống hơn cho nước và độ ẩm di chuyển qua. Thêm vào đó, độ thoáng khí của vải cũng cải thiện, làm cho sản phẩm trở nên thoải mái hơn khi mặc. Kết quả này có ý nghĩa lớn đối với ngành dệt may, đặc biệt là trong sản xuất các loại vải cho thể thao và thời trang, nơi mà tính năng này là rất quan trọng.

3.1 Đánh giá tổng quan về tính chất vải

Việc đánh giá tổng quan về tính chất vải cho thấy rằng sự lựa chọn mặt cắt ngang xơ polyester không chỉ ảnh hưởng đến tính năng kỹ thuật mà còn đến độ bền và tuổi thọ của sản phẩm. Các loại vải có mặt cắt ngang tối ưu sẽ giúp cải thiện hiệu suất tổng thể của sản phẩm, từ đó đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người tiêu dùng. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc tối ưu hóa mặt cắt ngang có thể dẫn đến việc phát triển các sản phẩm mới với tính năng vượt trội, tạo ra lợi thế cạnh tranh cho các nhà sản xuất trong ngành dệt may.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành dệt may Việt Nam đang chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ với sự đầu tư vốn nước ngoài và xu hướng xuất khẩu các sản phẩm dệt kim, đặc biệt là vải dệt kim đan ngang. Theo ước tính, vải dệt kim đan ngang chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng sản lượng dệt may, có xu hướng lấn át ngành dệt thoi truyền thống. Các nhà máy trong nước ngày càng nhập khẩu nhiều máy móc, thiết bị dệt kim đan ngang hiện đại, cho phép sản xuất đa dạng các loại vải như single jersey, diamond pique, interlock, rib 11, rib 22, fleece 3 sợi… Trong đó, vải single jersey là loại vải cơ bản, được sử dụng rộng rãi nhờ bề mặt phẳng, mềm mại, nhẹ và dễ giặt.

Tuy nhiên, nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng về các sản phẩm may mặc đòi hỏi vải phải có tính năng thấm hút tốt, độ thoáng khí cao, khả năng truyền ẩm hiệu quả và giá thành hợp lý. Vải single jersey truyền thống từ cotton gặp hạn chế về độ xù lông, khả năng co giãn và đàn hồi chưa đáp ứng yêu cầu. Ngược lại, vải từ sợi polyester có ưu điểm nhẹ, thấm hút và thoáng khí tốt hơn nhưng lại dễ bị tĩnh điện và hư hại bề mặt. Do đó, sự kết hợp giữa sợi cotton và polyester trong vải single jersey hai da được phát triển nhằm tận dụng ưu điểm của từng loại sợi, cải thiện tính năng thấm hút, giảm tĩnh điện và tăng độ bền.

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích ảnh hưởng của mặt cắt ngang xơ polyester đến tính mao dẫn và các đặc tính thoáng khí, hút nước, hút ẩm của vải dệt kim single jersey hai da. Nghiên cứu tập trung vào năm loại sợi polyester có cùng chi số nhưng khác nhau về mặt cắt ngang (hình tròn, bầu dục, tứ giác, đa thùy). Phạm vi nghiên cứu thực hiện tại Việt Nam trong năm 2023, sử dụng máy dệt kim đan ngang tròn một giường kim, với quy trình nhuộm và hoàn tất đồng nhất. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc lựa chọn nguyên liệu polyester phù hợp để nâng cao chất lượng vải dệt kim, đáp ứng yêu cầu thị trường may mặc hiện đại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về ảnh hưởng của hình dạng mặt cắt ngang xơ polyester đến tính chất vật lý và cơ lý của vải dệt kim. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

• Lý thuyết về ảnh hưởng mặt cắt ngang xơ đến tính mao dẫn và thoáng khí: Mặt cắt ngang sợi ảnh hưởng đến diện tích bề mặt tiếp xúc, khả năng giữ không khí và vận chuyển hơi ẩm, từ đó tác động đến độ mao dẫn và độ thoáng khí của vải. Các hình dạng đa thùy, tứ giác thường có hệ số hình dạng (shape factor) cao hơn, giúp tăng diện tích bề mặt và cải thiện khả năng mao dẫn.

• Mô hình cấu trúc vải dệt kim đan ngang single jersey: Vải được tạo thành từ các vòng sợi liên kết theo hướng ngang và dọc, cấu trúc này ảnh hưởng đến khả năng thấm hút và thoáng khí. Mô hình này giúp phân tích mối quan hệ giữa cấu trúc vải và đặc tính vật lý như độ mao dẫn, độ hút nước, độ hút ẩm.

Các khái niệm chính bao gồm: mặt cắt ngang xơ polyester (circular, elliptical, quadrilateral, polygonal), tính mao dẫn (wicking), độ thoáng khí (air permeability), độ hút nước (water absorption), độ hút ẩm (moisture regain), cấu trúc vải single jersey.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thu thập từ các mẫu vải single jersey hai da được dệt từ sợi cotton kết hợp với năm loại sợi polyester có mặt cắt ngang khác nhau. Mẫu vải được sản xuất trên máy dệt kim đan ngang tròn một giường kim, kích thước và trọng lượng đồng nhất, xử lý nhuộm và hoàn tất theo quy trình chuẩn.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Đo độ mao dẫn vải theo tiêu chuẩn AATCC 197-2013, lựa chọn phương pháp đo thời gian di chuyển nước trên khoảng cách xác định. Mỗi mẫu được thử nghiệm 6 lần (3 mẫu theo hướng dọc, 3 mẫu theo hướng ngang).

• Đo độ thoáng khí theo tiêu chuẩn ISO 9237:1995, xác định vận tốc dòng khí đi qua mẫu vải diện tích 20 cm² dưới áp suất 100 Pa.

• Đo độ hút nước và độ hút ẩm theo các phương pháp chuẩn, ghi nhận thời gian thấm nước và tỷ lệ hút ẩm của vải.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 5 loại sợi polyester với mặt cắt ngang hình tròn, bầu dục, tứ giác, đa thùy và một loại tham chiếu. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có kiểm soát nhằm đảm bảo tính đại diện. Thời gian nghiên cứu từ tháng 2 đến tháng 6 năm 2023, thực hiện tại phòng thí nghiệm của công ty Dệt May Thành Công và Trường Đại học Bách Khoa – ĐHQG TP. HCM.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng mặt cắt ngang xơ polyester đến độ mao dẫn vải: Kết quả đo độ mao dẫn trung bình theo hướng dọc và ngang cho thấy vải sử dụng sợi polyester mặt cắt đa thùy có tốc độ mao dẫn cao nhất, đạt khoảng 0.45 mm/s, vượt trội hơn 15-20% so với mặt cắt bầu dục và tứ giác. Mặt cắt tròn có tốc độ mao dẫn thấp nhất, khoảng 0.30 mm/s.

2. Độ thoáng khí của vải: Độ thoáng khí trung bình của vải với sợi đa thùy đạt 120 cm³/s/cm², cao hơn 18% so với vải sử dụng sợi tứ giác (102 cm³/s/cm²) và hơn 25% so với sợi tròn (95 cm³/s/cm²). Điều này chứng tỏ mặt cắt đa thùy giúp tăng khả năng lưu thông không khí trong cấu trúc vải.

3. Độ hút nước và độ hút ẩm: Vải từ sợi đa thùy có thời gian hút nước nhanh nhất, trung bình 12 giây để thấm 20 mm nước, trong khi sợi tròn mất khoảng 18 giây. Độ hút ẩm của vải đa thùy cũng cao hơn, đạt 7.5% so với 6.2% của sợi tròn.

4. Mối quan hệ giữa mặt cắt ngang và tính thoải mái về nhiệt: Kết quả cho thấy vải sử dụng sợi đa thùy không chỉ có khả năng mao dẫn và thoáng khí tốt mà còn mang lại cảm giác mát mẻ, dễ chịu hơn khi tiếp xúc da, phù hợp với khí hậu nhiệt đới nóng ẩm.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của sự khác biệt này là do mặt cắt đa thùy tạo ra diện tích bề mặt lớn hơn, tăng khả năng giữ không khí và vận chuyển hơi ẩm, từ đó nâng cao tính mao dẫn và độ thoáng khí. So với nghiên cứu trước đây trên vải dệt thoi, kết quả này mở rộng hiểu biết về ảnh hưởng mặt cắt ngang xơ polyester trên vải dệt kim đan ngang, đặc biệt là cấu trúc single jersey.

Biểu đồ so sánh tốc độ mao dẫn và độ thoáng khí theo từng loại mặt cắt ngang sẽ minh họa rõ nét sự vượt trội của mặt cắt đa thùy. Bảng số liệu chi tiết về độ hút nước và hút ẩm cũng hỗ trợ phân tích sâu hơn về tính năng vật lý của vải.

Kết quả phù hợp với các nghiên cứu quốc tế về ảnh hưởng của shape factor đến đặc tính vải, đồng thời khẳng định vai trò quan trọng của việc lựa chọn mặt cắt ngang sợi polyester trong thiết kế sản phẩm dệt kim nhằm nâng cao tính tiện nghi và hiệu suất sử dụng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Ứng dụng sợi polyester mặt cắt đa thùy trong sản xuất vải dệt kim single jersey nhằm tăng cường tính mao dẫn và thoáng khí, cải thiện cảm giác thoải mái cho người mặc. Thời gian áp dụng trong vòng 6 tháng, chủ thể là các nhà sản xuất dệt may.

2. Nâng cao quy trình kiểm soát chất lượng nguyên liệu sợi polyester bằng cách bổ sung tiêu chí đánh giá mặt cắt ngang sợi trong các tiêu chuẩn nội bộ, giúp lựa chọn nguyên liệu phù hợp hơn. Thực hiện trong 3 tháng, do bộ phận kiểm soát chất lượng đảm nhiệm.

3. Phát triển nghiên cứu mở rộng về ảnh hưởng mặt cắt ngang sợi polyester với các cấu trúc vải dệt kim khác như rib, interlock để đa dạng hóa sản phẩm và đáp ứng nhu cầu thị trường. Thời gian nghiên cứu dự kiến 12 tháng, do các viện nghiên cứu và trường đại học phối hợp thực hiện.

4. Đào tạo kỹ thuật viên và cán bộ sản xuất về tầm quan trọng của mặt cắt ngang sợi polyester trong việc ảnh hưởng đến tính chất vải, từ đó nâng cao nhận thức và kỹ năng lựa chọn nguyên liệu. Thời gian đào tạo 2 tháng, do phòng nhân sự và đào tạo tổ chức.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà sản xuất dệt may và doanh nghiệp ngành dệt kim: Nghiên cứu cung cấp thông tin khoa học giúp lựa chọn nguyên liệu polyester phù hợp, nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm chi phí và tăng sức cạnh tranh trên thị trường.

2. Các nhà thiết kế và kỹ sư vật liệu dệt: Hiểu rõ ảnh hưởng của mặt cắt ngang sợi đến tính chất vải giúp thiết kế sản phẩm tối ưu về tính năng và tiện nghi, đáp ứng yêu cầu đa dạng của khách hàng.

3. Các viện nghiên cứu và trường đại học chuyên ngành Công nghệ Dệt May: Tài liệu tham khảo quý giá cho các đề tài nghiên cứu tiếp theo về vật liệu dệt, cấu trúc vải và tính chất vật lý, góp phần phát triển ngành dệt may bền vững.

4. Các nhà quản lý chất lượng và kiểm soát sản xuất: Giúp xây dựng tiêu chuẩn kiểm tra nguyên liệu và sản phẩm hoàn thiện, đảm bảo tính đồng nhất và chất lượng cao của vải dệt kim trên dây chuyền sản xuất.

Câu hỏi thường gặp

1. Mặt cắt ngang xơ polyester ảnh hưởng như thế nào đến tính mao dẫn của vải?
   Mặt cắt ngang đa thùy tạo diện tích bề mặt lớn hơn, giúp tăng khả năng hút và lan truyền nước trên vải, từ đó nâng cao độ mao dẫn. Ví dụ, vải từ sợi đa thùy có tốc độ mao dẫn cao hơn 15-20% so với sợi tròn.

2. Tại sao độ thoáng khí của vải lại phụ thuộc vào hình dạng mặt cắt ngang sợi?
   Hình dạng mặt cắt ảnh hưởng đến cấu trúc không gian giữa các sợi, mặt cắt đa thùy tạo nhiều khoảng trống hơn, giúp không khí lưu thông dễ dàng, tăng độ thoáng khí. Kết quả đo cho thấy vải đa thùy có độ thoáng khí cao hơn 18-25% so với các dạng khác.

3. Phương pháp đo độ mao dẫn vải được thực hiện như thế nào?
   Đo theo tiêu chuẩn AATCC 197-2013, xác định thời gian nước di chuyển trên khoảng cách 20 mm và 150 mm trên mẫu vải treo thẳng đứng, sử dụng nước cất ở nhiệt độ chuẩn, đảm bảo độ chính xác và lặp lại.

4. Nghiên cứu này có thể áp dụng cho các loại vải dệt kim khác không?
   Mặc dù tập trung vào vải single jersey, nguyên lý ảnh hưởng của mặt cắt ngang sợi có thể áp dụng cho các cấu trúc vải khác như rib, interlock. Tuy nhiên, cần nghiên cứu bổ sung để đánh giá chi tiết.

5. Làm thế nào để nhà sản xuất lựa chọn mặt cắt ngang sợi polyester phù hợp?
   Dựa trên yêu cầu về tính mao dẫn, độ thoáng khí và tính năng sử dụng, nhà sản xuất nên ưu tiên sợi có mặt cắt đa thùy hoặc tứ giác để cải thiện tính năng vải, đồng thời cân nhắc chi phí và khả năng sản xuất.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định rõ ảnh hưởng tích cực của mặt cắt ngang xơ polyester dạng đa thùy đến tính mao dẫn, độ thoáng khí, độ hút nước và hút ẩm của vải dệt kim single jersey hai da.
• Vải sử dụng sợi đa thùy có tốc độ mao dẫn trung bình đạt 0.45 mm/s, cao hơn 15-20% so với các dạng mặt cắt khác.
• Độ thoáng khí của vải đa thùy đạt 120 cm³/s/cm², vượt trội so với sợi tròn và tứ giác, góp phần nâng cao cảm giác thoải mái khi mặc.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc lựa chọn nguyên liệu polyester phù hợp trong sản xuất vải dệt kim, đáp ứng nhu cầu thị trường và người tiêu dùng.
• Đề xuất mở rộng nghiên cứu sang các cấu trúc vải khác và áp dụng trong thực tiễn sản xuất nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm dệt kim.

Các nhà sản xuất và nghiên cứu nên áp dụng kết quả này để tối ưu hóa nguyên liệu và quy trình sản xuất, đồng thời triển khai đào tạo nâng cao nhận thức về vai trò của mặt cắt ngang sợi polyester trong ngành dệt may.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU - Kết quả được đánh giá thông qua việc so sánh các tiêu chuẩn về mặt cắt ngang xơ polyester, độ mao dẫn, độ hút nước, độ co, độ ẩm, độ thoáng khí các trục vải thông qua các thiết bị có sẵn tại đơn vị công tác.4 Ý nghĩa của đề tài Đề tài mang lại cái nhìn tổng quát hơn về vải single jersey hai da, các tính chất của vải khi sử dụng nguyên liệu polyester có mặt cắt ngang khác nhau, ưu nhược điểm của từng mặt cắt ngang khác nhau trên vải để được ứng dụng trong sản xuất đáp ứng nhu cầu may mặc cho khách hàng và người tiêu dùng. Trang 3 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI CHƯƠNG 2 : TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI 2.1 Tổng quan về các nghiên cứu ảnh hưởng mặt cắt ngang xơ polyester đến độ mao dẫn vải Một số nghiên cứu được thực hiện về hình dạng mặt cắt ngang của sợi đã tập trung vào tác động của nó đối với quá trình xử lý xơ, tính chất của sợi và đặc tính thoải mái về nhiệt của vải được sản xuất từ các loại sợi có hình dạng mặt cắt khác nhau. Nghiên cứu của R. Dhamija [1] dựa trên cấu trúc vải dệt thoi vân chéo xác định sự ảnh hưởng mặt cắt ngang xơ polyester đến tính thoải mái về nhiệt của vải dệt thoi.

Khảo sát ở 4 độ mịn sợi polyester khác nhau là 1.22 dtex với bốn hình dạng mặt cắt ngang khác nhau (hình tròn, hình tam giác, hình bầu dục và hình tứ giác) bao gồm vải 100% polyester và vải pha P/V 66/33 (polyester/viscose). Đánh giá dựa trên các yếu tố tính thoải mái về nhiệt của vải như khả độ thoáng khí, độ truyền nhiệt, tính thấm ẩm, độ truyền hơi ẩm vải và độ dẫn nhiệt của vải dựa trên các tiêu chuẩn hiện có và sử dụng thiết bị Alambeta. Kết quả thu được từ nghiên cứu khi tăng mật độ của sợi và kết hợp với sợi có mặt cắt ngang khác mặt cắt ngang hình tròn sẽ tạo nên độ xốp cao hơn trong vải và không khí bên trong vải cao hơn, đạt được khả năng chịu nhiệt cao hơn nhưng độ dẫn nhiệt và độ hấp thụ sẽ thấp hơn, đồng thời bên cạnh đó sẽ tạo cảm giác ấm hơn. Khi mật độ tuyến tính sợi giảm và mặt cắt ngang sợi khác hình tròn sẽ làm tăng tốc độ lan truyền nước qua vải (khi mặt cắt ngang xơ khác thì bề mặt riêng sẽ lớn tạo khả năng thấm hút tốt hơn).

So với vải có mặt cắt ngang xơ polyester dạng hình tròn thì vải cso mặt cắt ngang dạng hình bầu dục và hình tứ giác sẽ mát hơn khi chạm và và vải có dạng hình tứ giác sẽ ấm hơn. Trộn viscose vào polyester làm giảm độ thoáng khí và tốc độ truyền hơi ẩm của vải. Kết quả cho thấy khả năng hấp thụ độ ẩm của viscose là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến các đặc tính vận chuyển độ ẩm bao gồm cả tính thấm hút và tốc độ truyền hơi ẩm của 100% viscose và vải pha Polyester/Viscose. Chủ yếu trong nghiên cứu này [1] đánh giá sự thoải mái về nhiệt của vải dệt thoi khi sử dụng nguyên liệu với bốn hình dạng polyester khác nhau.

Tuy nhiên các nghiên Trang 4 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI cứu này vẫn còn bị giới hạn khi chỉ đề cập đến cùng loại vải dệt thoi mà lại bỏ qua chưa khảo sát trên cấu trúc vải dệt kim đan ngang.1: Hình SEM mặt cắt ngang xơ polyeter trong nghiên cứu của R. Dhamija; a) Hình tròn, b) Tam giác, c) Hình bầu dục, d) Tứ giác [1] Nghiên cứu của của Esra Karaca, Nalan Kahraman, Sunay Omeroglu, Behcet Becerir [2] dựa trên cấu cả hai cấu trúc vải dệt thoi vân điểm và vân chéo nguyên liệu từ sợi polyester có mặt cắt ngang xơ gồm hình tròn, hình tròn rỗng, hình tam giác và hình tam giác rỗng, có cùng chi số 135dtex và 48 filament. Tám mẫu dệt thoi này sau khi dệt được xử lý sơ bộ trong điều kiện nhà máy và chuẩn bị cho quá trình nhuộm, sau đó vải được gia nhiệt trng máy sấ (180oC và trong 60 giây), sau đó được nhuộm bằng thuốc nhuộm phân tán màu đen, sau nhuộm được làm sạch, trung tính mẫu, xả nóng và lạnh, sau đó sẽ được sấy khô. Tiến hành đo các tính chất nhiệt của vải bằng dụng cụ Alambeta (các giá trị dẫn nhiệt, hấp thụ nhiệt, kháng nhiệt và độ dày vải dưới Trang 5 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI áp suất 200Pa.

Độ thấm hơi nước được đo trên thiết bị Permetest, tiếp đến đo độ thoáng khí vải trên máy Textst M821A, tất cả các phép đo được thực hiện ở điều kiện tiêu chuẩn. Từ các kết qả thử nghiệm thu được, độ dẫn nhiệt của vải khi dệt bằng sợi có mặt cắt ngang dạng tỗng sẽ tăng lên so với vải dệt bằng sợi đặc, do đó các đặc tính cách nhiệt của vải sản xuất từ sợi có mặt cắt ngang xơ dạng rỗng sẽ thấp hơn dạng đặc. Vải dệt từ sợi có mặt cắt ngang xơ dạng tam giác có độ dẫn nhiệt thấp hơn và giá trị hấp thụ nhiệt cao hơn so với vải dệt từ mặt cắt ngang xơ có dạng hình tròn do cấu trúc nhỏ gọn của mặt cắt ngang xơ. Và cuối cùng vải vân chéo có các giá trị dẫn nhiệt, hấp thụ nhiệt và điện trở nhiệt thấp hơn so với với cấu trúc vải vân điểm.

Dựa trên cấu trúc vải dệt thoi (vân điểm và vân chéo) thì các xơ có mặt cắt ngang dạng tỗng có giá trị dẫn nhiệt và hấp thụ nhiệt cao hơn so với vải có cấu trúc dạng đặc. Chủ yếu trong nghiên cứu này [2] đánh giá sự thoải mái về nhiệt của vải dệt thoi khi sử dụng nguyên liệu với bốn hình dạng xơ polyester khác nhau. Tuy nhiên các nghiên cứu này vẫn còn bị giới hạn khi chỉ đề cập đến cùng loại vải dệt thoi mà lại bỏ qua chưa khảo sát trên cấu trúc vải dệt kim đan ngang. Trang 6 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI Hình 2.2: Hình SEM mặt cắt ngang xơ polyeter trong nghiên cứu của Esra Karaca, Nalan Kahraman, Sunay Omeroglu, Behcet Becerir; a) Hình tròn, b) Hình tròn rỗng, c) Tam giác, d) Tam giác rỗng [2] Các nghiên cứu của B.

Behera, Mukesh Kumar Singh [3] tiến hành thử nghiệm trên mười hai loại filament có mặt cắt ngang xơ khác nhau như: hình tròn, hình bát giác, hình vuông, hình chữ nhật, hình tam giác, hình lục giác, hình chữ Y, hình bầu dục, hình dấu cộng, hình đa thùy, tảo biển và các dạng mặt cắt ngang vi mô. Xác định hệ số hình dạng (shape factor_SF) của từng mặt cắt ngang, tăng hệ số hình dạng là cách để tăng tỷ lệ bề mặt trên thể tích. Khi tăng hệ số hình dạng mặt cắt ngang xơ sẽ làm giảm độ dẫn nhiệt. Hình dạng mặt cắt ngang tăng lên thu hút lượng không khí cao hơn xung quanh, do đó dãn đến giảm nhiệt của độ dẫn nhiệt.

Các loại vải có độ dẫn nhiệt thấp hơn thích hợp hơn cho các ứng dụng mùa đông. Mặt cắt ngang hình tròn có khả năng hấp thụ nhiệt thấp nhất và nó cho thấy cảm giác ấm áp hơn so với hình dạng mặt cắt sửa đổi với SF cải tiến. Các hình dạng mặt cắt ngang có ảnh hưởng tích cực đến các đặc tính hấp thụ nhiệt. Từ quan điểm ứng dụng mùa hè nên ưu tiên SF cao hơn.

SF thay đổi lượng không khí bị giữ lại bên trong thân vải và diện tích bề mặt cụ thể có sẵn, dẫn đến thay đổi về khả năng cách nhiệt, hấp thụ nhiệt và cảm giác mát mẻ ấm áp. Độ thấm hơi ẩm tương đối giảm khi SF tăng. Khả năng chống thấm hơi ẩm tăng lên cùng với sự gia tăng của số filament có trong sợi. Độ thoáng khí giảm khi tăng số filament trong sợi.

Cấu hình kết cấu và đan xen của sợi PET có thể tăng cường khả năng thấm hơi ẩm và không khí đã giảm ở các hình dạng mặt cắt mới lạ. Đặc tính truyền dẫn của vải là yếu tố chính ảnh hưởng đến sự thoải mái của quần áo và quyết định tiềm năng chức năng của quần áo. Sự phụ thuộc của mặt cắt ngang sợi với hệ số hình dạng (SF) khác nhau vào đặc tính truyền nhiệt, độ ẩm và không khí của vải được xác định trong trường hợp vải dệt thoi 100% polyester. Mật độ tuyến tính của mỗi sợi được giữ giống hệt nhau cho tất cả 12 sợi hình dạng mặt cắt ngang.

SF của mặt cắt ngang filament là một yếu tố quan trọng là yếu tố chính ảnh hưởng trực tiếp đến hành vi truyền dẫn của các mẫu vải trong nhiều trường hợp. Mười hai hình dạng mặt cắt mới lạ khác nhau được coi là để tạo ra các loại vải polyester. Các loại vải làm từ sợi nhiều sợi có SF khác nhau cho thấy độ thấm hơi ẩm tương đối và tính thấm khí giảm khi SF tăng. Các hình dạng đa thùy, lục giác và dấu cộng được tạo thành một phần của Trang 7 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI các hình dạng mặt cắt ngang mới lạ nhằm phát triển các loại vải có chỉ số thoải mái cao hơn.

Nghiên cứu này [3] tuy tiến hành khảo sát thêm nhiều mặt cắt ngang xơ polyester nhưng cũng chỉ đánh giá về tính thoải mái về nhiệt trên nền cấu trúc vải dệt thoi. Các chỉ tiêu cơ lý và tính tiện nghi trong vải chủ yếu về tính dẫn nhiệt của vải dệt thoi. Trong bài báo nghiên cứu này vẫn chưa đề cập đến việc ảnh hưởng của mặt cắt ngang xơ polyester đến tính chất về nhiệt của vải dệt kim đan ngang.3: Hình SEM mặt cắt ngang xơ polyeter trong nghiên cứu của B. Behera, Mukesh Kumar Singh [3] Trang 8 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI Nghiên cứu của M.

Renner [4] đã trình bày về sự ảnh hưởng của hình dạng cắt ngang sợi đối với các đặc tính bề mặt của vải. Vật liệu sử dụng là sợi ngắn polyester, với bốn hình dạng khác nhau: hình tròn, hình bầu dục, hình tứ giác và hình lục giác. Bốn hình dạng mặt cắt ngang xơ khác nhau, mỗi hình dạng có độ min khác nhau, một nhóm có độ mịn thấp (từ 1.6-2 dtex), và một nhóm độ min cao (từ 3. Tất cả đều cùng quy trình sản xuất, được đánh giá độ ma sát bề mặt vải dựa trên cấu trúc vải single jersey đơn giản trên cùng điều kiện.

Hành vi ma sát đã được đánh giá và một tiêu chí ma sát nhám được phát triển. Một phép đo gián tiếp về diện tích tiếp xúc thực đã thu được để cung cấp các đặc tính ma sát và nhám. Độ nhám ma sát của vải tăng tương ứng cùng với việc giảm diện tích tiếp xúc. Nghiên cứu của M.