Năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong ngành thủy sản tại thành phố Đà Nẵng

Luận án phân tích năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp vừa và nhỏ ngành thủy sản tại Đà Nẵng, cung cấp giải pháp phát triển bền vững.

• Tác giả: Trần Phước Trí
• Người hướng dẫn: PGS. Phùng Tấn Viết
• Trường học: Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh doanh thương mại
• Đề tài: Năng Lực Cạnh Tranh Của Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ Ngành Thủy Sản Tại Đà Nẵng
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Đà Nẵng

Tóm tắt

I. Giới thiệu về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp vừa và nhỏ ngành thủy sản tại Đà Nẵng

Năng lực cạnh tranh (NLCT) của các doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNNVV) trong ngành thủy sản tại Đà Nẵng là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh phát triển kinh tế hiện nay. Đà Nẵng, với vị trí địa lý thuận lợi và nguồn tài nguyên thủy sản phong phú, có tiềm năng lớn để phát triển ngành này. Tuy nhiên, các DNNVV vẫn gặp nhiều thách thức trong việc nâng cao NLCT. Theo nghiên cứu, các yếu tố như nguồn lực tài chính, chất lượng sản phẩm và khả năng tiếp cận thị trường là những yếu tố quyết định đến NLCT của các doanh nghiệp này. Việc cải thiện NLCT không chỉ giúp các DNNVV tồn tại mà còn phát triển bền vững trong môi trường cạnh tranh khốc liệt.

1.1. Tình hình chung của ngành thủy sản tại Đà Nẵng

Ngành thủy sản tại Đà Nẵng đã có sự phát triển mạnh mẽ trong những năm qua. Tuy nhiên, phần lớn các doanh nghiệp trong ngành này vẫn là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo số liệu thống kê, sản lượng thủy sản khai thác và nuôi trồng của Đà Nẵng đã tăng đáng kể, nhưng NLCT của các DNNVV vẫn còn hạn chế. Các doanh nghiệp này thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ mới và nguồn vốn đầu tư. Điều này dẫn đến việc sản phẩm của họ chưa đáp ứng được yêu cầu chất lượng cao của thị trường trong nước và quốc tế. Để nâng cao NLCT, cần có những chính sách hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức liên quan.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến NLCT của các DNNVV ngành thủy sản tại Đà Nẵng. Đầu tiên là nguồn lực tài chính, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc huy động vốn để đầu tư cho công nghệ và mở rộng sản xuất. Thứ hai, chất lượng sản phẩm là yếu tố then chốt, các doanh nghiệp cần cải thiện chất lượng sản phẩm để đáp ứng nhu cầu của thị trường. Thứ ba, khả năng tiếp cận thông tin thị trường cũng rất quan trọng, nhiều doanh nghiệp chưa có đủ thông tin để đưa ra quyết định kinh doanh đúng đắn. Cuối cùng, chính sách hỗ trợ từ nhà nước cũng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao NLCT cho các DNNVV.

II. Thực trạng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp vừa và nhỏ ngành thủy sản

Thực trạng NLCT của các DNNVV ngành thủy sản tại Đà Nẵng cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Theo khảo sát, nhiều doanh nghiệp cho biết họ gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn và công nghệ mới. Điều này dẫn đến việc sản phẩm của họ không đủ sức cạnh tranh trên thị trường. Hơn nữa, việc xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường cũng chưa được chú trọng. Các doanh nghiệp cần có chiến lược rõ ràng để nâng cao NLCT của mình. Việc đầu tư vào nghiên cứu và phát triển sản phẩm là cần thiết để tạo ra những sản phẩm chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu của thị trường.

2.1. Đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh

Đánh giá thực trạng NLCT của các DNNVV ngành thủy sản tại Đà Nẵng cho thấy nhiều doanh nghiệp vẫn còn yếu kém trong việc quản lý và điều hành. Nhiều doanh nghiệp chưa có chiến lược phát triển rõ ràng, dẫn đến việc không tận dụng được các cơ hội trên thị trường. Hơn nữa, việc thiếu thông tin thị trường cũng là một rào cản lớn. Các doanh nghiệp cần phải cải thiện khả năng quản lý và điều hành để nâng cao NLCT. Việc đào tạo nguồn nhân lực cũng cần được chú trọng để nâng cao trình độ chuyên môn cho nhân viên.

2.2. Những thách thức trong ngành thủy sản

Ngành thủy sản tại Đà Nẵng đang đối mặt với nhiều thách thức. Thứ nhất, sự cạnh tranh từ các doanh nghiệp lớn hơn trong và ngoài nước đang gia tăng. Thứ hai, biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường cũng ảnh hưởng đến nguồn lợi thủy sản. Thứ ba, các quy định về an toàn thực phẩm ngày càng nghiêm ngặt, yêu cầu các doanh nghiệp phải đầu tư nhiều hơn vào công nghệ và quy trình sản xuất. Để vượt qua những thách thức này, các DNNVV cần có những chiến lược phù hợp nhằm nâng cao NLCT và phát triển bền vững.

III. Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp vừa và nhỏ

Để nâng cao NLCT cho các DNNVV ngành thủy sản tại Đà Nẵng, cần có một loạt giải pháp đồng bộ. Đầu tiên, cần tăng cường hỗ trợ tài chính cho các doanh nghiệp thông qua các chương trình vay vốn ưu đãi. Thứ hai, cần có các chương trình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực để nâng cao trình độ chuyên môn cho nhân viên. Thứ ba, các doanh nghiệp cần chú trọng đến việc xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường. Cuối cùng, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp để tạo ra môi trường kinh doanh thuận lợi.

3.1. Chính sách hỗ trợ từ nhà nước

Chính phủ cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể cho các DNNVV ngành thủy sản. Các chính sách này có thể bao gồm việc cung cấp vốn vay ưu đãi, hỗ trợ đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trong việc tiếp cận công nghệ mới. Việc xây dựng các chương trình hỗ trợ này sẽ giúp các DNNVV nâng cao NLCT và phát triển bền vững trong ngành thủy sản.

3.2. Đầu tư vào công nghệ và nghiên cứu

Đầu tư vào công nghệ và nghiên cứu là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao NLCT cho các DNNVV ngành thủy sản. Các doanh nghiệp cần phải cập nhật công nghệ mới để cải thiện quy trình sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm. Hơn nữa, việc nghiên cứu thị trường và nhu cầu của khách hàng cũng rất cần thiết để đưa ra các sản phẩm phù hợp. Các doanh nghiệp cần có chiến lược rõ ràng trong việc đầu tư vào công nghệ và nghiên cứu để nâng cao NLCT.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Các công trình nghiên cứu trong nước Liên quan đến vấn đề NLCT của doah nghiệp nói chung và DNNVV nói riêng là vấn đề tuy không mới nhưng vấn có nhiều ý nghĩa trong việc định vị và nâng cao năng lực cho những loại hình doanh nghiệp này. Do vậy, thời gian qua, vấn đề này đã được nhiều nhà nghiên cứu trong nước quan tâm và thực hiện nghiên cứu trên nhiều bình diện khác nhau, vì vậy, số lượng các công trình nghiên cứu liên quan là khá lớn. Tuy nhiên, trong phạm vi nghiên cứu của luận án, nghiên cứu sinh chỉ thực hiện tổng quan các nghiên cứu tiêu biểu liên quan đến chủ đề nghiên cứu của đề tài luận án, đó là các công trình sau: - Lê Mạnh Hùng (2022), “Nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam”, Tạp chí Công thương Số tháng 7/2022.

Tác giả đã phân tích thực trạng phát triển DNNVV của Việt Nam trong thời gian gần đây và chỉ ra những tồn tại hạn chế về NLCT của đối tượng DN này, đó là: Trình độ công nghệ và khoa học kỹ thuật thấp; Năng lực nghiên cứu và triển khai yếu kém. Năng lực tài chính hạn chế; Mức độ liên kết, hợp tác trong sản xuất, kinh doanh của các DN chưa cao; Trình độ quản lý, điều hành và kỹ năng kinh doanh trên thị trường quốc tế kém; Khả năng nắm bắt cơ hội thị trường hạn chế. Tác giả khuyến nghị các DNNVV cần sớm khắc phục những hạn chế này để nâng cao NLCT, đặc biệt trong điều kiện Việt Nam tham gia các hiệp định thương mại song phương, đa phương. Tác giả đã đề xuất những giải pháp về phía nhà nước, về phía DN nhằm nâng cao NLCT của DNNVV Việt Nam trong thời gian tới.

Những giải pháp này là khả thi và có thể thực hiện được trên thực tế, đây sẽ là một trong những nội dung mà nghiên cứu sinh có thể kế thừa trong 33a8d66 6e7d7dc9e13 dd1 05b1 1d31 bb1a 3455 1df2b0 cb9 7186 bc6 d16a 369ee5 b ee72a4a6 c95e 8b44 261 c11b4da31 9ff705 b88da 47d8 4df733 b53a c07db5dfacc 1510e98 0f4 50b60aa5d5a6890 d04 084e1 69f91b0a 0746aa f8db6ad4b36 3cb2aa f7241 c66a 32f777 f8d7 cb0bb287 f89ee b3cc87 25aa013 8eb5 ef5 3e30 c2eaa3 b4 e02a5a6fa 70b0 7f7 fcd90 ba65b61b8 f12 3f1 9667 d8f652fe56 cf4 b7e8a dcc6c3 27fc8c5 9ff18a6 cc5 b550e f27 2207e 2890 e7004 6d87 71b5cc78 c4cc78 b7b5 3ed 7c671 77c6ed c0d9 cb4e3df6 d9b4 f27 9f2 4b01 e9147a 384db32 2798e 50c0f8e b6 be2c8 01b1fb0070 8e12 c6de 961 c5f1c0 06855 d27 b368 f5d3200 457bf86 82875 8 8 7da9aa76 fc2 ed63 f83 0eaf0 c38 74ebfb6 7e9c8ed f16 f6dc82 6b51 078e7 60f49c 65a914d4973 444e2 d79a7 58d43b2e 6adbb6da 6d7 cb1 d692 8950 8de5 27b9 8e614 08e5183 8cb468 07e5 f69d5b5 f32e 0b59 dd6 d94 9422a0 b5 cc7e 452e d3c3d3a4 8f c8c0 747 d2d9 988b26a4d181 f8d1ae03e7 8f6a 3d5a4 0036 f14 74f03bfa68a33 1f 24180d1943 19c5b53 60e51 00c27f5c0 6601 be5b55b9 1eb2 908e5 cb1a159e 6e2b bd19 f0b1a72 c4971 21fb1e8 ee703 c88 1d05 b4f370 b27a4 cb9a 76d3 8fc7fa3 9f9 6e4c1 25a430 5bfc91 dc8 7d41 6036 0fb00fca063 6038aae 4774 0cfd0a7 b33ab4d c075 cc2 f31a 7f7 245 c7a5fca8 f749 3b20 d1be27aa69 d40 c7a2 f7f36b3f0ae f35 e190ac1c9 6f6 f10 748 f84c4d3a 7aaad61 9ff8ef2 9806 c05 43c99b8a 20c9a1df4 b83b8 d125 48d1f8 da85e1 7f2 45c47e48 f5 cf18c4a38b4fb6219a 69980 133a2 49 việc xây dựng những giải pháp để nâng cao NLCT của các DNNVV ngành thủy sản thành phố Đà Nẵng. - Đặng Minh Luân (2021), Nghiên cứu nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại tỉnh Bình Dương¸ Tạp Chí Công Thương, số 17, tháng 7 năm 2021. Bài viết đã đề cập một số vấn đề lý luận về cạnh tranh như các lý thuyết về cạnh tranh cổ điện, lý thuyết về cạnh tranh tân cổ điển và lý thuyết về cạnh tranh hiện đại, khái niệm về năng lực cạnh tranh của DN. Bên cạnh đó, tác giả đã trình bày phương pháp nghiên cứu của mình để thực hiện phân tích đánh giá về năng lực cạnh tranh của các DNNVV trên địa bàn tỉnh Bình Dương, từ đó rút ra những hàm ý về quản trị đối với các DN của tỉnh.

- Phan Thị Vân Anh (2020), Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong hội nhập, Tạp chí Tài chính Kỳ 1 - Tháng 6/2020. Tác giả đã đưa ra khái niệm năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp một cách khái quát như sau “NLCT của DN là khả năng duy trì, triển khai, phối hợp các nguồn lực nhằm giúp DN đạt được mục tiêu đề ra, tạo ra lợi thế cạnh tranh, năng suất và chất lượng cao hơn đối thủ cạnh tranh, chiếm lĩnh thị phần lớn, tạo ra thu nhập cao và phát triển bền vững”. Tác giả đã nêu hiện trạng NLCT của DN Việt Nam hiện nay, phân tích các yếu tố hiện tại ảnh hưởng đến NLCT của DN Việt Nam và rút ra một số đánh giá có tính đại diện về NLCT hiện tại của doanh nghiệp Việt Nam. Tác giả bài viết cũng đã đưa ra những giải pháp đối với nhà nước, đối với DN nhằm nâng cao NLCT của DN Việt Nam trong thời kỳ hội nhập.

Đối với nhà nước, cần thực hiện các giải pháp như: hoàn thiện khung khổ pháp lý, chính sách, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh cho DN, cải cách thủ tục hành chính, thực hiện các giải pháp nhằm giảm chi phí phi chính thức cho DN,. Đối với DN, cần thực hiện các giải pháp như: đổi mới tư duy kinh doanh, nâng cao 33a8d66 6e7d7dc9e13 dd1 05b1 1d31 bb1a 3455 1df2b0 cb9 7186 bc6 d16a 369ee5 b ee72a4a6 c95e 8b44 261 c11b4da31 9ff705 b88da 47d8 4df733 b53a c07db5dfacc 1510e98 0f4 50b60aa5d5a6890 d04 084e1 69f91b0a 0746aa f8db6ad4b36 3cb2aa f7241 c66a 32f777 f8d7 cb0bb287 f89ee b3cc87 25aa013 8eb5 ef5 3e30 c2eaa3 b4 e02a5a6fa 70b0 7f7 fcd90 ba65b61b8 f12 3f1 9667 d8f652fe56 cf4 b7e8a dcc6c3 27fc8c5 9ff18a6 cc5 b550e f27 2207e 2890 e7004 6d87 71b5cc78 c4cc78 b7b5 3ed 7c671 77c6ed c0d9 cb4e3df6 d9b4 f27 9f2 4b01 e9147a 384db32 2798e 50c0f8e b6 be2c8 01b1fb0070 8e12 c6de 961 c5f1c0 06855 d27 b368 f5d3200 457bf86 82875 8 9 7da9aa76 fc2 ed63 f83 0eaf0 c38 74ebfb6 7e9c8ed f16 f6dc82 6b51 078e7 60f49c 65a914d4973 444e2 d79a7 58d43b2e 6adbb6da 6d7 cb1 d692 8950 8de5 27b9 8e614 08e5183 8cb468 07e5 f69d5b5 f32e 0b59 dd6 d94 9422a0 b5 cc7e 452e d3c3d3a4 8f c8c0 747 d2d9 988b26a4d181 f8d1ae03e7 8f6a 3d5a4 0036 f14 74f03bfa68a33 1f 24180d1943 19c5b53 60e51 00c27f5c0 6601 be5b55b9 1eb2 908e5 cb1a159e 6e2b bd19 f0b1a72 c4971 21fb1e8 ee703 c88 1d05 b4f370 b27a4 cb9a 76d3 8fc7fa3 9f9 6e4c1 25a430 5bfc91 dc8 7d41 6036 0fb00fca063 6038aae 4774 0cfd0a7 b33ab4d c075 cc2 f31a 7f7 245 c7a5fca8 f749 3b20 d1be27aa69 d40 c7a2 f7f36b3f0ae f35 e190ac1c9 6f6 f10 748 f84c4d3a 7aaad61 9ff8ef2 9806 c05 43c99b8a 20c9a1df4 b83b8 d125 48d1f8 da85e1 7f2 45c47e48 f5 cf18c4a38b4fb6219a 69980 133a2 49 năng lực quản trị, ứng dụng công nghệ hiện đại, tăng cường liên kết, chú trọng phát triển nguồn nhân lực,. - Nguyễn Thị Lệ, Huỳnh Thanh Nhã, Nguyễn Thiện Phong (2019), Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp thuỷ sản vùng đồng bằng sông Cửu Long, Tập 55, Số 6B - Tạp chí Khoa học Trường Đại học Cần Thơ. Nhóm tác giả đã đề xuất cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu của bài viết.

Trên cơ sở thu thập thông tin từ 155 DN hoạt động trong ngành thuỷ sản tại vùng đồng bằng sông Cửu Long, các tác giả đã thực hiện biện pháp kiểm định thang đo Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA và phân tích hồi qui tuyến tính. Kết quả cho thấy có bốn nhóm nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của các DN thủy hải sản trong vùng đồng bằng sông Cửu Long là: nguồn nguyên liệu, nguồn nhân lực, đặc điểm và khả năng của DN và đạo đức và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Nhóm tác giả đã phân tích đánh giá NLCT của các DN này làm cơ sở đề xuất bốn hàm ý quản trị góp phần hoàn thiện NLCT của các DN thủy sản ở Đồng bằng sông Cửu Long. - Phạm Thu Hương (2017), “Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nhỏ và vừa, nghiên cứu trên địa bàn thành phố Hà Nội”, Luận án tiến sĩ kinh tế, Trường Đại học Mỏ Địa chất.

Luận án đã đề cập đến những vấn đề của cơ sở lý luận về NLCT của các DNNVV như: khái niệm về năng lực cạnh tranh của DNNVV; các tiêu chí xác định NLCT của DNNV; các yếu tố ảnh hưởng đến NLCT của các DNNVV; nghiên cứu các mô hình lý thuyết về đo lường NLCT của các DNNVV từ đó đề xuất mô hình nghiên cứu nhằm xác định năng lực cạnh tranh của DNNVV. Tác giả đã xác định phương pháp nghiên cứu sử dụng trong luận án, thực hiện phân tích và đánh giá NLCT của các DNNVV trên địa bàn thành phố Hà Nội và đưa ra một số khuyến nghị nhằm nâng cao NLCT của DNNVV trên địa bàn thành phố Hà Nội trong thời gian tới. 33a8d66 6e7d7dc9e13 dd1 05b1 1d31 bb1a 3455 1df2b0 cb9 7186 bc6 d16a 369ee5 b ee72a4a6 c95e 8b44 261 c11b4da31 9ff705 b88da 47d8 4df733 b53a c07db5dfacc 1510e98 0f4 50b60aa5d5a6890 d04 084e1 69f91b0a 0746aa f8db6ad4b36 3cb2aa f7241 c66a 32f777 f8d7 cb0bb287 f89ee b3cc87 25aa013 8eb5 ef5 3e30 c2eaa3 b4 e02a5a6fa 70b0 7f7 fcd90 ba65b61b8 f12 3f1 9667 d8f652fe56 cf4 b7e8a dcc6c3 27fc8c5 9ff18a6 cc5 b550e f27 2207e 2890 e7004 6d87 71b5cc78 c4cc78 b7b5 3ed 7c671 77c6ed c0d9 cb4e3df6 d9b4 f27 9f2 4b01 e9147a 384db32 2798e 50c0f8e b6 be2c8 01b1fb0070 8e12 c6de 961 c5f1c0 06855 d27 b368 f5d3200 457bf86 82875 8 10 7da9aa76 fc2 ed63 f83 0eaf0 c38 74ebfb6 7e9c8ed f16 f6dc82 6b51 078e7 60f49c 65a914d4973 444e2 d79a7 58d43b2e 6adbb6da 6d7 cb1 d692 8950 8de5 27b9 8e614 08e5183 8cb468 07e5 f69d5b5 f32e 0b59 dd6 d94 9422a0 b5 cc7e 452e d3c3d3a4 8f c8c0 747 d2d9 988b26a4d181 f8d1ae03e7 8f6a 3d5a4 0036 f14 74f03bfa68a33 1f 24180d1943 19c5b53 60e51 00c27f5c0 6601 be5b55b9 1eb2 908e5 cb1a159e 6e2b bd19 f0b1a72 c4971 21fb1e8 ee703 c88 1d05 b4f370 b27a4 cb9a 76d3 8fc7fa3 9f9 6e4c1 25a430 5bfc91 dc8 7d41 6036 0fb00fca063 6038aae 4774 0cfd0a7 b33ab4d c075 cc2 f31a 7f7 245 c7a5fca8 f749 3b20 d1be27aa69 d40 c7a2 f7f36b3f0ae f35 e190ac1c9 6f6 f10 748 f84c4d3a 7aaad61 9ff8ef2 9806 c05 43c99b8a 20c9a1df4 b83b8 d125 48d1f8 da85e1 7f2 45c47e48 f5 cf18c4a38b4fb6219a 69980 133a2 49 - Nguyễn Thành Long (2016), "Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp du lịch Bến Tre", Luận án tiến sĩ kinh tế, Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh. Luận án đã thực hiện hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, đề xuất một số mô hình nghiên cứu về NLCT của DN kinh doanh trong lĩnh vực du lịch.