BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP.HCM LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ NAÂNG CAO KHAÛ NAÊNG CAÏNH TRANH TRONG SAÛN XUAÁT VAØ XUAÁT KHAÅU LUÙA GAÏO CHAÁT LÖÔÏNG CAO CUÛA TÆNH CAÀN THÔ TÖØ NAY ÑEÁN NAÊM 2010 Chuyeân ngaønh : Quaûn Trò Kinh Doanh Maõ ngaønh : 5.05 Ngöôøi höôùng daãn khoa hoïc: TS. Nguyeãn Thanh Hoäi MUÏC LUÏC Trang LÔØI MÔÛ ÑAÀU 1 CHÖÔNG 1 KHAÙI QUAÙT TÌNH HÌNH SAÛN XUAÁT VAØ XUAÁT KHAÅU LUÙA GAÏO CUÛA TÆNH CAÀN THÔ NHÖÕNG NAÊM QUA 3 1.1 VAI TROØ CUÛA SAÛN XUAÁT LUÙA GAÏO TRONG PHAÙT TRIEÅN KINH TEÁ XAÕ HOÄI TÆNH CAÀN THÔ 3 1.1 Vò trí ñòa lyù tænh Caàn Thô trong Ñoàng baèng soâng Cöûu Long 3 1.2 Giaûi quyeát vaán ñeà löông thöïc 5 1.3 Giaûi quyeát vieäc laøm 5 1.4 Hình thaønh nhieàu hôïp taùc xaõ 6 1.5 Vai troø quan troïng trong phaùt trieån kinh teá xaõ hoäi cuûa tænh Caàn Thô 7 1.2 TÌNH HÌNH SAÛN XUAÁT LUÙA GAÏO CUÛA TÆNH CAÀN THÔ 7 1.1 Sô löôïc tình hình saûn xuaát luùa gaïo cuûa Ñoàng baèng soâng Cöûu Long 7 1.2 Tình hình noâng nghieäp cuûa tænh Caàn Thô trong nhöõng naêm qua 9 1.3 Tình hình saûn xuaát luùa gaïo cuûa tænh Caàn Thô 12 1.1 Söï bieán ñoäng veà dieän tích vaø saûn löôïng 12 1.2 Heä thoáng canh taùc 13 1.3 Cô caáu vaø phaân boå gioáng 14 1.4 Tình hình söû duïng ñaát noâng nghieäp 14 1.5 Cô sôû vaät chaát kyõ thuaät phuïc vuï noâng nghieäp, noâng thoân 14 1.3 TÌNH HÌNH XUAÁT KHAÅU GAÏO CUÛA TÆNH CAÀN THÔ NHÖÕNG NAÊM QUA 15 1.1 Soá löôïng vaø kim ngaïch xuaát khaåu gaïo 15 1.2 Thò tröôøng xuaát khaåu gaïo cuûa Caàn Thô 16 1.3 Giaù gaïo xuaát khaåu 17 1.4 Heä thoáng löu thoâng phaân phoái gaïo xuaát khaåu 17 1.5 Ñaàu moái xuaát khaåu gaïo 17 Toùm taét chöông 1 18 1 CHÖÔNG 2 KHAÛ NAÊNG CAÏNH TRANH SAÛN XUAÁT VAØ XUAÁT KHAÅU LUÙA GAÏO CHAÁT LÖÔÏNG CAO CUÛA TÆNH CAÀN THÔ 19 2.1 PHAÂN TÍCH THÖÏC TRAÏNG SAÛN XUAÁT LUÙA GAÏO CHAÁT LÖÔÏNG CAO CUÛA TÆNH CAÀN THÔ 19 2.1 Dieän tích vaø saûn löôïng 19 2.2 Hieän traïng söû duïng gioáng luùa trong nhöõng naêm qua vaø hieän taïi.3 Thu hoaïch vaø coâng ngheä sau thu hoaïch 21 2.2 ÑAÙNH GIAÙ KHAÛ NAÊNG CAÏNH TRANH XUAÁT KHAÅU GAÏO CUÛA TÆNH CAÀN THÔ 23 2.1 Phaân tích moâi tröôøng xuaát khaåu gaïo 23 2.1 Moâi tröôøng beân ngoaøi 23 2.2 Moâi tröôøng beân trong 26 2.3 Phaân tích ma traän SWOT 28 2.2 Nhöõng thò tröôøng tieàm naêng 32 2.3 NHAÄN XEÙT CHUNG 33 Toùm taét chöông 2 35 CHÖÔNG 3 MOÄT SOÁ GIAÛI PHAÙP NAÂNG CAO KHAÛ NAÊNG CAÏNH TRANH SAÛN XUAÁT VAØ XUAÁT KHAÅU LUÙA GAÏO CHAÁT LÖÔÏNG CAO CUÛA TÆNH CAÀN THÔ TÖØ NAY ÑEÁN NAÊM 2010 36 3.1 DÖÏ BAÙO NHU CAÀU THÒ TRÖÔØNG 36 3.1 Döï baùo veà khaû naêng saûn xuaát 36 3.2 Döï baùo veà nhu caàu gaïo 37 3.2 QUAN ÑIEÅM, MUÏC TIEÂU 37 3.3 MOÄT SOÁ GIAÛI PHAÙP CHUÛ YEÁU NAÂNG CAO KHAÛ NAÊNG CAÏNH TRANH 38 3.1 Giaûi phaùp veà quy hoaïch vaø ñaàu tö vaøo vuøng chuyeân canh luùa gaïo xuaát khaåu 38 3.1 Quy hoaïch vuøng chuyeân canh luùa gaïo xuaát khaåu 38 3.2 Ñaàu tö xaây döïng haï taàng cô sôû vuøng chuyeân canh luùa gaïo xuaát 2 khaåu 41 3.2 Giaûi phaùp naâng cao chaát löôïng luùa trong khaâu canh taùc 42 3.1 Giaûi phaùp sinh hoïc 42 3.2 Giaûi phaùp phaân boùn 43 3.3 Giaûi phaùp veà thu hoaïch vaø coâng ngheä sau thu hoaïch 43 3.4 Giaûi phaùp naâng cao chaát löôïng nguoàn nhaân löïc 44 3.5 Giaûi phaùp caùc chính saùch hoã trôï cho ngöôøi noâng daân 45 3.6 Giaûi phaùp phaùt trieån thò tröôøng trong nöôùc 46 3.7 Giaûi phaùp môû roäng thò tröôøng xuaát khaåu.1 Ñoái vôùi chính phuû 49 3.2 Ñoái vôùi tænh Caàn Thô 50 3.3 Ñoái vôùi ngaønh noâng nghieäp cuûa tænh 51 Toùm taét chöông 3 53 KEÁT LUAÄN 55 3 LÔØI MÔÛ ÑAÀU Thöïc hieän ñöôøng loái ñoåi môùi cuûa Ñaûng vaø Nhaø nöôùc, hôn 15 naêm qua (1986 – 2002), neàn kinh teá nöôùc ta noùi chung vaø noâng nghieäp noùi rieâng ñaõ ñaït ñöôïc nhöõng thaønh töïu to lôùn. Töø choã thieáu löông thöïc, Vieät Nam ñaõ trôû thaønh nöôùc xuaát khaåu gaïo ñöùng thöù hai treân theá giôùi. Thaønh töïu naøy khoâng chæ ñaûm baûo an ninh löông thöïc maø coøn goùp phaàn taêng ñaùng keå nguoàn thu ngoaïi teä quoác gia vaø giöõ vöõng söï oån ñònh chính trò, kinh teá xaõ hoäi ñaát nöôùc.
Tuy nhieân, söï phaùt trieån cuûa noâng nghieäp noùi chung vaø luùa gaïo noùi rieâng nhöõng naêm qua coøn coù nhieàu baát caäp, yeáu keùm nhö: vieäc öùng duïng tieán boä kyõ thuaät vaøo saûn xuaát coøn haïn cheá, coâng ngheä sau thu hoaïch coøn laïc haäu. Do vaäy chaát löôïng saûn phaåm haøng hoaù chöa cao ñaõ laøm cho gaïo xuaát khaåu cuûa Vieät Nam giaûm khaû naêng caïnh tranh treân thò tröôøng gaïo theá giôùi. Theâm vaøo ñoù laø heä thoáng thò tröôøng tieâu thuï cuûa ta coøn haïn heïp, phaàn lôùn saûn phaåm chæ xuaát sang caùc nöôùc ngheøo, ñôøi soáng kinh teá vaø maët baèng daân trí thaáp nhö caùc nöôùc Ñoâng nam Aù vaø chaâu Phi chöù chöa coù gaïo chaát löôïng cao xuaát sang caùc nöôùc giaàu nhö Trung Ñoâng, chaâu AÂu… Tröôùc tình hình naøy, tìm nhöõng giaûi phaùp höõu hieäu ñoàng thôøi phaûi phuø hôïp vôùi moãi ñòa phö laø moät yeâu caàu caáp baùch ñoái vôùi taát caû caùc nhaø quaûn lyù. Tænh Caàn Thô laø moät tænh coù khoái löôïng gaïo haøng hoùa lôùn laïi laø moät trong nhöõng tænh troïng ñieåm saûn xuaát luùa xuaát khaåu cuûa caû nöôùc.
Do ño,ù toâi ñaõ choïn ñeà taøi “Naâng cao khaû naêng caïnh tranh saûn xuaát vaø xuaát khaåu luùa gaïo chaát löôïng cao cuûa tænh Caàn Thô töø nay ñeán naêm 2010”, nhaèm muïc ñích phaân tích, ñaùnh giaù thöïc traïng saûn xuaát vaø xuaát khaåu luùa gaïo cuûa tænh trong thôøi gian qua. Treân cô sôû ñoù ñeà xuaát caùc giaûi phaùp mang tính chieán löôïc daøi haïn vaø ñoàng boä ñeå naâng cao chaát löôïng haøng hoaù xuaát khaåu, taêng hieäu quaû cho ngöôøi noâng daân soáng baèng ngheà saûn xuaát luùa gaïo goùp phaàn vaøo coâng cuoäc “xoaù ñoùi giaûm ngheøo” maø Ñaûng vaø Nhaø nöôùc ta ñang cuøng toaøn daân thöïc hieän. Trong quaù trình thöïc hieän toâi ñaõ söû duïng keát hôïp caùc phöông phaùp: Phöông phaùp moâ taû; phöông phaùp thoáng keâ; phöông phaùp phaân tích vaø toång hôïp. Söû duïng caùc nguoàn soá lieäu töø Sôû Thöông maïi, Sôû Noâng nghieäp & PTNT tænh Caàn Thô, Vieän luùa ÑBSCL vaø ñaëc bieät laø yù kieán cuûa nhöõng chuyeân gia trong ngaønh.
Phaïm vi nghieân cöùu cuûa ñeà taøi laø: Tìønh hình saûn xuaát vaø xuaát khaåu luùa gaïo cuûa tænh Caàn Thô chuû yeáu töø naêm 1998 ñeán 2002. 4 Keát caáu cuûa luaän vaên goàm 3 chöông nhö sau: Chöông 1: Khaùi quaùt tình hình saûn xuaát vaø xuaát khaåu luùa gaïo cuûa tænh Caàn Thô nhöõng naêm qua. Chöông 2: Khaû naêng caïnh tranh saûn xuaát vaø xuaát khaåu luùa gaïo chaát löôïng cao cuûa tænh Caàn Thô. Chöông 3: Moät soá giaûi phaùp naâng cao khaû naêng caïnh tranh saûn xuaát vaø xuaát khaåu luùa gaïo chaát löôïng cao cuûa tænh Caàn Thô töø nay ñeán naêm 2010.
Vì thôøi gian coù haïn neân luaän vaên chæ neâu ñöôïc moät soá ñieåm chính cuûa vaán ñeà, toâi raát mong nhaän ñöôïc nhöõng ñoùng goùp cuûa thaày, coâ vaø baïn beø ñeå boå sung vaø hoaøn chænh luaän vaên naøy ñöôïc toát hôn. Xin chaân thaønh caûm ôn. 5 CHÖÔNG 1 KHAÙI QUAÙT TÌNH HÌNH SAÛN XUAÁT VAØ XUAÁT KHAÅU LUÙA GAÏO CUÛA TÆNH CAÀN THÔ NHÖÕNG NAÊM QUA 1. VAI TROØ CUÛA SAÛN XUAÁT LUÙA GAÏO TRONG PHAÙT TRIEÅN KINH TEÁ XAÕ HOÄI TÆNH CAÀN THÔ 1.
Vò trí ñòa lyù tænh Caàn Thô trong Ñoàng baèng soâng Cöûu Long Ñoàng baèng soâng Cöûu Long (ÑBSCL) laø chaâu thoå soâng Meâkoâng bao goàm 12 tænh: Long An, Tieàn Giang, Beán Tre, Ñoàng Thaùp, Vónh Long, Traø Vinh, Caàn Thô, An Giang, Kieân Giang, Soùc Traêng, Baïc Lieâu, Caø Mau. Dieän tích töï nhieân gaàn 39.000km2 chieám 12% dieän tích caû nöôùc. Daân soá theo thoáng keâ naêm 2001 laø 16.400 trieäu ngöôøi, chieám khoaûng 21% daân soá caû nöôùc. Ñaây laø moät trong nhöõng vuøng coù tieàm naêng veà taøi nguyeân ñaát, nöôùc, röøng ngaäp maën, thuûy haûi saûn ña daïng vaø phong phuù nhaát Ñoâng Nam Chaâu AÙ.
Ñoàng baèng soâng Cöûu Long coù bôø bieån daøi treân 700km, coù hai con soâng lôùn laø soâng Tieàn Giang vaø soâng Haäu Giang. Ñaây laø vuøng tieáp giaùp vôùi khu kinh teá troïng ñieåm phía Nam thaønh phoá Hoà Chí Minh vôùi heä thoáng giao thoâng ñöôøng thuûy vaø ñöôøng boä roäng lôùn vaø thuaän lôïi. Caàn Thô laø moät tænh thuoäc vuøng ñoàng baèng Nam boä ôû vò trí trung taâm ÑBSCL, phía Baéc giaùp tænh An Giang vaø Ñoàng Thaùp, phía Nam giaùp tænh Baïc Lieâu vaø Soùc Traêng, phía Ñoâng giaùp tænh Vónh Long, phía Nam giaùp tænh Kieân Giang. Vôùi dieän tích 2.986 km2 (Nguoàn: Soá lieäu cuûa Cuïc Thoáng keâ naêm 2002), Caàn Thô chieám 0,9% dieän tích caû nöôùc.
Tænh coù 9 ñôn vò haønh chính goàm: + Thaønh phoá Caàn Thô laø ñoâ thò loaïi II ñöôïc chính phuû xaùc ñònh laø trung taâm kinh teá, vaên hoùa vaø khoa hoïc – kyõ thuaät cuûa Ñoàng baèng soâng Cöûu Long. + Thò xaõ Vò Thanh + 7 huyeän: Thoát Noát, OÂMoân, Chaâu Thaønh, Chaâu Thaønh A, Phuïng Hieäp, Long Myõ, Vò Thuûy. Tænh Caàn Thô coù vò trí vaø ñieàu kieän töï nhieân raát thuaän lôïi: Veà ñöôøng boä: laø trung taâm caùc tuyeán giao thoâng ôû ÑBSCL 6 Quoác loä 1 noái lieàn Thaønh phoá Caàn Thô vaø Caø Mau ñi qua Thò xaõ Soùc Traêng vaø Thò xaõ Baïc Lieâu. Quoác loä 91 noái lieàn caûng Caàn Thô, saân bay Traø noùc, khu coâng nghieäp Traø Noùc vôùi Quoác loä 1 ñi Kieân Giang.
Veà ñöôøng thuûy: Caàn Thô coù caûng bieån (caûng Caàn Thô) ñöôïc coâng nhaän laø caûng Quoác Teá, coù heä thoáng keânh raïch chaèng chòt, trong ñoù coù 3 tuyeán ñöôøng thuûy quan troïng laø keânh Caùi Saén, keânh Xaø No vaø keânh Quaûn loä thuoäc huyeän Phuïng Hieäp. Veà ñöôøng haøng khoâng: Saân bay Traø Noùc ñang ñöôïc söûa chöõa, caûi taïo, xaây döïng laïi, coù nhieàu trieån voïng trong vieäc vaän chuyeån haønh khaùch, haøng hoùa, noái lieàn tænh Caàn Thô vôùi caùc tænh khaùc keå caû trong nöôùc vaø nöôùc ngoaøi. Caàn Thô naèm ôû khu vöïc boài tuï phuø sa nhieàu naêm cuûa soâng Meâkoâng, ñaëc tröng cho daïng ñòa hình ñoàng baèng. Heä thoáng soâng ngoøi nhoû chaèng chòt, nöôùc ngoït quanh naêm, raát thuaän lôïi cho vieäc xaây döïng heä thoáng thuûy lôïi vaø caûi taïo ñaát.
Caàn Thô coù khí haäu nhieät ñôùi gioù muøa vôùi hai muøa roõ reät: - Muøa möa töø thaùng 5 ñeán thaùng thaùng 11 haøng naêm. - Muøa khoâ töø thaùng 12 ñeán thaùng 4 haøng naêm. Söï phaân chia naøy coù aûnh höôûng raát lôùn ñeán saûn xuaát noâng nghieäp. Veà daân soá, theo soá lieäu cuûa Cuïc thoáng keâ naêm 2002, daân soá cuûa tænh laø 1.226 ngöôøi (trong ñoù 956.
Daân cö noâng thoân laø 1. Maät ñoä daân soá trung bình 629 ngöôøi /km2. Löïc löôïng lao ñoäng trong ñoä tuoåi chieám 54,18%.