Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Của Công Ty Cổ Phần Phát Hành Sách Hà Tĩnh Trên Thị Trường Nội Địa

Chuyên ngành kinh tế và quản lý công giúp nâng cao năng lực cạnh tranh cho công ty cổ phần phát hành sách Hà Tĩnh trên thị trường nội địa.

• Tác giả: Lê Thị Ngọc Diệp
• Người hướng dẫn: PGS.TS Ngô Phúc Hạnh
• Trường học: Học viện Chính sách và Phát triển
• Chuyên ngành: Kinh tế và quản lý công
• Đề tài: Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Của Công Ty Cổ Phần Phát Hành Sách Hà Tĩnh
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP
• 1.1. Nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
• 1.2. Năng lực cạnh tranh
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN PHÁT HÀNH SÁCH HÀ TĨNH TRÊN THỊ TRƯỜNG NỘI ĐỊA
• 2.1. Khái quát về Công ty Cổ phần Phát hành sách Hà Tĩnh
• 2.2. Thông tin và quá trình hình thành của Công ty
• 2.3. Đặc điểm về sản phẩm và thị trường
• 2.3.1. Đặc điềm về sản phẩm
• 2.3.2. Đặc điềm thị trường
• 2.4. Cơ cấu tổ chức của Công ty Phát hành sách Hà Tĩnh
• 2.5. Thực trạng Nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần Phát hành sách Hà Tĩnh trên thị trường nội địa
• 2.5.1. Năng lực cạnh tranh qua doanh thu
• 2.5.2. Năng lực cạnh tranh qua chi phí
• 2.5.3. Năng lực cạnh tranh qua lợi nhuận
• 2.5.4. Năng lực cạnh tranh qua thị phần
• 2.5.5. Năng lực cạnh tranh qua nguồn lực tài chính
• 2.5.6. Năng lực cạnh tranh về lao động
• 2.5.7. Năng lực cạnh tranh qua cơ sở vật chất kỹ thuật và công nghệ sản xuất
• 2.5.8. Năng lực cạnh tranh qua uy tín và thương hiệu
• 2.5.9. Năng lực cạnh tranh qua giá cả
• 2.6. Đánh giá chung về Nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần Phát hành sách Hà Tĩnh trên thị trường nội địa
• 2.6.1. Những thành công
• 2.6.2. Những hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CÔNG TY CỔ PHẦN PHÁT HÀNH SÁCH HÀ TĨNH TRÊN THỊ TRƯỜNG NỘI ĐỊA
• 3.1. Mục tiêu và phương hướng phát triển của Công ty Cổ phần Phát hành sách Hà Tĩnh đến năm 2025
• 3.1.1. Phương hướng phát triển của công ty trong thời gian tới
• 3.1.2. Định hướng, mục tiêu kinh doanh của công ty
• 3.2. Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần Phát hành sách Hà Tĩnh trên thị trường nội địa
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Năng Lực Cạnh Tranh Của Doanh Nghiệp

Trong nền kinh tế thị trường, cạnh tranh là yếu tố tất yếu để doanh nghiệp tồn tại và phát triển. Năng lực cạnh tranh không chỉ là sức mạnh nội tại mà còn là sự so sánh tương quan với các đối thủ. Do đó, việc đạt được vị thế cạnh tranh mạnh mẽ là yêu cầu sống còn. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải thay đổi từ tư duy đến hành động, gia tăng thế mạnh, hạn chế điểm yếu để nâng cao vị thế trên thị trường. Năng lực cạnh tranh được thể hiện trên thương trường, là tiêu chí phấn đấu của doanh nghiệp trong quá trình hội nhập và phát triển. Theo Các Mác, cạnh tranh tư bản chủ nghĩa là sự ganh đua giữa các nhà tư bản để giành lợi nhuận cao nhất.

1.1. Định Nghĩa Năng Lực Cạnh Tranh Theo Các Chuyên Gia

Có nhiều định nghĩa về năng lực cạnh tranh. Theo Từ điển thuật ngữ kinh tế học, đó là khả năng giành thị phần lớn hơn đối thủ. OECD định nghĩa là khả năng tạo việc làm và thu nhập cao hơn trong điều kiện cạnh tranh quốc tế bền vững. Michael Porter cho rằng đó là khả năng tạo dựng, duy trì và sáng tạo lợi thế cạnh tranh để tạo ra sản phẩm chất lượng và năng suất vượt trội. Năng suất lao động là thước đo quan trọng. Các định nghĩa này đều nhấn mạnh khả năng vượt trội so với đối thủ và tạo ra giá trị gia tăng.

1.2. Bản Chất Của Cạnh Tranh Trong Môi Trường Kinh Doanh

Bản chất của cạnh tranh là tìm kiếm lợi nhuận cao hơn mức trung bình. Quá trình cạnh tranh dẫn đến bình quân hóa lợi nhuận và có thể làm giảm giá cả. Mục đích cuối cùng là tối đa hóa lợi ích: lợi nhuận cho nhà sản xuất và lợi ích tiêu dùng cho khách hàng. Cạnh tranh là quy luật khách quan của nền sản xuất hàng hóa, là động lực thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh phát triển. Doanh nghiệp kém hiệu quả sẽ bị loại bỏ.

II. Tại Sao Cần Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Doanh Nghiệp

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, việc nâng cao năng lực cạnh tranh trở nên vô cùng quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Năng lực cạnh tranh giúp doanh nghiệp tạo ra lợi thế so sánh, thu hút khách hàng, mở rộng thị phần và tăng trưởng doanh thu. Đồng thời, nó còn giúp doanh nghiệp thích ứng với những thay đổi của thị trường, đối phó với các đối thủ cạnh tranh và duy trì vị thế dẫn đầu. Việc nâng cao năng lực cạnh tranh không chỉ là mục tiêu của riêng doanh nghiệp mà còn là yếu tố then chốt để nâng cao sức cạnh tranh của cả nền kinh tế.

2.1. Tầm Quan Trọng Của Lợi Thế Cạnh Tranh Bền Vững

Lợi thế cạnh tranh bền vững là yếu tố then chốt để doanh nghiệp duy trì vị thế trên thị trường. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải liên tục đổi mới, sáng tạo, nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ và xây dựng thương hiệu mạnh. Lợi thế cạnh tranh không chỉ giúp doanh nghiệp thu hút khách hàng mà còn tạo ra rào cản đối với các đối thủ cạnh tranh, giúp doanh nghiệp bảo vệ thị phần và lợi nhuận.

2.2. Ảnh Hưởng Của Thị Trường Sách Đến Năng Lực Cạnh Tranh

Thị trường sách có những đặc thù riêng, ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của các công ty phát hành sách. Các yếu tố như văn hóa đọc, chính sách hỗ trợ, sự phát triển của công nghệ và sự cạnh tranh từ các kênh phân phối trực tuyến đều tác động đến thị phần và hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Do đó, doanh nghiệp cần phải nắm bắt xu hướng thị trường, điều chỉnh chiến lược kinh doanh và đầu tư vào các yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh.

2.3. Vai Trò Của Chiến Lược Cạnh Tranh Trong Phát Triển Doanh Nghiệp

Chiến lược cạnh tranh đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng hoạt động kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Chiến lược cần phải phù hợp với đặc điểm của thị trường, năng lực của doanh nghiệp và mục tiêu kinh doanh. Các chiến lược phổ biến bao gồm: chiến lược chi phí thấp, chiến lược khác biệt hóa và chiến lược tập trung. Việc lựa chọn và triển khai chiến lược phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp tạo ra lợi thế cạnh tranh và đạt được thành công.

III. Các Yếu Tố Cấu Thành Năng Lực Cạnh Tranh Của Doanh Nghiệp

Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp được cấu thành từ nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm nguồn lực tài chính, nguồn nhân lực, cơ sở vật chất kỹ thuật, công nghệ sản xuất, uy tín thương hiệu, mạng lưới phân phối và khả năng quản lý. Các yếu tố này có mối quan hệ mật thiết với nhau và tác động lẫn nhau. Doanh nghiệp cần phải đầu tư và phát triển đồng bộ các yếu tố này để tạo ra sức mạnh tổng hợp và nâng cao năng lực cạnh tranh.

3.1. Tầm Quan Trọng Của Nguồn Lực Tài Chính Đối Với Doanh Nghiệp

Nguồn lực tài chính là yếu tố quan trọng hàng đầu để doanh nghiệp thực hiện các hoạt động kinh doanh, đầu tư vào công nghệ, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh. Doanh nghiệp cần phải có khả năng huy động vốn, quản lý dòng tiền hiệu quả và sử dụng vốn một cách hợp lý để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững. Tài chính doanh nghiệp vững mạnh là nền tảng cho mọi hoạt động kinh doanh.

3.2. Vai Trò Của Nguồn Nhân Lực Chất Lượng Cao Trong Doanh Nghiệp

Nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố then chốt để doanh nghiệp tạo ra sản phẩm, dịch vụ chất lượng và đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Doanh nghiệp cần phải đầu tư vào đào tạo, phát triển nhân lực, xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp và tạo động lực cho nhân viên để thu hút và giữ chân nhân tài. Đào tạo nhân lực là đầu tư cho tương lai.

3.3. Ảnh Hưởng Của Cơ Sở Vật Chất Kỹ Thuật Đến Năng Lực Cạnh Tranh

Cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại và công nghệ sản xuất tiên tiến giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, giảm chi phí và tạo ra sản phẩm chất lượng cao. Doanh nghiệp cần phải đầu tư vào cơ sở vật chất và công nghệ mới để duy trì lợi thế cạnh tranh và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Ứng dụng công nghệ thông tin là xu hướng tất yếu.

IV. Các Công Cụ Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Hiệu Quả Nhất

Doanh nghiệp có thể sử dụng nhiều công cụ khác nhau để nâng cao năng lực cạnh tranh, bao gồm cạnh tranh bằng giá cả, cạnh tranh bằng chất lượng sản phẩm, cạnh tranh bằng hệ thống kênh phân phối, cạnh tranh bằng thị phần và cạnh tranh bằng uy tín thương hiệu. Việc lựa chọn và sử dụng công cụ phù hợp phụ thuộc vào đặc điểm của thị trường, năng lực của doanh nghiệp và mục tiêu kinh doanh. Quan trọng nhất là phải tạo ra giá trị gia tăng cho khách hàng và xây dựng mối quan hệ bền vững.

4.1. Cạnh Tranh Bằng Giá Cả Ưu Điểm Và Hạn Chế Cần Lưu Ý

Cạnh tranh bằng giá cả là một công cụ phổ biến để thu hút khách hàng, nhưng nó cũng có những hạn chế nhất định. Doanh nghiệp cần phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi sử dụng công cụ này, đảm bảo rằng việc giảm giá không ảnh hưởng đến lợi nhuận và chất lượng sản phẩm. Chiến lược giá cần phải được xây dựng dựa trên phân tích chi phí và giá trị mà sản phẩm mang lại cho khách hàng.

4.2. Cạnh Tranh Bằng Chất Lượng Sản Phẩm Yếu Tố Quyết Định Thành Công

Cạnh tranh bằng chất lượng sản phẩm là một chiến lược bền vững để tạo ra lợi thế cạnh tranh. Doanh nghiệp cần phải liên tục cải tiến chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng và xây dựng uy tín thương hiệu. Tiêu chuẩn chất lượng cần phải được tuân thủ nghiêm ngặt trong suốt quá trình sản xuất và phân phối.

4.3. Xây Dựng Hệ Thống Kênh Phân Phối Rộng Khắp Và Hiệu Quả

Hệ thống kênh phân phối rộng khắp và hiệu quả giúp doanh nghiệp đưa sản phẩm đến tay khách hàng một cách nhanh chóng và thuận tiện. Doanh nghiệp cần phải xây dựng mạng lưới phân phối đa dạng, bao gồm các kênh truyền thống và kênh trực tuyến, để tiếp cận được nhiều đối tượng khách hàng khác nhau. Phân phối sách hiệu quả là yếu tố quan trọng trong ngành xuất bản.

V. Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Năng Lực Cạnh Tranh Doanh Nghiệp

Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp chịu ảnh hưởng bởi nhiều nhân tố khác nhau, bao gồm các nhân tố thuộc môi trường bên ngoài (môi trường vĩ mô và môi trường vi mô) và các nhân tố thuộc nội bộ doanh nghiệp. Các nhân tố này có thể tạo ra cơ hội hoặc thách thức đối với doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần phải phân tích kỹ lưỡng các nhân tố này để đưa ra quyết định kinh doanh phù hợp.

5.1. Ảnh Hưởng Của Môi Trường Vĩ Mô Đến Hoạt Động Doanh Nghiệp

Môi trường vĩ mô bao gồm các yếu tố như kinh tế, chính trị, pháp luật, xã hội, công nghệ và tự nhiên. Các yếu tố này có thể tác động đến chi phí sản xuất, nhu cầu thị trường, chính sách hỗ trợ và rủi ro kinh doanh. Doanh nghiệp cần phải theo dõi sát sao các thay đổi của môi trường vĩ mô để điều chỉnh chiến lược kinh doanh kịp thời.

5.2. Tác Động Của Môi Trường Vi Mô Môi Trường Ngành Đến Doanh Nghiệp

Môi trường vi mô (môi trường ngành) bao gồm các yếu tố như đối thủ cạnh tranh, khách hàng, nhà cung cấp và sản phẩm thay thế. Các yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến thị phần, lợi nhuận và khả năng tồn tại của doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần phải phân tích môi trường ngành để xác định lợi thế cạnh tranh và xây dựng chiến lược phù hợp.

5.3. Các Yếu Tố Nội Bộ Doanh Nghiệp Quyết Định Năng Lực Cạnh Tranh

Các yếu tố nội bộ doanh nghiệp bao gồm nguồn lực tài chính, nguồn nhân lực, cơ sở vật chất kỹ thuật, công nghệ sản xuất, uy tín thương hiệu và khả năng quản lý. Các yếu tố này quyết định khả năng tạo ra sản phẩm, dịch vụ chất lượng và đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Doanh nghiệp cần phải đầu tư và phát triển đồng bộ các yếu tố nội bộ để nâng cao năng lực cạnh tranh.

VI. Đánh Giá Hiệu Quả Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Như Thế Nào

Việc đánh giá hiệu quả nâng cao năng lực cạnh tranh là rất quan trọng để doanh nghiệp biết được liệu các nỗ lực của mình có mang lại kết quả hay không. Các chỉ tiêu đánh giá bao gồm thị phần, năng suất lao động, tình hình tài chính, cơ sở vật chất kỹ thuật, uy tín thương hiệu và sự hài lòng của khách hàng. Doanh nghiệp cần phải theo dõi và phân tích các chỉ tiêu này thường xuyên để có những điều chỉnh kịp thời.

6.1. Thị Phần Chỉ Số Quan Trọng Đánh Giá Năng Lực Cạnh Tranh

Thị phần là tỷ lệ phần trăm doanh số bán hàng của doanh nghiệp so với tổng doanh số bán hàng của toàn ngành. Thị phần cao cho thấy doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh mạnh và được khách hàng tin tưởng. Doanh nghiệp cần phải nỗ lực để duy trì và mở rộng thị phần.

6.2. Năng Suất Lao Động Thước Đo Hiệu Quả Hoạt Động Của Doanh Nghiệp

Năng suất lao động là sản lượng hàng hóa hoặc dịch vụ được tạo ra bởi một đơn vị lao động trong một đơn vị thời gian. Năng suất lao động cao cho thấy doanh nghiệp sử dụng nguồn lực hiệu quả và có năng lực cạnh tranh mạnh. Doanh nghiệp cần phải đầu tư vào đào tạo, công nghệ và quản lý để nâng cao năng suất lao động.

6.3. Uy Tín Doanh Nghiệp Yếu Tố Tạo Dựng Lòng Tin Khách Hàng

Uy tín doanh nghiệp là hình ảnh và danh tiếng của doanh nghiệp trong mắt khách hàng, đối tác và cộng đồng. Uy tín cao giúp doanh nghiệp thu hút khách hàng, tạo dựng mối quan hệ bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh. Doanh nghiệp cần phải xây dựng uy tín bằng cách cung cấp sản phẩm, dịch vụ chất lượng, thực hiện trách nhiệm xã hội và tuân thủ pháp luật.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần Phát hành sách Hà Tĩnh trên thị trường nội địa" do sinh viên Lê Thị Ngọc Diệp thực hiện thuộc chuyên ngành Kinh tế và quản lý công, Khoa Chính sách công, Học viện Chính sách và Phát triển dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Ngô Phúc Hạnh (năm 2023).

• Lý do chọn đề tài và bối cảnh thực tiễn: Sau giai đoạn chịu tác động tiêu cực từ đại dịch COVID-19, các doanh nghiệp phải thận trọng hơn trong việc xây dựng kế hoạch kinh doanh nhằm duy trì và củng cố năng lực cạnh tranh. Hoạt động phát hành xuất bản phẩm không chỉ tạo ra hiệu quả kinh tế mà còn mang giá trị xã hội sâu sắc thông qua việc tuyên truyền chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, nâng cao dân trí và đời sống tinh thần của nhân dân. Công ty Cổ phần Phát hành sách Hà Tĩnh hoạt động trong nền kinh tế thị trường, chịu sự chi phối của các quy luật kinh tế và đang phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ nhiều đơn vị phát hành sách trong và ngoài tỉnh. Do đó, việc nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho công ty là yêu cầu cấp thiết để giữ vững thị phần và định hướng phát triển bền vững.
• Mục tiêu nghiên cứu: Tác giả xác định ba nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về cạnh tranh và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.
  2. Làm rõ thực trạng khả năng cạnh tranh của Công ty Cổ phần Phát hành sách Hà Tĩnh trên thị trường nội địa giai đoạn 2020 – 2022.
  3. Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của Công ty Cổ phần Phát hành sách Hà Tĩnh trên thị trường nội địa đến năm 2025.
• Đối tượng nghiên cứu: Năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần Phát hành sách Hà Tĩnh.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Phạm vi không gian: Nghiên cứu, phân tích và đánh giá năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần Phát hành sách Hà Tĩnh trên thị trường nội địa (trọng tâm là địa bàn tỉnh Hà Tĩnh).
  • Phạm vi thời gian: Dữ liệu phục vụ phân tích thực trạng được thu thập trong giai đoạn 3 năm từ 2020 đến 2022; các định hướng và giải pháp đề xuất có tầm nhìn đến năm 2025.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận tiếp cận vấn đề nghiên cứu theo hướng kết hợp giữa khung lý thuyết kinh tế học quản trị kinh doanh và phân tích dữ liệu thứ cấp từ hoạt động thực tế của doanh nghiệp.

• Khung lý thuyết và các mô hình áp dụng:
  • Lý luận về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh: Hệ thống hóa các quan điểm kinh điển của Các Mác (về cạnh tranh tư bản chủ nghĩa và quy luật điều chỉnh tỷ suất lợi nhuận bình quân), định nghĩa của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF - 1997), Bộ Thương mại và Công nghiệp Anh (1998), quan điểm của Buckley (1988), Wan Buren, Martin & Westgren (1991), và Tôn Thất Nguyễn Thiêm.
  • Lý thuyết lợi thế cạnh tranh của Michael Porter (1980, 1985, 1990, 2008, 2010): Ứng dụng mô hình 4 khối cơ bản tạo lợi thế cạnh tranh (Hiệu quả, Chất lượng, Sự cải tiến, Sự đáp ứng khách hàng); mô hình 5 áp lực cạnh tranh trong môi trường ngành (đối thủ tiềm ẩn, sản phẩm thay thế, sức ép từ khách hàng, áp lực từ nhà cung cấp, và đối thủ cạnh tranh hiện tại trong ngành).
  • Hệ thống tiêu chuẩn cấu thành năng lực cạnh tranh theo GS.TS Nguyễn Bách Khoa: Phân định thành 2 nhóm lớn gồm:
    • Năng lực cạnh tranh nội tại của doanh nghiệp: Năng lực tài chính, năng lực quản trị lãnh đạo, năng lực nguồn nhân lực, quy mô sản xuất kinh doanh, cơ sở vật chất kỹ thuật, hiệu suất R&D.
    • Năng lực cạnh tranh thị trường: Thị phần thị trường, chính sách sản phẩm, chính sách định giá, mạng lưới phân phối, công cụ xúc tiến thương mại, uy tín và thương hiệu.
  • Hệ thống công thức và chỉ tiêu đánh giá:
    • Hiệu quả chi phí: Tốc độ tăng chi phí, tỷ suất chi phí trên doanh thu, tỷ suất sinh lời của tổng chi phí (Lợi nhuận sau thuế / Tổng chi phí $\times$ 100), tỷ suất sinh lời của giá vốn hàng bán, tỷ suất sinh lời của chi phí quản lý kinh doanh.
    • Thị phần: Thị phần tuyệt đối ($\text{Doanh thu DN} / \text{Doanh thu thị trường} \times 100%$) và thị phần tương đối ($\text{Doanh thu DN} / \text{Doanh thu đối thủ mạnh nhất} \times 100%$).
    • Năng suất và sức sinh lời của lao động: Doanh thu thuần / Tổng số lao động; Lợi nhuận sau thuế / Tổng số lao động.
    • Hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu: Doanh thu / Vốn chủ sở hữu; Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE = Lợi nhuận sau thuế / Vốn chủ sở hữu $\times$ 100%).
• Phương pháp nghiên cứu:
  • Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Thu thập báo cáo tài chính, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, kế hoạch chiến lược và tài liệu quản lý nội bộ giai đoạn 2020 – 2022 của doanh nghiệp.
  • Phương pháp tổng hợp và phân loại dữ liệu: Xử lý và sắp xếp hệ thống số liệu kế toán, cơ cấu tổ chức và nhân sự.
  • Phương pháp thống kê, phân tích và so sánh: Phân tích biến động số học và tỷ lệ phần trăm qua chuỗi thời gian 3 năm (2020, 2021, 2022) để nhận diện xu hướng phát triển và so sánh tương quan với các đối thủ trên địa bàn.
• Nguồn dữ liệu: Báo cáo từ Phòng Kế toán tài vụ, Phòng Nghiệp vụ kinh doanh, Phòng Tổ chức hành chính của Công ty Cổ phần Phát hành sách Hà Tĩnh và các nguồn tài liệu thống kê dân số, thị trường tỉnh Hà Tĩnh.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp

Chương này tập trung trình bày hệ thống lý luận tổng quan về cạnh tranh, năng lực cạnh tranh và sự cần thiết phải nâng cao năng lực cạnh tranh đối với nền kinh tế, đối với ngành và đối với bản thân doanh nghiệp. Nội dung chương làm rõ:

• Khái niệm và các cấp độ năng lực cạnh tranh: cấp độ quốc gia, cấp độ doanh nghiệp và cấp độ sản phẩm/dịch vụ.
• Các yếu tố cấu thành năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp theo khung phân tích của GS.TS Nguyễn Bách Khoa, chia thành năng lực cạnh tranh nguồn lực (tài chính, nhân lực, quản trị, cơ sở vật chất, R&D) và năng lực cạnh tranh thị trường (thị phần, sản phẩm, giá, phân phối, xúc tiến, thương hiệu).
• Các công cụ cạnh tranh chủ yếu: cạnh tranh bằng tài chính, cạnh tranh bằng giá cả (giá ngang bằng, giá thấp hơn thị trường), cạnh tranh bằng chất lượng sản phẩm, cạnh tranh bằng hệ thống kênh phân phối (trực tiếp, gián tiếp, hỗn hợp), và cạnh tranh bằng thị phần.
• Phân tích các nhân tố môi trường ảnh hưởng: môi trường vĩ mô (kinh tế, chính trị - pháp luật, văn hóa - xã hội, khoa học - công nghệ) và môi trường vi mô theo mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Michael Porter, cùng các nhân tố nội bộ (cơ cấu tổ chức, năng lực tài chính, nguồn nhân lực, công nghệ và uy tín thương hiệu).
• Hệ thống chỉ tiêu định lượng đánh giá năng lực cạnh tranh bao gồm các chỉ tiêu về doanh thu, chi phí, lợi nhuận, thị phần, năng suất lao động, hiệu quả sử dụng vốn và tài sản.

Chương 2: Thực trạng nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty Cổ phần Phát hành sách Hà Tĩnh trên thị trường nội địa

Chương 2 trình bày bức tranh toàn diện về đặc điểm tổ chức, sản phẩm, thị trường và kết quả hoạt động kinh doanh của đơn vị khảo sát:

• Khái quát doanh nghiệp: Công ty Cổ phần Phát hành sách Hà Tĩnh (Tên giao dịch: HA TINH BOOKS DISTRIBUTION JOINT STOCK COMPANY, viết tắt: TOPA CO. LTD), thành lập và hoạt động từ ngày 01/01/2004 (19 năm hoạt động tính đến 2023), trụ sở chính tại số 74 đường Phan Đình Phùng, phường Nam Hà, Thành phố Hà Tĩnh. Người đại diện theo pháp luật là ông Kiều Bá Hùng.
• Đặc điểm sản phẩm và mạng lưới phân phối:
  • Sản phẩm kinh doanh chính gồm sách quốc văn, sách ngoại văn, văn phòng phẩm, dụng cụ học sinh, đồ chơi trẻ em, hàng lưu niệm và hàng tiêu dùng gia dụng. Trong đó, các loại sách chiếm khoảng 80% sản lượng bán ra. Nguồn sách được nhập từ các NXB uy tín (Kim Đồng, Trẻ, Giáo dục, Chính trị Quốc gia...) và các công ty liên kết xuất bản (Nhã Nam, Đông A, Alphabooks, Thái Hà...).
  • Mạng lưới phân phối gồm 1 kho sách trung tâm và 13 cửa hàng/hiệu sách nhân dân hoạt động trên 11 huyện, thị xã của tỉnh Hà Tĩnh (Cẩm Xuyên, Thạch Hà, Đức Thọ, Can Lộc, TX Hồng Lĩnh, Nghi Xuân, Hương Khê, Lộc Hà, Kỳ Anh, Vũ Quang, Lâm Hương và 2 hiệu sách tại Hương Sơn).
  • Phương thức bán hàng kết hợp bán buôn (qua kho, vận chuyển thẳng, tại quầy), bán lẻ cố định tại hệ thống cửa hàng tự chọn và bán lưu động phục vụ dịp lễ tết, hội chợ.
• Đặc điểm thị trường và đối thủ cạnh tranh: Thị trường tiêu thụ phục vụ quy mô dân số tỉnh Hà Tĩnh gần 1,3 triệu người (dân số thành thị chiếm 22,1%, nông thôn chiếm 77,9%). Khách hàng mục tiêu gồm trường học, cơ quan, thư viện và hộ gia đình. Doanh nghiệp đang chịu sự cạnh tranh trực tiếp từ 9 nhà sách lớn trên địa bàn: Nhà sách FAHASA Hà Tĩnh, Cửa hàng Sách – Thiết bị Giáo dục, Nhà sách Văn hóa Thành phố, Nhà sách Bảo Anh, Nhà sách Trí Tuệ Việt, Nhà sách Thư viện Hồng Lĩnh, Nhà sách Giáo dục Xuân An, Nhà sách Yến Trang, Nhà sách Hoàng Quân.
• Cơ cấu tổ chức bộ máy: Vận hành theo mô hình quản lý tập trung, đứng đầu là Giám đốc công ty, 02 Phó Giám đốc phụ trách chuyên trách các khối, cùng 6 phòng ban chức năng: Phòng Tổ chức hành chính, Phòng Kế toán tài vụ, Phòng Nghiệp vụ kinh doanh, Phòng Liên kết xuất bản, Phòng Xuất nhập khẩu, Phòng Kho xuất bản phẩm và các đơn vị cửa hàng trực thuộc.
• Phân tích thực trạng các chỉ tiêu cạnh tranh (2020 – 2022):
  • Doanh thu: Doanh thu của công ty duy trì đà tăng trưởng liên tục. Năm 2021, doanh thu tăng 4,76 tỷ đồng (tương ứng tăng 18,77%) so với năm 2020. Năm 2022, tốc độ tăng trưởng doanh thu đạt 27,09% (tương ứng tăng thêm 8,16 tỷ đồng so với năm 2021).
  • Khóa luận tiến hành đánh giá chi tiết năng lực cạnh tranh qua 9 khía cạnh: doanh thu, chi phí, lợi nhuận, thị phần, nguồn lực tài chính, lao động, cơ sở vật chất kỹ thuật, uy tín thương hiệu và chính sách giá cả.
• Đánh giá chung: Nêu rõ những thành công đạt được trong việc mở rộng mạng lưới phân phối và tăng trưởng doanh thu; đồng thời chỉ ra các hạn chế tồn tại như nguồn vốn cấp còn hạn chế, đội ngũ nhân sự trẻ thiếu kinh nghiệm kinh doanh thương mại, công cụ xúc tiến thương mại chưa đa dạng, và sức mua khu vực nông thôn còn thấp do rào cản thu nhập và khoảng cách địa lý.

Chương 3: Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh Công ty Cổ phần Phát hành sách Hà Tĩnh trên thị trường nội địa

Chương 3 xây dựng các định hướng và giải pháp cụ thể:

• Mục tiêu và phương hướng phát triển của công ty đến năm 2025: Giữ vững thị phần truyền thống trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh, tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận, nâng cao hiệu quả kinh doanh xuất bản phẩm kết hợp hài hòa mục tiêu kinh tế và nhiệm vụ chính trị - xã hội.
• Đề xuất các nhóm giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh: Hoàn thiện chính sách giá và chiết khấu, mở rộng liên kết với các nhà xuất bản lớn nhằm đa dạng hóa đầu sách, nâng cấp cơ sở vật chất tại các hiệu sách nhân dân tuyến huyện, đào tạo nâng cao kỹ năng cho đội ngũ nhân viên bán hàng và tăng cường công tác xúc tiến, quảng bá thương hiệu.

---

Kết quả và đóng góp

Bảng tổng hợp các thông tin và chỉ số hoạt động chính của doanh nghiệp

Tiêu chí	Nội dung / Số liệu thực tế trong văn bản
Đơn vị nghiên cứu	Công ty Cổ phần Phát hành sách Hà Tĩnh (TOPA CO. LTD)
Thời gian thành lập	Hoạt động từ 01/01/2004 (19 năm tính đến thời điểm nghiên cứu 2023)
Trụ sở chính	Số 74 đường Phan Đình Phùng, P. Nam Hà, TP. Hà Tĩnh
Cơ cấu sản phẩm chủ lực	Sách các loại (chiếm khoảng 80% tổng sản lượng bán ra)
Mạng lưới phân phối	01 kho trung tâm và 13 hiệu sách nhân dân phủ khắp 11 huyện/thị xã
Quy mô dân số thị trường	Gần 1,3 triệu người (Thành thị: 287.800 người - 22,1%; Nông thôn: 77,9%)
Số lượng đối thủ lớn	09 nhà sách lớn trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh (FAHASA, Trí Tuệ Việt, Bảo Anh...)
Tăng trưởng doanh thu 2021	Tăng 4,76 tỷ đồng (tương ứng tăng 18,77% so với năm 2020)
Tăng trưởng doanh thu 2022	Tăng 8,16 tỷ đồng (tương ứng tăng 27,09% so với năm 2021)

• Kết quả nghiên cứu chính:
  • Khóa luận làm rõ bức tranh kinh doanh của một doanh nghiệp phát hành sách cấp tỉnh trong bối cảnh phục hồi sau đại dịch, phản ánh qua tốc độ tăng trưởng doanh thu dương liên tục qua các năm (tăng 18,77% năm 2021 và 27,09% năm 2022).
  • Phân tích chi tiết mô hình tổ chức bộ máy và kênh phân phối gồm 13 hiệu sách nhân dân cấp huyện, chỉ rõ lợi thế phân phối diện rộng nhưng cũng bộc lộ rào cản về chi phí quản lý và sức mua không đồng đều giữa khu vực thành thị (22,1% dân số) và nông thôn (77,9% dân số).
• Giải pháp và đóng góp của đề tài:
  • Đóng góp lý luận: Khái quát hóa và vận dụng đồng bộ các mô hình lý thuyết kinh điển (Michael Porter, GS.TS Nguyễn Bách Khoa) vào phân tích một ngành nghề đặc thù (phát hành xuất bản phẩm tại thị trường địa phương).
  • Đóng góp thực tiễn: Cung cấp hệ thống giải pháp xuất phát trực tiếp từ các hạn chế nội tại của Công ty Cổ phần Phát hành sách Hà Tĩnh (về vốn, nhân sự, kênh phân phối và cạnh tranh giá), giúp ban lãnh đạo công ty có cơ sở tham khảo xây dựng kế hoạch kinh doanh đến năm 2025.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu:
  • Phạm vi dữ liệu thực nghiệm giới hạn trong phạm vi 3 năm (2020 – 2022), giai đoạn chịu nhiều xáo trộn do tác động của đại dịch COVID-19 nên một số chỉ tiêu tài chính có thể mang tính thời điểm.
  • Không gian khảo sát tập trung chủ yếu vào thị trường nội tỉnh Hà Tĩnh đối với một doanh nghiệp phát hành đơn lẻ, chưa mở rộng so sánh định lượng đa biến với các công ty phát hành sách tại các tỉnh lân cận trong khu vực Bắc Trung Bộ.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng phạm vi thời gian thu thập dữ liệu trong giai đoạn dài hạn hơn sau năm 2022 để kiểm chứng tính bền vững của các giải pháp.
  • Áp dụng các mô hình nghiên cứu định lượng chuyên sâu (khảo sát mẫu người tiêu dùng, phân tích hồi quy các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua sách) nhằm bổ sung thêm cơ sở thực nghiệm cho các chiến lược marketing và định vị thương hiệu sách.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên và học viên: Chuyên ngành Kinh tế và quản lý công, Quản trị kinh doanh, Marketing khi thực hiện các đề tài nghiên cứu về năng lực cạnh tranh doanh nghiệp, phân tích thị trường bán lẻ và phát hành văn hóa phẩm.
• Cán bộ quản lý doanh nghiệp: Đặc biệt là ban lãnh đạo các công ty phát hành sách địa phương, có thể tham khảo phương pháp đánh giá 9 tiêu chí năng lực cạnh tranh (doanh thu, chi phí, lợi nhuận, thị phần, tài chính, lao động, cơ sở vật chất, uy tín, giá cả) và mô hình quản lý hệ thống hiệu sách nhân dân cấp huyện.
• Nội dung đáng tham khảo nhất: Khung lý thuyết phân loại tiêu chuẩn năng lực cạnh tranh của GS.TS Nguyễn Bách Khoa (Chương 1) và phần phân tích thực trạng cơ cấu tổ chức, mạng lưới bán buôn - bán lẻ và dữ liệu doanh thu của doanh nghiệp phát hành sách địa phương (Chương 2).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu sản phẩm kinh doanh của Công ty Cổ phần Phát hành sách Hà Tĩnh có đặc điểm gì nổi bật?

Mặt hàng chiến lược và chủ yếu của công ty là các loại sách và ấn phẩm báo chí, chiếm khoảng 80% tổng sản lượng bán ra. Ngoài ra, công ty còn kinh doanh sách ngoại văn, văn phòng phẩm, dụng cụ học tập, đồ chơi trẻ em, quà lưu niệm, lịch block và một số mặt hàng tiêu dùng, hóa mỹ phẩm tại các nhà sách trực thuộc.

2. Mạng lưới phân phối của công ty được phân bố như thế nào trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh?

Công ty thiết lập mạng lưới kinh doanh rộng khắp bao gồm 01 kho sách trung tâm và 13 cửa hàng/hiệu sách nhân dân hoạt động trên 11 huyện, thị xã, bao gồm: Cẩm Xuyên, Thạch Hà, Đức Thọ, Can Lộc, TX Hồng Lĩnh, Nghi Xuân, Hương Khê, Lộc Hà, Kỳ Anh, Vũ Quang, Lâm Hương và 2 hiệu sách tại huyện Hương Sơn.

3. Tốc độ tăng trưởng doanh thu của công ty trong giai đoạn 2020 – 2022 đạt mức bao nhiêu?

Doanh thu của công ty tăng trưởng đều qua các năm: năm 2021 tăng 4,76 tỷ đồng (tương ứng tăng 18,77%) so với năm 2020; năm 2022 tiếp tục tăng 8,16 tỷ đồng (tương ứng tăng 27,09%) so với năm 2021.

4. Công ty đang phải đối mặt với những đối thủ cạnh tranh lớn nào trên địa bàn Hà Tĩnh?

Trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh có 9 nhà sách lớn đang hoạt động và cạnh tranh trực tiếp với công ty, gồm: Nhà sách FAHASA Hà Tĩnh, Cửa hàng Sách – Thiết bị Giáo dục, Nhà sách Văn hóa Thành phố, Nhà sách Bảo Anh, Nhà sách Trí Tuệ Việt, Nhà sách Thư viện Hồng Lĩnh, Nhà sách Giáo dục Xuân An, Nhà sách Yến Trang và Nhà sách Hoàng Quân.

5. Đặc điểm dân số học của tỉnh Hà Tĩnh tác động như thế nào đến thị trường tiêu thụ sách của công ty?

Quy mô dân số tỉnh Hà Tĩnh gần 1,3 triệu người nhưng cơ cấu dân số nông thôn chiếm tỷ lệ áp đảo (77,9%), dân số thành thị chỉ chiếm 22,1% (287.800 người). Do thu nhập bình quân ở khu vực nông thôn còn thấp và khoảng cách địa lý xa trung tâm huyện nên sức mua sách của người dân nông thôn còn hạn chế so với khu vực thành thị.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Thị Ngọc Diệp đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh và vận dụng phân tích thực tiễn tại Công ty Cổ phần Phát hành sách Hà Tĩnh giai đoạn 2020 – 2022. Nghiên cứu chỉ ra những kết quả tích cực trong tăng trưởng doanh thu và duy trì hệ thống 13 hiệu sách nhân dân, đồng thời nhận diện rõ các rào cản cạnh tranh từ 9 nhà sách đối thủ và đặc thù thị trường địa phương. Các nhóm giải pháp được đề xuất mang tính đồng bộ và phù hợp với định hướng phát triển của doanh nghiệp đến năm 2025.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP 1. Nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp 1. Cạnh tranh Bước vào thời đại kinh tế tri thức, từ văn hoá tới tư tưởng của toàn thế giới tất sẽ thay đổi lớn và sâu sắc chưa từng thấy. Theo đó, lý luận về kinh tế cũng có xu thế phát triển mới, đồng thời lý luận cạnh tranh cũng có bước phát triển mới.

Cạnh tranh xuất hiện trong quá trình hình thành và phát triển của sản xuất, trao đổi hàng hóa và phát triển kinh tế thị trường. Trong bất kỳ một lĩnh vực, ngành nghề nào thì khái niệm về cạnh tranh cũng xuất hiện nhưng ở các góc độ và mục đích khác nhau. Chính vì vậy, mặc dù cạnh tranh không phải là một khái niệm mới song rất khó để đưa ra một định nghĩa cụ thể, rõ ràng và thống nhất. Theo Các Mác: “Cạnh tranh tư bản chủ nghĩa là sự ganh đua, sự đấu tranh gay gắt giữa các nhà tư bản nhằm giành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất và tiêu thụ hàng hóa để thu được lợi nhuận cao nhất”.

Theo từ điển kinh tế: “Cạnh tranh là quá trình ganh đua hoặc tranh giành giữa ít nhất hai đối thủ nhằm có được những nguồn lực hoặc ưu thế về sản phẩm hoặc khách hàng về phía mình, đạt được lợi ích tối đa”. Theo Michael Porter thì: Cạnh tranh là giành lấy thị phần. Bản chất của cạnh tranh là tìm kiếm lợi nhuận, là khoản lợi nhuận cao hơn mức lợi nhuận trung bình mà doanh nghiệp đang có. Kết quả quá trình cạnh tranh là sự bình quân hóa lợi nhuận trong ngành theo chiều hướng cải thiện sâu dẫn đến hệ quả giá cả có thể giảm đi (1980).

Với những quan niệm trên, phạm trù cạnh tranh được hiểu là quan hệ kinh tế, ở đó các chủ thể kinh tế ganh đua nhau tìm mọi biện pháp, cả nghệ thuật lẫn thủ đoạn để đạt mục tiêu kinh tế của mình, thông thường là chiếm lĩnh thị trường, giành lấy khách hàng cũng như các điều kiện sản xuất, thị trường có lợi nhất. Mục đích cuối cùng của các chủ thể kinh tế trong quá trình cạnh tranh là tối đa hoá lợi ích. Đối với người sản xuất kinh doanh là lợi nhuận, đối với người tiêu dùng là lợi ích tiêu dùng và sự tiện lợi. Năng lực cạnh tranh Năng lực cạnh tranh là thuật ngữ ngày càng được sử dụng rộng rãi trong rất nhiều các lĩnh vực nhưng đến nay vẫn là khái niệm khó hiểu và rất khó đo lường.

5 Theo Từ điển thuật ngữ kinh tế học, năng lực cạnh tranh là khả năng giành được thị phần lớn trước các đối thủ cạnh tranh trên thị trường, kể cả khả năng giành lại một phần hay toàn bộ thị phần của đồng nghiệp. Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) định nghĩa: Năng lực cạnh tranh là “khả năng của các Công ty, các ngành, các vùng, các quốc gia hoặc khu vực siêu quốc gia trong việc tạo ra việc làm và thu nhập cao hơn trong điều kiện cạnh tranh quốc tế trên cơ sở bền vững”. Theo quan điểm của Michael Porter (1990): Năng lực cạnh tranh đề cập đến khả năng tạo dựng, duy trì, sử dụng và sáng tạo mới các lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp để tạo ra sản phẩm chất lượng và năng suất vượt trội hơn so với đối thủ cạnh tranh. Đồng thời, doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh sẽ chiếm lĩnh được thị phần lớn hơn cũng như khả năng phát triển bền vững cho tổ chức và tạo ra thu nhập cao cho người lao động.

Michael Porter cũng nhận định, năng suất lao động là thước đo duy nhất để đo lường năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Theo quan điểm của Michael Porter (2010), Chiến lược cạnh tranh: Năng lực cạnh tranh là khả năng tạo ra những sản phẩm có quy trình công nghệ độc đáo, tạo ra giá trị gia tăng cao phù hợp với nhu cầu của khách hàng, chi phí thấp, năng suất cao nhằm nâng cao lợi nhuận. Theo từ điển Bách khoa toàn thư Việt Nam: Năng lực cạnh tranh là khả năng của một mặt hàng, một đơn vị kinh doanh, hoặc một nước giành thắng lợi (kể cả giành lại một phần hay toàn bộ thị phần) trong cuộc cạnh tranh trên thị trường tiêu thụ. Theo Mác: “Cạnh tranh Tư bản chủ nghĩa (TBCN) là sự ganh đua, sự đấu tranh gay gắt giữa các nhà tư bản nhằm giành giật các điều kiện thuận lợi trong sản xuất và tiêu thụ hàng hoá để thu được lợi nhuận siêu ngạch”.Nghiên cứu sâu về nền sản xuất hàng hoá TBCN và cạnh tranh TBCN, Mác đã phát hiện ra quy luật cạnh tranh cơ bản là quy luật điều chỉnh tỷ suất lợi nhuận bình quân giữa các ngành.

Theo từ điển kinh doanh (xuất bản năm 1992) ở Anh: “Cạnh tranh trong cơ chế thị trường được định nghĩa là sự ganh đua kình địch giữa các nhà kinh doanh nhằm giành tài nguyên sản xuất cùng một loại về phía mình”. Ngày nay trong nền kinh tế thị trường cạnh tranh là một điều kiện và là yếu tố kích thích kinh doanh, là môi trường động lực thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh phát triển, tăng năng suất lao động tạo sự phát triển của xã hội nói chung. Như vậy cạnh tranh là quy luật khách quan của nền sản xuất hàng hoá, là nội dung cơ chế vận động của thị trường. Sản xuất hàng hoá càng phát triển, hàng hoá bán ra càng nhiều, số lượng nhà cung ứng càng đông thì cạnh tranh càng gay gắt, kết 6 quả cạnh tranh sẽ tự loại bỏ những doanh nghiệp làm ăn kém hiệu quả.

Như vậy, hiểu theo một nghĩa chung nhất, cạnh tranh là sự ganh đua giữa các chủ thể kinh doanh trong việc giành giật thị trường và khách hàng. Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trước hết phải được tạo ra từ thực lực của doanh nghiệp. Đây là các yếu tố nội hàm của mỗi doanh nghiệp, không chỉ được tính bằng các tiêu chí về công nghệ, tài chính, nhân lực, tổ chức quản trị doanh nghiệp một cách riêng biệt mà cần đánh giá, so sánh với các đối thủ thủ cạnh tranh hoạt động trong cùng một lĩnh vực, cùng một thị trường. Sẽ là vô nghĩa nếu những điểm mạnh và điểm yếu bên trong doanh nghiệp được đánh giá không thông qua việc so sánh một cách tương ứng với các đối thủ cạnh tranh.

Trên cơ sở các so sánh đó, muốn tạo nên năng lực cạnh tranh, đòi hỏi doanh nghiệp phải tạo ra và có được các lợi thế cạnh tranh cho riêng mình. Nhờ lợi thế này, doanh nghiệp có thể thỏa mãn tốt hơn các đòi hỏi của khách hàng mục tiêu cũng như lôi kéo được khách hàng của các đối tác cạnh tranh WEF - “Báo cáo về khả năng cạnh tranh toàn cầu năm 1997”, định nghĩa: Khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp là khả năng, năng lực mà doanh nghiệp có thể tự duy trì vị trí của nó một cách lâu dài và có ý chí trên thị trường cạnh tranh, bảo đảm thực hiện một tỷ lệ lợi nhuận ít nhất bằng tỷ lệ đòi hỏi cho việc tài trợ những mục tiêu của doanh nghiệp, đồng thời thực hiện được những mục tiêu doanh nghiệp đã đề ra. Năm 1998, Bộ Thương mại và Công nghiệp Anh đưa ra định nghĩa: Đối với doanh nghiệp, NLCT là khả năng sản xuất đúng sản phẩm, xác định đúng giá cả và vào đúng thời điểm. Điều đó có nghĩa là đáp ứng nhu cầu khách hàng với hiệu suất và hiệu quả hơn các doanh nghiệp khác.

Theo Buckley (1988), NLCT của doanh nghiệp cần được gắn kết với việc thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp với 3 yếu tố: các giá trị chủ yếu của doanh nghiệp, mục đích chính của doanh nghiệp và các mục tiêu giúp các doanh nghiệp thực hiện chức năng của mình. Theo Tôn Thất Nguyễn Thiêm trong tác phẩm “Thị trường, chiến lược, cơ cấu” thì: NLCT là việc gia tăng giá trị nội sinh và ngoại sinh của doanh nghiệp. Theo quan điểm tổng hợp của Wan Buren, Martin và Westqren (1991), khả năng cạnh tranh của một ngành (một doanh nghiệp) là khả năng tạo ra và duy trì lợi nhuận và thị phần trên các thị trường trong và ngoài nước. Như vậy, có thể hiểu khả năng cạnh tranh của một doanh nghiệp là năng lực, khả năng về mọi mặt hoạt động của doanh nghiệp: hoạt động sản xuất, hoạt động 7 quản trị cũng như khâu tiêu thụ.

nhằm sản xuất ra được những sản phẩm hàng hoá và dịch vụ có chất lượng cao với chi phí sản xuất thấp, được thị trường chấp nhận nhờ đó tăng hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, không ngừng duy trì và mở rộng thị phần, xác lập cho doanh nghiệp một chỗ đứng vững chắc trên thị trường. Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp càng lớn thì lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp càng cao. Nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Một doanh nghiệp được xem là có năng lực cạnh tranh (hay có lợi thế cạnh tranh) là khi tỷ lệ lợi nhuận cao hơn tỷ lệ bình quân trong ngành. Và một doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh (hay có lợi thế cạnh tranh) bền vững khi nó có thể duy trì tỷ lệ lợi nhuận cao trong một thời gian dài.

Hai yếu tố cơ bản hình thành tỷ lệ lợi nhuận của một doanh nghiệp, và do đó biểu thị nó có năng lực cạnh tranh hay không, đó là lượng giá trị mà khách hàng cảm nhận được về hàng hóa hay dịch vụ của công ty, và chi phí sản xuất của nó. Từ cơ sở trên và dựa vào khái niệm về năng lực cạnh tranh, có thể hiểu: Nâng cao năng lực cạnh tranh là việc hoàn thiện các yếu tố nội hàm của doanh nghiệp, khắc phục những hạn chế của các yếu tố đó sao cho doanh nghiệp có thể đạt hiệu quả sản xuất kinh doanh tốt nhất, thu hút được khách hàng, đạt được nhiều lợi nhuận, doanh thu và thị phần hơn các đối thủ cạnh tranh của mình. Theo đó, để nâng cao năng lực cạnh tranh một doanh nghiệp có thể thực hiện theo hai hướng: Thứ nhất, cố gắng tạo ra nhiều giá trị hơn cho khách hàng, làm cho họ có sự thõa mãn vượt trên cả sự mong đợi của chính họ. Các nỗ lực của doanh nghiệp làm cho sản phẩm hấp dẫn hơn nhờ sự vượt trội về thiết kế, tính năng, chất lượng và điều gì đó tương tự để chính khách hàng cảm nhận được được một giá trị lớn hơn và họ sẵn sàng trả giá cao hơn.

Thứ hai, nâng cao hiệu quả các hoạt động của mình để giẩm chi phí. Hệ quả là biên lợi nhuận tăng lên, hướng đến một lợi thế cạnh tranh.