Luận văn nâng cao vai trò của người dân trong thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tại huyện tam nông tỉnh phú thọ

Tài liệu nghiên cứu Luận văn nâng cao vai trò của người dân trong thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu

• Tác giả: Cao Thị Thu Trang
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Hữu Ngoan
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Nâng Cao Vai Trò Của Người Dân Trong Thực Hiện Chương Trình Mục Tiêu Quốc Gia Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Tam Nông
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 3. DANH MỤC BẢNG
• 4. DANH MỤC HÌNH
• 5. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 6. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 7. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 7.1. Mục tiêu chung

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Vai Trò Người Dân Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới

Nông nghiệp, nông thôn và nông dân đóng vai trò then chốt trong lịch sử và sự phát triển của Việt Nam. Qua các giai đoạn, nông dân luôn là lực lượng trung thành, góp phần vào những trang sử vẻ vang của dân tộc. Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị về phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, và nâng cao đời sống nông dân. Nghị quyết 26-NQ/TW là một ví dụ điển hình, tập trung vào nông nghiệp, nông dân, nông thôn, và đặc biệt là nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới. Quyết định 800/QĐ-TTg và 558/QĐ-TTg cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phê duyệt và ban hành các tiêu chí liên quan đến xây dựng nông thôn mới. Phong trào thi đua "Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới" đã được phát động, thể hiện sự quyết tâm của cả nước trong việc phát triển khu vực nông thôn. Chính sách nông thôn luôn được ưu tiên hàng đầu.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Phát Triển Nông Thôn Đối Với Quốc Gia

Nông thôn không chỉ là nơi sản xuất lương thực, thực phẩm mà còn là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Phát triển kinh tế nông thôn bền vững là nền tảng cho sự ổn định và phát triển của toàn xã hội. Đầu tư vào nông thôn là đầu tư cho tương lai của đất nước. Việc nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân nông thôn là mục tiêu hàng đầu trong quá trình phát triển đất nước.

1.2. Chính Sách Nông Thôn Mới Định Hướng Và Mục Tiêu

Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới đặt ra những mục tiêu cụ thể về phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường và an ninh quốc phòng ở khu vực nông thôn. Chính sách nông thôn tập trung vào việc xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân, và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống. Chương trình cũng chú trọng đến việc nâng cao năng lực quản lý và điều hành của chính quyền địa phương.

II. Thách Thức Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Tam Nông

Mặc dù đã có nhiều thành tựu, quá trình xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam vẫn còn tồn tại những hạn chế. Văn bản hướng dẫn chưa kịp thời, thông tin tuyên truyền chưa đầy đủ dẫn đến hiểu sai về mục đích của chương trình. Công tác tuyên truyền, vận động người dân tham gia còn gặp nhiều khó khăn. Tình trạng trông chờ, ỷ lại vào Nhà nước vẫn còn phổ biến. Các địa phương mới chỉ chú trọng đầu tư xây dựng hạ tầng mà chưa quan tâm đến hỗ trợ, định hướng phát triển sản xuất. Quy hoạch phát triển sản xuất ở cấp xã chưa gắn kết với quy hoạch vùng, dẫn đến cơ cấu sản xuất còn mang tính tự phát. Quản lý nông thôn còn nhiều bất cập.

2.1. Hạn Chế Về Nguồn Lực Và Sự Tham Gia Của Người Dân

Nguồn lực đầu tư cho xây dựng nông thôn mới còn hạn chế, đặc biệt là nguồn vốn từ ngân sách nhà nước. Sự tham gia của người dân chưa thực sự chủ động và tích cực. Nhiều người dân vẫn còn tâm lý trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước. Công tác vận động, tuyên truyền cần được tăng cường để nâng cao nhận thức và trách nhiệm của người dân trong xây dựng nông thôn mới.

2.2. Bất Cập Trong Quy Hoạch Và Phát Triển Kinh Tế Nông Thôn

Quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội ở nhiều địa phương còn thiếu tính đồng bộ và bền vững. Phát triển kinh tế nông thôn chưa thực sự hiệu quả, chưa tạo ra nhiều việc làm và thu nhập ổn định cho người dân. Cần có những giải pháp đột phá để thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, tạo động lực cho xây dựng nông thôn mới.

2.3. Khó Khăn Trong Quản Lý Nông Thôn Và Bảo Vệ Môi Trường

Quản lý nông thôn còn nhiều bất cập, đặc biệt là trong lĩnh vực quản lý đất đai, tài nguyên và môi trường. Tình trạng ô nhiễm môi trường ở khu vực nông thôn ngày càng trở nên nghiêm trọng. Cần có những giải pháp đồng bộ để bảo vệ môi trường và phát triển nông thôn bền vững.

III. Giải Pháp Nâng Cao Vai Trò Người Dân Tại Huyện Tam Nông

Để nâng cao vai trò người dân trong xây dựng nông thôn mới, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Cần nâng cao vai trò, trách nhiệm và trao quyền cho người dân. Nâng cao thu nhập cho người dân thông qua các chương trình hỗ trợ phát triển sản xuất, tạo việc làm. Tăng cường công tác tuyên truyền, vận động và phối hợp của các tổ chức, đoàn thể. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của người dân. Tăng cường công tác bồi dưỡng kiến thức cho cán bộ cơ sở. Thu hút các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, xã hội tham gia xây dựng nông thôn mới. Xây dựng mô hình quản lý, vận hành công trình sau khi kết thúc.

3.1. Trao Quyền Và Nâng Cao Năng Lực Cho Cộng Đồng Dân Cư

Trao quyền cho cộng đồng dân cư tham gia vào quá trình ra quyết định và thực hiện các dự án phát triển nông thôn. Nâng cao năng lực cho người dân thông qua các chương trình đào tạo, tập huấn về kỹ năng quản lý, kỹ thuật sản xuất và kiến thức pháp luật. Tạo điều kiện cho người dân tham gia vào quá trình giám sát và đánh giá hiệu quả của các dự án.

3.2. Phát Triển Kinh Tế Tạo Việc Làm Nâng Cao Đời Sống Người Dân

Phát triển các ngành nghề phi nông nghiệp ở khu vực nông thôn để tạo thêm việc làm và thu nhập cho người dân. Hỗ trợ người dân tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi để phát triển sản xuất kinh doanh. Xây dựng các mô hình sản xuất hiệu quả, gắn với chuỗi giá trị và thị trường tiêu thụ. Nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, giáo dục và văn hóa ở khu vực nông thôn để nâng cao đời sống người dân.

3.3. Tăng Cường Giám Sát Cộng Đồng Và Minh Bạch Thông Tin

Tăng cường vai trò giám sát cộng đồng trong quá trình thực hiện các dự án xây dựng nông thôn mới. Đảm bảo tính minh bạch và công khai trong việc quản lý và sử dụng các nguồn lực. Xây dựng cơ chế phản hồi thông tin hiệu quả để người dân có thể đóng góp ý kiến và phản ánh những vấn đề bất cập.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Phát Huy Dân Chủ Trong Nông Thôn Mới

Trong quá trình xây dựng nông thôn mới, việc phát huy dân chủ ở cơ sở là vô cùng quan trọng. Người dân cần được tham gia vào quá trình lập kế hoạch, quyết định các vấn đề liên quan đến phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Cần tạo điều kiện để người dân thực hiện quyền làm chủ của mình thông qua các hình thức dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện. Phát huy dân chủ giúp tạo sự đồng thuận và huy động được sức mạnh của toàn dân trong xây dựng nông thôn mới.

4.1. Quy Hoạch Nông Thôn Lắng Nghe Ý Kiến Cộng Đồng Dân Cư

Quá trình quy hoạch nông thôn cần được thực hiện một cách công khai, minh bạch và có sự tham gia đầy đủ của cộng đồng dân cư. Lắng nghe ý kiến của người dân về các vấn đề liên quan đến quy hoạch sử dụng đất, phát triển hạ tầng và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống. Đảm bảo rằng quy hoạch phù hợp với nguyện vọng và lợi ích của người dân.

4.2. Giám Sát Cộng Đồng Đảm Bảo Chất Lượng Công Trình

Giám sát cộng đồng là một công cụ quan trọng để đảm bảo chất lượng các công trình xây dựng nông thôn mới. Người dân cần được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để thực hiện công tác giám sát một cách hiệu quả. Tạo điều kiện để người dân tham gia vào quá trình nghiệm thu và đánh giá chất lượng công trình.

V. Kết Luận Vai Trò Người Dân Yếu Tố Quyết Định Thành Công

Nâng cao vai trò người dân trong xây dựng nông thôn mới là một nhiệm vụ quan trọng và cấp thiết. Để đạt được thành công, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, các tổ chức đoàn thể và cộng đồng dân cư. Cần tạo điều kiện để người dân thực sự trở thành chủ thể của quá trình xây dựng nông thôn mới, từ đó góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước. Sự tham gia của người dân là yếu tố then chốt.

5.1. Nguồn Lực Cộng Đồng Sức Mạnh Nội Tại Của Nông Thôn

Nguồn lực cộng đồng, bao gồm trí tuệ, kinh nghiệm, vốn và sức lao động của người dân, là một nguồn lực vô giá trong xây dựng nông thôn mới. Cần có những chính sách và cơ chế phù hợp để khai thác và phát huy tối đa nguồn lực này. Tạo điều kiện để người dân tự quản lý và phát triển cộng đồng của mình.

5.2. Hướng Tới Nông Thôn Mới Nâng Cao Bền Vững

Xây dựng nông thôn mới nâng cao không chỉ là xây dựng cơ sở hạ tầng mà còn là xây dựng một xã hội nông thôn văn minh, hiện đại và bền vững. Cần chú trọng đến việc bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Hướng tới một tương lai tươi sáng cho khu vực nông thôn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới là chiến lược mang tính bước ngoặt nhằm chuyển biến toàn diện đời sống kinh tế, văn hóa và xã hội tại các vùng nông thôn Việt Nam. Huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ có tổng diện tích tự nhiên đạt 15.558,7 ha với 20 đơn vị hành chính trực thuộc gồm 19 xã và 1 thị trấn. Trong giai đoạn 2011 - 2018, huyện đã ghi nhận 6 xã đạt chuẩn nông thôn mới theo bộ tiêu chí quốc gia. Tuy nhiên, quá trình triển khai thực tế bộc lộ nhiều điểm nghẽn nghiêm trọng khi một bộ phận không nhỏ cư dân nông thôn vẫn giữ tư tưởng trông chờ, thụ động và ỷ lại vào nguồn ngân sách nhà nước.

Vấn đề cốt lõi được luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý kinh tế của tác giả Cao Thị Thu Trang đặt ra là làm thế nào để chuyển hóa người dân từ vị thế "người thụ hưởng thụ động" sang vị thế "chủ thể kiến tạo chủ động" theo đúng phương châm "người dân làm, người dân hưởng". Mục tiêu cụ thể của công trình tập trung vào việc hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát thực trạng tham gia của cộng đồng tại 3 xã đại diện, phân tích 5 nhóm yếu tố tác động và kiến nghị hệ thống giải pháp nâng cao vai trò của người dân đến năm 2025. Về mặt thực tiễn, việc khơi dậy nội lực từ hơn 80.000 nhân khẩu trên địa bàn không chỉ giúp hoàn thành 19 tiêu chí nông thôn mới mà còn tối ưu hóa nguồn lực tài chính xã hội hóa, giảm áp lực nợ đọng xây dựng cơ bản và củng cố vững chắc hệ thống chính trị cơ sở.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết phát triển nông thôn bền vững và lý thuyết phát triển cộng đồng dựa vào nội lực. Theo cách tiếp cận của Ngân hàng Thế giới và các chuyên gia kinh tế nông thôn, phát triển bền vững là quá trình cải thiện có chủ đích trên 4 trụ cột: kinh tế, xã hội, văn hóa và môi trường sinh thái. Khung nghiên cứu tích hợp bài học kinh nghiệm từ phong tràu Saemaul Undong của Hàn Quốc với 3 giá trị cốt lõi "Chăm chỉ - Tự lực - Hợp tác" giúp chuyển hóa hơn 16.000 làng xã, cùng bài học từ phong trào "Mỗi làng một sản phẩm" (OVOP) tại tỉnh Oita của Nhật Bản kéo dài từ năm 1979 đến năm 1999.

Hệ thống khái niệm trung tâm được chuẩn hóa dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật và lý luận quản lý kinh tế:

• Nông dân: Lực lượng lao động cư trú ở nông thôn, đóng vai trò chủ thể sản xuất hàng hóa và trung tâm của mọi cải cách nông nghiệp.
• Nông thôn mới: Kiểu tổ chức lãnh thổ nông thôn toàn diện theo Quyết định số 1980/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, bao gồm 5 nhóm với 19 tiêu chí chuẩn mực.
• Quy chế dân chủ cơ sở: Cơ chế trao quyền vận hành theo nguyên tắc 7 bước: "dân biết, dân bàn, dân đóng góp, dân làm, dân kiểm tra, dân quản lý, dân hưởng lợi".

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp được thu thập trong khung thời gian 2016 - 2018:

• Cỡ mẫu khảo sát: Điều tra thực địa tại 3 xã đại diện với cỡ mẫu n = 80 chủ hộ gia đình, kết hợp phỏng vấn sâu đại diện Ban chỉ đạo cấp huyện, Ban quản lý nông thôn mới cấp xã, Ban phát triển thôn và các hợp tác xã nông nghiệp.
• Phương pháp chọn mẫu: Áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp chọn mẫu ngẫu nhiên theo 2 dạng địa mạo đặc trưng của huyện Tam Nông: vùng đồng bằng phù sa ven sông Hồng (các xã dọc tuyến đê dài 34 km) và vùng bán sơn địa đồi gò dốc. Cách tiếp cận này đảm bảo tính đại diện cao cho các mức độ phát triển kinh tế khác nhau.
• Phương pháp phân tích số liệu: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh tỷ lệ phần trăm và phương pháp tổng hợp phân tích kinh tế. Lý do lựa chọn hệ phương pháp này nhằm lượng hóa chính xác mối tương quan giữa mức thu nhập của hộ gia đình với năng lực đóng góp vốn, cũng như đo lường cụ thể mức độ tham gia của người dân trong từng giai đoạn đầu tư công trình công cộng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tế tại huyện Tam Nông giai đoạn 2016 - 2018 ghi nhận 4 phát hiện trọng tâm:

Thứ nhất, mức độ huy động nguồn lực từ nhân dân có sự phân hóa mạnh mẽ. Trong tổng nguồn vốn đầu tư hạ tầng nông thôn mới, nguồn lực đóng góp từ cộng đồng dân cư và các nhà tài trợ xã hội hóa đạt hàng chục tỷ đồng. Tại 3 xã điều tra, người dân đã đóng góp hàng nghìn ngày công lao động và tự nguyện hiến tặng trên 15.000 m2 đất thổ cư và đất nông nghiệp để mở rộng hệ thống đường giao thông liên thôn.

Thứ hai, vai trò tham gia bàn bạc và ra quyết định chưa đồng đều giữa các khâu. Trong khi tỷ lệ người dân tham dự các hội nghị phổ biến chính sách đạt trên 85%, tỷ lệ người dân trực tiếp tham gia thảo luận sâu vào quy hoạch vùng sản xuất và đề xuất thiết kế công trình chỉ đạt mức khoảng 42% đến 48%.

Thứ ba, hiệu quả hoạt động kiểm tra, giám sát cộng đồng đạt kết quả khả quan. Khoảng 78% số công trình giao thông nông thôn và mương nội đồng có sự hiện diện của Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng và Ban Thanh tra nhân dân, giúp giảm thiểu đáng kể tình trạng thất thoát vật tư và nâng cao tuổi thọ vận hành công trình.

Thứ tư, xác định rõ 5 nhóm yếu tố chi phối trực tiếp đến vai trò người dân: chủ trương chính sách của Nhà nước; công tác tuyên truyền dân vận; năng lực điều hành của đội ngũ cán bộ cơ sở (trong đó tỷ lệ cán bộ đạt chuẩn chuyên môn ở cấp xã đạt khoảng 65%); trình độ học vấn của người dân; và mức thu nhập bình quân đầu người của hộ gia đình.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu khảo sát thực chứng phản ánh một thực tế: nhận thức của người dân về bản chất chương trình xây dựng nông thôn mới đã có chuyển biến tích cực, nhưng tính chủ động chưa thực sự đồng đều. Tình trạng này có thể được minh họa trực quan thông qua biểu đồ cơ cấu nguồn vốn huy động (phân chia tỷ trọng giữa ngân sách Trung ương, ngân sách tỉnh, ngân sách huyện, vốn lồng ghép và đóng góp của người dân) và bảng đối chiếu tỷ lệ tham gia của nông hộ theo 4 nhóm mức thu nhập khác nhau.

Nguyên nhân chính xuất phát từ công tác tuyên truyền ở một số địa phương còn nặng về hình thức, chưa làm rõ quyền lợi gắn liền với trách nhiệm tài chính. Khi so sánh với các bài học kinh nghiệm từ huyện Đan Phượng (Hà Nội) - nơi người dân đóng góp tới 50% kinh phí làm đường nhờ cơ chế tạm ứng vật tư công khai, hoặc huyện Nghi Xuân (Hà Tĩnh) - nơi huy động hơn 300 tỷ đồng nguồn lực xã hội hóa, huyện Tam Nông cần một cơ chế công khai minh bạch tài chính triệt để hơn nhằm củng cố niềm tin vững chắc trong cộng đồng cư dân.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực chứng, tác giả luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm tối ưu hóa vai trò của người dân tại huyện Tam Nông đến năm 2025:

Thứ nhất, hoàn thiện cơ chế trao quyền và thực hiện nghiêm ngặt quy chế dân chủ ở cơ sở. Ban chỉ đạo nông thôn mới cấp huyện và UBND các xã cần công khai 100% các đề án quy hoạch, dự toán kinh phí tại nhà văn hóa khu dân cư. Đảm bảo tỷ lệ người dân tham gia biểu quyết các hạng mục công trình do dân đóng góp phải đạt từ 80% trở lên trước khi triển khai thi công.

Thứ hai, đẩy mạnh tái cơ cấu kinh tế nông nghiệp nhằm gia tăng thu nhập hộ gia đình. Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện phối hợp cùng các hợp tác xã xây dựng các chuỗi liên kết sản xuất hàng hóa tập trung, đưa mục tiêu thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn vượt mức 45 triệu đồng/người/năm vào năm 2025. Nâng cao tiềm lực kinh tế là điều kiện tiên quyết để tạo nguồn lực tài chính bền vững cho cộng đồng.

Thứ ba, đổi mới công tác tuyên truyền và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ cơ sở. Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện cần tổ chức tối thiểu 4 đợt tập huấn kỹ năng quản lý dự án cộng đồng mỗi năm cho 100% cán bộ thuộc Ban phát triển thôn. Đa dạng hóa các kênh truyền thông dân vận thông qua loa truyền thanh và mạng xã hội, xóa bỏ triệt để tâm lý trông chờ vào ngân sách cấp trên.

Thứ tư, thiết lập mô hình tự quản trong bảo vệ môi trường và vận hành công trình sau đầu tư. Giao quyền quản lý, khai thác và duy tu các công trình thủy lợi nhỏ, tuyến đường hoa, điểm tập kết rác thải cho các tổ chức đoàn thể như Hội Cựu chiến binh, Hội Phụ nữ và Đoàn Thanh niên quản lý, cam kết 100% các công trình được kiểm tra định kỳ 6 tháng một lần.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

Thứ nhất, cán bộ quản lý nhà nước và thành viên Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mới cấp huyện, cấp xã: Cung cấp khung phương pháp luận và các biểu mẫu đánh giá thực trạng tham gia của người dân, hỗ trợ hoạch định chính sách huy động vốn mà không gây quá sức dân hoặc phát sinh nợ đọng công trình.

Thứ hai, các nhà nghiên cứu, giảng viên và học viên cao học chuyên ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế phát triển và Xã hội học nông thôn: Làm nguồn tài liệu tham khảo với hệ thống số liệu khảo sát thực tế phong phú tại vùng bán sơn địa trung du Bắc Bộ.

Thứ ba, lãnh đạo các hợp tác xã nông nghiệp và tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội tại địa phương: Khai thác các bài học về kỹ năng dân vận, cách thức tổ chức cộng đồng và phương pháp liên kết chuỗi giá trị nông sản để hỗ trợ hội viên phát triển sinh kế.

Thứ tư, các chuyên gia tư vấn dự án phát triển nông thôn và tổ chức phi chính phủ: Ứng dụng khung lý thuyết đánh giá có sự tham gia của người dân (PRA) vào thiết kế các can thiệp cộng đồng bền vững tại vùng trung du miền núi.

Câu hỏi thường gặp

Bản chất vai trò chủ thể của người dân trong xây dựng nông thôn mới được xác định như thế nào?
Vai trò chủ thể xác định người dân là trung tâm của mọi hoạt động quy hoạch, thi công, giám sát và thụ hưởng. Người dân không chỉ đóng góp tiền mặt hay đất đai một cách thụ động, mà trực tiếp bàn bạc, biểu quyết chọn lựa công trình ưu tiên và quản lý vận hành sau khi hoàn thành.

Yếu tố thu nhập có tác động như thế nào đến mức độ tham gia đóng góp của người dân?
Kết quả khảo sát trên 80 hộ dân tại huyện Tam Nông cho thấy tương quan thuận rõ rệt: các hộ có mức thu nhập ổn định trên 3,5 triệu đồng/tháng có tỷ lệ đồng thuận đóng góp tài chính và hiến đất cao hơn 35% so với các hộ thuộc nhóm cận nghèo hoặc có thu nhập bấp bênh.

Địa hình bán sơn địa của huyện Tam Nông gây ra những khó khăn gì trong việc huy động người dân?
Huyện có địa hình chia cắt thành tiểu vùng đồi núi dốc và tiểu vùng đồng bằng ven sông Hồng dài 34 km. Tại các xã đồi gò, mật độ dân cư thưa thớt khiến chi phí đầu tư hạ tầng giao thông trên mỗi hộ dân cao gấp 1,5 đến 2 lần so với vùng đồng bằng, gây khó khăn cho việc huy động đóng góp đồng đều.

Kinh nghiệm quốc tế nào được luận văn đề xuất ứng dụng trực tiếp cho địa bàn huyện?
Luận văn nhấn mạnh việc vận dụng phong trào Saemaul Undong của Hàn Quốc về đào tạo ý thức tự lực và phong trào OVOP của Nhật Bản về phát triển sản phẩm đặc sản địa phương, giúp nông dân Tam Nông làm chủ công nghệ, chuyển từ sản xuất tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn.

Làm thế nào để nâng cao hiệu quả giám sát cộng đồng đối với các công trình cơ sở hạ tầng?
Địa phương cần tăng cường vai trò của Ban Thanh tra nhân dân, tổ chức tập huấn kỹ năng đọc bản vẽ thiết kế dự toán đơn giản cho đại diện người dân, đồng thời quy định tỷ lệ giải ngân vốn nhà nước bắt buộc phải đi kèm biên bản nghiệm thu có chữ ký xác nhận của đại diện cộng đồng thụ hưởng.

Kết luận

• Luận văn đã chuẩn hóa toàn diện khung lý luận và thực tiễn về cơ chế phát huy vai trò chủ thể của người dân trong Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới.
• Đánh giá thực trạng tại huyện Tam Nông giai đoạn 2016 - 2018 cho thấy sự chuyển biến tích cực trong việc hoàn thành 6 xã đạt chuẩn, đồng thời chỉ rõ những khoảng trống trong khâu ra quyết định và giám sát cộng đồng.
• Nhận diện 5 nhóm yếu tố cốt lõi chi phối hành vi tham gia của người dân, đặc biệt nhấn mạnh vai trò quyết định của mức thu nhập hộ gia đình và năng lực của đội ngũ cán bộ cơ sở.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đột phá gắn liền với lộ trình cụ thể đến năm 2025, định hướng nâng mức thu nhập bình quân lên trên 45 triệu đồng/người/năm và chuẩn hóa 100% năng lực cán bộ thôn xóm.
• Xác lập mô hình tự quản cộng đồng trong bảo vệ tài nguyên môi trường và duy tu công trình hạ tầng kỹ thuật sau đầu tư nhằm đảm bảo tính bền vững lâu dài.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, các cấp chính quyền và cơ quan quản lý cần bắt tay ngay vào việc rà soát quy chế dân chủ cơ sở, đẩy mạnh đào tạo cán bộ và nhân rộng các mô hình kinh tế nông thôn hiệu quả. Kính mời các nhà nghiên cứu, cán bộ quản lý và độc giả quan tâm đón đọc toàn văn luận văn thạc sĩ để khai thác chi tiết hệ thống dữ liệu và giải pháp ứng dụng chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM CAO THỊ THU TRANG NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA NGƯỜI DÂN TRONG THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH MỤC TIÊU QUỐC GIA XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TẠI HUYỆN TAM NÔNG, TỈNH PHÚ THỌ Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Hữu Ngoan NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Cao Thị Thu Trang i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến PGS. Nguyễn Hữu Ngoan đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kế hoạch và Đầu tư, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức UBND huyện Tam Nông (cơ quan nơi thực hiện đề tài) đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Cao Thị Thu Trang ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

vi Danh mục bảng .vii Danh mục hình. ix Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.

Mục tiêu chuPHẦN ng. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Đóng góp mới của luận văn. Cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò của người dân trong xây dựng nông thôn mới. Cơ sở lý luận của đề tài.

Một số khái niệm và vai trò của xây dựng nông thôn mới. Sự cần thiết nâng cao vai trò của người dân trong xây dựng nông thôn mới. Nội dung nghiên cứu về vai trò của người dân trong thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Các yếu tố ảnh hưởng đến vai trò người dân trong xây dựng nông thôn mới.

Cơ sở thực tiễn. Kinh nghiệm của một số nước trên thế giới về sự tham gia của người dân trong việc xây dựng nông thôn mới. Kinh nghiệm của một số địa phương ở nước ta trong xây dựng nông thôn mới. Các công trình nghiên cứu có liên quan.

Bài học và kinh nghiệm rút ra cho quá trình nghiên cứu đề tài tại huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Vị trí địa lý.

Địa hình, thổ nhưỡng. Điều kiện kinh tế - xã hội. Những thuận lợi, khó khăn của huyện liên quan tới vai trò của người dân trong xây dựng nông thôn mới. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu. Hệ thống chỉ tiêu phân tích. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.

Thực trạng xây dựng và người dân tham gia xây dựng nông thôn mới tại huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ. Thực trạng xây dựng nông thôn mới tại huyện Tam Nông. Thực trạng người dân tham gia xây dựng NTM tại huyện Tam Nông. Vai trò của người dân trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ.

Vai trò người dân làm chủ thể xây dựng nông thôn mới. Vai trò tham gia của người dân trong xây dựng nông thôn mới. Vai trò của người dân trong quyết định các vấn đề xây dựng NTM. Vai trò người dân đóng góp nguồn lực xây dựng nông thôn mới.

Vai trò kiểm tra, giám sát trong xây dựng nông thôn mới. Vai trò nghiệm thu, quản lý, khai thác sử dụng công trình xây dựng NTM. Vai trò của người dân trong việc bảo vệ môi trường, quản lý tài nguyên. Các yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của người dân trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Tam Nông.

Chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước. Công tác tuyên truyền và tổ chức thực hiện của các cấp, các ngành. Trình độ chuyên môn của cán bộ địa phương. Trình độ của người dân.

Sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương và đời sống nhu nhập của người dân. Đề xuất một sô giải pháp nhằm nâng cao vai trò của người dân trong việc xây dựng nông thôn mới tại huyện Tam Nông. Nâng cao vai trò, trách nhiệm và trao quyền cho người dân. Nâng cao thu nhập cho người dân.

Tăng cường công tác tuyên truyền, vận động và phối hợp của các tổ chức, đoàn thể. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của người dân. Tăng cường công tác bồi dưỡng kiến thức về cơ chế quản lý, điều hành, giám sát cho cán bộ cơ sở. Thu hút các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, xã hội tham gia xây dựng nông thôn mới.

Xây dựng mô hình quản lý, vận hành công trình sau khi kết thúc. Kết luận và kiến nghị. 108 Tài liệu tham khảo. 113 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BCĐ Ban Chỉ đạo BQ Bình quân CNH-HĐH Công nghiệp hóa – hiện đại hóa CT Công trình CTNQ Chỉ tiêu nghị quyết GPMB Giải phóng mặt bằng HĐND Hội đồng nhân dân HTX Hợp tác xã KHKT Khoa học kỹ thuật NTM Nông thôn mới PTNT Phát triển nông thôn QCDC Quy chế dân chủ TTND Thanh tra nhân dân UBND Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC BẢNG Bảng 3.

Diễn biến trung bình một số yếu tố khí hậu huyện Tam Nông. Hiện trạng và cơ cấu sử dụng đất 3 năm 2015 - 2017. Quy mô và cơ cấu dân số, lao động huyện Tam Nông năm 2017. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội của huyện Tam Nông qua 3 năm (2016-2018).

Phân bổ mẫu điều tra về vai trò của người dân trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ. Tình hình triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ. Kết quả xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Tam Nông giai đoạn 2011- 2018. Tỷ lệ người dân tham gia thảo luận tại các hội nghị phổ biến chính sách xây dựng NTM.

Kết quả huy động vốn trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Tam Nông giai đoạn 2016 - 2018. Ý kiến của người dân về huy động đóng góp xây dựng nông thôn mới (n=80). Người dân tham gia tập huấn và ứng dụng kỹ thuật trong sản xuất. Người dân tham gia các cuộc họp.

Vai trò người dân thành lập tiểu ban xây dựng NTM. Vai trò người dân lập kế hoạch xây dựng NTM. Người dân đóng góp trí tuệ vào các hoạt động xây dựng cơ sở hạ tầng tại 3 xã điều tra. Kết quả huy động đóng góp về tài chính của người dân trong xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn mới ở 3 xã điều tra.

Kết quả huy động đóng góp về đất đai của người dân trong xây dựng nông thôn mới ở 3 xã điều tra. Kết quả huy động đóng góp công lao động của người dân xây dựng nông thôn mới ở 3 xã điều tra. Vai trò người dân giám sát công trình NTM năm 2018. Số công trình tập kết rác thải tại các xã điều tra năm 2018.

Đánh giá về chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về chương trình MTQG xây dựng NTM. Đánh giá của người dân về công tác tuyên tuyền, tổ chức thực hiện tại 3 xã điều tra. Trình độ của đội ngũ cán bộ cơ sở huyện Tam Nông. Trình độ văn hóa và trình độ chuyên môn của các chủ hộ (n=80).

Ảnh hưởng của thu nhập đến mức đóng góp của người dân. 96 viii DANH MỤC HÌNH Hình 2. Vai trò của người dân tham gia xây dựng và PTNT. Sơ đồ hành chính huyện Tam Nông thu từ bản đồ tỷ lệ 1/30.34 ix TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Cao Thị Thu Trang Tên luận văn: Nâng cao vai trò của người dân trong thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, tại huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ.

Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục tiêu nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu thực trạng vai trò của người dân trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ trong những năm qua, từ đó đề xuất các giải pháp chủ yếu để nâng cao vai trò của người dân trong xây dựng nông thôn mới góp phần thực hiện thành công Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tại huyện Tam Nông. Phương pháp nghiên cứu Số liệu thứ cấp phục vụ nghiên cứu đề tài được thu thập từ các công trình nghiên cứu có liên quan, các văn bản chính sách của Chính phủ, sách, báo, thông tin trên internet, các báo cáo phát triển kinh tế xã hội của địa phương qua các năm; các báo cáo Hội đồng nhân dân huyện, xã của huyện Tam Nông. Số liệu thống kê về đất đai, dân số, lao động và số liệu thống kê về các chỉ tiêu kinh tế, xã hội của huyện. Các số liệu sơ cấp được thu thập chủ yếu thông qua điều tra, phỏng vấn: Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới huyện, các xã điều tra; ban quản lý xây dựng nông thôn mới; ban phát triển thôn; các tổ chức đoàn thể, các doanh nghiệp và đại diện các hộ dân tại 03 xã điều tra.