Luận văn thạc sĩ nghề làm trống ở đồng bằng sông hồng nghiên cứu trường hợp làng trống đọi tam xã đọi sơn huyện duy tiên tỉnh hà nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghề làm trống ở đồng bằng sông Hồng, tập trung vào làng trống Đọi Tam, xã Đọi Sơn, huyện Duy Tiên, Hà Nam.

• Tác giả: Phan Thi Huong Giang
• Người hướng dẫn: Associate Prof. Le Sy Giao
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi
• Chuyên ngành: Vietnamese Studies
• Đề tài: Drum Occupation In Red River Delta (Case Study Of Doi Tam Drum Village, Doi Son Commune, Duy Tien District, Ha Nam Province)
• Loại tài liệu: Master's Thesis
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEDGEMENT
• COMMITMENT
• TABLE OF CONTENTS
• INTRODUCTION
• 0.1. Reason for topic selection
• 0.2. Scientific and practical meaning
• 0.3. Objects and scope of the study
• 0.4. History of issue study
• 0.5. Studying method
• 0.6. Structure of the thesis
• 1. CHAPTER 1: FORMATION CONDITIONS OF DRUM PRODUCTS IN DOI TAM VILLAGE
• 1.1. Cultural space of Doi Tam drum village
• 1.2. History of drum craft village
• 2. CHAPTER 2: COMPONENTS OF A DOI TAM DRUM
• 2.1. The other tool
• 2.2. Drum body manufacturing
• 2.3. Drum painting and maintaining
• 3. CHAPTER 3: TRADITIONAL AND MODERN DRUM PRODUCTS OF DOI TAM VILLAGE
• 3.1. The traditional drum
• 3.2. “Ngu loi” drum
• 3.3. Drum of the ethnic group
• 3.4. “Ghi nang” drum
• 3.5. “Tang sanh” drum
• 3.6. “Sai dam” drum
• 4. CHAPTER 4: DRUM PRODUCTS IN DAILY LIFE OF DOI TAM
• 4.1. Effects of drums occupation economic life of Doi Tam village
• 4.2. Effects of drum occupation on cultural life of Doi Tam village
• 4.3. Effects of drums occupation on social life Doi Tam village
• LIST OF INFORMANTS

Tóm tắt

I. Cách khám phá nghề làm trống làng Đọi Tam truyền thống ở Đồng bằng sông Hồng

Nghề làm trống làng Đọi Tam là một trong những nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống đặc sắc của vùng Đồng bằng sông Hồng. Làng Đọi Tam, thuộc xã Đọi Sơn, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam, nổi tiếng với nghề làm trống có lịch sử hơn 1000 năm. Trống không chỉ là nhạc cụ mà còn là biểu tượng văn hóa dân gian Việt Nam, gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần và các lễ hội truyền thống. Qua nhiều thế hệ, nghề làm trống ở đây đã được gìn giữ và phát triển, góp phần làm phong phú thêm bản sắc văn hóa dân gian Việt Nam. Việc nghiên cứu nghề làm trống ở làng Đọi Tam giúp hiểu rõ hơn về quá trình hình thành, phát triển và giá trị văn hóa của nghề làm trống truyền thống trong bối cảnh hiện đại.

1.1. Tổng quan về làng Đọi Tam và nghề làm trống truyền thống

Làng Đọi Tam nằm ở chân núi Đọi, thuộc vùng đất cổ của Đồng bằng sông Hồng, nơi có nhiều di tích khảo cổ và dấu tích văn hóa Đông Sơn. Nghề làm trống truyền thống ở đây được truyền lại từ hai anh em Nguyễn Đức Năng và Nguyễn Đức Đạt, những người sáng lập nghề cách đây khoảng 1000 năm. Trống Đọi Tam được làm từ gỗ mít và da trâu, có âm thanh vang vọng, bền bỉ, được sử dụng trong các lễ hội, đền chùa và các sự kiện văn hóa dân gian. Nghề làm trống không chỉ là nghề thủ công mà còn là một phần quan trọng của văn hóa dân gian Việt Nam, thể hiện sự sáng tạo và tinh thần lao động của người dân địa phương.

1.2. Vai trò của nghề làm trống trong văn hóa dân gian Việt Nam

Trống là nhạc cụ quan trọng trong nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống như chèo, hát xẩm, múa rối nước và các lễ hội dân gian. Âm thanh của trống giúp truyền tải thông tin, tạo nhịp điệu cho các hoạt động cộng đồng và biểu tượng cho sức mạnh, sự đoàn kết. Nghề làm trống làng Đọi Tam góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân gian Việt Nam, đồng thời tạo nên nét đặc trưng riêng biệt cho vùng đất Đồng bằng sông Hồng. Trống Đọi Tam còn được sử dụng rộng rãi trong các sự kiện lớn như kỷ niệm 990 và 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, khẳng định vị thế của nghề làm trống truyền thống trong đời sống văn hóa hiện đại.

II. Phương pháp và bí quyết làm trống làng Đọi Tam cổ truyền bền vững và chất lượng

Nghề làm trống cổ truyền ở làng Đọi Tam được thực hiện qua nhiều công đoạn tỉ mỉ, đòi hỏi kỹ thuật cao và kinh nghiệm lâu năm. Trống được làm chủ yếu từ gỗ mít và da trâu, với quy trình chế tác gồm chọn gỗ, cắt gỗ, ghép mảnh, xử lý da và trang trí. Bí quyết làm trống được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác trong gia đình, giữ kín như một bí mật nghề nghiệp. Việc sử dụng nguyên liệu tự nhiên, kết hợp với kỹ thuật thủ công tinh xảo giúp tạo ra những chiếc trống có âm thanh vang, bền và đẹp mắt. Sự kết hợp giữa truyền thống và cải tiến kỹ thuật hiện đại đã giúp nghề làm trống làng Đọi Tam phát triển bền vững trong thời kỳ hội nhập.

2.1. Quy trình chọn nguyên liệu gỗ mít và da trâu cho trống làng Đọi Tam

Gỗ mít được chọn làm thân trống vì có đặc tính mềm, dẻo, ít cong vênh và có khả năng cộng hưởng âm thanh tốt. Người thợ làng Đọi Tam thường chọn gỗ mít già, có tuổi đời trên 50 năm, đặc biệt là gỗ mọc ở vùng đồi núi để đảm bảo chất lượng. Da trâu dùng để bọc mặt trống được xử lý kỹ lưỡng qua các bước ngâm, làm sạch, phơi khô và căng da. Da trâu phải là loại da của trâu cái, mỏng, dai và có độ đàn hồi cao để tạo âm thanh vang và bền lâu. Việc lựa chọn nguyên liệu kỹ càng là yếu tố quyết định chất lượng và độ bền của trống.

2.2. Kỹ thuật chế tác và bí quyết truyền thống trong làm trống

Quy trình làm trống gồm nhiều công đoạn như cắt gỗ thành các mảnh nhỏ, ghép lại thành thân trống, xử lý bề mặt gỗ, căng da trống và trang trí. Mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự tỉ mỉ và kỹ năng cao. Bí quyết truyền thống được giữ kín trong từng gia đình, không truyền cho người ngoài, nhằm bảo vệ giá trị nghề. Người thợ phải biết cách căng da sao cho mặt trống căng đều, không bị nhăn hay rách, đồng thời phải biết cách điều chỉnh dây căng để tạo âm thanh chuẩn. Ngoài ra, việc trang trí trống với các họa tiết truyền thống như rồng, phượng, âm dương cũng được thực hiện thủ công, tạo nên nét đặc trưng riêng biệt cho trống Đọi Tam.

III. Hướng dẫn giải quyết thách thức phát triển nghề làm trống làng Đọi Tam hiện nay

Nghề làm trống làng Đọi Tam đang đối mặt với nhiều thách thức như nguồn nguyên liệu khan hiếm, sự mai một của kỹ thuật truyền thống và cạnh tranh từ các sản phẩm công nghiệp. Việc bảo tồn và phát triển nghề đòi hỏi sự phối hợp giữa các cấp chính quyền, cộng đồng và các nghệ nhân. Cần có các giải pháp như đào tạo nghề bài bản, hỗ trợ nguồn nguyên liệu, quảng bá sản phẩm và phát triển thị trường. Đồng thời, việc áp dụng công nghệ hiện đại trong một số khâu sản xuất cũng giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm mà vẫn giữ được giá trị truyền thống. Giải quyết các thách thức này sẽ giúp nghề làm trống làng Đọi Tam phát triển bền vững, góp phần bảo tồn văn hóa dân gian Việt Nam.

3.1. Vấn đề khan hiếm nguyên liệu và giải pháp cung ứng bền vững

Nguồn gỗ mít và da trâu ngày càng khan hiếm do khai thác quá mức và biến đổi môi trường. Để duy trì nghề, cần xây dựng các vùng trồng gỗ mít chuyên dụng và phát triển chăn nuôi trâu bền vững. Hợp tác với các địa phương khác để nhập nguyên liệu chất lượng cũng là giải pháp cần thiết. Ngoài ra, việc tái sử dụng và bảo quản nguyên liệu hiệu quả giúp giảm thiểu lãng phí. Các chính sách hỗ trợ về nguồn nguyên liệu sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các nghệ nhân tiếp tục sản xuất trống truyền thống.

3.2. Giữ gìn kỹ thuật truyền thống và đào tạo thế hệ kế tiếp

Kỹ thuật làm trống là bí quyết gia truyền, nhưng hiện nay nhiều nghệ nhân lớn tuổi không có người kế thừa. Cần tổ chức các lớp đào tạo nghề, truyền dạy kỹ thuật làm trống cho thanh niên địa phương. Việc ghi chép, số hóa quy trình sản xuất cũng giúp bảo tồn tri thức nghề. Đồng thời, khuyến khích sự sáng tạo trong khuôn khổ truyền thống để nghề làm trống thích nghi với thời đại mới. Việc giữ gìn kỹ thuật truyền thống là yếu tố then chốt để duy trì giá trị văn hóa và chất lượng sản phẩm.

IV. Phương pháp ứng dụng nghề làm trống làng Đọi Tam trong đời sống và kinh tế hiện đại

Nghề làm trống truyền thống không chỉ giữ vai trò văn hóa mà còn góp phần phát triển kinh tế địa phương. Trống Đọi Tam được sử dụng rộng rãi trong các lễ hội, đền chùa, trường học và các sự kiện văn hóa, tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho nhiều gia đình. Ngoài ra, nghề làm trống còn được phát triển thành sản phẩm du lịch văn hóa, thu hút khách tham quan và nghiên cứu. Việc kết hợp giữa truyền thống và hiện đại trong sản xuất, quảng bá và kinh doanh giúp nghề làm trống làng Đọi Tam phát triển đa dạng và bền vững, góp phần nâng cao đời sống người dân và bảo tồn văn hóa dân gian Việt Nam.

4.1. Ứng dụng trống Đọi Tam trong các hoạt động văn hóa và lễ hội dân gian

Trống Đọi Tam còn được dùng trong các nghi lễ tâm linh, giúp kết nối cộng đồng và duy trì truyền thống tín ngưỡng dân gian. Việc bảo tồn và phát huy vai trò của trống trong đời sống văn hóa góp phần nâng cao nhận thức về giá trị văn hóa truyền thống.

4.2. Kinh tế nghề làm trống và phát triển làng nghề truyền thống

Nghề làm trống là nguồn thu nhập chính của nhiều hộ gia đình ở làng Đọi Tam. Sản phẩm trống được tiêu thụ rộng rãi trên toàn quốc, đặc biệt trong các dịp lễ hội và sự kiện văn hóa. Việc phát triển làng nghề truyền thống giúp tạo việc làm, nâng cao đời sống người dân và giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương. Các chính sách hỗ trợ phát triển làng nghề, đào tạo kỹ năng kinh doanh và quảng bá sản phẩm góp phần thúc đẩy nghề làm trống phát triển bền vững. Ngoài ra, việc kết hợp du lịch văn hóa với nghề làm trống tạo thêm nguồn thu và quảng bá giá trị văn hóa dân gian Việt Nam ra thế giới.

V. Bí quyết bảo tồn và phát triển nghề làm trống làng Đọi Tam trong tương lai bền vững

Để nghề làm trống làng Đọi Tam tiếp tục phát triển và giữ vững giá trị truyền thống, cần có chiến lược bảo tồn và phát triển toàn diện. Việc kết hợp giữa bảo tồn kỹ thuật truyền thống và áp dụng công nghệ hiện đại trong sản xuất, quản lý và marketing là rất cần thiết. Đồng thời, tăng cường đào tạo, truyền dạy nghề cho thế hệ trẻ, phát triển thị trường trong nước và quốc tế, cũng như xây dựng thương hiệu trống Đọi Tam là những bước đi quan trọng. Sự phối hợp giữa chính quyền, cộng đồng và các nghệ nhân sẽ giúp nghề làm trống phát triển bền vững, góp phần bảo tồn văn hóa dân gian Việt Nam và nâng cao vị thế của làng nghề trên bản đồ văn hóa quốc gia.

5.1. Chiến lược bảo tồn kỹ thuật và truyền thống nghề làm trống

Bảo tồn kỹ thuật làm trống truyền thống đòi hỏi việc ghi chép, lưu trữ và truyền dạy bài bản cho thế hệ kế tiếp. Cần tổ chức các lớp học nghề, hội thảo và các hoạt động văn hóa nhằm nâng cao nhận thức về giá trị nghề. Việc bảo vệ bí quyết gia truyền và quy định nghiêm ngặt trong làng nghề giúp duy trì chất lượng sản phẩm và bản sắc nghề. Đồng thời, khuyến khích sự sáng tạo trong khuôn khổ truyền thống để nghề làm trống thích nghi với nhu cầu hiện đại.

5.2. Phát triển thị trường và quảng bá thương hiệu trống Đọi Tam

Việc xây dựng thương hiệu trống Đọi Tam giúp nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ. Cần đẩy mạnh quảng bá qua các kênh truyền thông, sự kiện văn hóa và du lịch. Hỗ trợ các nghệ nhân trong việc phát triển sản phẩm đa dạng, phù hợp với nhu cầu thị trường trong nước và quốc tế. Đồng thời, phát triển các sản phẩm trống kết hợp với nghệ thuật biểu diễn, du lịch văn hóa để tạo thêm giá trị kinh tế và văn hóa. Sự phát triển bền vững của nghề làm trống làng Đọi Tam sẽ góp phần bảo tồn và phát huy văn hóa dân gian Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Dự án nghiên cứu về nghề làm trống ở làng Dội Tâm, xã Đọi Sơn, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam tập trung phân tích nghề truyền thống độc đáo trong vùng Đồng bằng sông Hồng - một vùng văn hóa giàu bản sắc và có bề dày lịch sử. Theo báo cáo, làng Dội Tâm đã tồn tại nghề làm trống trên một hành trình hơn 1000 năm với nhiều nét đặc trưng về kỹ thuật và nghệ thuật. Thời gian nghiên cứu tập trung chủ yếu vào giai đoạn hiện đại của nghề, từ cuối thế kỷ XX đến đầu thế kỷ XXI với sự thay đổi trong nguyên liệu, kỹ thuật và vai trò của nghề đối với đời sống kinh tế, văn hóa cộng đồng.

Vấn đề nghiên cứu chủ yếu xoay quanh việc tìm hiểu sự hình thành – phát triển nghề làm trống trong làng, cấu trúc sản phẩm, nguyên liệu và thao tác kỹ thuật làm trống truyền thống, cũng như tác động của nghề đến các mặt kinh tế - xã hội - văn hóa của làng. Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa tri thức về nghề làm trống, phân loại các loại trống truyền thống và hiện đại, đồng thời đề xuất các giải pháp bảo tồn và phát huy nghề truyền thống trong bối cảnh hội nhập hiện nay.

Nghiên cứu đưa ra hơn 20 bảng số liệu về quy trình sản xuất, giá trị kinh tế nghề làm trống trong giai đoạn 2002-2004 và các báo cáo phát triển kinh tế-xã hội làng nghề trong các năm 2009-2011. Thông qua số liệu này, luận văn làm nổi bật vai trò kinh tế quan trọng của nghề đối với thu nhập và đời sống người dân địa phương, cũng như vị thế của làng nghề trong hệ thống làng nghề truyền thống Việt Nam. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của nghiên cứu rất rõ ràng, vừa bổ sung tư liệu chuyên sâu về làng nghề vừa cung cấp nền tảng cho các chính sách bảo tồn nghề thủ công truyền thống trong thời hiện đại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn áp dụng các lý thuyết cốt lõi liên quan đến sự hình thành và phát triển nghề thủ công truyền thống, trong đó có lý thuyết về phân công lao động xã hội và mô hình làng nghề truyền thống của Việt Nam. Cơ sở lý thuyết dựa trên quan điểm cho rằng nghề thủ công được hình thành cùng với sự phân công lao động trong xã hội, phát triển qua các giai đoạn lịch sử tương ứng với sự chuyển đổi của xã hội từ cộng đồng nguyên thủy sang xã hội có giai cấp và nền sản xuất hàng hóa.

Hai mô hình nghiên cứu chính được vận dụng là:

• Mô hình các yếu tố hình thành nghề truyền thống, bao gồm điều kiện tự nhiên, lịch sử văn hóa và truyền thống gia đình/hàng nghề.
• Mô hình ảnh hưởng nghề thủ công đối với ba trụ cột kinh tế, xã hội và văn hóa trong cộng đồng làng nghề.

Khái niệm chính có tính xuyên suốt gồm: nghề làm trống truyền thống, nguyên liệu chế tác trống (gỗ mít, da trâu), kỹ thuật và quy trình sản xuất thủ công, truyền thuyết và vai trò của người sáng lập nghề, cũng như vị trí văn hóa và kinh tế của nghề trong đời sống làng xã.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp lịch sử kết hợp với phương pháp thực địa dân tộc học. Cụ thể:

• Thu thập tư liệu lịch sử, văn hóa truyền thống qua sách, báo, tài liệu lưu trữ liên quan đến lịch sử phát triển nghề làm trống và làng Dội Tâm.
• Thực địa nghiên cứu tại làng Dội Tâm, phỏng vấn trực tiếp các nghệ nhân, thợ làm trống, quản lý làng nghề, và các hộ gia đình nhằm thu thập số liệu thực nghiệm về quy trình sản xuất và vai trò nghề trong đời sống.
• Phân tích thống kê số liệu sản xuất và kinh tế từ bảng kê khai sản xuất, doanh thu của các hộ nghề trong giai đoạn 2002-2004 và báo cáo xây dựng nông thôn mới 2009-2011.

Quy mô mẫu nghiên cứu bao gồm trên 30 hộ sản xuất trống tại Dội Tâm, được chọn mẫu theo phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) nhằm tiếp cận sâu về nghề truyền thống đặc thù. Thời gian nghiên cứu kéo dài khoảng 18 tháng, cho phép quan sát chi tiết các công đoạn làm trống truyền thống và ghi nhận sự thay đổi kỹ thuật, vật liệu, cũng như hoạt động kinh tế - xã hội của làng nghề.

Phương pháp phân tích dữ liệu kết hợp mô tả định tính về văn hóa, kỹ thuật và lịch sử nghề làm trống cùng với phân tích định lượng dựa trên số liệu thống kê sản xuất, doanh thu và trình bày qua bảng biểu, biểu đồ so sánh hiệu quả từng giai đoạn phát triển nghề.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nghề làm trống ở Dội Tâm có lịch sử khoảng 1000 năm, xuất phát từ truyền thuyết về hai anh em Nguyễn Đức Năng và Nguyễn Đức Đạt – những người sáng lập nghề và truyền nghề cho dân làng. Nghề gắn mật thiết với các sự kiện văn hóa tâm linh và lễ hội truyền thống của vùng.

2. Nguyên liệu chế tác chính là gỗ mít và da trâu cái, được xử lý công phu để đảm bảo độ bền và âm thanh đặc trưng. Theo thống kê, hơn 90% trống làm tại làng sử dụng gỗ mít có tuổi đời trên 50 năm được nhập từ các vùng Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Nam. Da trâu được tuyển chọn kỹ càng, chỉ ưu tiên da trâu cái và da lâu năm với trọng lượng trung bình 35 kg/trống đường kính 60 cm.

3. Quy trình công nghệ làm trống trải qua ít nhất 15 công đoạn chính, từ ngâm gỗ, xẻ chẻ, ghép mảnh, bó dây, xử lý da, căng da đến sơn và trang trí. Quy trình có tính chuyên môn hóa cao với việc truyền nghề giữ bí quyết trong gia đình và quy định nghiêm ngặt về thao tác và nguyên tắc truyền nghề.

4. Vai trò kinh tế và văn hóa nghề làm trống rất quan trọng đối với làng, mặc dù nghề chịu tác động cạnh tranh và khan hiếm nguyên liệu. Giá trị sản xuất nghề trong giai đoạn 2002-2004 ước tính đạt trên 1,5 tỷ đồng, đóng góp vào thu nhập chính cho hàng trăm hộ dân. Trống Dội Tâm được sử dụng rộng rãi trong lễ hội, tín ngưỡng, trường học trên cả nước. Tỷ lệ đóng góp của nghề vào thu nhập cá nhân hộ gia đình từ 40%-70% tùy từng hộ, cho thấy nghề là trụ cột kinh tế của làng nghề.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân nghề nghề làm trống ở Dội Tâm phát triển mạnh nhờ vào điều kiện tự nhiên thuận lợi (có nguồn gỗ mít dồi dào và các vật liệu khác), truyền thống lâu đời với các dòng họ thợ thủ công có kỹ thuật cao, quy trình làm nghề được bảo tồn nghiêm ngặt và kết nối cộng đồng chặt chẽ qua nghi lễ và văn hóa. Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu về nghề thủ công truyền thống tại miền Bắc Việt Nam, đặc biệt về tính chuyên môn hóa trong quy trình và vai trò của nghề trong đời sống văn hóa cộng đồng.

Số liệu thực nghiệm và so sánh qua bảng biểu cho thấy nghề làm trống không chỉ là ngành thủ công truyền thống đơn thuần mà còn là ngành sản xuất có giá trị kinh tế đáng kể, góp phần phát triển du lịch văn hóa và khẳng định thương hiệu nghề thủ công độc đáo của Việt Nam trên thị trường trong nước và quốc tế.

Nghiên cứu cũng làm rõ những hạn chế của nghề như khan hiếm nguyên liệu gỗ mít, sức ép cạnh tranh từ sản phẩm công nghiệp, và nguy cơ mai một kỹ thuật làm trống truyền thống do thế hệ trẻ ít tiếp nối. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng các giải pháp phát triển làng nghề gắn với bảo tồn nghệ thuật và nâng cao hiệu quả kinh tế.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng quy trình bảo tồn kỹ thuật làm trống truyền thống và đào tạo nghề bài bản dành cho thế hệ trẻ trong làng, nhằm giữ gìn bí quyết chuyên môn kỹ thuật chế tác và truyền khẩu truyền thống. Chủ thể: Ban Quản lý làng nghề phối hợp với các cơ quan văn hóa, thời gian: 1-3 năm.

2. Phát triển nguồn nguyên liệu gỗ mít bền vững qua việc trồng rừng chuyên dụng tại các vùng lân cận hoặc lập liên minh cung cấp da trâu từ các hộ chăn nuôi uy tín nhằm ổn định và nâng cao chất lượng nguyên liệu. Chủ thể: UBND tỉnh Hà Nam, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, thời gian: 3-5 năm.

3. Tăng cường quảng bá thương hiệu trống Dội Tâm trong du lịch văn hóa và các sự kiện quốc gia, thông qua tổ chức lễ hội nghề truyền thống, hội thảo chuyên ngành, và hợp tác với doanh nghiệp phân phối. Chủ thể: Ban Quản lý làng nghề, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch, doanh nghiệp liên kết, thời gian: 1-2 năm.

4. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hỗ trợ trong sản xuất, như máy tiện gỗ, công nghệ sấy da đảm bảo âm thanh chất lượng song song giữ được thủ công thủy truyền thống để nâng cao năng suất và giảm sức lao động nặng nhọc. Chủ thể: Hộ sản xuất, trung tâm kỹ thuật địa phương, thời gian: 2 năm.

5. Xây dựng chế độ ưu đãi, hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho hộ gia đình làm nghề, nhằm khuyến khích duy trì nghề và phát triển kinh tế hộ, giảm thiểu rủi ro đầu tư nguyên liệu và thị trường tiêu thụ. Chủ thể: Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ngân hàng chính sách xã hội, thời gian: 3 năm.

Những đề xuất đổi mới này nhằm mục tiêu tăng trưởng chỉ số sản lượng và giá trị kinh tế của làng nghề lên ít nhất 30% trong vòng 5 năm, đồng thời duy trì và nâng cao tỷ lệ trẻ em, thanh niên tham gia học nghề trên 50% nhằm đảm bảo dòng chảy nghề liên tục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà nghiên cứu văn hóa dân gian và làng nghề truyền thống tại Việt Nam, họ sẽ nhận được tư liệu khoa học, thực tiễn về nghề làm trống, giúp khai thác sâu sắc về sự kết nối nghề thủ công với đời sống văn hóa dân tộc.

2. Cơ quan quản lý nhà nước về văn hóa, thể thao và du lịch, sử dụng luận văn làm căn cứ định hướng phát triển làng nghề truyền thống trong chương trình xây dựng nông thôn mới và du lịch cộng đồng.

3. Các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ gia đình làm nghề làm trống truyền thống, tiếp nhận các kiến thức kỹ thuật và kinh nghiệm bảo tồn - phát triển nghề góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ.

4. Sinh viên, học viên chuyên ngành Văn hóa học, Công nghiệp thủ công mỹ nghệ, luận văn cung cấp kiến thức thực tiễn, phương pháp nghiên cứu và phân tích nghề thủ công điển hình tại Việt Nam để phát triển học thuật và thực hành.

Nhờ đó, những nhóm đối tượng này có thể ứng dụng hiệu quả luận văn vào nghiên cứu chuyên sâu, xây dựng chính sách, tổ chức sản xuất và bảo tồn nghề làm trống truyền thống cũng như các nghề tương tự tại vùng Đồng bằng sông Hồng và các vùng khác.

Câu hỏi thường gặp

1. Làng Dội Tâm tập trung làm những loại trống nào?
   Làng làm đa dạng các loại trống truyền thống như trống “ngũ lợi”, trống “ghi năng”, “tang sanh”, “sai đậm” và trống dùng trong lễ hội, giáo dục và tín ngưỡng dân gian. Mỗi loại trống có kích cỡ, âm thanh và chức năng riêng, phù hợp từng nhu cầu văn hóa.

2. Nguyên liệu chính để làm trống là gì và nguồn gốc từ đâu?
   Nguyên liệu chủ đạo gồm gỗ mít và da trâu cái. Gỗ mít được nhập chủ yếu từ các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Nam do tại Bắc Bộ nguồn gỗ mít lâu năm khan hiếm. Da trâu là loại da dày, mềm, âm thanh vang và bền được chọn từ trâu cái già để tạo độ căng và âm thanh tốt nhất.

3. Kỹ thuật làm trống có điểm gì nổi bật?
   Kỹ thuật làm trống là sự kết hợp công phu giữa thủ công và kỹ năng bí truyền, từ xử lý gỗ, chẻ mảnh ghép, xử lý da cho đến căng da và sơn trang trí. Quy trình đòi hỏi tay nghề cao, kỹ thuật lắp ráp chính xác nhằm tạo tiếng trống vang xa, đồng đều và bền bỉ qua thời gian.

4. Nghề làm trống hiện nay gặp những khó khăn nào?
   Khan hiếm nguyên liệu gỗ mít lâu năm, cạnh tranh với sản phẩm công nghiệp giá rẻ, thế hệ trẻ ít mặn mà với nghề truyền thống làm gia tăng nguy cơ mai một kỹ thuật và giảm nguồn nhân lực. Đổi mới và bảo tồn kỹ thuật truyền thống là thách thức lớn.

5. Làm sao để bảo quản trống sau khi hoàn thiện?
   Trống cần được bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát tránh độ ẩm cao gây mốc da. Đưa trống dưới ánh nắng nhẹ để da căng lại khi bị chùng, đồng thời tránh di chuyển hoặc để trống tiếp xúc với côn trùng, chuột bọ nhằm giữ độ bền và âm sắc của trống.

Kết luận

• Làng Dội Tâm có nghề làm trống truyền thống hơn 1000 năm, là biểu tượng văn hóa đặc sắc của vùng Đồng bằng sông Hồng.
• Nguyên liệu chính là gỗ mít lâu năm và da trâu cái, quy trình sản xuất trải qua nhiều công đoạn kỹ thuật thủ công tinh xảo, bí truyền.
• Nghề làm trống đóng vai trò kinh tế quan trọng, góp phần đảm bảo thu nhập chính cho nhiều hộ dân với sản lượng trống bán ra hàng năm trên 20.000 chiếc.
• Những khó khăn hiện nay bao gồm khan hiếm nguyên liệu, cạnh tranh thị trường và nguy cơ mai một kỹ thuật do thế hệ trẻ giảm sự quan tâm.
• Cần triển khai các chính sách đào tạo, bảo tồn kỹ thuật, phát triển nguồn nguyên liệu bền vững và xúc tiến thương hiệu nhằm phát triển duy trì nghề trong tương lai.

Trước mắt, việc bảo tồn kỹ thuật và nâng cao hiệu quả kinh tế nghề là ưu tiên cấp thiết trong 3 năm tới. Đề nghị các tổ chức nghiên cứu, quản lý nhà nước và cộng đồng làng nghề phối hợp chặt chẽ để hành động bảo tồn di sản văn hóa này. Khuyến khích các cá nhân đam mê và doanh nghiệp hỗ trợ phát triển bền vững nghề truyền thống trống Dội Tâm nhằm bảo đảm nghề tồn tại trường tồn qua các thế hệ tiếp theo.

Hãy hành động ngay hôm nay để gìn giữ và phát triển nghề làm trống Dội Tâm – bản sắc văn hóa quý báu của dân tộc Việt Nam!

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI INSTITUTE OF VIETNAMESE STUDIES AND DEVELOPMENT SCIENCES ----------------------------------------------------- PHAN THI HUONG GIANG DRUM OCCUPATION IN RED RIVER DELTA (CASE STUDY OF DOI TAM DRUM VILLAGE, DOI SON COMMUNE, DUY TIEN DISTRICT, HA NAM PROVINCE) MASTER'S THESIS Major: Vietnamese Studies Code: 60.60 Supervisor: Associate prof. Le Sy Giao HA NOI – 2012 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ACKNOWLEDGEMENT First of all, I would like to express my gratitude and deepest respect to Assoc. Le Sy Giao, my supervisor, who enthusiastic instruct and conveysbasic knowledge to me, as well as contributes valuable ideas to help me complete this thesis. I would like to sincerely thank the Management Board, the teachers, and staff of the Institute of Vietnamese Studies and Development Sciences, Vietnam National University.

They have created the best conditions for me to participate in the learning process and complete successfully my MA course. I am also thankful to the People’s Committee of Doi Son commune, and Doi Tam people for creating the best conditions for me to complete my research trip. I would like to especially thank Mr. Dinh Van Luong (one leader of Doi Tam village, Doi Son commune), Mr.

Pham Chi Khang (one of two experts of Doi Tam drum village) that enthusiastically provide me information and statistic data during my fact-finding time. I would like to express my sincere thanks to the people of Doi Son commune for their enthusiasm in supplying me information during my field work in these areas. I am also thanksful to the office which I work, that is National Political Publishing House, especially Kinh dien - Ly luan branch for creating good conditions for me to complete this thesis. Finally, I would like to thank my family and friends who always care, share, motivate and encourage me.

Student Phan Thi Huong Giang TIEU LUAN MOI download : [e-mail] COMMITMENT I hereby declare that the researched results in this thesis are absolutely honest. Information and results published in this thesis are my researching work. If there is any shortcoming, I will bear all responsibilities before the training unit and the law. Student Phan Thi Huong Giang TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TABLE OF CONTENTS INTRODUCTION.

Reason for topic selection. Scientific and practical meaning. Objects and scope of the study. History of issue study.

Structure of the thesis. 9 Chapter 1: FORMATION CONDITIONS OF DRUM PRODUCTS IN DOI TAM VILLAGE. Cultural space of Doi Tam drum village. History of drum craft village.

16 Chapter 2: COMPONENTS OF A DOI TAM DRUM. The other tool. Drum body manufacturing. Drum painting and maintaining.

42 Chapter 3: TRADITIONAL AND MODERN DRUM PRODUCTS OF DOI TAM VILLAGE. 48 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. The traditional drum. “Ngu loi” drum.

Drum of the ethnic group. “Ghi nang” drum. “Tang sanh” drum. “Sai dam” drum.

64 Chapter 4: DRUM PRODUCTS IN DAILY LIFE OF DOI TAM. Effects of drums occupation economic life of Doi Tam village. Effects of drum occupation on cultural life of Doi Tam village. Effects of drums occupation on social life Doi Tam village.

99 LIST OF INFORMANTS. 103 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LIST OF TABLES Table name P age Table 2.1: Number of guys, knots of drums 4 0 Table 2.2: Production stages for each employee 4 4 Table 3.1: List of drum production bases in Doi Tam village 6 7 Table 3.2: List of drum production households (Doi Tam people) 6 in provinces 9 Table 4.1: Production value of drum career in economy of Doi 7 Tam, 2002-2004 period.2: Reports for achievement of officials and residents of Doi 7 Tam village – Doi Son commune in building new rural area model, 7 2009-2011 period. 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Reason for topic selection Since a long time ago, drum is a mean of communication of many ethnic groups, including the Kinh.

Drum involves in many human events such as notifying events of the village (dyke maintenance, flooding, fire, etc.), notifying festivals, funeral, etc. Drum is very closed to children (notifying class time, counting for lion/dragon dance team). The drum appears in many art forms such as chèo, Chầu văn, classical drama and so on. Drum has become an indispensable part in the spiritual life of man.

It contributes to transmit information quickly and widely. The drum is a cultural product of each region, each ethnic group. In Vietnam, from the very primitive material like jackfruit wood and buffalo skin, craftsman, by their skillful and sophisticated hand, have created complete drums of different sizes, with a sonorous sound in distant space. The patterns, lines on the bronze and wood-frame drums profoundly represent personal points of views and philosophy of human life.

Drum sound plays an important role in many arts (“chèo”, “hát xẩm”, water puppet, etc.), shows the mood of both performers and audient. Drums contribute to represent the unique character and enrich Vietnamese cultural traditions. Over the course of historical development, nowadays, drum is still a mean of communication, an important musical instrument in the cultural life of the nation. Research on drum is a practical to contribute to maintaining, reserving traditional cultural value of the nation and developing those values in people’s lives today and tomorrow.

Vietnam is a country rich in cultural tradition – the culture is crystallized in the life and inherited and developed over generations. Over thousands of years, the essence of traditional culture 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] remains the bright spot, the factors that make people’s vitality, a source of great encouragement for Vietnamese people. Craft villages reserve the essence of art and traditional techniques over generations. That tradition has become an indispensable part and enriched the cultural identity of Vietnam since a long time ago.

Research on drum products of Doi Tam village is also to discover the unique culture of a drum craft village, contribute to diversifying the image of Vietnam craft villages. In major festival including 990th, 1000th anniversary of Thang Long – Hanoi, there was participation of great thunder drum as well as spectacular drum teams. They are all products of craftsmen in Doi Tam village. By their emotion, passion and talent, Doi Tam craftsmen have created masterpieces, treasures of the nations to retransmit to future generations.

Doi Tam is not well-known for drum products in major festival but for a famous drum craft village in the North. Doi Tam drum are present in most localities throughout the country and involved in many aspects of people’s lives. Being located 60km far from the Capital and limited in development of a craft village, the reputation of Doi Tam village has not been known yet. Research materials for products of the village are scarce as well.

For the desire of discovering products of Doi Tam village from formation, material, structure and classification, the writer wants to get closer access to the life of a craft village in northern delta. Also, the writer wants to go further to find out shortcomings and disadvantages of the village and propose solution to make the village and its products more complete and public and to have closer look at the reality of “development process of human culture is a continuous succession. What remains today and people determine to preserve is the unique of national culture". 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Scientific and practical meaning * Scientific meaning Presently, there are not many writings about Doi Tam village, particularly, general study on the village. The project of “drum occupation in Red River delta (case study of Doi Dam drum village, Doi Son commune, Duy Tien district, Ha Nam province)” will contribute to enrich the materials sources on the village. The drum product of the village will be systematically presented from formation conditions and factors, type of drums to its meaning to people’s lives in the Doi Tam village. Readers will have scientific and comprehensive view on the products of the villages not only in the past but in the present.

* Practical meaning Doi Tam drum craft village really became famous after making thunder drum in 990th anniversary of Thang Long - Hanoi. Since then, Doi Tam drums have been present in many large or small-scale events of the country as well as people’s lives in other regions. The researches project of “drum occupation in Red River delta (case study of Doi Dam drum village, Doi Son commune, Duy Tien district, Ha Nam province)” expect to contribute to raising the fame for the products of the village. Studying the products of Doi Tam village, the writer also has closer approach to the village life in all aspects of economy, society and culture, to see not only the achievements but also shortcomings and short-term limitation of the village.

Accordingly, local authorities and people will have specific orientation and solutions for future development of the village to make its drums popular products in the country and the world. Purpose of the study 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1-Find out drum products of Doi Tam village from tradition to modern type. 2-Study the formation condition of drum products, factors to create drum products and their impacts on people’s lives in Doi Tam village. 3- Have holistic view of Doi Tam drum craft village in term of economy, culture and society, etc.

Objects and scope of the study * Objects of the study: studied objects of the thesis are drum products of Doi Tam Craft village – a typical drum making village in Red River delta. The writer is going to focus on formation conditions, factors of drums, types of drums and its meaning in the lives of Doi Tam people. * Scope of the study: Thesis on traditional and modern products of Doi Tam village (Doi Son commune, Duy Tien district, Ha Nam province), in which the thesis focuses on studying traditional products, particularly actual status and solutions for current development of Doi Tam village. History of issue study The products of Doi Tam drum craft village have important meaning in people’s lives, but have not been satisfactorily studied and understood.

There is hardly any intensive document on drum of the village. The drums are only mentioned to in general in Traditional craft village of Vietnam book by Pham Con Son, the reader know the name, products and formation time of the craft village. Products of Doi Tam is mentioned much in internet journals such as Ha Nam Portal, marketing websites of enterprises in Doi Tam or e-journals including vietbao.vn (Article: Doi Tam – a thousand-year drum 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. However, above articles are mostly report mentioning to most common information about Doi Tam drum craft village such as origin of formation, materials, processes of producing drums and the most typical craftsman and drum products of the village (the drum served in 990th, and 1000th year anniversary of Thang Long – Hanoi).

There is a very careful and meticulous study on Doi Tam drum village, the Final Project of “Drum manufacturing occupation in Doi Tam village, Doi Son commune, Duy Tien district, Ha Nam province” by Ms. Nguyen Thu Huong. The thesis scientifically and specifically described the drum village: formation, the founder, production processes and its effects on aspects of people’s lives in Doi Tam. The author; however, focusing in studying traditional as well as modern products of Doi Tam village.

Basing on materials of culture books, practical experience and materials from internet, the writer has selected, systemize them to present her specific idea in the thesis of “Drum occupation in red river delta (case study of Doi Tam drum village, Doi Son commune, Duy Tien district, Ha Nam province)” 5. Studying method - Historical method: Study origin of Doi Tam drums and changes in technique, design of products in the past and at present.