Luận văn nghiên cứu năng suất và chi phí vận xuất gỗ rừng tự nhiên bằng máy kéo xích cần ngoạm

Luận văn thạc sĩ phân tích hay nghiên cứu sự ảnh hưởng của một số yếu tố đến năng suất và chi phí năng lượng riêng khi vận, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Đinh Bá Bách
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Quân
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Kỹ thuật máy và thiết bị cơ giới hóa nông lâm nghiệp
• Đề tài: Nghiên cứu sự ảnh hưởng của một số yếu tố đến năng suất và chi phí năng lượng riêng khi vận xuất gỗ rừng tự nhiên bằng máy kéo xích có trang bị cần ngoạm, theo phương pháp kéo nửa lết
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ kỹ thuật
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Hình thức và thiết bị vận xuất gỗ
• 1.2. Tình hình nghiên cứu và sử dụng máy kéo vận xuất gỗ trên thế giới
• 1.3. Tình hình nghiên cứu và sử dụng máy kéo vận xuất gỗ ở nước ta
• 2. CHƯƠNG 2: MỤC TIÊU, ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI GIỚI HẠN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.2. Đối tượng và phạm vi, giới hạn nghiên cứu
• 2.3. Cấu tạo của càng ngoạm lắp trên máy kéo xích
• 2.4. Địa bàn nghiên cứu

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu ảnh hưởng đến năng suất và chi phí năng lượng

Nghiên cứu về năng suất vận xuất gỗ và chi phí năng lượng là một lĩnh vực quan trọng trong ngành lâm nghiệp. Việc sử dụng máy kéo xích trong vận xuất gỗ rừng tự nhiên đã trở thành một giải pháp hiệu quả. Nghiên cứu này nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất và chi phí năng lượng, từ đó đưa ra các giải pháp tối ưu hóa quy trình vận xuất.

1.1. Tầm quan trọng của năng suất trong vận xuất gỗ

Năng suất trong vận xuất gỗ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh tế của ngành lâm nghiệp. Việc nâng cao năng suất không chỉ giúp giảm chi phí mà còn tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường.

1.2. Chi phí năng lượng và tác động đến kinh tế

Chi phí năng lượng là một trong những yếu tố quyết định đến giá thành sản phẩm gỗ. Việc tối ưu hóa chi phí năng lượng sẽ giúp giảm giá thành và tăng lợi nhuận cho các doanh nghiệp lâm nghiệp.

II. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất và chi phí năng lượng khi vận xuất gỗ

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến năng suất vận xuất gỗ và chi phí năng lượng. Các yếu tố này bao gồm tải trọng chuyến, độ dốc địa hình, và tốc độ di chuyển của máy kéo. Việc phân tích các yếu tố này sẽ giúp xác định được các thông số tối ưu cho quá trình vận xuất.

2.1. Tải trọng chuyến và ảnh hưởng đến năng suất

Tải trọng chuyến là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến năng suất vận xuất. Tải trọng quá nặng có thể làm giảm hiệu suất làm việc của máy kéo, trong khi tải trọng quá nhẹ không tận dụng hết khả năng của thiết bị.

2.2. Độ dốc địa hình và chi phí năng lượng

Độ dốc địa hình ảnh hưởng lớn đến chi phí năng lượng khi vận xuất gỗ. Địa hình dốc sẽ yêu cầu nhiều năng lượng hơn để di chuyển, do đó cần phải tính toán kỹ lưỡng để tối ưu hóa chi phí.

III. Phương pháp nghiên cứu và giải pháp tối ưu hóa năng suất

Phương pháp nghiên cứu được áp dụng trong luận văn này bao gồm khảo sát thực địa và phân tích số liệu thu thập được từ quá trình vận xuất. Các giải pháp tối ưu hóa sẽ được đề xuất dựa trên kết quả phân tích này.

3.1. Khảo sát thực địa và thu thập dữ liệu

Khảo sát thực địa giúp thu thập dữ liệu về điều kiện địa hình, tải trọng và hiệu suất làm việc của máy kéo. Dữ liệu này sẽ là cơ sở để phân tích và đưa ra các giải pháp tối ưu.

3.2. Phân tích số liệu và đề xuất giải pháp

Phân tích số liệu sẽ giúp xác định mối quan hệ giữa các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất và chi phí năng lượng. Từ đó, các giải pháp tối ưu hóa sẽ được đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả vận xuất.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu sẽ được áp dụng vào thực tiễn để nâng cao năng suất và giảm chi phí năng lượng trong quá trình vận xuất gỗ. Việc áp dụng các giải pháp tối ưu sẽ giúp cải thiện hiệu quả kinh tế cho ngành lâm nghiệp.

4.1. Kết quả khảo nghiệm và đánh giá hiệu quả

Kết quả khảo nghiệm cho thấy việc áp dụng các giải pháp tối ưu đã nâng cao năng suất vận xuất gỗ và giảm chi phí năng lượng. Điều này chứng tỏ tính khả thi của các giải pháp đề xuất.

4.2. Ứng dụng vào thực tiễn sản xuất

Các giải pháp tối ưu sẽ được áp dụng vào thực tiễn sản xuất để nâng cao hiệu quả kinh tế. Việc này không chỉ giúp giảm chi phí mà còn tăng cường khả năng cạnh tranh của sản phẩm gỗ trên thị trường.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc tối ưu hóa năng suất và chi phí năng lượng trong vận xuất gỗ là rất cần thiết. Các giải pháp đề xuất sẽ góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế cho ngành lâm nghiệp trong tương lai.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu đã xác định được các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất và chi phí năng lượng, từ đó đề xuất các giải pháp tối ưu hóa hiệu quả vận xuất gỗ.

5.2. Triển vọng nghiên cứu trong tương lai

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các công nghệ mới nhằm nâng cao năng suất và giảm chi phí năng lượng trong ngành lâm nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam sở hữu tổng diện tích đất liền khoảng 330.000 km² với hơn 3/4 diện tích là đồi núi (tương đương hơn 24 triệu hecta), trong đó 45 trên 61 tỉnh thành có địa hình rừng núi hiểm trở. Theo số liệu thống kê ngành lâm nghiệp, tổng trữ lượng gỗ của cả nước đạt khoảng 782 triệu m³, với rừng tự nhiên chiếm tới 751,4 triệu m³ (tương đương 96% tổng trữ lượng). Tuy nhiên, phần lớn diện tích rừng tự nhiên có thể khai thác hiện nay đều phân bố ở các vùng sâu, địa hình chia cắt phức tạp và độ dốc lớn, khiến công tác vận xuất gỗ từ vị trí chặt hạ về bãi tập trung gặp nhiều trở ngại về kỹ thuật và an toàn lao động.

Vấn đề then chốt đặt ra là việc cải tiến phương tiện cơ giới hóa nhằm thay thế các phương thức vận xuất thủ công hoặc kéo lết truyền thống vốn gây tiêu hao nhiên liệu lớn và phá hủy nghiêm hại đến thảm thực vật tầng mặt. Đề tài tập trung nghiên cứu sự ảnh hưởng của hai yếu tố cốt lõi là tải trọng chuyến và độ dốc địa hình đến năng suất giờ cũng như chi phí năng lượng riêng khi sử dụng máy kéo xích DT-75 công suất 75-80 mã lực gắn cơ cấu cần ngoạm thủy lực theo phương thức kéo nửa lết.

Nghiên cứu được triển khai thực nghiệm tại khu vực rừng núi Luốt thuộc Trường Đại học Lâm nghiệp trong giai đoạn 2009-2010 trên đối tượng gỗ Lát Hoa 27 tuổi. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện ở việc tối ưu hóa chế độ làm việc cho liên hợp máy kéo, giúp tăng năng suất vận xuất từ 15% đến 22%, đồng thời cắt giảm từ 12% đến 18% chi phí tiêu hao năng lượng riêng, tạo tiền đề vững chắc cho việc đưa thiết bị vào sản xuất quy mô công nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng hệ thống phân tích dựa trên sự kết hợp giữa lý thuyết động lực học máy kéo bánh xích lâm nghiệp và lý thuyết cơ học tiếp xúc kéo gỗ nửa lết. Trọng tâm của khung lý thuyết là mô hình cân bằng lực và bảo toàn năng lượng trong suốt chu trình làm việc gồm 5 giai đoạn: kẹp gỗ, nâng đầu khúc gỗ, di chuyển có tải, hạ nhả gỗ tại bãi và di chuyển không tải quay về.

Ba khái niệm học thuật then chốt được phát triển gồm:

1. Năng suất giờ vận xuất ($N_g$): Thể hiện tổng khối lượng gỗ vận chuyển được trong một đơn vị thời gian ($m^3/h$), phụ thuộc vào hệ số sử dụng thời gian ($\tau$), hệ số tải trọng ($\gamma$), cự ly vận xuất trung bình ($l_{tb}$) và vận tốc di chuyển có tải ($v_t$).
2. Chi phí năng lượng riêng ($N_r$): Tiêu chuẩn đánh giá mức tiêu hao công suất trên một đơn vị thể tích sản phẩm ($kWh/m^3$), phản ánh mức độ hoàn thiện của thiết bị cơ giới.
3. Hệ số phân bố tải trọng và hệ số ma sát trượt gỗ - đất ($f$): Cơ sở xác định lực cản chuyển động khi nâng một đầu khúc gỗ lên khỏi mặt đất ở độ cao thiết kế 800 mm.

Mô hình nghiên cứu phân định rõ các nhóm biến số độc lập thuộc về điều kiện sản xuất (độ dốc $\alpha$, hệ số ma sát $f$) và thông số vận hành của máy (tải trọng chuyến $Q$, vận tốc công tác $v_t$).

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn áp dụng phương pháp quy hoạch thực nghiệm đa yếu tố trực giao bậc hai (kế hoạch trung tâm hợp thành - Central Composite Design) kết hợp giữa mô phỏng giải tích và đo đạc thực tế ngoài hiện trường.

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu thực hiện ma trận 9 thí nghiệm chuẩn với số lần lặp lại tối thiểu 3 lần tại mỗi điểm thực nghiệm nhằm đảm bảo độ tin cậy thống kê trên 95% và sai số tương đối dưới 5%. Mẫu gỗ thí nghiệm được chọn theo phương pháp phân tầng ngẫu nhiên với 5 mức tải trọng thực tế: 1,2 tấn; 1,4 tấn; 1,6 tấn; 1,8 tấn và 2,0 tấn trên sườn dốc trung bình 10 độ.
• Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Việc ứng dụng quy hoạch thực nghiệm bậc hai giúp đánh giá chính xác mối quan hệ phi tuyến và tương tác qua lại giữa tải trọng và độ dốc, khắc phục hoàn toàn nhược điểm cô lập biến số của phương pháp cổ điển.
• Trang thiết bị thu thập dữ liệu: Dữ liệu lực kéo tiếp tuyến và lực nâng được số hóa qua cảm biến đo lực tiêu chuẩn dải đo 50 kN, ghép nối bộ khuếch đại tín hiệu kỹ thuật số Spider-8 và điều khiển tự động bằng phần mềm chuyên dụng Catman 3. Thời gian chu trình được ghi nhận bằng đồng hồ bấm giây AGAT độ chính xác 0,2 giây trong suốt đợt khảo nghiệm kéo dài 6 tháng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình xử lý số liệu thực nghiệm và giải tích hồi quy đã đem lại những phát hiện có giá trị kỹ thuật cao:

• Quy luật biến thiên của năng suất theo tải trọng: Năng suất vận xuất $N_g$ đạt giá trị cực đại khi tải trọng chuyến $Q$ dao động trong khoảng 1,6 đến 1,8 tấn (tương đương 1,6 - 1,8 m³ gỗ). Tại khoảng tải trọng này, năng suất trung bình đạt xấp xỉ 5,2 m³/h ở cự ly gom 100 m, tăng 21,4% so với khi máy kéo non tải ở mức 1,2 tấn ($N_g \approx 4,1$ m³/h) và cao hơn 14,2% so với khi kéo quá tải 2,0 tấn do hiện tượng trượt xích làm giảm tốc độ dịch chuyển.
• Điểm cực tiểu của chi phí năng lượng riêng: Chi phí năng lượng riêng $N_r$ tạo thành đường cong parabol lõm, đạt giá trị tối ưu thấp nhất trong khoảng 3,35 đến 3,65 $kWh/m^3$ tại dải tải trọng 1,65 - 1,75 tấn. Vận hành máy ở mức tải nhỏ hơn 1,4 tấn làm tăng chi phí năng lượng riêng lên trên 4,40 $kWh/m^3$ (tăng hơn 25%) do tổn hao công suất không tải của đầu kéo DT-75 chiếm tỷ trọng lớn.
• Ảnh hưởng rõ rệt của độ dốc địa hình: Khi độ dốc sườn núi tăng từ 0 độ lên 15 độ, lực cản chuyển động tăng lũy tiến khiến năng suất giảm trung bình 18,5% và chi phí năng lượng riêng tăng từ 24% đến 30% khi di chuyển kéo gỗ ngược dốc.
• Xác định các thông số ma sát và phân bố tải: Luận văn đã xác định được hệ số ma sát thực tế giữa thân cây gỗ Lát Hoa và nền đất rừng tự nhiên khô ráo đạt giá trị trung bình $f = 0,58$, cùng tỷ lệ tải trọng truyền lên cơ cấu cần ngoạm đạt 56% tổng trọng lượng bó gỗ.

Thảo luận kết quả

Cơ chế vật lý giải thích cho sự vượt trội của phương pháp kéo nửa lết nằm ở góc nâng đầu gỗ. Khi càng ngoạm thủy lực nâng đầu gỗ lên độ cao 600 - 800 mm, diện tích tiếp xúc giữa thân gỗ và mặt đất giảm tới 45%, làm giảm đáng kể thành phần lực ma sát cản trở chuyển động so với phương thức kéo lết toàn phần truyền thống.

Khi đối chiếu với các công trình nghiên cứu trước đây về máy kéo bánh hơi LT-171A của Nga hay máy kéo bánh hơi Volvo của Thụy Điển, liên hợp máy kéo xích DT-75 trang bị cần ngoạm cho thấy tính ổn định kéo bám vượt trội hơn 28% trên nền đất dốc rừng nhiệt đới trơn trượt. Dữ liệu thực nghiệm của luận văn được trực quan hóa thông qua các biểu đồ mặt đáp ứng 3 chiều (3D Response Surface) biểu diễn hàm mục tiêu $N_g = f(Q, \alpha)$ và $N_r = f(Q, \alpha)$, kết hợp bảng phân tích phương sai ANOVA với hệ số xác định $R^2 > 0,86$, chứng minh mô hình hồi quy bậc hai hoàn toàn tương thích và phản ánh chính xác quy luật vận hành thực tế.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tối ưu hóa hiệu quả kinh tế - kỹ thuật và thúc đẩy ứng dụng liên hợp máy kéo xích gắn cần ngoạm vào sản xuất lâm nghiệp, các giải pháp cụ thể được kiến nghị như sau:

• Chuẩn hóa định mức tải trọng công tác: Ban hành quy trình kỹ thuật yêu cầu các đội cơ giới khai thác duy trì tải trọng kéo trong ngưỡng tối ưu từ 1,6 đến 1,8 tấn/chuyến đối với máy kéo xích DT-75, nhằm bảo đảm năng suất luôn đạt trên 5,0 m³/h và tiết kiệm 15% định mức nhiên liệu diezel trong vòng 3 tháng áp dụng đầu tiên.
• Cải tiến cụm cơ cấu kẹp và hệ thống thủy lực: Nhóm nghiên cứu tại các trường đại học và viện chuyên ngành cần tiến hành gia cố van phân phối thủy lực và tăng góc mở càng ngoạm lên trên 1500 mm trong lộ trình 6 đến 12 tháng tới, giúp rút ngắn thời gian đóng mở kẹp gỗ xuống dưới 40 giây mỗi chu kỳ.
• Tối ưu hóa quy hoạch tuyến đường vận xuất: Các đơn vị lâm nghiệp địa phương cần khảo sát và thiết kế mạng lưới đường gom có độ dốc khống chế dưới 12 độ, hạn chế tối đa việc kéo gỗ ngược dốc trên 15 độ để duy trì tuổi thọ động cơ và giảm tỷ lệ trượt xích xuống dưới 8%.
• Hoàn thiện chính sách hỗ trợ chuyển giao công nghệ: Bộ Nông nghiệp & PTNT cùng các doanh nghiệp cơ khí chế tạo phối hợp triển khai sản xuất thử nghiệm loạt 15 đến 20 bộ thiết bị cần ngoạm chuyên dụng để trang bị cho các lâm trường quốc doanh trong thời gian 1 đến 2 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn cung cấp nguồn tư liệu học thuật và kỹ thuật thực tiễn phong phú cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Kỹ sư cơ khí và nhà thiết kế thiết bị lâm nghiệp: Khai thác các công thức tính toán lực nâng, sơ đồ kết cấu bản lề cần treo ngoạm và thông số áp suất thủy lực phục vụ thiết kế các module kẹp gỗ chuyên dụng lắp trên đầu kéo cơ sở.
• Cán bộ quản trị và kỹ sư điều hành khai thác lâm trường: Ứng dụng mô hình tính toán năng suất và định mức tiêu hao nhiên liệu để lập kế hoạch điều độ xe máy, bố trí nhân lực và hạ giá thành vận xuất gỗ tròn.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Cơ giới hóa Nông Lâm nghiệp: Tiếp cận phương pháp luận quy hoạch thực nghiệm bậc hai, kỹ thuật đo lường đại lượng không điện bằng thiết bị số hóa Spider-8 và phương pháp xử lý dữ liệu hồi quy đa biến.
• Giảng viên và chuyên gia đào tạo kỹ thuật máy: Sử dụng toàn bộ hệ thống số liệu thực nghiệm, sơ đồ phân tích lực kéo nửa lết và cơ sở lý thuyết làm học liệu phục vụ giảng dạy môn học Máy khai thác lâm nghiệp và Cơ sở thử nghiệm máy.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương pháp kéo nửa lết bằng cần ngoạm vượt trội hơn kéo lết truyền thống ở điểm nào? Phương pháp kéo nửa lết sử dụng cần ngoạm nhấc bổng một đầu khúc gỗ lên độ cao 600 - 800 mm, giúp giảm hơn 40% diện tích ma sát đáy gỗ với nền đất. Cơ chế này giảm lực kéo tiếp tuyến cần thiết từ 15% đến 20%, hạn chế xáo xới tầng đất mặt và giảm thiểu phát thải nhiên liệu.

2. Tải trọng chuyến tối ưu cho máy kéo xích DT-75 được xác định cụ thể là bao nhiêu? Kết quả giải bài toán tối ưu đa mục tiêu khẳng định tải trọng làm việc lý tưởng nằm trong khoảng 1,6 đến 1,8 tấn (tương đương 1,6 - 1,8 m³ gỗ). Tại mức tải này, năng suất đạt đỉnh xấp xỉ 5,2 m³/h trong khi chi phí năng lượng riêng đạt mức thấp nhất khoảng 3,4 $kWh/m^3$.

3. Địa hình có độ dốc bao nhiêu thì máy kéo DT-75 trang bị cần ngoạm làm việc an toàn và hiệu quả nhất? Thiết bị vận hành ổn định và đạt hiệu suất cao nhất trên các tuyến đường gom có độ dốc dưới 10 độ. Khi độ dốc vượt quá 15 độ, lực cản trọng trường và hiện tượng trượt xích tăng mạnh, khiến mức tiêu thụ năng lượng riêng tăng thêm 25% đến 30%.

4. Luận văn đã ứng dụng hệ thống thiết bị nào để đo lực kéo chính xác ngoài hiện trường? Nghiên cứu sử dụng đầu đo lực tiêu chuẩn công nghiệp dải đo 50 kN kết nối trực tiếp với bộ thu nhận dữ liệu đa kênh Spider-8, truyền dữ liệu thời gian thực về máy vi tính thông qua phần mềm Catman 3, đảm bảo loại bỏ hoàn toàn sai số chủ quan của con người.

5. Mô hình toán học trong luận văn được kiểm định độ tin cậy bằng những tiêu chuẩn thống kê nào? Tác giả áp dụng chuẩn Kohren để kiểm định tính đồng nhất phương sai của các lần đo lặp, dùng chuẩn Student để loại bỏ các hệ số hồi quy không có ý nghĩa thống kê ở mức $\alpha = 0,05$, và sử dụng chuẩn Fisher ($F$-test) để xác nhận độ tương thích của mô hình với thực tế.

Kết luận

• Luận văn đã xây dựng hoàn chỉnh mô hình toán học hồi quy bậc hai mô tả chính xác sự ảnh hưởng của tải trọng chuyến và độ dốc đến năng suất và chi phí năng lượng riêng.
• Xác định dải tải trọng vận hành tối ưu cho liên hợp máy kéo DT-75 gắn cần ngoạm từ 1,6 đến 1,8 tấn, giúp năng suất giờ đạt trên 5,0 m³/h và tối ưu hóa chi phí năng lượng ở mức 3,35 - 3,65 $kWh/m^3$.
• Đo đạc thực nghiệm chuẩn xác hệ số ma sát giữa gỗ Lát Hoa và nền đất rừng ($f \approx 0,58$) cùng tỷ lệ phân bố trọng lượng lên cần nâng đạt 56%.
• Khẳng định tính khả thi vượt trội của phương pháp kéo nửa lết trong việc giảm tổn hại môi trường đất rừng và tiết kiệm 15-20% chi phí vận hành so với phương thức kéo lết truyền thống.
• Đề xuất lộ trình thử nghiệm diện rộng trong 12 đến 24 tháng tới nhằm hoàn thiện công nghệ chế tạo trong nước.

Các tổ chức nghiên cứu và đơn vị khai thác lâm sản hãy liên hệ Trường Đại học Lâm nghiệp để tiếp nhận chuyển giao quy trình tính toán tối ưu và bản vẽ thiết kế thiết bị cần ngoạm chuyên dụng ngay hôm nay!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Hình thức và thiết bị vận xuất gỗ Vận xuất gỗ là quá trình di chuyển cây gỗ từ nơi chặt hạ về kho gỗ I hoặc bãi gỗ tập trung, từ đó cây gỗ được vận chuyển đến nơi tiêu thụ. Vận xuất gỗ là công việc rất nặng nhọc, nguy hiểm và ảnh hưởng lớn đến môi trường rừng. Trong tất cả các khâu của quá trình khai thác gỗ, khâu vận xuất giữ vai trò hết sức quan trọng, nó ảnh hưởng lớn đến năng suất, giá thành và chi phí trong khai thác. Để giảm giá thành, tăng năng suất lao động thì việc chọn một hình thức vận xuất hợp lý là hết sức quan trọng.

Trong công nghệ vận xuất gỗ thường được sử dụng các loại hình như: Vận xuất bằng súc vật, vận xuất bằng máng lao, vận xuất bằng máy kéo, vận xuất bằng đường cáp, … Trong các hình thức vận xuất nêu trên thì hình thức vận xuất bằng máy kéo là phổ biến hơn cả. Chính vì đặc điểm và tầm quan trọng như vậy nên đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về công nghệ cũng như trong máy móc thiết bị trong khâu sản xuất này [9]. Theo phương pháp vận xuất gỗ, người ta chia ra: - Phương pháp kéo lết, kéo nửa lết (Skidding): Ở phương pháp kéo lết, toàn bộ cây gỗ được kéo lết trên mặt đất; kéo nửa kéo lết chỉ một đầu cây gỗ được kéo lết trên mặt đất còn đầu kia được nhấc khỏi mặt đất nhờ hệ thống treo của phương tiện.1: Vận xuất gỗ theo phương pháp kéo lết và kéo nửa lết LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 - Phương pháp chở gỗ (Forwading): là phương pháp mà toàn bộ tải được đặt trên các xe chở gỗ có bánh và được đưa về nơi tập trung bằng sức người, sức súc vật hoặc bằng máy kéo.2: Vận xuất gỗ theo phương chở gỗ b. Căn cứ vào hiện trạng cây gỗ sẽ có các hình thức: - Vận xuất gỗ khúc (Short wood): gỗ vận xuất được cặt thành khúc theo tiêu chuẩn gỗ thương phẩm rồi được chuyển ra bãi gỗ; - Vận xuất gỗ dài (Tree length): cây gỗ sau khi hạ được cắt ngọn rồi cả thân cây được đưa về bãi gỗ, việc cắt khúc sẽ được thực hiện trên bãi gỗ.3: Vận xuất gỗ khúc và vận xuất gỗ dài - Vẫn xuất gỗ nguyên cây (Full tree): Sau khi chặt hạ, cây gỗ còn nguyên cả cành và tán được chuyển ra bãi gỗ, tại đây chúng được cắt cành và cắt khúc.4: Vận xuất gỗ nguyên cây LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 Ở các nước có nền công nghiệp phát triển, người ta đã chế tạo và sản xuất hàng loại các loại máy kéo chuyên dùng sử dụng cho vận xuất gỗ rừng tự nhiên.

Đó thường là các máy có công suất lớn, tính ổn định và khả năng bám cao, cơ động, làm việc tin cậy và cho năng suất cao. Trong những năm gần đây nhiều loại máy kéo lâm nghiệp đã được chế tạo và đưa vào sản xuất. Các máy kéo lâm nghiệp dùng trong vận xuất gỗ rất đa dạng, song có thể phân chia thành hai nhóm chính: máy kéo xích và máy kéo bánh bơm (bánh hơi).5: Máy kéo bánh hơi Hình 1.6: Máy kéo bánh xích Máy kéo xích có ưu điểm là công suất lớn, khả năng bám và ổn định cao nên hiện tại chúng vẫn được sử dụng trong khai thác gỗ lớn rừng tự nhiên, ở những nơi địa hình dốc, phức tạp. Do đó máy kéo xích có trang bị cần ngoạm để vận xuất gỗ theo phương pháp kéo nửa lết sẽ đạt năng suất cao và giải quyết được yêu cầu từ thực tiễn.7: Máy kéo bánh xích vận xuất gỗ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.