BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM LÊ NGUYÊN HỒNG HẠNH LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2005 1 MÔÛ ÑAÀU 1. Tính caáp thieát cuûa ñeà taøi Ngaøy nay, du lòch ñöôïc xem laø moät “ngaønh coâng nghieäp khoâng khoùi” vaø laø moät trong nhöõng ngaønh dòch vuï quan troïng, ñem laïi hieäu quaû cao ñoái vôùi söï phaùt trieån kinh teá-xaõ hoäi. Vôùi caûnh quan vaø heä sinh thaùi ñieån hình cuûa khu vöïc nhieät ñôùi- aåm; vôùi beà daøy lòch söû haøng ngaøn naêm döïng nöôùc vaø giöõ nöôùc; vôùi neàn vaên hoùa ña daïng cuûa 54 daân toäc anh em… Vieät Nam raát coù tieàm naêng ñeå phaùt trieån du lòch.
Ñaïi hoäi IX cuaû Ñaûng ñaõ xaùc ñònh: “phaùt trieån du lòch thöïc söï trôû thaønh ngaønh kinh teá muõi nhoïn…” vaø coi “phaùt trieån du lòch laø moät höôùng chieán löôïc quan troïng trong ñöôøng loái phaùt trieån kinh teá – xaõ hoäi nhaèm goùp phaàn thöïc hieän coâng nghieäp hoùa, hieän ñaïi hoùa ñaát nöôùc”. Coâng ty Dòch vuï Du lòch Beán Thaønh ra ñôøi vaøo thôøi ñieåm maø caû nöôùc ñang thöïc hieän chuû tröông ñoåi môùi vaø môû cöûa cuûa Ñaûng vaø Nhaø nöôùc, ñaây laø naêm maø ngaønh du lòch Vieät Nam môû moät ñôït toång dieãn taäp cho kyû nguyeân phaùt trieån du lòch trong caû nöôùc vaø cuõng laø naêm maø du khaùch ñeán Vieät Nam du lòch vaø tìm cô hoäi ñaàu tö, kinh doanh. Traûi qua 15 naêm hoaït ñoäng, Coâng ty Dòch vuï Du Lòch Beán Thaønh ñaõ khoâng ngöøng phaùt trieån vaø tröôûng thaønh, ñaït ñöôïc nhöõng keát quaû vaø thaønh tích nhaát ñònh trong hoaït ñoäng SXKD, nhieàu naêm lieàn ñöôïc trao taëng danh hieäu “Coâng ty löõ haønh haøng ñaàu Vieät Nam”. Tuy nhieân, ngaønh Du lòch Vieät Nam noùi chung vaø Coâng ty Dòch vuï Du lòch Beán Thaønh noùi rieâng coøn non treû, thieáu nhieàu kinh nghieäm vaø chuyeân moân veà hoaït ñoäng kinh doanh cuûa mình trong moâi tröôøng caïnh tranh ñaëc bieät laø trong vieäc tìm kieám, môû roäng vaø phaùt trieån thò tröôøng, moät lónh vöïc maø nhieàu coâng ty du lòch trong khu vöïc vaø caùc nöôùc phöông Taây thöïc hieän raát thuaàn thuïc.
Vieät Nam laïi ñang taêng toác quaù trình hoäi nhaäp kinh teá quoác teá, ñoù laø moät xu theá khaùch quan, taïo nhieàu ñieàu kieän thuaän lôïi cho kinh doanh du lòch, song beân caïnh ñoù coâng ty phaûi chòu aùp löïc cuûa söï caïnh tranh moãi ngaøy moät gay gaét. Ñeå coù theå toàn taïi vaø phaùt trieån, coâng ty phaûi coù nhöõng chính saùch kinh doanh ñuùng ñaén nhaèm taêng cöôøng khaû naêng caïnh tranh trong moâi tröôøng kinh doanh quoác teá. Chính vì vaäy, ñeà taøi “Naâng cao naêng löïc caïnh tranh nhaèm môû roäng thò tröôøng du lòch cho Coâng ty Dòch vuï Du lòch Beán Thaønh ñeán naêm 2010” coù yù nghóa caáp thieát vôùi mong muoán goùp phaàn cuøng coâng ty naâng cao söùc caïnh tranh ñeå hoäi nhaäp thaønh coâng vôùi kinh teá khu vöïc vaø theá giôùi. Muïc ñích nghieân cöùu Treân cô sôû vaän duïng caùc cô sôû lyù luaän veà caïnh tranh vaø naâng cao naêng löïc caïnh tranh trong hoaït ñoäng du lòch, phaân tích vaø ñaùnh giaù naêng löïc caïnh tranh cuûa 2 Coâng ty Dòch vuï Du lòch Beán Thaønh, luaän vaên nhaèm muïc ñích ñeà xuaát moät soá giaûi phaùp naâng cao naêng löïc caïnh tranh nhaèm môû roäng thò tröôøng du lòch cho Coâng ty Dòch vuï Du lòch Beán Thaønh ñeán naêm 2010.
Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu Coâng ty Dòch vuï Du lòch Beán Thaønh hoaït ñoäng trong nhieàu lónh vöïc: dòch vuï du lòch, thöông maïi XNK, ñaàu tö, dòch vuï vieäc laøm vaø xuaát khaåu lao ñoäng… Trong ñoù, dòch vuï du lòch laø lónh vöïc kinh doanh chính, ñöôïc xaùc ñònh laø muõi nhoïn chieán löôïc cuûa coâng ty, caùc lónh vöïc khaùc laø nhaèm ñeå hoå trôï, phuïc vuï cho lónh vöïc naøy. Trong phaïm vi nghieân cöùu cuûa luaän vaên, ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu chæ ñoái vôùi hoaït ñoäng du lòch löõ haønh. Thôøi gian ñeà xuaát giaûi phaùp töø 2005 ñeán 2010. Thôøi gian nghieân cöùu chuû yeáu töø naêm 2000 ñeán 2004.
Phöông phaùp nghieân cöùu Luaän vaên söû duïng caùc phöông phaùp phaân tích vaø toång hôïp, phöông phaùp thoáng keâ, so saùnh, phöông phaùp khaûo saùt thöïc teá… ñeå ñaùnh giaù naêng löïc caïnh tranh cuûa Coâng ty Dòch vuï Du lòch Beán Thaønh, ñoàng thôøi döïa treân nhöõng kinh nghieäm cuûa moät soá coâng ty du lòch nöôùc ngoaøi vaø vaän duïng nhöõng cô sôû khoa hoïc veà naâng cao naêng löïc caïnh tranh ñeå ñöa ra caùc giaûi phaùp phuø hôïp. YÙ nghóa thöïc tieãn cuûa ñeà taøi Ñeà taøi laøm caên cöù vaø taøi lieäu tham khaûo ñeå Coâng ty Dòch vuï Du lòch Beán Thaønh coù theå vaän duïng trong quaù trình hoaït ñoäng cuûa mình. Keát caáu cuûa luaän vaên Ngoaøi phaàn môû ñaàu, keát luaän, phuï luïc, taøi lieäu tham khaûo, noäi dung luaän vaên goàm 3 chöông: Chöông 1: Toång quan veà caïnh tranh vaø naêng löïc caïnh tranh trong hoaït ñoäng du lòch. Chöông 2: Thöïc traïng naêng löïc caïnh tranh cuûa Coâng ty Dòch vuï Du lòch Beán Thaønh.
Chöông 3: Moät soá giaûi phaùp naâng cao naêng löïc caïnh tranh nhaèm môû roäng thò tröôøng du lòch cho Coâng ty Dòch vuï Du lòch Beán Thaønh ñeán naêm 2010. 3 CHÖÔNG 1: TOÅNG QUAN VEÀ CAÏNH TRANH VAØ NAÊNG LÖÏC CAÏNH TRANH TRONG HOAÏT ÑOÄNG DU LÒCH 1.1 LYÙ LUAÄN VEÀ CAÏNH TRANH VAØ NAÊNG LÖÏC CAÏNH TRANH TRONG NEÀN KINH TEÁ THÒ TRÖÔØNG 1. Khaùi nieäm vaø baûn chaát cuûa caïnh tranh trong neàn kinh teá thò tröôøng Caïnh tranh laø moät khaùi nieäm roäng, khoâng nhöõng toàn taïi trong lónh vöïc kinh teá maø coøn toàn taïi trong lónh vöïc xaõ hoäi. Trong kinh teá thò tröôøng, caïnh tranh ñöôïc hieåu laø söï coá gaéng giaønh laáy phaàn hôn, phaàn thaéng veà mình, laø söï ñaáu tranh giöõa caùc quoác gia, caùc doanh nghieäp, caùc saûn phaåm.
Caïnh tranh moät maët thuùc ñaåy khoa hoïc kyõ thuaät phaùt trieån, naâng cao trình ñoä cuûa caùc löïc löôïng saûn xuaát, goùp phaàn tích cöïc cho caùc coâng ty ñaït ñöôïc muïc ñích kinh doanh cuûa mình; maët khaùc, caïnh tranh cuõng mang tính chaát ñaøo thaûi, thò tröôøng chæ chaáp nhaän nhöõng coâng ty hoaït ñoäng phuø hôïp vôùi quy luaät cuûa noù. Baûn chaát cuûa caïnh tranh treân thò tröôøng khoâng phaûi laø dieät tröø ñoái thuû cuûa mình maø chính laø phaûi mang laïi cho khaùch haøng nhöõng giaù trò cao hôn hoaëc môùi laï hôn ñeå khaùch haøng löïa choïn mình chöù khoâng phaûi laø löïa choïn ñoái thuû caïnh tranh cuûa mình. Quaù trình caïnh tranh laø moät quaù trình tieáp dieãn khoâng ngöøng ñeå doanh nghieäp phuïc vuï khaùch haøng ngaøy caøng toát hôn. Ñieàu ñoù coù nghóa laø khoâng coù giaù trò naøo coù theå giöõ nguyeân traïng thaùi ñeå tröôøng toàn vónh vieãn maø moãi ngaøy phaûi coù theâm moät môùi laï.
Noùi caùch khaùc, trong cuoäc tranh taøi ñeå phuïc vuï khaùch haøng moãi ngaøy moät toát hôn, doanh nghieäp naøo haøi loøng vôùi vò theá ñang coù treân thöông tröôøng seõ rôi vaøo tình traïng tuït haäu vaø seõ bò ñaøo thaûi. Naêng löïc caïnh tranh vaø lôïi theá caïnh tranh 1.1 Naêng löïc caïnh tranh Naêng löïc caïnh tranh laø moät thuaät ngöõ ñöôïc söû duïng raát roäng raõi ôû nhieàu caáp ñoä khaùc nhau. Tuy nhieân, cho ñeán nay vaãn chöa coù moät khaùi nieäm cuõng nhö moät thöôùc ño thoáng nhaát veà naêng löïc caïnh tranh. Naêng löïc caïnh tranh ñöôïc ñaùnh giaù theo nhieàu quan ñieåm khaùc nhau.
Theo quan ñieåm coå ñieån döïa treân lyù thuyeát thöông maïi truyeàn thoáng thì naêng löïc caïnh tranh cuûa moät ngaønh hay moät coâng ty ñöôïc xem xeùt qua lôïi theá so saùnh veà chi phí vaø naêng suaát. Toå chöùc naøo ñaït ñöôïc chi phí thaáp, naêng suaát cao seõ giaønh ñöôïc thaéng lôïi trong caïnh tranh, chieám lónh ñöôïc thò tröôøng, thu ñöôïc nhieàu lôïi nhuaän vaø do ñoù nhöõng bieän phaùp naâng cao naêng löïc caïnh tranh thöôøng taäp trung vaøo troïng taâm haï thaáp chi phí, naâng cao naêng suaát. Theo quan ñieåm “Quaûn trò chieán löôïc” cuûa Michael Porter thì naêng löïc caïnh tranh cuûa coâng ty phuï thuoäc vaøo khaû naêng khai thaùc caùc naêng löïc ñoäc ñaùo cuûa mình 4 ñeå taïo saûn phaåm coù giaù trò thaáp vaø söïï dò bieät cuûa saûn phaåm, töùc bao goàm caû caùc yeáu toá voâ hình. Moãi coâng ty ñeàu phaûi xaây döïng chieán löôïc caïnh tranh lieân quan tôùi vieäc xaùc ñònh vò trí cuûa coâng ty ñeå phaùt huy caùc naêng löïc tröôùc caùc löïc löôïng caïnh tranh nhö: ñoái thuû tieàm naêng, ñoái thuû hieän taïi, saûn phaåm thay theá, khaùch haøng vaø nhaø cung caáp.
Töø caùc quan ñieåm treân coù theå hieåu naêng löïc caïnh tranh cuûa doanh nghieäp theå hieän thöïc löïc vaø lôïi theá cuûa doanh nghieäp so vôùi caùc ñoái thuû khaùc trong vieäc thoûa maõn toát nhaát caùc ñoøi hoûi cuûa khaùch haøng ñeå thu lôïi ích ngaøy caøng cao cho doanh nghieäp trong moâi tröôøng caïnh tranh trong nöôùc vaø ngoaøi nöôùc.2 Lôïi theá caïnh tranh Muoán naâng cao naêng löïc caïnh tranh thì tröôùc tieân doanh nghieäp caàn xaùc ñònh lôïi theá caïnh tranh cuûa mình so vôùi ñoái thuû laøm cô sôû thöïc thi caùc giaûi phaùp chieán löôïc phaùt huy lôïi theá caïnh tranh vaø khai thaùc noäi löïc. Lôïi theá caïnh tranh cuûa moät doanh nghieäp laø nhöõng gì laøm cho doanh nghieäp noåi baät hay khaùc bieät so vôùi caùc ñoái thuû caïnh tranh. Ñoù chính laø nhöõng theá maïnh maø doanh nghieäp coù ñöôïc trong khi ñoái thuû caïnh tranh khoâng coùù hoaëc doanh nghieäp khai thaùc toát hôn, laøm toát hôn so vôùi ñoái thuû caïnh tranh. Vieäc duy trì vaø taïo döïng lôïi theá caïnh tranh so vôùi ñoái thuû seõ quyeát ñònh raát lôùn ñeán söï thaønh coâng cuûa moät toå chöùc.
Ngöôøi ta ñöa ra 6 lónh vöïc cô baûn taïo neân söï vöôït troäi hay öu theá caïnh tranh cuûa moät doanh nghieäp. Söï vöôït troäi naøy theå hieän ñoái vôùi chính baûn thaân doanh nghieäp vaø caû so vôùi caùc ñoái thuû caïnh tranh, ñoù laø: chaát löôïng saûn phaåm, chaát löôïng thôøi gian, chaát löôïng khoâng gian, chaát löôïng dòch vuï, chaát löôïng thöông hieäu vaø chaát löôïng giaù caû. Theo quan ñieåm truyeàn thoáng coå ñieån, lôïi theá caïnh tranh thöôøng ñöôïc nhaán maïnh ôû caùc nhaân toá saûn xuaát nhö : ñaát ñai, voán vaø lao ñoäng – nhöõng yeáu toá thuoäc taøi saûn höõu hình vaø hoï coi ñoù laø nhöõng nhaân toá quan troïng ñeå taïo ra nhöõng lôïi theá caïnh tranh. Theo Michael Porter thì chi phí vaø söï saün coù cuûa caùc yeáu toá saûn xuaát chæ laø moät trong nhieàu nguoàn löïc taïi choã quyeát ñònh lôïi theá caïnh tranh, khoâng phaûi laø nhöõng yeáu toá quan troïng neáu xeùt treân phaïm vi töông ñoái so vôùi caùc yeáu toá khaùc.