Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Chất Kích Thích IBA Đến Sự Hình Thành Hom Cây Ngâu

Cây xanh đóng vai trò thiết yếu trong đời sống con người, từ nông thôn đến thành thị. 61 trang · Trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên · 2015.

• Tác giả: La Đình Chung
• Người hướng dẫn: ThS. Lương Thị Anh
• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản Lý Tài Nguyên Rừng
• Đề tài: Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của IBA Đến Sự Hình Thành Hom Cây Ngâu
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN I: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 2. PHẦN II: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Cơ sở tế bào của sự hình thành rễ bất định
• 2.3. Cơ sở sinh lý của sự hình thành chồi và rễ bất định
• 2.4. Những nghiên cứu trên thế giới
• 2.5. Những nghiên cứu tại Việt Nam
• 2.6. Tổng quan khu vực nghiên cứu
• 2.6.1. Vị trí địa lý địa hình
• 2.6.2. Đặc điểm khí hậu, thời tiết
• 2.6.3. Những thông tin về cây Ngâu
• 3. PHẦN III: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm, thời gian thực hiện đề tài
• 3.2.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.2.2. Thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 3.4.2. Phương pháp theo dõi và thu thập thông tin
• 3.4.3. Phương pháp xử lí số liệu
• 4. PHẦN IV: KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ
• 4.1. Kết quả về ảnh hưởng của chất kích thích ra rễ IBA ở một số nồng độ đến tỉ lệ hom sống của cây Ngâu
• 4.2. Kết quả về các chỉ tiêu ra rễ của hom cây Ngâu ở các công thức thí nghiệm
• 4.2.1. Kết quả về tỉ lệ ra rễ trung bình của hom cây cây Ngâu ở các công thức thí nghiệm
• 4.2.2. Kết quả về số rễ trung bình/hom của hom cây Ngâu
• 4.2.3. Kết quả về chiều dài rễ trung bình/hom của hom cây Ngâu
• 4.2.4. Kết quả về chỉ số ra rễ trung bình/hom của hom cây Ngâu
• 4.3. Kết quả về tỷ lệ ra chồi của hom cây Ngâu
• 4.3.1. Kết quả về tỉ lệ ra chồi trung bình của hom cây cây Ngâu ở các công thức thí nghiệm
• 4.3.2. Kết quả về số chồi trung bình/hom của hom cây Ngâu
• 4.3.3. Kết quả về chiều dài chồi trung bình/hom của hom cây Ngâu
• 4.3.4. Kết quả về chỉ số ra chồi trung bình/hom của hom cây Ngâu
• 5. PHẦN V: KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Ảnh Hưởng IBA Đến Hom Cây Ngâu

Cây xanh đóng vai trò thiết yếu trong đời sống con người, từ nông thôn đến thành thị. Chúng cung cấp lương thực, thực phẩm, nguyên liệu xây dựng, dược liệu và cải thiện môi trường sống. Việc tạo giống cây xanh, đặc biệt là các loại cây cảnh như cây Ngâu, là vô cùng quan trọng. Phương pháp giâm hom được sử dụng rộng rãi để nhân giống, duy trì các đặc tính tốt của cây mẹ. Nghiên cứu về ảnh hưởng của IBA (Indole-3-butyric acid) đến sự hình thành rễ của hom cây ngâu là cần thiết để tối ưu hóa quy trình nhân giống. Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã tiến hành các nghiên cứu liên quan đến vấn đề này, nhằm tìm ra phương pháp nhân giống hiệu quả, đáp ứng nhu cầu cây cảnh ngày càng tăng.

1.1. Tầm quan trọng của cây Ngâu trong cảnh quan đô thị

Cây Ngâu (Aglaia duperreana) là một loại cây bụi thường xanh, được trồng rộng rãi ở miền Bắc Việt Nam để làm cảnh. Cây có khả năng sinh trưởng tốt, chịu được điều kiện tự nhiên khắc nghiệt và có ý nghĩa lớn về mặt môi trường sinh thái. Việc nhân giống cây Ngâu hiệu quả sẽ góp phần tăng cường mảng xanh đô thị, cải thiện chất lượng không khí và tạo cảnh quan đẹp. Nghiên cứu này tập trung vào việc sử dụng IBA để thúc đẩy quá trình hình thành rễ ở hom cây ngâu.

1.2. Phương pháp giâm hom và ưu điểm vượt trội

Giâm hom là phương pháp nhân giống vô tính sử dụng một đoạn thân, cành hoặc rễ để tạo ra cây mới. Phương pháp này có hệ số nhân giống cao, phù hợp với quy mô lớn và tạo ra cây giống đồng đều về mặt di truyền. Giâm hom giúp duy trì các đặc tính tốt của cây mẹ, đặc biệt quan trọng đối với các giống cây quý hiếm hoặc khó nhân giống bằng hạt. Nghiên cứu này tập trung vào việc tối ưu hóa phương pháp giâm hom cho cây Ngâu bằng cách sử dụng IBA.

II. Vấn Đề Ảnh Hưởng Của IBA Đến Tỷ Lệ Ra Rễ Cây Ngâu

Mặc dù giâm hom là phương pháp nhân giống hiệu quả, tỷ lệ thành công có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm điều kiện môi trường, chất lượng hom và đặc biệt là việc sử dụng chất kích thích ra rễ. Việc lựa chọn loại thuốc và nồng độ phù hợp là yếu tố then chốt. Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định nồng độ IBA tối ưu để kích thích sự hình thành rễ ở hom cây ngâu. Việc tìm ra nồng độ IBA phù hợp sẽ giúp tăng tỷ lệ ra rễ, rút ngắn thời gian nhân giống và nâng cao chất lượng cây giống.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành rễ của hom

Quá trình hình thành rễ ở hom chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm yếu tố nội sinh (đặc điểm di truyền, tuổi cây mẹ, vị trí lấy hom) và yếu tố ngoại sinh (điều kiện môi trường, giá thể, chất kích thích). Việc kiểm soát các yếu tố này là rất quan trọng để đảm bảo tỷ lệ ra rễ cao. Nghiên cứu này tập trung vào việc điều chỉnh nồng độ IBA để tối ưu hóa quá trình hình thành rễ.

2.2. Vai trò của chất kích thích ra rễ trong giâm hom

Chất kích thích ra rễ, như IBA, đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy quá trình hình thành rễ ở hom. IBA giúp kích thích sự phân chia tế bào và phát triển rễ, đặc biệt quan trọng đối với các loài cây khó ra rễ. Tuy nhiên, nồng độ IBA cần được điều chỉnh phù hợp với từng loài cây và điều kiện môi trường. Nồng độ quá cao có thể gây ức chế sự phát triển của rễ.

2.3. Nghiên cứu trước đây về IBA và sự hình thành rễ

Nhiều nghiên cứu đã chứng minh hiệu quả của IBA trong việc kích thích sự hình thành rễ ở nhiều loài cây khác nhau. Tuy nhiên, hiệu quả của IBA có thể khác nhau tùy thuộc vào loài cây, nồng độ sử dụng và điều kiện môi trường. Cần có các nghiên cứu cụ thể để xác định nồng độ IBA tối ưu cho từng loài cây. Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định nồng độ IBA tối ưu cho cây Ngâu.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Nồng Độ IBA Đến Cây Ngâu

Nghiên cứu được thực hiện tại vườn ươm Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, sử dụng phương pháp thí nghiệm với các công thức xử lý IBA khác nhau. Các chỉ tiêu theo dõi bao gồm tỷ lệ sống của hom, tỷ lệ ra rễ, số lượng rễ, chiều dài rễ và chất lượng hom. Dữ liệu được phân tích thống kê để đánh giá ảnh hưởng của nồng độ IBA đến sự hình thành rễ của cây Ngâu. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho việc ứng dụng IBA trong nhân giống cây Ngâu.

3.1. Địa điểm và thời gian thực hiện thí nghiệm

Thí nghiệm được thực hiện tại vườn ươm của Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Thời gian nghiên cứu được tiến hành từ tháng ... năm ... đến tháng ... năm .... Địa điểm và thời gian được lựa chọn phù hợp với điều kiện sinh trưởng của cây Ngâu và đảm bảo tính chính xác của kết quả nghiên cứu.

3.2. Bố trí thí nghiệm và các công thức xử lý IBA

Thí nghiệm được bố trí theo phương pháp hoàn toàn ngẫu nhiên, với các công thức xử lý IBA khác nhau. Các công thức bao gồm đối chứng (không xử lý IBA) và các nồng độ IBA khác nhau (ví dụ: 50 ppm, 100 ppm, 200 ppm). Mỗi công thức được lặp lại nhiều lần để đảm bảo tính tin cậy của kết quả.

3.3. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp thu thập dữ liệu

Các chỉ tiêu theo dõi bao gồm tỷ lệ sống của hom, tỷ lệ ra rễ, số lượng rễ, chiều dài rễ và chất lượng hom. Dữ liệu được thu thập định kỳ theo các mốc thời gian nhất định. Các phương pháp thu thập dữ liệu được thực hiện một cách cẩn thận và chính xác để đảm bảo tính khách quan của kết quả.

IV. Kết Quả Ảnh Hưởng Của IBA Đến Tỷ Lệ Sống Và Ra Rễ

Kết quả nghiên cứu cho thấy IBA có ảnh hưởng đáng kể đến tỷ lệ sống và tỷ lệ ra rễ của hom cây ngâu. Nồng độ IBA tối ưu giúp tăng tỷ lệ sống, số lượng rễ và chiều dài rễ. Tuy nhiên, nồng độ IBA quá cao có thể gây ức chế sự phát triển của rễ. Phân tích thống kê cho thấy sự khác biệt có ý nghĩa giữa các công thức xử lý IBA khác nhau. Kết quả này cung cấp cơ sở khoa học cho việc sử dụng IBA trong nhân giống cây Ngâu.

4.1. Tỷ lệ sống của hom cây Ngâu ở các công thức thí nghiệm

Tỷ lệ sống của hom cây Ngâu ở các công thức thí nghiệm khác nhau cho thấy sự khác biệt rõ rệt. Công thức xử lý IBA với nồng độ ... ppm cho tỷ lệ sống cao nhất, trong khi công thức đối chứng (không xử lý IBA) có tỷ lệ sống thấp nhất. Điều này chứng tỏ IBA có vai trò quan trọng trong việc tăng cường khả năng sống sót của hom.

4.2. Các chỉ tiêu ra rễ của hom cây Ngâu

Các chỉ tiêu ra rễ (tỷ lệ ra rễ, số lượng rễ, chiều dài rễ) của hom cây Ngâu ở các công thức thí nghiệm khác nhau cũng cho thấy sự khác biệt đáng kể. Công thức xử lý IBA với nồng độ ... ppm cho kết quả tốt nhất về các chỉ tiêu này. Điều này chứng tỏ IBA có tác dụng kích thích sự hình thành rễ ở hom cây ngâu.

4.3. Phân tích thống kê về ảnh hưởng của IBA

Phân tích thống kê cho thấy sự khác biệt có ý nghĩa giữa các công thức xử lý IBA khác nhau về tỷ lệ sống và các chỉ tiêu ra rễ. Điều này chứng tỏ IBA có ảnh hưởng thực sự đến sự hình thành rễ của hom cây ngâu. Kết quả phân tích thống kê cung cấp bằng chứng khoa học cho việc sử dụng IBA trong nhân giống cây Ngâu.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo

Kết quả nghiên cứu này có thể được ứng dụng trong thực tiễn sản xuất cây giống cây Ngâu. Việc sử dụng IBA với nồng độ tối ưu sẽ giúp tăng tỷ lệ thành công của phương pháp giâm hom, giảm chi phí và thời gian nhân giống. Nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố khác (ví dụ: giá thể, điều kiện môi trường) đến hiệu quả của IBA.

5.1. Ứng dụng kết quả nghiên cứu trong sản xuất cây giống

Kết quả nghiên cứu này có thể được sử dụng để xây dựng quy trình nhân giống cây Ngâu bằng phương pháp giâm hom hiệu quả. Quy trình này bao gồm việc lựa chọn hom, xử lý IBA với nồng độ tối ưu, chuẩn bị giá thể và chăm sóc hom sau khi giâm. Việc áp dụng quy trình này sẽ giúp tăng tỷ lệ thành công và nâng cao chất lượng cây giống.

5.2. Đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố khác (ví dụ: giá thể, điều kiện môi trường) đến hiệu quả của IBA. Ngoài ra, có thể nghiên cứu về ảnh hưởng của IBA đến sinh trưởng và phát triển của cây Ngâu sau khi ra rễ. Các nghiên cứu này sẽ giúp hoàn thiện quy trình nhân giống và chăm sóc cây Ngâu.

VI. Kết Luận IBA Là Giải Pháp Hiệu Quả Cho Hom Cây Ngâu

Nghiên cứu đã chứng minh IBA là chất kích thích ra rễ hiệu quả cho hom cây ngâu. Việc sử dụng IBA với nồng độ tối ưu giúp tăng tỷ lệ sống, số lượng rễ và chiều dài rễ. Kết quả này có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển phương pháp nhân giống cây Ngâu hiệu quả, đáp ứng nhu cầu cây cảnh ngày càng tăng. Nghiên cứu này góp phần vào sự phát triển của ngành nông nghiệp và cảnh quan đô thị.

6.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu về ảnh hưởng của IBA

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng IBA có ảnh hưởng tích cực đến sự hình thành rễ của hom cây ngâu. Nồng độ IBA tối ưu giúp tăng tỷ lệ sống, số lượng rễ và chiều dài rễ. Tuy nhiên, nồng độ IBA quá cao có thể gây ức chế sự phát triển của rễ. Kết quả này cung cấp cơ sở khoa học cho việc sử dụng IBA trong nhân giống cây Ngâu.

6.2. Ý nghĩa của nghiên cứu đối với ngành nông nghiệp

Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng đối với ngành nông nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực nhân giống cây cảnh. Việc sử dụng IBA để tăng tỷ lệ thành công của phương pháp giâm hom sẽ giúp giảm chi phí và thời gian nhân giống, đáp ứng nhu cầu cây cảnh ngày càng tăng. Nghiên cứu này góp phần vào sự phát triển của ngành nông nghiệp và cảnh quan đô thị.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Cây xanh giữ vai trò thiết yếu trong việc bảo vệ môi trường sinh thái, giảm thiểu tác động của thiên tai, thanh lọc không khí, tạo cảnh quan và cung ứng nguồn dược liệu phục vụ đời sống con người. Trong quy hoạch cảnh quan và lâm nghiệp đô thị tại các tỉnh phía Bắc Việt Nam, cây Ngâu (Aglaia duperreana) thuộc chi Gội là loài cây bụi có tán tròn, hoa thơm, chịu được điều kiện môi trường khắc nghiệt và gắn liền với nét đẹp văn hóa, kiến trúc truyền thống cũng như y học dân gian. Để đáp ứng nhu cầu sử dụng cây giống số lượng lớn, việc nhân giống sinh dưỡng bằng phương pháp giâm hom là giải pháp kỹ thuật tối ưu nhờ khả năng duy trì trọn vẹn đặc tính di truyền của cây mẹ, hệ số nhân giống cao và tạo nguồn cây con đồng đều.

Tuy nhiên, sự hình thành rễ của cành giâm phụ thuộc chặt chẽ vào việc sử dụng các chất điều hòa sinh trưởng với chủng loại và nồng độ phù hợp. Nhằm xác định quy trình kỹ thuật nâng cao tỷ lệ ra rễ và chất lượng hom giống cây Ngâu, đề tài "Nghiên cứu ảnh hưởng của chất kích thích ra rễ IBA (Axit Indol-butilic) đến sự hình thành hom cây Ngâu (Aglaia duperreana) tại vườn ươm trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên" đã được thực hiện.

Mục đích và mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể như sau:

1. Mục đích nghiên cứu: Nghiên cứu mức độ ảnh hưởng của chất kích thích ra rễ IBA đến khả năng hình thành hom cây Ngâu, góp phần tạo cây giống phục vụ trồng cây làm đẹp cảnh quan và cải thiện môi trường sống.
2. Mục tiêu nghiên cứu: Tìm ra được nồng độ thuốc IBA phù hợp nhất cho khả năng ra rễ của hom cây Ngâu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hom ngọn cây Ngâu (Aglaia duperreana) ở trạng thái bánh tẻ, cành cắt có chiều dài từ 4 đến 5 cm.
• Phạm vi nghiên cứu: Thử nghiệm chất kích thích ra rễ IBA ở 5 mức nồng độ (300 ppm, 450 ppm, 600 ppm, 750 ppm, 900 ppm) và 1 công thức đối chứng không sử dụng thuốc (0 ppm).
• Địa điểm nghiên cứu: Trung tâm nghiên cứu Lâm nghiệp vùng núi phía Bắc - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên (xã Quyết Thắng, thành phố Thái Nguyên).
• Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 3 đến tháng 5 năm 2015.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở khoa học và sinh lý - tế bào

Nghiên cứu dựa trên cơ sở sinh lý và tế bào học của sự hình thành rễ bất định ở thực vật thân gỗ. Rễ mới sinh hình thành từ phản ứng đóng vết thương sau khi cắt hom: các tế bào sống dưới lớp keo bảo vệ bắt đầu phân chia nguyên phân tạo mô sẹo (Callus), tiếp đó các tế bào lân cận của vùng tượng tầng mạch và libe gỗ phân hóa tạo mầm rễ bất định.

Quá trình này chịu sự chi phối tổng hợp của hai nhóm nhân tố:

• Nhân tố nội sinh: Đặc điểm di truyền của loài, xuất xứ cây mẹ, tuổi cây mẹ, tuổi cành lấy hom (giai đoạn nửa hóa gỗ/bánh tẻ cho hiệu quả cao nhất), vị trí lấy cành (hom ngọn và sát ngọn có khả năng phân hóa tốt hơn) và nồng độ các chất điều hòa sinh trưởng nội sinh (Auxin, Zhizocalin, Sesquiterpene lactone).
• Nhân tố ngoại sinh: Môi trường giâm, nhiệt độ không khí tối ưu (25 - 30°C), độ ẩm không khí và giá thể duy trì qua hệ thống phun sương mù, chế độ ánh sáng tán xạ chiếm 40 - 50% ánh sáng toàn phần, cùng sự hiện diện của hoạt chất kích thích rễ ngoại sinh nhóm Auxin tổng hợp như Axit Indol-butylic (IBA).

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm

Nghiên cứu kết hợp phương pháp kế thừa tài liệu chuyên ngành với phương pháp thực nghiệm vườn ươm được bố trí theo khối ngẫu nhiên có nhắc lại:

• Quy mô thí nghiệm: Gồm 6 công thức thí nghiệm (CTTN), mỗi công thức lặp lại 3 lần, mỗi lần lặp gồm 30 hom (90 hom/công thức). Tổng dung lượng mẫu khảo sát là 540 hom.
  • Công thức I: Nồng độ IBA 300 ppm
  • Công thức II: Nồng độ IBA 450 ppm
  • Công thức III: Nồng độ IBA 600 ppm
  • Công thức IV: Nồng độ IBA 750 ppm
  • Công thức V: Nồng độ IBA 900 ppm
  • Công thức VI (Đối chứng): Không xử lý thuốc kích thích
• Quy trình xử lý mẫu và chăm sóc:
  • Hom được cắt vào sáng sớm, ngâm ngay vào nước sạch, cắt vát gốc một góc 45° bằng dao sắc để gia tăng diện tích tiếp xúc thuốc và diện tích mô sẹo.
  • Sát trùng và phòng nấm: Ngâm hom trong dung dịch Viben C50 nồng độ 0,3% trong 30 phút.
  • Xử lý giá thể: Khử trùng luống cát mịn bằng dung dịch thuốc tím ($KMnO_4$) nồng độ 0,3% (3 g/lít nước).
  • Cắm hom: Chấm nhanh gốc hom vào dung dịch IBA theo từng nồng độ rồi cắm vào bầu đất tầng B đã đóng túi polyetylen, độ sâu cắm từ 1,5 đến 2 cm.
  • Chế độ vi khí hậu: Che vòm nilon trắng giữ ẩm, bên trên che lưới đen cản bớt bức xạ nhiệt; phun sương định kỳ 60 phút/lần (thời gian phun 10 - 15 giây/lần vào ngày nắng).

Phương pháp thu thập và xử lý số liệu

• Chỉ tiêu theo dõi: Tỷ lệ sống theo định kỳ 20, 40, 60 ngày; tỷ lệ ra rễ (%); số rễ trung bình/hom (cái); chiều dài rễ trung bình (cm); chỉ số ra rễ ($Chỉ\ số\ ra\ rễ = Số\ rễ\ trung\ bình/hom \times Chiều\ dài\ rễ\ trung\ bình$); tỷ lệ ra chồi (%); số chồi trung bình/hom và chiều dài chồi (cm) tại thời điểm kết thúc thí nghiệm (60 ngày).
• Phân tích thống kê: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel để tính toán các giá trị trung bình; áp dụng mô hình phân tích phương sai một nhân tố (One-way ANOVA) kiểm định sai dị giữa các nghiệm thức ở mức ý nghĩa $\alpha = 0,05$; sử dụng chỉ tiêu sai dị bảo đảm nhỏ nhất ($LSD$) để so sánh từng cặp công thức và xác định nghiệm thức tối ưu.

Nội dung chính theo từng chương

Phần I: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của công tác chọn tạo giống lâm nghiệp và cây cảnh quan, đặc điểm hình thái - sinh thái của loài cây Ngâu (Aglaia duperreana), nêu rõ mục đích, mục tiêu, đối tượng, phạm vi nghiên cứu cùng ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài trong việc hoàn thiện kỹ thuật nhân giống vô tính tại khu vực Thái Nguyên.

Phần II: Tổng quan về vấn đề nghiên cứu

Tổng hợp các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước về kỹ thuật nhân giống sinh dưỡng bằng hom cho các loài cây rừng và cây cảnh (như Phi lao, Bạch đàn, Keo lai, Sao đen, Mỡ, Thông đỏ, Pơ mu). Phân tích chi tiết cơ sở tế bào học của quá trình hình thành rễ bất định, tác động sinh lý của hormone Auxin tự nhiên (IAA) và Auxin tổng hợp (IBA, NAA, IPA). Đồng thời, phần này mô tả điều kiện tự nhiên, địa hình, đất đai và khí hậu của Trung tâm nghiên cứu Lâm nghiệp vùng núi phía Bắc thuộc Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên (lượng mưa 1500 - 2000 mm/năm, nhiệt độ trung bình 24 - 25°C, độ ẩm 80 - 85%).

Phần III: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Xác định cụ thể quy cách vật liệu nghiên cứu (hom ngọn bánh tẻ cây Ngâu), sơ đồ bố trí thí nghiệm 6 công thức x 3 lần lặp (540 hom), kỹ thuật pha chế hóa chất IBA theo nguyên tắc loãng dần từ dung dịch mẹ, kỹ thuật xử lý sát khuẩn hom bằng Viben C50 0,3% và đất nền bằng $KMnO_4$ 0,3%. Chi tiết hóa hệ thống công thức tính toán toán học thống kê, quy trình thực hiện phân tích ANOVA 1 nhân tố và kiểm định $LSD$ trên máy tính.

Phần IV: Kết quả và phân tích kết quả

Trình bày toàn bộ số liệu thực nghiệm thu thập qua các đợt theo dõi 20, 40 và 60 ngày:

• Tỷ lệ sống: Tỷ lệ sống trung bình toàn bộ thí nghiệm giảm dần theo thời gian (20 ngày đạt 86,5%; 40 ngày đạt 84,1%; 60 ngày đạt 81,7%). Công thức IV (IBA 750 ppm) luôn duy trì tỷ lệ sống cao nhất ở mọi mốc theo dõi (92,2% tại 20 ngày; 90,0% tại 40 ngày; 87,8% tại 60 ngày), trong khi công thức đối chứng đạt thấp nhất (74,4% tại 60 ngày).
• Chỉ tiêu ra rễ: Nồng độ IBA ảnh hưởng rõ rệt đến tỷ lệ và chất lượng rễ. Công thức IV (750 ppm) đạt tỷ lệ ra rễ cao nhất (81,1%), số rễ trung bình/hom lớn nhất (1,56 cái/hom), chiều dài rễ tốt nhất (2,68 cm) và chỉ số ra rễ vượt trội (4,18). Công thức đối chứng đạt tỷ lệ ra rễ 57,7%, số rễ 1,37 cái/hom, chiều dài rễ 1,61 cm và chỉ số ra rễ chỉ đạt 2,21.
• Kiểm định ANOVA và LSD: Phân tích phương sai chỉ số ra rễ cho thấy giá trị $F_{thực\ nghiệm} = 29,357$ lớn hơn nhiều so với giá trị tra bảng $F_{05} = 3,106$ với $P-value = 2,47 \times 10^{-6}$, bác bỏ giả thuyết $H_0$. So sánh sai dị từng cặp theo chỉ số $LSD$ khẳng định công thức IV có hiệu quả trội hơn hẳn so với các công thức còn lại.
• Chỉ tiêu ra chồi: Tỷ lệ ra chồi đạt cao nhất ở công thức IV (81,1%), chiều dài chồi trung bình đạt 1,25 cm, chỉ số ra chồi đạt 1,25; số chồi trung bình trên tất cả các hom đạt tiêu chuẩn đều là 1 chồi/hom.

Phần V: Kết luận - Kiến nghị

Tóm tắt các phát hiện chính từ số liệu thực nghiệm, kết luận mức nồng độ IBA 750 ppm mang lại hiệu quả kinh tế - kỹ thuật cao nhất cho giâm hom cây Ngâu và đưa ra kiến nghị ứng dụng quy trình này vào sản xuất cây giống thực tiễn.

Kết quả và đóng góp

Bảng tổng hợp số liệu thực nghiệm sau 60 ngày theo dõi

Công thức thí nghiệm (CTTN)	Nồng độ IBA (ppm)	Số hom thí nghiệm	Tỷ lệ sống sau 60 ngày (%)	Tỷ lệ ra rễ (%)	Số rễ TB / hom (cái)	Chiều dài rễ TB (cm)	Chỉ số ra rễ TB	Tỷ lệ ra chồi (%)	Chiều dài chồi TB (cm)	Chỉ số ra chồi TB
Công thức I	300	90	78,9	65,5	1,36	1,86	2,53	65,5	0,92	0,92
Công thức II	450	90	80,0	68,9	1,45	1,84	2,67	68,9	0,98	0,98
Công thức III	600	90	85,6	75,5	1,41	2,36	3,33	75,5	1,10	1,10
Công thức IV	750	90	87,8	81,1	1,56	2,68	4,18	81,1	1,25	1,25
Công thức V	900	90	83,3	73,3	1,44	2,22	3,19	72,3	1,04	1,04
Đối chứng (Đ/C)	0	90	74,4	57,7	1,37	1,61	2,21	57,7	0,76	0,76
Trung bình chung	-	540	81,7	70,1	1,43	2,10	3,01	70,1	1,02	1,02

Kết quả chính và phát hiện thực nghiệm

• Việc bổ sung chất kích thích sinh trưởng IBA có tác động tích cực rõ rệt đến toàn bộ các chỉ tiêu hình thành rễ và chồi của hom cây Ngâu so với nghiệm thức đối chứng không xử lý thuốc.
• Mối quan hệ giữa nồng độ IBA và khả năng ra rễ có dạng đường cong sinh lý: hiệu quả kích thích tăng dần từ nồng độ 300 ppm đến 750 ppm, sau đó có xu hướng giảm khi tăng nồng độ lên 900 ppm.
• Công thức IV (IBA 750 ppm) được xác định là công thức tối ưu toàn diện, cho tỷ lệ hom sống cao nhất (87,8%), tỷ lệ ra rễ cao nhất (81,1%), số rễ nhiều nhất (1,56 cái/hom), chiều dài rễ lớn nhất (2,68 cm), chỉ số ra rễ cao nhất (4,18), cùng tỷ lệ ra chồi (81,1%) và chiều dài chồi (1,25 cm) tốt nhất.
• Kết quả phân tích ANOVA 1 nhân tố ($F = 29,357 > F_{crit} = 3,106$) và kiểm định $LSD$ cho thấy sự khác biệt giữa công thức IV và các công thức khác có ý nghĩa thống kê ở độ tin cậy 95%.

Đóng góp và kiến nghị của tác giả

• Đóng góp khoa học: Cung cấp bộ dữ liệu thực nghiệm hoàn chỉnh có kiểm chứng thống kê về phản ứng sinh lý của hom cành cây Ngâu (Aglaia duperreana) đối với chất điều hòa sinh trưởng IBA tại điều kiện khí hậu vùng trung du miền núi phía Bắc.
• Đóng góp thực tiễn: Xác lập quy trình kỹ thuật giâm hom cây Ngâu cụ thể: sử dụng cành hom ngọn bánh tẻ dài 4 - 5 cm, cắt vát 45°, xử lý sát khuẩn bằng Viben C50 0,3% trong 30 phút, xử lý kích thích rễ bằng IBA nồng độ 750 ppm và giâm trên nền giá thể đóng bầu được khử trùng bằng $KMnO_4$ 0,3%, duy trì ánh sáng tán xạ 40 - 50% và tưới phun sương giữ ẩm.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận được thực hiện trong khuôn khổ nghiên cứu tốt nghiệp đại học nên còn một số giới hạn dựa trên phạm vi thực nghiệm:

• Thí nghiệm mới chỉ tiến hành khảo sát trong phạm vi một mùa vụ duy nhất (tháng 3 đến tháng 5 năm 2015) với thời gian theo dõi dừng lại ở mốc 60 ngày sau giâm.
• Đề tài chỉ tập trung đánh giá đơn lẻ một loại chất kích thích sinh trưởng là IBA trên một loại giá thể duy nhất (đất tầng B) và một vị trí hom (hom ngọn bánh tẻ), chưa so sánh đối chứng với các chất điều hòa sinh trưởng khác như IAA, NAA hay các công thức giá thể phối trộn (cát vàng, xơ dừa, tro trấu).

Các hướng mở rộng nghiên cứu tiếp theo được đề xuất gồm:

• Thử nghiệm nhân giống hom cây Ngâu ở các thời điểm thời vụ khác nhau trong năm để xác định khung mùa vụ giâm hom tối ưu nhất.
• Nghiên cứu phối hợp các loại chất kích thích sinh trưởng khác nhau (IBA kết hợp NAA) hoặc đánh giá ảnh hưởng của các thành phần giá thể ruột bầu khác nhau đến quá trình phát triển của bộ rễ sau khi ra ngôi.

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận là tài liệu tham khảo chuyên khảo hữu ích cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành: Phù hợp cho người học ngành Quản lý tài nguyên rừng, Lâm học, Nông học, Cảnh quan và Kỹ thuật hoa viên nghiên cứu về kỹ thuật nhân giống vô tính cây lâm nghiệp và cây cảnh quan.
• Kỹ thuật viên vườn ươm: Cung cấp quy trình định lượng rõ ràng về nồng độ thuốc, phương pháp khử trùng phòng nấm, cách thức cắt tỉa hom và chế độ chăm sóc độ ẩm - ánh sáng cho cây Ngâu.
• Cán bộ nghiên cứu thực nghiệm nông lâm nghiệp: Có thể tham khảo phương pháp bố trí thí nghiệm khối ngẫu nhiên có nhắc lại, các công thức toán học tính toán chỉ số sinh trưởng và quy trình phân tích phương sai ANOVA một nhân tố kèm kiểm định $LSD$ trên phần mềm bảng tính Excel.

Câu hỏi thường gặp

1. Nồng độ chất kích thích IBA nào cho hiệu quả ra rễ và sinh trưởng tốt nhất đối với hom cây Ngâu?

Theo số liệu thực nghiệm tại thời điểm 60 ngày sau giâm, nồng độ IBA 750 ppm (Công thức IV) cho kết quả tối ưu nhất trên tất cả các chỉ tiêu: tỷ lệ hom sống đạt 87,8%, tỷ lệ ra rễ đạt 81,1%, số rễ trung bình đạt 1,56 cái/hom, chiều dài rễ đạt 2,68 cm, chỉ số ra rễ đạt 4,18, tỷ lệ ra chồi đạt 81,1% và chiều dài chồi đạt 1,25 cm.

2. Tỷ lệ sống của hom cây Ngâu biến động như thế nào qua các giai đoạn theo dõi?

Tỷ lệ sống trung bình của toàn bộ 540 hom thí nghiệm có xu hướng giảm dần theo thời gian: đạt 86,5% sau 20 ngày giâm; giảm xuống 84,1% sau 40 ngày và còn 81,7% sau 60 ngày (kết thúc đợt theo dõi). Trong đó, công thức đối chứng giảm mạnh nhất (từ 80,0% xuống 74,4%), còn công thức IV duy trì tỷ lệ sống cao nhất (từ 92,2% xuống 87,8%).

3. Quy trình xử lý sát trùng và kỹ thuật cắt hom cây Ngâu trong nghiên cứu được tiến hành ra sao?

Cành hom ngọn bánh tẻ được cắt vào sáng sớm với kích thước từ 4 đến 5 cm, gốc hom được cắt vát một góc 45° bằng dao sắc để tăng diện tích tiếp xúc thuốc và diện tích mô sẹo. Sau đó, hom được ngâm trong dung dịch thuốc diệt nấm Viben C50 nồng độ 0,3% trong 30 phút trước khi vớt ra để ráo và chấm vào dung dịch IBA rồi cắm sâu 1,5 - 2 cm vào bầu giá thể.

4. Kết quả phân tích thống kê ANOVA đối với chỉ số ra rễ của cây Ngâu cho thấy điều gì?

Phân tích phương sai một nhân tố cho thấy giá trị kiểm định $F_{thực\ nghiệm} = 29,357$ lớn hơn nhiều so với giá trị tới hạn lý thuyết $F_{crit} = 3,106$ ở mức ý nghĩa $\alpha = 0,05$ ($P-value = 2,47 \times 10^{-6}$). Điều này chứng minh các nồng độ IBA khác nhau tạo ra sự khác biệt có ý nghĩa thống kê đến chất lượng rễ của hom, và phép so sánh $LSD$ khẳng định công thức IV (750 ppm) là công thức tác động vượt trội nhất.

5. Số lượng chồi mới hình thành trên mỗi hom Ngâu ở các công thức thí nghiệm đạt mức bao nhiêu?

Tại thời điểm cuối đợt thí nghiệm (60 ngày), tất cả các hom sống và ra chồi ở cả 6 công thức thí nghiệm (từ 300 ppm đến 900 ppm và đối chứng) đều chỉ hình thành trung bình đúng 1 chồi trên mỗi hom. Sự khác biệt giữa các công thức chỉ thể hiện ở tỷ lệ ra chồi (%) và chiều dài chồi (cm).

Kết luận

Khóa luận của tác giả La Đình Chung đã giải quyết trọn vẹn mục tiêu thực nghiệm khi xác định được nồng độ chất kích thích sinh trưởng IBA tối ưu cho việc giâm hom ngọn cây Ngâu (Aglaia duperreana) là 750 ppm. Kết quả nghiên cứu khẳng định việc xử lý IBA ở nồng độ thích hợp giúp nâng cao rõ rệt tỷ lệ sống (87,8%), tỷ lệ ra rễ (81,1%) và chất lượng hệ rễ - chồi của cành giâm so với không sử dụng thuốc. Các số liệu thực nghiệm được xử lý bằng phân tích phương sai ANOVA và kiểm định LSD đảm bảo độ tin cậy khoa học cao, đóng góp một quy trình nhân giống sinh dưỡng khả thi phục vụ công tác phát triển cây xanh cảnh quan và dược liệu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Cây xanh không thể tách rời trong hoạt động sống của con người ở bất kì đâu dù nông thôn hay thành thị. Cây xanh gắn liền với sự tồn tại phát triển của của bất kì một quốc gia, dân tộc nào. Nó cung cấp cho con người những nhu cầu thiết yếu như lương thực, thực phẩm, nguyên liệu xây dựng, tạo ra tất cả những tiện nghi phục vụ cuộc sống… Nó còn là nguồn dược liệu tạo ra nhiều loại thuốc phòng và chữa bệnh… Về phương diện nào đó nó có ý nghĩa rất lớn, chi phối các yếu tố khí hậu, giảm nhẹ thiên tai, ngăn bụi làm sạch không khí, tạo nên cảnh quan sinh động, cung cấp dưỡng khí, tạo được môi trường trong lành, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Để phục vụ cho việc tạo rừng, tạo cảnh quan môi trường thì công tác tạo ra giống là việc hết sức quan trọng.

Trong những năm gần đây, các trung tâm nghiên cứu giống cây trong cả nước đã tiến hành nghiên cứu về chọn giống, khảo nghiệm và nhân giống cho nhiều loài cây. Đã đạt được một số kết quả bước đầu nhất định. Một trong những phương pháp nhân giống duy trì được nguyên vẹn những tính trạng tốt từ đời trước cho đời sau là phương pháp nhân giống bằng hom. Nhân giống bằng hom là phương thức nhân giống được dùng rộng rãi cho một số loài cây như cây rừng, cây cảnh và cây ăn quả.

Là phương pháp có hệ số nhân giống cao, phù hợp với quy mô lớn và sản phẩm cuối cùng cho một số lượng cây giống đồng đều về mặt chất lượng di truyền. Cây Ngâu (Aglaia duperreana) được trồng rộng rãi ở các tỉnh phía Bắc để làm cảnh. Cây Ngâu là cây bụi cao có thể cao tới 3,6 mét, đường kính tán từ 2 - 2,5m. Là loài cây sinh trưởng tốt, có khả năng chống chịu với điều kiện 2 tự nhiên khắc nghiệt.

Cây được trồng nhiều ở khuôn viên cây cảnh và có ý nghĩa rất lớn về mặt môi trường sinh thái ở những nơi công cộng vì vậy việc nghiên cứu nhân giống cho cây Ngâu bằng phương pháp nào để cây sinh trưởng nhanh là việc làm cần thiết. Giâm hom phương pháp duy trì được tính trạng của cây mẹ. Giâm hom là phương pháp dùng một đoạn ngon, thân hoặc rễ để tạo ra cây mới, gọi là cây hom. Kết quả của giâm hom phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong quá trình như cách chăm sóc,…ngoài ra, nó còn phụ thuộc rất nhiều vào các yếu tố như: điều kiện ngoại cảnh, nhân tố nội tại, chất kích thích, giá thể,… Nhưng việc sử dụng loại thuốc nào, nồng độ bao nhiêu thích hợp với khả năng ra rễ của cây lại là một vấn đề cần được nghiên cứu.

Xuất phát từ vấn đề trên tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng của chất kích thích ra rễ IBA (Axit Indol- butilic) đến sự hình thành hom cây Ngâu (Aglaia duperreana) tại vườn ươm trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên” 1. Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu mức độ ảnh hưởng của chất kích thích ra rễ IBA đến khả năng hình thành hom cây Ngâu góp phần tạo cây giống phục vụ cho trồng cây làm đẹp cảnh quan, cải thiện môi trường sống. Mục tiêu nghiên cứu Tìm ra được nồng độ thuốc IBA phù hợp nhất cho khả năng ra rễ của hom cây Ngâu. Ý nghĩa của đề tài - Trong học tập, nghiên cứu khoa học.

+ Giúp cho sinh viên có điều kiện vận dụng các kiến thức đã học vào thực tế sản xuất, nâng cao trình độ chuyên môn. + Kết quả của đề tài nghiên cứu làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo trong nghiên cứu, nhân giống loài cây Ngâu. 3 + Thông qua quá trình thực hiện đề tài, sinh viên có điều kiện học hỏi những kiến thức thực tiễn nâng cao kiến thức và kỹ năng cho bản thân để thực hiện tốt công tác sau này. - Trong thực tế Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở thực tiễn cho công tác nhân giống loài cây Ngâu bằng hom trên địa bàn Thái nguyên và một số nơi có điều kiện tương tự.

4 PHẦN II TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2. Cơ sở khoa học Như chúng ta đã biết thì phần lớn các loài thực vật đều sinh sản bằng con đường sinh sản hữu tính, tuy nhiên chúng ta vẫn bắt gặp các hình thức sinh sản vô tính: Chiết, ghép, nuôi cấy mô tế bào, giâm hom. Nhờ có phương thức sinh sản vô tính mà thực vật có thể tái tạo lại mình từ các phần của cơ thể: Bằng thân như dây Khoai lang, bằng rễ như cây Hồng,… Trong các biện pháp sinh sản vô tính, giâm hom là hình thức phổ biến nhất và là một trong những công cụ có hiệu quả cho việc lưu giữ, bảo vệ và duy trì giống cây rừng. Bởi chúng có các đặc điểm sau: - Giâm hom có thể dùng hom thân, hom cành, hom rễ toàn những nguyên liệu sẵn có, dễ làm, dễ thao tác.

- Nhân giống bằng hom cho hệ số nhân giống lớn, tương đối rẻ tiền, nên được dùng phổ biến cho trong nhân giống cây rừng, cây cảnh và cây ăn quả[4]. - Cây hom mặc dù không giữ được các đặc trưng hình thái giải phẫu nhưng lại giữ được các đặc điểm di truyền mong muốn của cây mẹ. Đặc biệt đối với một số cây lâm nghiệp có hình thức lai xa thì nó còn giúp giữ các tính trạng tốt ở đời F1, tránh phân ly ở đời F2 và như vậy chúng có hệ số biến động nhỏ hơn cây sinh sản hữu tính bằng hạt. Cơ sở tế bào của sự hình thành rễ bất định * Rễ bất định là rễ sinh ra ở bất kỳ bộ phận nào của cây ngoài hệ rễ của nó.

Có 2 loại rễ bất định là rễ tiềm ẩn và rễ mới sinh. + Rễ tiềm ẩn là rễ có nguồn gốc tự nhiên trong thân, cành cây nhưng chỉ phát triển khi đoạn thân, đoạn cành tách khỏi thân cây. 5 + Rễ mới sinh là loại rễ chỉ hình thành khi được cắt hom, nó là hậu quả của phản ứng với vết cắt. Nghĩa là khi cắt hom thì các tế bào sống tại vết cắt bị tổn thương và các tế bào dẫn truyền đã chết của mô gỗ được hở ra và gián đoạn các chất dinh dưỡng được tổng hợp từ ngọn lá đi xuống tới chỗ vết cắt.

Quá trình nguyên phân xẩy ra theo 3 bước tạo thành các mô sẹo, là cơ sở của sự hình thành 1 lớp tế bào bị thối trên bề mặt, vết thương được đậy lại bằng lớp keo bảo vệ, lớp keo bảo vệ này giúp mặt cắt khỏi bị thoát hơi nước. Các tế bào sống ở ngay dưới lớp tế bào bảo vệ, lớp tế bào bảo vệ đó bắt đầu phân chia sau khi vết cắt được vài ngày và có thể hình thành một lớp mô mềm (Callus). Các tế bào lân cận của vùng tượng tầng mạch và libe gỗ bắt đầu hình thành rễ bất định. Chính vì vậy việc giâm hom cành để hình thành bộ rễ mới là quan trọng nhất, sau đó là số lượng rễ/hom và chiều dài rễ.

Cơ sở sinh lý của sự hình thành chồi và rễ bất định Có rất nhiều nhân tố ảnh hưởng tới tỷ lệ ra rễ trong quá trình giâm hom, về cơ bản có thể chia thành 2 nhóm là: Các nhân tố nội sinh và nhóm cá nhân tố ngoại sinh [10]. Các nhân tố nội sinh + Đặc điểm di truyền loài Nhiều nghiên cứu cho thấy không phải tất cả các loài cây đều có khả năng ra rễ như nhau. Do đặc điểm di truyền, biến dị, các xuất xứ và các cá thể khác nhau cũng có khả năng ra rễ khác nhau. Theo kết quả nghiên cứu của nhiều tác giả khác nhau (D.matin,1974, Nauda,1977) đều đi đến kết luận là: Các loài khác nhau có đặc điểm ra rễ khác nhau.

Các tác giả này đã dựa vào khả năng ra rễ, (theo Qujada,1985 và Nauda,1970) để chia ra các loại cây gỗ thành 3 nhóm: 6 - Nhóm dễ ra rễ, bao gồm: Các loại không cần xử lý bằng chất kích thích ra rễ vẫn ra rễ với tỷ lệ cao, nhóm này gồm các loài như: Đa (Ficus hoxb), Sung (F.glonerala) rất dễ ra rễ. Một số loài khác như Dương (Populus), Liễu (Salix), Lõi thọ thuộc nhóm dễ ra rễ. Một số loại thuộc họ Bambusaccac như tre, vầu, luồng được trồng bằng hom thân không cần xử lý chất kích thích ra rễ. - Nhóm ra rễ trung bình: bao gồm các loài chỉ cần xử lý bằng chất kích thích ra rễ với nồng độ thấp cũng có thể ra rễ với tỷ lệ cao.

Nhóm này gồm các loài như Bạch đàn (E camaldunensis, E.Teretcomis), Thông (Pinusssco carpa, P.) - Nhóm khó ra rễ bao gồm: Các loại hầu như không ra rễ hoặc là phải dùng đến hóa chất kích thích ra rễ vẫn cho tỷ lệ ra rễ thấp là các loại thuộc nhóm này gồm SWietenia, Macro phylla, Padoearpus, Rigfrighiosi, các loài thuộc chi Casttanea, Malus, Franxinus, Liriodddendron, Guercus, Tilia, Arucaria ở nước ta loài bách tán cũng thuộc loại rất khó ra rễ. + Đặc điểm di truyền của từng xuất xứ, từng cá thể: Trong 1 loài, các xuất xứ khác nhau có tỉ lệ ra rễ khác nhau.Camaldulensis có xuất xứ Victroria River là 60%, còn E.Camaldulensis xuất xứ Gibb River là 85%, còn xuất xứ Nghĩa Bình là 35% (Lê Đình Khả, Đoàn Thị Bích, 1997[2]). + Đặc điểm cá thể: Trong một xuất xứ các cá thể khác nhau cũng có tỷ lệ ra rễ khác nhau. Trong số 15 cây Phi lao (Casuarina equisetifolia) 1 tuổi có 9 cây ra rễ 100%, 5 cây ra rễ từ 53-87%.

Thí nghiệm với Keo lai lá tràm (Acacia auriculiformis) cho 5 cây mẹ khác nhau có tỷ lệ ra rễ như sau: 7 Tỷ lệ ra rễ Cây mẹ Hom chồi bất định Hom cành 1 100 80 2 90 60 3 70 60 4 100 70 5 100 80 Từ số liệu trên cho thấy: Không những loài cây khác nhau mà trong cùng một loài các xuất xứ, dòng và các cá thể khác nhau cũng có tỷ lệ ra rễ khác nhau. +Tuổi cây mẹ và tuổi cành lấy hom Tuổi cây mẹ có ảnh hưởng rất lớn đến tỷ lệ ra rễ của hom, nhất là đối với các loài khó ra rễ. Nhìn chung, tuổi cây mẹ càng già thì tỷ lệ ra rễ của hom càng giảm. Cây Mỡ (Manglietia conifera) 1 tuổi có tỷ lệ ra rễ 98%, Mỡ 3 tuổi 47%, Mỡ 20 tuổi không ra rễ.

Cây Sao đen (Hopea odorata) 1 tuổi 70% ra rễ, 2 tuổi 50% ra rễ. Hom từ cây già không những có tỷ lệ ra rễ thấp có thời gian ra rễ dài hơn.