Luận văn thạc sĩ hay nghiên cứu bổ sung một số cơ sở khoa học nhằm nâng cao năng suất và hiệu quả rừng trồng sở camellia sasanqua thunb ở các tỉnh miền bắc việt nam

Nghiên cứu nâng cao năng suất rừng trồng camellia sasanqua thunb tại miền Bắc Việt Nam, cung cấp cơ sở khoa học và giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Hoàng Thị Thanh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Huy Sơn
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Khoa học lâm nghiệp
• Đề tài: Nghiên cứu bổ sung một số cơ sở khoa học nhằm nâng cao năng suất và hiệu quả rừng trồng Sở (Camellia sasanqua Thunb) ở các tỉnh miền Bắc Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Tây

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU Ở VIỆT NAM CŨNG NHƯ TRÊN THẾ GIỚI
• 1.1. Trên thế giới
• 1.1.1. Phân loại và đặc điểm hình thái
• 1.1.2. Đặc điểm phân bố và sinh thái
• 1.1.3. Đặc điểm sinh lý, sinh thái học
• 1.1.4. Kỹ thuật tạo giống
• 1.1.4.1. Phương pháp nhân giống bằng hạt
• 1.1.4.2. Nhân giống bằng hom
• 1.1.4.3. Nhân giống bằng phương pháp ghép
• 1.1.4.4. Nhân giống bằng phương pháp chiết cành
• 1.1.5. Kỹ thuật gây trồng
• 1.1.6. Thu hoạch, bảo quản hạt giống
• 1.1.7. Chế biến, sử dụng sản phẩm từ quả Sê
• 1.2. Tại Việt Nam

Tóm tắt

I. Tổng quan về nâng cao năng suất rừng trồng Camellia sasanqua

Rừng trồng Camellia sasanqua ở miền Bắc Việt Nam đang trở thành một trong những lĩnh vực quan trọng trong phát triển nông nghiệp bền vững. Loại cây này không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao mà còn góp phần bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, việc nâng cao năng suất rừng trồng vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết.

1.1. Đặc điểm sinh học của Camellia sasanqua

Camellia sasanqua là loài cây có khả năng sinh trưởng tốt trong điều kiện khí hậu miền Bắc. Cây có thể phát triển ở nhiều loại đất khác nhau, nhưng thích hợp nhất là đất có độ pH từ 5.5 đến 6.5. Đặc điểm này giúp cây dễ dàng thích nghi và phát triển mạnh mẽ.

1.2. Vai trò của Camellia sasanqua trong phát triển kinh tế

Loại cây này không chỉ cung cấp nguyên liệu cho ngành công nghiệp chế biến mà còn tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho người dân. Việc phát triển rừng trồng Camellia sasanqua có thể giúp cải thiện đời sống và tạo công ăn việc làm cho nhiều hộ gia đình.

II. Thách thức trong việc nâng cao năng suất rừng trồng Camellia sasanqua

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng việc nâng cao năng suất rừng trồng Camellia sasanqua vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các yếu tố như biến đổi khí hậu, sâu bệnh và kỹ thuật canh tác chưa hiệu quả đang ảnh hưởng đến năng suất cây trồng.

2.1. Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu đang gây ra những thay đổi lớn trong điều kiện khí hậu, ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của Camellia sasanqua. Nhiệt độ tăng cao và lượng mưa không ổn định có thể làm giảm năng suất cây trồng.

2.2. Sâu bệnh và quản lý rừng

Sâu bệnh là một trong những nguyên nhân chính làm giảm năng suất của rừng trồng. Việc quản lý rừng chưa hiệu quả dẫn đến tình trạng sâu bệnh phát triển mạnh, ảnh hưởng đến sức khỏe của cây.

III. Phương pháp nâng cao năng suất rừng trồng Camellia sasanqua

Để nâng cao năng suất rừng trồng, cần áp dụng các phương pháp canh tác hiện đại và bền vững. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến kỹ thuật trồng cây sẽ giúp tăng cường sức đề kháng và năng suất của cây trồng.

3.1. Kỹ thuật trồng cây hiệu quả

Áp dụng các kỹ thuật trồng cây như trồng theo hàng, sử dụng giống cây chất lượng cao và chăm sóc đúng cách sẽ giúp tăng năng suất. Việc này cần được thực hiện đồng bộ và liên tục để đạt hiệu quả cao nhất.

3.2. Quản lý dinh dưỡng cho cây trồng

Cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho cây trồng là yếu tố quan trọng để nâng cao năng suất. Sử dụng phân bón hữu cơ và vô cơ hợp lý sẽ giúp cây phát triển khỏe mạnh và cho năng suất cao.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về Camellia sasanqua

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng các phương pháp canh tác hiện đại có thể nâng cao đáng kể năng suất rừng trồng Camellia sasanqua. Các mô hình trồng thử nghiệm đã cho thấy kết quả khả quan trong việc cải thiện năng suất và chất lượng sản phẩm.

4.1. Mô hình trồng thử nghiệm thành công

Các mô hình trồng thử nghiệm tại một số tỉnh miền Bắc đã cho thấy năng suất tăng từ 20-30% so với phương pháp truyền thống. Điều này chứng tỏ rằng việc áp dụng công nghệ mới là cần thiết.

4.2. Kết quả từ nghiên cứu khoa học

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các biện pháp bảo vệ thực vật và quản lý dinh dưỡng hợp lý đã giúp tăng cường sức đề kháng cho cây, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

V. Kết luận và tương lai của Camellia sasanqua ở miền Bắc Việt Nam

Tương lai của Camellia sasanqua ở miền Bắc Việt Nam rất hứa hẹn nếu có những chính sách và biện pháp phát triển hợp lý. Việc nâng cao năng suất rừng trồng không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường.

5.1. Chính sách phát triển bền vững

Cần có những chính sách hỗ trợ cho người dân trong việc phát triển rừng trồng Camellia sasanqua. Điều này sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, đồng thời bảo vệ môi trường.

5.2. Tương lai của ngành trồng Camellia sasanqua

Với sự phát triển của công nghệ và kỹ thuật canh tác, ngành trồng Camellia sasanqua có thể phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Điều này sẽ tạo ra nhiều cơ hội cho người dân và góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé Gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé N«ng nghiÖp vµ PTNT Tr­êng §¹i Häc L©m nghiÖp --------------------- Hoµng ThÞ Thanh Nghiªn cøu Bæ sung mét sè c¬ së khoa häc nh»m n©ng cao n¨ng suÊt vµ hiÖu qu¶ rõng trång së (Camellia sasanqua thunb) ë c¸c tØnh miÒn B¾c ViÖt Nam LuËn V¨n Th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp Ng­êi h­íng dÉn: TS. NguyÔn Huy S¬n Hµ T©y - 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -1- §Æt vÊn ®Ò S¶n xuÊt l©m nghiÖp lµ mét ngµnh kinh tÕ ®Æc thï vµ ph¸t triÓn rõng bÒn v÷ng lµ vÊn ®Ò lu«n ®­îc chó ý ®Æt lªn hµng ®Çu. Thùc tr¹ng rõng vµ tµi nguyªn rõng cña n­íc ta cho ®Õn nh÷ng n¨m cuèi cña thÕ kû 20 bÞ suy gi¶m nghiªm träng c¶ vÒ diÖn tÝch vµ chÊt l­îng. Nguyªn nh©n chñ yÕu lµ do sù can thiÖp v« ý thøc cña con ng­êi, chÆt ph¸ bõa b·i, ®èt n­¬ng lµm rÉy, vµ nh÷ng nh÷ng t¸c ®éng sai lÇm kh¸c trong c¸c biÖn ph¸p kü thuËt l©m sinh, kÓ c¶ c¸c chÝnh s¸ch kinh tÕ x· héi.

§øng tr­íc t×nh h×nh ®ã ngµnh L©m nghiÖp ®· ®­a ra nh÷ng gi¶i ph¸p kÞp thêi nh»m b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn rõng bÒn v÷ng. Mét trong nh÷ng gi¶i ph¸p ®ã lµ nghiªn cøu sö dông nh÷ng loµi c©y ®a t¸c dông, võa ®¸p øng nhu cÇu sö dông ®a d¹ng cña con ng­êi võa ph¸t huy vai trß b¶o vÖ m«i tr­êng sinh th¸i cña rõng. C©y Së (Camellia sasanqua Thunb), thuéc chi Camellia, hä chÌ (Theaceae), lµ loµi c©y nguyªn s¶n cña vïng nhiÖt ®íi vµ ¸ nhiÖt ®íi nh­ ViÖt Nam, Ên §é, Trung Quèc, NhËt B¶n,. Së lµ loµi c©y ®a t¸c dông: h¹t Së ®­îc dïng ®Ó Ðp dÇu, mét lo¹i dÇu thùc vËt cã gi¸ trÞ cao, cã thµnh phÇn axit bÐo t­¬ng ®­¬ng víi dÇu ¤ liu; b· Së (cßn gäi lµ kh« Së) vµ vá qu¶ cã thÓ chiÕt dÇu th« ®Ó s¶n xuÊt xµ phßng hoÆc t¸ch bá ®éc tè lµm thøc ¨n giµu ®¹m cho gia sóc.

Ngoµi ra, kh« Së cßn ®­îc dïng lµm thuèc trõ s©u, khö trïng rÊt tèt cho c¸c ao, hå nu«i trång thuû s¶n hay ®em nghiÒn nhá cã thÓ dïng lµm ph©n bãn, … H¬n n÷a, Së lµ loµi c©y sèng l©u n¨m víi hÖ rÔ vµ t¸n l¸ ph¸t triÓn, cã biªn ®é sinh th¸i réng nªn ph¸t huy rÊt tèt vai trß phßng hé. ë n­íc ta, Së ®­îc chó träng ®­a vµo g©y trång réng r·i tõ nh÷ng n¨m 1968 - 1970 ë nhiÒu vïng khÝ hËu, ®Êt ®ai kh¸c nhau tõ c¸c tØnh biªn giíi phÝa B¾c gi¸p víi Trung Quèc tíi VÜnh Linh (Qu¶ng TrÞ), tËp trung chñ yÕu ë c¸c tØnh: L¹ng S¬n, Qu¶ng Ninh, Yªn B¸i, Hµ Giang, Phó Thä, NghÖ An, … §Þa LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -2- ph­¬ng cã phong trµo trång Së nhiÒu nhÊt tr­íc ®©y lµ L¹ng S¬n lªn tíi hµng chôc ngh×n ha. Tuy nhiªn, viÖc trång Së chñ yÕu lµ theo kinh nghiÖm truyÒn thèng mµ ch­a cã h­íng dÉn kü thuËt ®Çy ®ñ, n¨ng suÊt Së b×nh qu©n chØ ®¹t ®­îc 1,6 - 2,0 tÊn qu¶ t­¬i/ha/n¨m. V× thÕ, loµi c©y nµy ch­a ph¸t huy ®­îc vai trß tÝch cùc trong ph¸t triÓn kinh tÕ cho c¸c hé trång rõng.

Ngoµi ra, viÖc ph¸t triÓn loµi c©y nµy ch­a ®­îc quan t©m ®óng møc, thÞ tr­êng tiªu thô kh«ng æn ®Þnh, ®Çu ra s¶n phÈm gÆp nhiÒu khã kh¨n. ChÝnh v× vËy, hiÖn t¹i rÊt Ýt ng­êi quan t©m ®Õn viÖc ph¸t triÓn loµi c©y nµy, diÖn tÝch trång Së ë c¸c tØnh miÒn B¾c n­íc ta nh×n chung ®· vµ ®ang gi¶m ®i ®¸ng kÓ. Cã thÓ nãi, c«ng t¸c trång vµ ph¸t triÓn loµi c©y nµy ®ang trªn ®µ suy tho¸i vµ thËm chÝ thÊt b¹i nÕu kh«ng cã gi¶i ph¸p ph¸t triÓn phï hîp. XuÊt ph¸t tõ thùc tiÔn nªu trªn, ®Ó gãp phÇn thóc ®Èy c«ng t¸c trång rõng Së, t¸c gi¶ tiÕn hµnh thùc hiÖn ®Ò tµi “Nghiªn cøu bæ sung mét sè c¬ së khoa häc nh»m n©ng cao n¨ng suÊt vµ hiÖu qu¶ rõng trång Së (Camellia sasanqua Thunb) ë c¸c tØnh miÒn B¾c - ViÖt Nam”.

LuËn v¨n nµy lµ mét trong nh÷ng néi dung cña ®Ò tµi träng ®iÓm cÊp Bé giai ®o¹n 2006 - 2010 do Ths. NguyÔn Quang Kh¶i lµm chñ nhiÖm vµ t¸c gi¶ lµ céng t¸c viªn. §­îc sù ®ång ý cña chñ nhiÖm ®Ò tµi, t¸c gi¶ ®· kÕ thõa c¸c m« h×nh thÝ nghiÖm còng nh­ kÕt qu¶ ®iÒu tra ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng rõng trång Së ë c¸c tØnh miÒn B¾c n­íc ta lµm c¬ së hoµn thiÖn b¶n luËn v¨n nµy. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -3- Ch­¬ng 1.

Tæng quan vÊn ®Ò nghiªn cøu ë ViÖt Nam còng nh­ trªn thÕ giíi, viÖc nghiªn cøu vÒ ®Æc ®iÓm còng nh­ kü thuËt g©y trång, chÕ biÕn s¶n phÈm tõ Së ®· ®­îc nhiÒu nhµ khoa häc quan t©m nghiªn cøu tõ rÊt sím. Cã thÓ ®iÓm qua mét sè c«ng tr×nh nghiªn cøu ®iÓn h×nh ë trong vµ ngoµi n­íc nh­ sau: 1. Trªn thÕ giíi 1. Ph©n lo¹i vµ ®Æc ®iÓm h×nh th¸i 1.

Ph©n lo¹i Së lµ tªn gäi chung cña c¸c loµi cã hµm l­îng dÇu trong nh©n t­¬ng ®èi cao thuéc chi Camellia, hä Theacea (M· CÈm L©m, 2005) [46]. Theo Marjan Kluepfel vµ Bop Polomski (1998) [34], chi Camellia cã kho¶ng 220 loµi vµ h¬n 2300 gièng ®· ®­îc ®Þnh danh. Trªn thÕ giíi cã kho¶ng 33 loµi trong chi Camellia cung cÊp dÇu ¨n cã gi¸ trÞ. §ång thêi, c¸c dßng v« tÝnh cña Së nh­ Du trµ (C.

oleifera) vµ Trµ mai (C. sasanqua) cã rÊt nhiÒu, theo thèng kª cña Chang Hung Ta vµ Bruce Bartholomew (1981) [24] th× cã tíi 503 dßng. Nh­ vËy, c¸c nghiªn cøu trªn cho thÊy chi Camellia rÊt lín vµ Së lµ tªn chung gåm nhiÒu loµi vµ dßng kh¸c nhau, viÖc ph©n lo¹i C. sasanqua gÆp rÊt nhiÒu khã kh¨n, ®· thu hót nhiÒu nhµ khoa häc quan t©m nghiªn cøu.

sasanqua lÇn ®Çu tiªn ®­îc Kaempfer (1712) sö dông khi nghiªn cøu vÒ mét loµi cã dÇu thuéc chi Camellia (DÉn theo §Æng Th¸i D­¬ng, 2001) [5]. Tuy nhiªn, trong nghiªn cøu t¸c gi¶ ®· kh«ng m« t¶ vÒ h×nh th¸i loµi c©y nµy, nªn c«ng tr×nh nµy ch­a thùc sù cã ý nghÜa thùc tiÔn. sasanqua nh­ng c¸c m« t¶ l¹i gièng víi ®Æc ®iÓm cña hai loµi C. Còng trong mét nghiªn cøu kh¸c, Thunberg (1784) ®· gi¸m ®Þnh vµ m« t¶ loµi nµy nh­ng ®Æc ®iÓm h×nh th¸i ch­a ®­îc m« t¶ chi tiÕt (DÉn theo NguyÔn Quang Kh¶i, 2004) [12].

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -4- Hakoda (1987) [31] cho r»ng C. sasanqua Thunb thùc chÊt lµ tªn gäi kh¸c cña Thea sasanqua vµ c¶ hai cã thÓ gäi theo tªn chung lµ sasanqua Camellia. Theo Samartin (1992) [35], loµi ®­îc gäi lµ C. sasanqua oil (®­îc gäi phæ biÕn trªn thÕ giíi) ®Òu lµ mét vµ cã tªn chÝnh x¸c lµ C.

Nh­ vËy, c©y Së (C. sasanqua Thunb) ®­îc rÊt nhiÒu nhµ khoa häc quan t©m nghiªn cøu tõ rÊt sím. HÇu hÕt c¸c t¸c gi¶ ®Òu thèng nhÊt r»ng C. sasanqua Thunb lµ loµi thuéc chi Camellia víi ®Æc ®iÓm ®Æc tr­ng nhÊt lµ cã dÇu trong nh©n, loµi nµy cã nhiÒu ®Æc ®iÓm gièng víi c¸c loµi C.

japonica nªn viÖc ph©n lo¹i th­êng hay nhÇm lÉn. H×nh th¸i §Æc ®iÓm h×nh th¸i cña loµi Së ®· ®­îc rÊt nhiÒu nhµ khoa häc trªn thÕ giíi quan t©m nghiªn cøu nh­: Hakoda, N (1987) [28], Hakoda, N. C¸c t¸c gi¶ ®· chØ ra r»ng: C. sasanqua Thunb lµ loµi c©y bôi lín hoÆc c©y gç nhá th­êng xanh, cao kho¶ng 12 feet (3,7m); ®­êng kÝnh t¸n réng tõ 3-4m; l¸ h×nh elip hoÆc oval dµi, mµu xanh ®en, bãng, réng kho¶ng tõ 3-5cm, l¸ non cã l«ng ë phiÕn l¸, l¸ giµ cã l«ng ë g©n l¸, mÐp l¸ h×nh r¨ng c­a cïn; hoa mµu tr¾ng, ®­êng kÝnh tõ 5,1-7,5cm.

M« t¶ c©y Së ®­îc trång t¹i Trung Quèc cña T­ëng V¹n Ph­¬ng (1959) [45]: c©y Së cao kho¶ng 5m, h×nh d¸ng gièng c©y chÌ l¸, nh­ng l¸ nhá h¬n vµ xuÊt hiÖn nhiÒu l«ng t¬ nhá; hoa mµu ®á nh¹t, ®á thÉm hoÆc mµu tr¾ng; qu¶ chøa tõ 1-4 h¹t, vá qu¶ máng, gi÷a c¸c h¹t cã mµng ng¨n c¸ch, h¹t lín, h×nh d¸ng h¹t kh«ng theo quy luËt nhÊt ®Þnh, h¹t cã mµng n©u bªn trong mµu vµng nh¹t. Theo Chang Hung Ta vµ Bruce Bartholomew (1981) [21], C. sasanqua Thunb cã hai d¹ng. D¹ng thø nhÊt l¸ nhá, dµi tõ 3-5,5cm; hoa nhá ®­êng kÝnh tõ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -5- 4-6cm; vßi nhuþ xÎ 3; ®­êng kÝnh qu¶ tõ 2-3cm.

D¹ng thø hai l¸ dµi tõ 3-7cm, réng tõ 2-3cm; ®­êng kÝnh qu¶ tõ 2-3cm. C¸c nghiªn cøu t¹i Anh, NhËt B¶n, Hµn Quèc cña c¸c t¸c gi¶ Chang Hung Ta & Bruce Bartholomew (1981) [24]; Edward F. (1988) [33] ®· chØ ra quan hÖ gÇn gòi gi÷a C. oleifera dÉn ®Õn nh÷ng ®Æc ®iÓm h×nh th¸i rÊt gièng nhau gi÷a chóng, chØ kh¸c nhau lµ C.

sasanqua cã phiÕn l¸ nhá vµ máng h¬n, vßi nhuþ ng¾n h¬n. Bªn c¹nh ®ã, hai loµi nµy cã ph©n bè ®Þa lý vµ ph©n vïng sinh th¸i gièng nhau. Khi so s¸nh gi÷a C. japonica, Endo-M & Iwasa-S (1990) [26] vµ Tanaka-T (1988) [41] còng cho thÊy chóng cã nhiÒu ®Æc ®iÓm h×nh th¸i rÊt gièng nhau, ®iÓm kh¸c biÖt lµ C.

sasanqua cã l¸ nhá vµ máng h¬n l¸ cña C. §Æc ®iÓm nµy dÉn tíi nhiÒu tr­êng hîp nhÇm lÉn hai loµi c©y nµy trong thùc tiÔn. §iÓm qua c¸c nghiªn cøu vÒ h×nh th¸i cña c¸c t¸c gi¶ trªn thÕ giíi cho thÊy, ®Æc ®iÓm h×nh th¸i vµ ph©n lo¹i loµi Së C. sasanqua Thunb ®· ®­îc quan t©m nghiªn cøu t­¬ng ®èi chi tiÕt.

C¸c nghiªn cøu trªn ®· chØ ra r»ng loµi Së C. sasanqua Thunb thuéc chi Camellia, hä Theacea lµ loµi c©y gç nhá th­êng xanh, ®­êng kÝnh t¸n réng tõ 3-4m, l¸ h×nh elÝp hoÆc ovan dµi, …C. sasanqua Thunb cã h×nh th¸i rÊt gièng víi C. japoneca, chØ kh¸c lµ c¸c bé phËn cña C.

sasanqua Thunb th­êng nhá h¬n. sasanqua Thunb ®­îc m« t¶ trªn ®©y chÝnh lµ ®èi t­îng nghiªn cøu cña ®Ò tµi. §Æc ®iÓm ph©n bè vµ sinh th¸i häc 1. §Æc ®iÓm ph©n bè Nghiªn cøu ®Çu tiªn vÒ ph©n bè cña loµi Së C.

sasanqua Thunb ®­îc Paul - H. Mensier (1957) [42] c«ng bè trong “ Tõ ®iÓn nh÷ng loµi c©y cã LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -6- dÇu”, theo tµi liÖu nµy Së lµ loµi nguyªn s¶n ë vïng nhiÖt ®íi (§«ng - Nam ¸) vµ vïng ¸ nhiÖt ®íi (NhËt B¶n). Còng ®ång nhÊt quan ®iÓm víi Paul, Chang Hung Ta (1981) [24] kh¼ng ®Þnh chi Camellia ph©n bè ë c¸c n­íc nh­: Trung Quèc, NhËt B¶n, §µi Loan, Myama, Lµo, ViÖt Nam, Ên §é, Th¸i Lan, Hµn Quèc, Nepal, Campuchia, Indonesia vµ Philipin. Theo T­ëng V¹n Ph­¬ng (1959) [45], Së th­êng mäc tù nhiªn ë Trung Quèc, NhËt B¶n vµ Ên §é, ®­îc trång nhiÒu ë vïng rõng nói hoÆc trong v­ên nhµ n¬i cã khÝ hËu Êm ¸p.

Mét c«ng tr×nh kh¸c cña Hakodo (1990) [28] l¹i cho r»ng Së cã nguån gèc tõ vïng T©y - Nam NhËt B¶n.