CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VE MÔ HÌNH QUAN LÝ MBO VÀ KHẢ NANG TIẾP CẬN GIÁO DỤC ĐÓI VỚI THANH NIÊN KHUYÉT TẬT TRONG HỆ THÓNG GIÁO DỤC NGHÈ NGHIỆP 1. Một số van đề lý luận về mô hình quản lý MBO 1. Khái niệm mô hình quản ly MBO MBO là Management by Objectives — mô hình quản trị theo mục tiêu: Bắt đầu bang việc xác định mục tiêu của cấp cao nhất, sau đó xác định mục tiêu và chỉ tiêu của các cấp thấp hơn hoặc trong thời hạn ngắn hơn”.
MOB Quản lý toàn bộ công việc dựa trên việc đo lường mục tiêu và dựa trên kế hoạch thực hiện mục tiêu. Mô hình quản lý MBO là cách quản lý thông qua các cấp quản lý và các thành viên trong doanh nghiệp tự mình xác định mục tiêu, sau đó tự tô chức thực hiện và đánh giá kết quả”. Hay còn có định nghĩa khác: Quản ký theo mục tiêu là cách tiếp cận các nghiệp vụ đối với các chức năng lập kế hoạch và kiểm tra. Nó trả lời các chức năng lập kế hoạch và kiểm tra nó trả lời các câu hỏi: cần phải làm gì, điều đó phải làm như thế nào.
Khi nào phải làm điều đó sẽ phải tốn bao nhiêu cần coi các tham số công việc nao là thoả đáng sẽ đạt đượctiến bộ nào trong công việc thực hiện mục tiêu. Bản chất của quản lý theo mục tiêu là thiết lập, liên kết mục tiêu cùng với các hành động hướng tới mục tiêu của mọi nhân viên trong công ty. Một phần quan trọng của quản lý theo mục tiêu là đo lường và so sánh hiệu suất thực tế của nhân viên với các tiêu chuẩn. Lý tưởng nhất là nhân viên được tham gia thiết lập mục tiêu và lựa chọn các chương trình hành động, họ sẽ có nhiều khả năng thực hiện đầy đủ trách nhiệm của mình.
Odiorne, hệ thống quản lý theo mục tiêu có thể được coi là một quá trình mà trong đó các quản lý và nhân viên cùng xác định mục tiêu chung, mong đợi của quản lý đối với nhân viên và sử dụng các biện pháp đo lường nhằm điều hướng hoạt động của tô chức và đánh giá kết quả của cá nhân”. Quản lý hiện ? https://hrevn.com/tai-lieu-nhan-su/mbo-la-gi-phuong-phap-quan-tri-bang-muc-tieu-mbo/ 3 Quản trị kinh đoanh hiệu qua với chu trình mbo và mbp phần 1, đăng trên website https://innocom.vn * https://www.vn/tin-tuc/tin-tuc/499-quan-ly-theo-muc-tieu-phuong-thuc-duoc-google-apple-metro- cash-carry-tin-dung.html đại ngày nay áp dụng Quản lý theo mục tiêu như là một cấu phần của hệ thống quản tri nguồn nhân lực (Quản tri nhân sự). Mục đích cua MBO là gia tăng kết quả hoạt động của tô chức bằng việc đạt được các mục tiêu của tổ chức thông qua các mục tiêu của nhân viên trong toàn bộ tô chức. Lý tưởng là các nhân viên nhận được các dữ liệu đầu vào đủ dé xác định các mục tiêu của họ, thời gian phải hoàn thành.
Quản ký theo mục tiêu là cách tiếp cận các nghiệp vụ đối với các chức năng lập kế hoạch và kiểm tra. Nó trả lời các chức năng lập kế hoạch và kiểm tra nó trả lời các câu hỏi: cần phải làm gì, điều đó phải làm như thế nào. Khi nào phải làm điều đó sẽ phải tốn bao nhiêu cần coi các tham số công việc nao là thoả đáng sẽ đạt duoctién bộ nào trong công việc thực hiện mục tiêu. Trong khuôn khô của đề tài tác giả theo quan điểm của Peter Drucker đã được xuất bản trong cuốn sách năm 1954 của ông “Thực hành quan lý”: "M6 hình quản lý MBO là cách quản lý thông qua các cấp quản lý và các thành viên trong doanh nghiệp tự mình xác định mục tiêu, sau đó tự tổ chức thực hiện và đánh gid két qua, MBO đòi hỏi phải xác định rõ rang và ranh mach các mục tiêu hay các kết quả công việc mà ta mong muốn xây dựng các chương trình thực tế để thực hiện chúng và đánh giá chính xác các thông số công việc bằng cách đo kết quả cụ thể theo các giai đoạn thực hiện các mục tiêu đã đề ra" Ÿ.
Lịch sử hình thành và phát triển mô hình quản lý MBO MBO (Management by Objectives), Mô hình quan trị mục tiêu được đưa ra va áp dụng từ nửa dau thế ki XX, cha đẻ của mô hình này là Peter Drucker — một chuyên gia quản tri người Duc. Peter Ferdinand Drucker (19/11/1909 — 11/11/2005) sinh tại thủ đô Vienna của Áo, lấy bằng tiến sĩ luật quốc tế tại Đại học Frankfurt (Đức). Peter Drucker là chuyên gia hàng dau thế giới về tư van quản trị. Ông được coi là cha đẻ của ngành Quản trị kinh doanh hiện đại, những đóng góp của ông được đánh giá rất cao, tạp chí Financial Times (Thời báo Tài Chính) đã bình chọn ông là 1 trong 4 nhà Quản > Peter Drucker (1954),“The Practice of Management”, trang 9-24.
10 lý bậc thầy của mọi thời đại. Là một bậc thầy về kinh tế học, ông còn nghiên cứu về các khoa học khác. Trong quá trình truyền đạt kinh nghiệm quản lý của mình, ông áp dụng cách truyền đạt những bài học qua những phương pháp thuật học khác nhau như sử học, tâm lý học, xã hội học, vật lý học, văn hóa, tôn giáo.Ông được trao tặng rất nhiều giải thưởng cũng như huân chương cáo quý của các nước trong đó có: Huân Chương Tự Do Tổng Thống do tổng thống George W. Bush trao tặng 9/7/2002; Huân chương Hạng Nhất của Áo 1991, Huân chương của Nhật Bản v.
Ông cũng năm giữ 25 chứng chỉ học vi tiễn sĩ các loại của các trường Đại học từ Hoa Kỳ, Bi, Czech, Anh, Tây Ba Nha cho đến Thụy Si’. Ngay từ những năm đầu trong sự nghiệp của mình, Peter Drucker đã bắt đầu xây dựng lý thuyết MBO của mình. Năm 1946, ông viết “Concept of Corporation” (tạm dịch “Quan Niệm về Doanh Nghiệp”) sau 2 năm nghiên cứu cung cách quản lý của General Motor, lúc đầu công ty rất hài lòng với kết quả của Drucke. Nhưng sau khi cuốn sách được xuất bản cùng với những lời gợi ý về “phân quyền” thì GM coi đây là sự phản bội với công ty họ.
Alfred Sloan — giám đốc GM lúc bấy giờ đã dành han quyền tự truyện của mình như một sự phản đối với “Concept of Corporation”. Dù vậy, đây là quyền sách đánh dấu sự manh nha ra đời của MBO với lý thuyết về sự phân quyền (Decentralizing). Tới năm 1954, với sự ra đời của “The Practice Of Manager” (tạm dịch “Thực Hành Quản Trị”), Drucker đã hoàn thiện lý thuyết “Quản trị theo Mục Tiêu”. Ông đưa ra lý thuyết về mô hình MBO thông qua quyên sách “The Practice ofManagement”.
Drucker đã đặt ra câu hỏi về khả năng liên kết giữa mối quan hệ con người và hệ thống tô chức của công ty, tính hiệu quả khi vận hành được đánh giá dựa trên 2 yếu tố khách quan (môi trường kinh doanh) và chủ quan (khả năng thực thi của kế hoạch). Chính vì nhận biết được tính hiệu quả của nó nên Odione đã tiếp tục phát triển mô hình này vào năm 1965 với tên gọi Quản lý theo mục tiêu (Managerment by objectives — MBO’ ) 5 http://redsvn.net/tong-quan-ve-ly-thuyet-quan-tri-cua-peter-drucker/ 7 Drucker Peter(2001), Tinh hoa quan tri cua Drucker, Nha xuât ban Trẻ, Việt Nam 11 Mô hình này nhận được rất nhiều sự chú ý, và được áp dụng rộng rãi cho đến những năm 1990. Và MBO đã trở thành một trong những mô hình có sức ảnh hưởng lớn được áp dụng phổ biến và rộng rãi trên toàn cầu cho đến tận ngày nay. Hiện nay, ý tưởng này có thé đã trở thành một phần không thé tách rời của thực tiễn kinh doanh hiện đại.
Nó đã phát triển thành Balanced Scorecard, cung cấp một khung tối ưu hơn cho cùng một quá trình. Xuất phát từ thực tế các nhà quản lý bị sa đà quá nhiều vào các chuỗi công việc hàng ngày mà quên đi mục tiêu chính của họ. Hiện nay, MBO khuyến khích việc mở rộng tham gia của mọi cấp bậc quản lý vào quá trình lập kế hoạch chiến lược nhằm tăng cường khả năng thực hiện kế hoạch thay vì chỉ có một số lãnh đạo cấp cao làm công việc này. Mọi thành viên không chỉ nêu rõ những mục tiêu, định hướng cua tổ chứa mà còn nhận thức rõ vai trò và trách nhiệm của họ trong quá trình đạt được mục tiêu của tô chức.
Thực tế, điểm độc đáo của MBO là cam kết được đưa ra 2 chiều (giữa người quản tri và nhân viên), cả 2 cùng nhau định giá và ước lượng lại được minh đã làm được gì và chưa được gì. Yếu tố thành công của MBO nằm ở chỗ, nhân viên có quyền tham gia vào việc đặt ra các mục tiêu và chọn lựa theo ý mình mong muốn, cam kết đã được đưa ra dựa trên năng lực họ có, từ đó họ tự tin đảm bảo trách nhiệm trong việc thực thi kế hoạch. Đó là sợ dây liên kết quan trọng giữa mục tiêu tong thé của công ty, manager và nhân viên. Lý thuyết quản trị ma Drucker dé lại không chỉ là kho tàng vô giá của các nhà quản trị mà còn cho tất cả mọi người.
Những lời khuyên của ông rất thực tế và bất cứ ai cũng có thể áp dụng. Lý tưởng của Drucker cho tới nay vẫn là kim chỉ nam cho mọi nhà quản tri, thé hiện giá tri, sự trường tồn vượt thời gian của nó và vẫn sẽ là trong tương lai tới đây. Ông xứng đáng được vinh danh là “nhà Quản Trị bậc thầy của mọi thời đại”. Nội dung và quy trình của mô hình quản lý MBO Quản lý theo mục tiêu MBO là một quá trình xác định, thiết lập các mục tiêu trong nội bộ tô chức, trong đó nhà quản lý và nhân viên thống nhất mục tiêu và hiểu được làm thé nào dé đạt được đích.
MBO là Management by Objectives — mô hình quản trị theo mục 12 tiêu: Bắt đầu bằng việc xác định mục tiêu của cấp cao nhất, sau đó xác định mục tiêu và chỉ tiêu của các cấp thấp hơn hoặc trong thời hạn ngắn hơn. MBO Quản lý toàn bộ công việc dựa trên việc đo lường mục tiêu và dựa trên kế hoạch thực hiện mục tiêu. Phương thức quản lý theo mục tiêu được Peter Drucker đưa ra từ năm 1954, do tính đơn giản và hiệu quả, nó được nhiều doanh nghiệp như Google, Apple, Metro Cash & Carry,. Trong thực tế (MBO) thường được ứng dụng đến quản lý trực tiếp (trưởng bộ phận) và cho những công việc rõ chỉ tiêu kế hoạch dé giao cho vị trí công việc đó.
Trong khi đó, MBO vừa giúp giảm gánh nặng quản lý, vừa tạo điều kiện cho cấp dưới chủ đông, sáng tạo trong quá trình xây dựng, lựa chọn phương án hành động dé hoàn thành mục tiêu được giao.