Nâng Cao Khả Năng Cạnh Tranh Của Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam Trong Thị Trường Tài Chính Toàn Cầu

Chuyên khảo kinh tế phân tích Luận văn một số giải pháp nâng cao khả năng cạnh tranh của hệ thống ngân hàng thương mại việt nam, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Vũ Thị Tú Linh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Nâng Cao Khả Năng Cạnh Tranh Của Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam Trong Thị Trường Tài Chính Toàn Cầu
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2004
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRONG THỜI TRƯỜNG TÀI CHÍNH TOÀN CẦU
• 1.1. Khái niệm và năng lực cạnh tranh của các NHTM
• 1.1.1. Khái niệm về cạnh tranh
• 1.1.2. Các nhân tố của mô hình sức cạnh tranh tổng quát
• 1.1.3. Các chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh của NHTM
• 1.2. Khả năng cạnh tranh của NHTM Việt Nam và hội nhập tài chính quốc tế
• 1.2.1. Hội nhập tài chính, quá trình phát triển tất yếu của nền kinh tế nước ta
• 1.2.2. Những quan điểm và nguyên tắc thực hiện quá trình hội nhập
• 1.2.3. Tác động của hội nhập đến khả năng cạnh tranh của hệ thống NHTM Việt Nam
• 1.3. Hoạt động của NHTM trong bối cảnh toàn cầu hóa thị trường tài chính
• 1.3.1. Toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế
• 1.3.2. Đặc điểm của ngành dịch vụ tài chính trong quá trình toàn cầu hóa
• 1.3.3. Hoạt động của NHTM trong bối cảnh toàn cầu hóa thị trường tài chính
• 1.3.3.1. Quy mô ngân hàng ngày càng lớn mạnh
• 1.3.3.2. Công nghệ ngân hàng ngày càng phát triển
• 1.3.3.3. Sản phẩm dịch vụ của ngân hàng ngày càng đa dạng
• 1.3.3.4. Rủi ro gia tăng và tỷ suất lợi nhuận giảm
• 2. CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VÀ KHẢ NĂNG CẠNH TRANH CỦA HỆ THỐNG NHTM VIỆT NAM
• 2.1. Lịch sử ra đời và quá trình phát triển của NHTM Việt Nam
• 2.1.1. Lịch sử ra đời
• 2.1.2. Hoạt động của hệ thống NHTM Việt Nam trong những năm qua
• 2.2. Đánh giá thực trạng và khả năng cạnh tranh của hệ thống NHTM VN
• 2.2.1. Các yếu tố nội tại của hệ thống NHTM
• 2.2.1.1. Quy mô vốn điều lệ và vốn tự có
• 2.2.1.2. Chất lượng tài sản có
• 2.2.1.3. Trang bị khoa học công nghệ
• 2.2.1.4. Yếu tố con người
• 2.2.1.5. Trình độ quản lý
• 2.2.2. Nhu cầu của khách hàng
• 2.2.3. Môi trường kinh tế và các lĩnh vực liên quan
• 2.2.4. Chiến lược kinh doanh và đối thủ cạnh tranh của các NHTM
• 2.3. Đánh giá thực trạng các dịch vụ của hệ thống NHTM Việt Nam
• 2.3.1. Dịch vụ huy động vốn
• 2.3.1.1. Quy mô huy động vốn
• 2.3.1.2. Đánh giá về hiệu quả và chất lượng của dịch vụ huy động vốn
• 2.3.1.3. Khả năng cạnh tranh so với các NHNNg trong công tác huy động vốn
• 2.3.2. Dịch vụ tín dụng
• 2.3.2.1. Quy mô hoạt động tín dụng
• 2.3.2.2. Đánh giá về chất lượng và hiệu quả của hoạt động tín dụng
• 2.3.2.3. Khả năng cạnh tranh với các NHNNg trong công tác cho vay
• 2.3.3. Dịch vụ thanh toán
• 2.3.3.1. Quy mô hoạt động thanh toán
• 2.3.3.2. Một số tồn tại trong hoạt động thanh toán
• 2.3.3.3. Khả năng cạnh tranh với các NHNNg trong hoạt động thanh toán
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO KHẢ NĂNG CẠNH TRANH CỦA HỆ THỐNG NHTM VIỆT NAM TRONG TIẾN TRÌNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ
• 3.1. Định hướng phát triển của ngành ngân hàng Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa về tài chính
• 3.1.1. Định hướng phát triển kinh doanh của hệ thống NHTM Việt Nam
• 3.1.2. Các mục tiêu chiến lược của ngành ngân hàng Việt Nam đến năm 2010
• 3.1.3. Các chỉ tiêu kinh tế và phát triển ngành ngân hàng đến năm 2010
• 3.2. Một số giải pháp nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của hệ thống NHTM Việt Nam
• 3.2.1. Các giải pháp khắc phục nguyên nhân nội tại
• 3.2.1.1. Cơ cấu lại vốn điều lệ, vốn tự có của NHTM
• 3.2.1.2. Xử lý và ngăn ngừa phát sinh nợ toàn động nhằm nâng cao chất lượng tài sản có
• 3.2.1.3. Xây dựng chiến lược phát triển công nghệ
• 3.2.1.4. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực
• 3.2.2. Các giải pháp nhằm xây dựng chiến lược kinh doanh hướng về khách hàng
• 3.2.2.1. Hệ thống hóa công tác nghiên cứu thị trường
• 3.2.2.2. Đa dạng hóa và nâng cao chất lượng các sản phẩm dịch vụ
• 3.2.2.3. Tăng cường xúc tiến quảng cáo
• 3.2.2.4. Cải thiện công tác chăm sóc khách hàng
• 3.3. Kiến nghị với cơ quan chức năng
• 3.3.1. Kiến nghị với Nhà nước, các bộ, ngành chức năng
• 3.3.2. Kiến nghị với NHNN
• KẾT LUẬN
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Cạnh Tranh Ngân Hàng TM Việt Nam Toàn Cầu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, cạnh tranh giữa các ngân hàng thương mại (NHTM) ngày càng gay gắt. NHTM Việt Nam phải đối mặt với áp lực lớn từ các ngân hàng quốc tế có tiềm lực mạnh về vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản lý. Để tồn tại và phát triển, các NHTM Việt Nam cần nâng cao năng lực cạnh tranh một cách toàn diện. Điều này đòi hỏi sự thay đổi về tư duy, chiến lược và hành động, cũng như sự hỗ trợ từ phía nhà nước và các cơ quan quản lý. Hội nhập kinh tế quốc tế vừa là cơ hội, vừa là thách thức đối với hệ thống ngân hàng Việt Nam.

1.1. Khái niệm cạnh tranh và năng lực cạnh tranh ngân hàng

Cạnh tranh trong lĩnh vực ngân hàng là sự ganh đua giữa các NHTM để thu hút khách hàng, mở rộng thị phần và tăng lợi nhuận. Năng lực cạnh tranh của một NHTM thể hiện khả năng tạo ra và duy trì lợi thế so sánh so với các đối thủ. Năng lực này phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm: quy mô vốn, chất lượng tài sản, công nghệ, nguồn nhân lực và trình độ quản lý.

1.2. Các chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh NHTM Việt Nam

Đánh giá năng lực cạnh tranh của NHTM Việt Nam cần dựa trên nhiều chỉ tiêu, bao gồm: khả năng sinh lời (ROA, ROE), hiệu quả hoạt động (tỷ lệ chi phí/thu nhập), thị phần, mức độ hài lòng của khách hàng, và khả năng đổi mới sản phẩm dịch vụ. Các chỉ số này phản ánh khả năng của ngân hàng trong việc tạo ra giá trị cho khách hàng và cổ đông, đồng thời duy trì lợi thế so sánh trên thị trường. Các chỉ tiêu khác như chất lượng dịch vụ, uy tín thương hiệu, và mạng lưới phân phối cũng đóng vai trò quan trọng.

II. Thách Thức Hội Nhập Tài Chính và Áp Lực Cạnh Tranh

Hội nhập tài chính quốc tế mang lại nhiều cơ hội, nhưng đồng thời cũng tạo ra những thách thức lớn đối với hệ thống NHTM Việt Nam. Các ngân hàng nước ngoài với tiềm lực tài chính mạnh mẽ, công nghệ hiện đại và kinh nghiệm quản lý vượt trội đang gia tăng sự hiện diện tại thị trường Việt Nam. Điều này tạo ra áp lực cạnh tranh gay gắt về lãi suất, phí dịch vụ, chất lượng sản phẩm và dịch vụ. Các NHTM Việt Nam cần nhanh chóng cải thiện năng lực cạnh tranh để không bị tụt hậu và mất thị phần.

2.1. Tác động của hội nhập đến khả năng cạnh tranh ngân hàng

Hội nhập tài chính quốc tế buộc các NHTM Việt Nam phải tuân thủ các chuẩn mực quốc tế về quản trị rủi ro, minh bạch thông tin và chất lượng dịch vụ. Điều này đòi hỏi các ngân hàng phải đầu tư vào công nghệ, nâng cao trình độ nhân lực và cải thiện quy trình hoạt động. Nếu không đáp ứng được các yêu cầu này, các NHTM Việt Nam sẽ gặp khó khăn trong việc cạnh tranh với các ngân hàng nước ngoài.

2.2. Điểm yếu nội tại của NHTM Việt Nam cần khắc phục

Nhiều NHTM Việt Nam còn tồn tại những điểm yếu nội tại như: quy mô vốn nhỏ, chất lượng tài sản thấp, trình độ công nghệ lạc hậu, năng lực quản lý còn hạn chế, và thiếu đa dạng về sản phẩm dịch vụ. Đây là những yếu tố cản trở khả năng cạnh tranh của các ngân hàng này trên thị trường quốc tế. Việc khắc phục những điểm yếu này là ưu tiên hàng đầu để nâng cao năng lực cạnh tranh.

2.3. Môi trường pháp lý và thể chế cần hoàn thiện để hỗ trợ

Môi trường pháp lý và thể chế đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra sân chơi bình đẳng cho các NHTM. Việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về ngân hàng, tăng cường giám sát và kiểm tra, và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của các NHTM là cần thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh của toàn ngành. Ngân hàng nhà nước cần có những chính sách điều hành linh hoạt và hiệu quả để hỗ trợ các NHTM trong quá trình hội nhập.

III. Giải Pháp Nâng Cao Năng Lực Nội Tại NHTM Việt Nam

Để nâng cao khả năng cạnh tranh, các NHTM Việt Nam cần tập trung vào việc cải thiện năng lực nội tại. Điều này bao gồm tăng cường tiềm lực tài chính, nâng cao chất lượng tài sản, hiện đại hóa công nghệ, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, và cải thiện trình độ quản lý. Các NHTM cũng cần chú trọng đến việc phát triển sản phẩm dịch vụ mới, đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng.

3.1. Tái cơ cấu vốn điều lệ và nâng cao chất lượng tài sản

Tăng vốn điều lệ là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao năng lực tài chính của các NHTM Việt Nam. Nguồn vốn vững mạnh giúp ngân hàng tăng cường khả năng hấp thụ rủi ro, mở rộng quy mô hoạt động và đầu tư vào công nghệ. Đồng thời, cần chú trọng đến việc xử lý nợ xấu, nâng cao chất lượng tín dụng và quản lý rủi ro hiệu quả để cải thiện chất lượng tài sản.

3.2. Đầu tư công nghệ ngân hàng hiện đại và bảo mật

Ứng dụng công nghệ hiện đại là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả hoạt động và chất lượng dịch vụ của các NHTM. Việc đầu tư vào các hệ thống thanh toán điện tử, ngân hàng trực tuyến, và các giải pháp công nghệ thông tin tiên tiến giúp ngân hàng tiết kiệm chi phí, tăng cường khả năng cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Bên cạnh đó, vấn đề bảo mật thông tin cũng cần được quan tâm hàng đầu.

3.3. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao

Nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố quyết định sự thành công của bất kỳ tổ chức nào, đặc biệt là trong lĩnh vực ngân hàng. Các NHTM cần đầu tư vào việc đào tạo và phát triển đội ngũ nhân viên có trình độ chuyên môn cao, kỹ năng mềm tốt và khả năng thích ứng nhanh với sự thay đổi của thị trường. Chú trọng đào tạo chuyên gia quản trị rủi ro, chuyên gia phân tích tài chính và chuyên gia công nghệ thông tin.

IV. Chiến Lược Hướng Đến Khách Hàng và Đa Dạng Hóa Dịch Vụ

Xây dựng chiến lược kinh doanh hướng đến khách hàng là yếu tố then chốt để nâng cao khả năng cạnh tranh của các NHTM Việt Nam. Các ngân hàng cần nghiên cứu kỹ nhu cầu của khách hàng, phát triển các sản phẩm dịch vụ phù hợp, và cung cấp dịch vụ chăm sóc khách hàng chu đáo. Đa dạng hóa các kênh phân phối, từ chi nhánh truyền thống đến ngân hàng trực tuyến và mobile banking, cũng là một yếu tố quan trọng.

4.1. Nghiên cứu thị trường và phân khúc khách hàng mục tiêu

Việc nghiên cứu thị trường và phân khúc khách hàng mục tiêu giúp các NHTM hiểu rõ nhu cầu và mong muốn của khách hàng, từ đó phát triển các sản phẩm dịch vụ phù hợp. Các ngân hàng cần tập trung vào việc thu thập và phân tích dữ liệu khách hàng, sử dụng các công cụ phân tích hiện đại để đưa ra các quyết định kinh doanh chính xác.

4.2. Phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng số và tiện ích

Ngân hàng số đang trở thành xu hướng tất yếu trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ. Các NHTM cần tập trung vào việc phát triển các sản phẩm dịch vụ ngân hàng số tiện lợi, an toàn và dễ sử dụng, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Các dịch vụ như thanh toán trực tuyến, chuyển tiền nhanh, cho vay trực tuyến và quản lý tài chính cá nhân đang được khách hàng ưa chuộng.

4.3. Xây dựng hệ thống chăm sóc khách hàng chuyên nghiệp

Chăm sóc khách hàng là yếu tố quan trọng để tạo dựng lòng trung thành của khách hàng và nâng cao uy tín thương hiệu của ngân hàng. Các NHTM cần xây dựng hệ thống chăm sóc khách hàng chuyên nghiệp, bao gồm đội ngũ nhân viên tận tâm, nhiệt tình và có kiến thức chuyên môn cao, cũng như các kênh hỗ trợ khách hàng đa dạng (điện thoại, email, chat trực tuyến).

V. Ứng Dụng Kinh Nghiệm Quốc Tế và Bài Học Cho Việt Nam

Nghiên cứu kinh nghiệm của các ngân hàng thành công trên thế giới có thể giúp các NHTM Việt Nam học hỏi và áp dụng các phương pháp quản lý tiên tiến, các giải pháp công nghệ hiệu quả, và các chiến lược kinh doanh sáng tạo. Tuy nhiên, việc áp dụng kinh nghiệm quốc tế cần phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam.

5.1. Phân tích mô hình cạnh tranh của các ngân hàng hàng đầu

Phân tích mô hình cạnh tranh của các ngân hàng hàng đầu thế giới giúp các NHTM Việt Nam hiểu rõ các yếu tố thành công của họ, từ đó học hỏi và áp dụng các kinh nghiệm phù hợp. Các yếu tố cần phân tích bao gồm: chiến lược kinh doanh, mô hình quản lý, ứng dụng công nghệ, và chính sách nhân sự.

5.2. Bài học về quản trị rủi ro và tuân thủ chuẩn mực quốc tế

Quản trị rủi ro hiệu quả và tuân thủ các chuẩn mực quốc tế là yếu tố sống còn đối với các NHTM. Các ngân hàng Việt Nam cần học hỏi kinh nghiệm của các ngân hàng quốc tế trong việc xây dựng hệ thống quản trị rủi ro toàn diện, tuân thủ các quy định về an toàn vốn, và phòng chống rửa tiền.

VI. Kết Luận Tương Lai Cạnh Tranh Ngân Hàng TM Việt Nam

Nâng cao khả năng cạnh tranh là một quá trình liên tục và đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng của các NHTM Việt Nam. Với sự hỗ trợ từ phía nhà nước và các cơ quan quản lý, cùng với sự chủ động đổi mới và sáng tạo của chính các ngân hàng, hệ thống ngân hàng Việt Nam có thể vượt qua thách thức và phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

6.1. Vai trò của nhà nước trong việc hỗ trợ cạnh tranh ngân hàng

Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh cho các NHTM, thông qua việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường giám sát và kiểm tra, và hỗ trợ các ngân hàng trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh. Các chính sách hỗ trợ cần tập trung vào việc tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận vốn, công nghệ và nguồn nhân lực.

6.2. Triển vọng và cơ hội cho NHTM Việt Nam trong tương lai

Mặc dù còn nhiều thách thức, nhưng các NHTM Việt Nam cũng có nhiều cơ hội để phát triển trong tương lai, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới. Việc tận dụng các cơ hội này, cùng với việc khắc phục các điểm yếu nội tại, sẽ giúp các ngân hàng Việt Nam nâng cao vị thế cạnh tranh và đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế của đất nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, ngành ngân hàng thương mại (NHTM) Việt Nam đứng trước nhiều cơ hội và thách thức lớn. Theo báo cáo của ngành, quy mô huy động vốn của các NHTM đã tăng từ 42,55% GDP năm 2000 lên 54,09% GDP năm 2003, trong khi dư nợ tín dụng cũng tăng từ 38,73% lên khoảng 44% GDP cùng kỳ. Tuy nhiên, năng lực cạnh tranh của hệ thống ngân hàng Việt Nam vẫn còn hạn chế do vốn điều lệ thấp, chất lượng tài sản chưa cao, trình độ quản lý và ứng dụng công nghệ còn yếu. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh của hệ thống NHTM Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh nhằm giúp các ngân hàng phát triển bền vững và hiệu quả hơn trong giai đoạn hội nhập sâu rộng đến năm 2010.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hoạt động của các NHTM trên toàn quốc trong giai đoạn từ năm 1996 đến năm 2003, dựa trên số liệu từ Ngân hàng Nhà nước và các báo cáo thường niên của các ngân hàng. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cái nhìn toàn diện về năng lực cạnh tranh của hệ thống ngân hàng Việt Nam, góp phần hỗ trợ các nhà quản lý và hoạch định chính sách trong việc xây dựng chiến lược phát triển ngành ngân hàng phù hợp với xu thế toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn áp dụng hai khung lý thuyết chính để phân tích năng lực cạnh tranh của các NHTM Việt Nam:

1. Mô hình năng lực cạnh tranh của Michael Porter: Theo Porter, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp bao gồm các yếu tố nội tại như chất lượng nguồn nhân lực, trình độ công nghệ, vốn và kinh nghiệm thị trường; nhu cầu khách hàng; các lĩnh vực liên quan và phụ trợ; cùng với chiến lược kinh doanh và đối thủ cạnh tranh. Trong đó, yếu tố nội tại và chiến lược kinh doanh được xem là quyết định chính đến năng lực cạnh tranh.

2. Các chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh ngân hàng: Năng lực cạnh tranh của NHTM được đánh giá qua ba nhóm chỉ tiêu chính: (i) năng lực quản lý và phát triển nguồn nhân lực, năng lực công nghệ ngân hàng, năng lực tài chính và mức độ rủi ro hoạt động; (ii) hiệu quả và hiệu lực của chính sách phát triển nguồn nhân lực, công nghệ và tài chính; (iii) kết quả thực hiện chính sách cạnh tranh như mức tăng trưởng tài sản, tỷ trọng thu nhập từ sản phẩm dịch vụ mới, và thu nhập tăng thêm nhờ các biện pháp cạnh tranh.

Ba đến năm khái niệm chuyên ngành được sử dụng gồm: năng lực cạnh tranh, hội nhập tài chính quốc tế, dịch vụ ngân hàng đa dạng hóa, rủi ro tín dụng, và chiến lược kinh doanh ngân hàng.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ các báo cáo thường niên của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, báo cáo của các NHTM, tạp chí Ngân hàng, tạp chí Tài chính Tiền tệ và các nguồn thông tin trên Internet. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các NHTM hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam trong giai đoạn 1996-2003.

Phương pháp phân tích được sử dụng là phương pháp hệ thống, so sánh, khái quát và lịch sử nhằm làm rõ các đặc điểm, xu hướng phát triển và năng lực cạnh tranh của hệ thống ngân hàng. Ngoài ra, phương pháp phân tích định lượng dựa trên các chỉ tiêu tài chính và hoạt động ngân hàng được áp dụng để đánh giá thực trạng và so sánh năng lực cạnh tranh giữa các nhóm ngân hàng trong nước và ngân hàng nước ngoài.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2003 đến năm 2004, tập trung phân tích dữ liệu giai đoạn 1996-2003 và đề xuất giải pháp cho giai đoạn tiếp theo đến năm 2010.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô và tăng trưởng nguồn vốn huy động: Tổng lượng tiền gửi của các NHTM tăng từ 41,5 nghìn tỷ đồng năm 1996 lên 324,1 nghìn tỷ đồng năm 2003, tương đương mức tăng trưởng bình quân 25-40%/năm. Tỷ trọng tiền gửi bằng VNĐ chiếm khoảng 63% năm 2003, trong khi tiền gửi ngoại tệ chiếm 37%. Tuy nhiên, tỷ lệ tiền gửi dân cư cao (trên 60%) khiến chi phí vốn đầu vào của ngân hàng tăng cao.

2. Chất lượng tài sản và rủi ro tín dụng: Tỷ lệ nợ quá hạn trên tổng dư nợ còn cao, khoảng 7% năm 2002, chủ yếu tập trung ở các ngân hàng nhà nước và ngân hàng cổ phần. Mức nợ xấu chưa được xử lý triệt để, gây áp lực lớn lên chất lượng tài sản và hiệu quả hoạt động của ngân hàng.

3. Ứng dụng công nghệ và dịch vụ ngân hàng: Các NHTM đã bắt đầu hiện đại hóa hệ thống thanh toán điện tử, với hơn 200 chi nhánh triển khai thanh toán điện tử và khoảng 300 máy ATM được lắp đặt đến năm 2003. Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ còn chậm, chưa đồng bộ và chưa khai thác hiệu quả, dẫn đến lãng phí nguồn lực.

4. Nguồn nhân lực và quản lý: Tỷ lệ lao động được đào tạo đại học và trên đại học trong ngành ngân hàng còn thấp, khoảng 36% năm 2001, thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực như Thái Lan (65%). Trình độ quản lý và kỹ năng nghiệp vụ còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của các ngân hàng.

5. Chiến lược kinh doanh và cạnh tranh: Các NHTM trong nước có lợi thế về mạng lưới chi nhánh rộng khắp, chiếm khoảng 85% thị phần vốn huy động và 89% thị phần tín dụng. Tuy nhiên, vốn điều lệ thấp (trung bình khoảng 3 triệu USD/ngân hàng) và chi phí quản lý cao (khoảng 9% so với 2,5-3% của các ngân hàng khu vực) làm giảm sức cạnh tranh so với ngân hàng nước ngoài.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trên xuất phát từ vốn điều lệ thấp, chất lượng tài sản chưa được cải thiện, trình độ công nghệ và quản lý còn yếu kém. So với các nghiên cứu trong khu vực, năng lực cạnh tranh của NHTM Việt Nam còn kém do chưa tận dụng hiệu quả các nguồn lực nội tại và chưa có chiến lược kinh doanh rõ ràng, đồng bộ.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng nguồn vốn huy động và dư nợ tín dụng giai đoạn 1996-2003, bảng tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu theo từng nhóm ngân hàng, cũng như biểu đồ so sánh tỷ lệ lao động được đào tạo đại học giữa Việt Nam và các nước trong khu vực.

Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu là giúp nhận diện rõ các điểm yếu cần khắc phục để nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng chính sách phát triển ngành ngân hàng phù hợp với xu thế hội nhập quốc tế.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường vốn điều lệ và vốn tự có: Các NHTM cần tập trung tăng vốn điều lệ từ nguồn lợi nhuận giữ lại và huy động vốn mới nhằm nâng cao năng lực tài chính, đảm bảo tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu theo chuẩn Basel. Mục tiêu đạt mức vốn điều lệ trung bình trên 5 triệu USD trong vòng 3-5 năm tới. Chủ thể thực hiện là các ngân hàng phối hợp với Ngân hàng Nhà nước.

2. Cải thiện chất lượng tài sản và quản lý rủi ro tín dụng: Xây dựng hệ thống quản lý rủi ro hiện đại, tăng cường xử lý nợ xấu, áp dụng các chuẩn mực quốc tế trong đánh giá và kiểm soát tín dụng. Thời gian thực hiện trong 2-3 năm, chủ yếu do các ngân hàng và cơ quan giám sát ngân hàng phối hợp thực hiện.

3. Đẩy mạnh hiện đại hóa công nghệ ngân hàng: Đầu tư phát triển hệ thống thanh toán điện tử, mở rộng mạng lưới ATM, phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử như Internet banking, Mobile banking. Mục tiêu nâng tỷ lệ giao dịch không dùng tiền mặt lên trên 30% trong 5 năm tới. Chủ thể thực hiện là các NHTM với sự hỗ trợ của Ngân hàng Nhà nước.

4. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ngân hàng về chuyên môn, kỹ năng quản lý và công nghệ thông tin. Đặt mục tiêu nâng tỷ lệ lao động có trình độ đại học trở lên lên 50% vào năm 2010. Các ngân hàng phối hợp với các cơ sở đào tạo và Ngân hàng Nhà nước thực hiện.

5. Xây dựng chiến lược kinh doanh và marketing hiệu quả: Các NHTM cần xây dựng chiến lược kinh doanh rõ ràng, đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ, tập trung vào khách hàng mục tiêu, nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng cường quảng bá thương hiệu. Thời gian thực hiện liên tục, chủ thể là các ngân hàng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý ngân hàng thương mại: Giúp nhận diện điểm mạnh, điểm yếu trong năng lực cạnh tranh, từ đó xây dựng chiến lược phát triển phù hợp.

2. Cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện chính sách, quy định nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và sức cạnh tranh của hệ thống ngân hàng.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành kinh tế, tài chính ngân hàng: Là tài liệu tham khảo hữu ích về thực trạng và giải pháp phát triển ngành ngân hàng trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

4. Các nhà đầu tư và doanh nghiệp: Hiểu rõ hơn về môi trường hoạt động và năng lực cạnh tranh của các ngân hàng Việt Nam, từ đó đưa ra quyết định hợp tác, đầu tư phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Năng lực cạnh tranh của các NHTM Việt Nam hiện nay ra sao?
   Năng lực cạnh tranh còn hạn chế do vốn điều lệ thấp, chất lượng tài sản chưa cao, trình độ công nghệ và quản lý còn yếu. Ví dụ, tỷ lệ nợ quá hạn trên tổng dư nợ còn khoảng 7%, vốn điều lệ trung bình chỉ khoảng 3 triệu USD/ngân hàng.

2. Tại sao việc ứng dụng công nghệ ngân hàng còn chậm?
   Nguyên nhân do thiếu vốn đầu tư, trình độ cán bộ công nghệ thấp và hệ thống quản lý chưa đồng bộ. Mặc dù đã có hơn 200 chi nhánh triển khai thanh toán điện tử nhưng hiệu quả khai thác còn thấp.

3. Các NHTM Việt Nam có lợi thế cạnh tranh gì?
   Mạng lưới chi nhánh rộng khắp, chiếm 85% thị phần vốn huy động và 89% thị phần tín dụng, giúp tiếp cận khách hàng tốt hơn so với ngân hàng nước ngoài.

4. Giải pháp nào quan trọng nhất để nâng cao năng lực cạnh tranh?
   Tăng vốn điều lệ và cải thiện chất lượng tài sản là nền tảng quan trọng nhất, đồng thời đẩy mạnh hiện đại hóa công nghệ và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

5. Hội nhập quốc tế ảnh hưởng thế nào đến các NHTM Việt Nam?
   Hội nhập tạo cơ hội tiếp cận nguồn vốn, công nghệ và thị trường mới nhưng cũng đặt ra thách thức cạnh tranh gay gắt với ngân hàng nước ngoài, đòi hỏi các NHTM phải nâng cao năng lực cạnh tranh để tồn tại và phát triển.

Kết luận

• Hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam đã có bước phát triển nhanh về quy mô vốn và tín dụng trong giai đoạn 1996-2003, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế.
• Năng lực cạnh tranh còn hạn chế do vốn điều lệ thấp, chất lượng tài sản chưa cao, trình độ công nghệ và quản lý còn yếu kém.
• Hội nhập quốc tế vừa tạo cơ hội vừa đặt ra thách thức lớn, đòi hỏi các ngân hàng phải đổi mới mạnh mẽ về chiến lược, công nghệ và nguồn nhân lực.
• Luận văn đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, bao gồm tăng vốn điều lệ, cải thiện chất lượng tài sản, hiện đại hóa công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và xây dựng chiến lược kinh doanh hiệu quả.
• Các bước tiếp theo cần tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp này trong vòng 3-5 năm tới để đảm bảo sự phát triển bền vững và hội nhập thành công của hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng bạn – bắt đầu từ việc áp dụng các giải pháp chiến lược đã được nghiên cứu và đề xuất trong luận văn này!

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM VŨ THỊ TÚ LINH LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2004 MUÏC LUÏC Muïc luïc Danh muïc caùc chöõ vieát taét LÔØI MÔÛ ÑAÀU CHÖÔNG I: MOÄT SOÁ VAÁN ÑEÀ VEÀ CAÏNH TRANH CUÛA NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI TRONG THÒ TRÖÔØNG TAØI CHÍNH TOAØN CAÀU .1 Khaùi nieäm vaø naêng löïc caïnh tranh cuûa caùc NHTM.1 Khaùi nieäm veà caïnh tranh .2 Caùc nhaân toá cuûa moâ hình söùc caïnh tranh toång quaùt .3 Caùc chæ tieâu ñaùnh giaù naêng löïc caïnh tranh cuûa NHTM.2 Khaû naêng caïnh tranh cuûa NHTM Vieät Nam vaø hoäi nhaäp taøi chính quoác teá .1 Hoäi nhaäp taøi chính, quaù trình phaùt trieån taát yeáu cuûa neàn kinh teá nöôùc ta .2 Nhöõng quan ñieåm vaø nguyeân taéc thöïc hieän quaù trình hoäi nhaäp .3 Taùc ñoäng cuûa hoäi nhaäp ñeán khaû naêng caïnh tranh cuûa heä thoáng NHTM Vieät Nam .3 Hoaït ñoäng cuûa NHTM trong boái caûnh toaøn caàu hoùa thò tröôøng taøi chính .1 Toaøn caàu hoùa vaø hoäi nhaäp kinh teá.2 Ñaëc ñieåm cuûa ngaønh dòch vuï taøi chính trong quaù trình toaøn caàu hoùa .3 Hoaït ñoäng cuûa NHTM trong boái caûnh toaøn caàu hoùa thò tröôøng taøi chính .1 Quy moâ ngaân haøng ngaøy caøng lôùn maïnh .2 Coâng ngheä ngaân haøng ngaøy caøng phaùt trieån .3 Saûn phaåm dòch vuï cuûa ngaân haøng ngaøy caøng ña daïng.4 Ruûi ro gia taêng vaø tyû suaát lôïi nhuaän giaûm. 13 Trang 1 CHÖÔNG II: ÑAÙNH GIAÙ THÖÏC TRAÏNG VAØ KHAÛ NAÊNG CAÏNH TRANH CUÛA HEÄ THOÁNG NHTM Vieät Nam .1 Lòch söû ra ñôøi vaø quaù trình phaùt trieån cuûa NHTM Vieät Nam.1 Lòch söû ra ñôøi .2 Hoaït ñoäng cuûa heä thoáng NHTM Vieät Nam trong nhöõng naêm qua.2 Ñaùnh giaù thöïc traïng vaø khaû naêng caïnh tranh cuûa heä thoáng NHTM VN .1 Caùc yeáu toá noäi taïi cuûa heä thoáng NHTM.1 Quy moâ voán ñieàu leä vaø voán töï coù .2 Chaát löôïng taøi saûn coù .3 Trang bò khoa hoïc coâng ngheä .4 Yeáu toá con ngöôøi .5 Trình ñoä quaûn lyù .2 Nhu caàu cuûa khaùch haøng .3 Moâi tröôøng kinh teá vaø caùc lónh vöïc lieân quan .4 Chieán löôïc kinh doanh vaø ñoái thuû caïnh tranh cuûa caùc NHTM .3 Ñaùnh giaù thöïc traïng caùc dòch vuï cuûa heä thoáng NHTM Vieät Nam.1 Dòch vuï huy ñoäng voán 2.1 Quy moâ huy ñoäng voán.2 Ñaùnh giaù veà hieäu quaû vaø chaát löôïng cuûa dòch vuï huy ñoäng voán .3 Khaû naêng caïnh tranh so vôùi caùc NHNNg trong coâng taùc huy ñoäng voán .2 Dòch vuï tín duïng .1 Quy moâ hoaït ñoäng tín duïng.2 Ñaùnh giaù veà chaát löôïng vaø hieäu quaû cuûa hoaït ñoäng tín duïng .3 Khaû naêng caïnh tranh vôùi caùc NHNNg trong coâng taùc cho vay.3 Dòch vuï thanh toaùn .1 Quy moâ hoaït ñoäng thanh toaùn .2 Moät soá toàn taïi trong hoaït ñoäng thanh toaùn .3 Khaû naêng caïnh tranh vôùi caùc NHNNg trong hoaït ñoäng thanh toaùn. 37 CHÖÔNG III: MOÄT SOÁ GIAÛI PHAÙP NHAÈM NAÂNG CAO KHAÛ NAÊNG CAÏNH TRANH CUÛA HEÄ THOÁNG NHTM Vieät Nam TRONG TIEÁN TRÌNH HOÄI NHAÄP QUOÁC TEÁ .1 Ñònh höôùng phaùt trieån cuûa ngaønh ngaân haøng Vieät Nam trong boái caûnh toaøn caàu hoùa veà taøi chính .1 Ñònh höôùng phaùt trieån kinh doanh cuûa heä thoáng NHTM Vieät Nam .2 Caùc muïc tieâu chieán löôïc cuûa ngaønh ngaân haøng Vieät Nam ñeán naêm 2010 .3 Caùc chæ tieâu kinh teá vaø phaùt trieån ngaønh ngaân haøng ñeán naêm 2010.2 Moät soá giaûi phaùp nhaèm naâng cao khaû naêng caïnh tranh cuûa heä thoáng NHTM Vieät Nam.1 Caùc giaûi phaùp khaéc phuïc nguyeân nhaân noäi taïi .1 Cô caáu laïi voán ñieàu leä, voán töï coù cuûa NHTM.2 Xöû lyù vaø ngaên ngöøa phaùt sinh nôï toàn ñoïng nhaèm naâng cao chaát löôïng taøi saûn coù.3 Xaây döïng chieán löôïc phaùt trieån coâng ngheä .4 Ñaøo taïo vaø phaùt trieån nguoàn nhaân löïc.2 Caùc giaûi phaùp nhaèm xaây döïng chieán löôïc kinh doanh höôùng veà khaùch haøng 3.1 Heä thoáng hoùa coâng taùc nghieân cöùu thò tröôøng.2 Ña daïng hoùa vaø naâng cao chaát löôïng caùc saûn phaåm dòch vuï .3 Taêng cöôøng xuùc tieán quaûng caùo.4 Caûi thieän coâng taùc chaêm soùc khaùch haøng .3 Kieán nghò vôùi cô quan chöùc naêng 3.1 Kieán nghò vôùi Nhaø nöôùc, caùc boä, ngaønh chöùc naêng.2 Kieán nghò vôùi NHNN.

59 KEÁT LUAÄN Phuï luïc Taøi lieäu tham khaûo Trang 3 LÔØI MÔÛ ÑAÀU 1. Lyù do choïn ñeà taøi. Trong khoaûng 20 naêm trôû laïi ñaây, hoäi nhaäp kinh teá quoác teá ñaõ trôû thaønh xu theá cuûa thôøi ñaïi vaø dieãn ra maïnh meõ treân nhieàu lónh vöïc. Trong xu theá ñoù, Vieät Nam ñaõ chuû ñoäng tham gia vaøo quaù trình hoäi nhaäp quoác teá nhö gia nhaäp khoái ASEAN; tham gia vaøo khu vöïc maäu dòch töï do (AFTA), kyù keát Hieäp ñònh thöông maïi song phöông Vieät Nam – Hoa Kyø vaø ñang trong quaù trình ñaøm phaùn ñeå gia nhaäp WTO.

Ñaây laø nhöõng böôùc ñi ñuùng ñaén vaø quan troïng laøm tieàn ñeà cho vieäc taïo döïng vò theá cuûa nöôùc ta treân tröôøng quoác teá. Hoøa vaøo tieán trình chung cuûa caû nöôùc, heä thoáng Ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam cuõng ñöùng tröôùc yeâu caàu hoäi nhaäp vaøo coäng ñoàng taøi chính khu vöïc. Ñieàu naøy môû ra nhieàu cô hoäi veà nguoàn löïc, coâng ngheä, thò tröôøng cho caùc NHTM Vieät Nam, maët khaùc cuõng taïo ra nhöõng aùp löïc caïnh tranh lôùn cho caùc NHTM khi caùc ngaân haøng ña quoác gia ñaày tieàm löïc xuaát hieän ngay taïi saân chôi cuûa mình, nhaát laø khi caùc raøo caûn veà dòch vuï taøi chính ñöôïc hoaøn toaøn dôõ boû theo caùc cam keát hoäi nhaäp. Trong nhöõng naêm qua, heä thoáng Ngaân haøng Vieät Nam ñaõ daàn hoäi nhaäp vaøo coäng ñoàng taøi chính quoác teá vaø coù moái quan heä hôïp taùc chính thöùc vôùi nhieàu nöôùc, nhieàu toå chöùc quoác teá vaø khu vöïc.

Ngoaøi ra, heä thoáng Ngaân haøng ñaõ coù nhöõng böôùc ñi tích cöïc trong vieäc thöïc hieän caùc cam keát quoác teá, daàn daàn dôõ boû caùc raøo caûn veà hoaït ñoäng Ngaân haøng, taøi chính vôùi beân ngoaøi; ñoàng thôøi cho pheùp caùc chi nhaùnh Ngaân haøng nöôùc ngoaøi hoaït ñoäng vaø thaønh laäp caùc lieân doanh taïi Vieät Nam. Trong thôøi gian tôùi, khi Vieät Nam tieáp tuïc ñaåy maïnh hoäi nhaäp kinh teá quoác teá, heä thoáng NHTM Vieät Nam seõ phaûi ñoái maët vôùi nhieàu thaùch thöùc hôn khi naêng löïc caïnh tranh vaãn chöa ñuû maïnh,bôûi vì: moâi tröôøng phaùp lyù chöa laønh maïnh, möùc voán coøn thaáp, trình ñoä quaûn lyù coøn haïn cheá, trình ñoä coâng ngheä aùp duïng chöa hieän ñaïi, chaát löôïng saûn phaåm dòch vuï chöa toát, daãn ñeán hieäu quaû kinh doanh thaáp. Trang 4 Töø nhöõng nhaän ñònh treân ñaõ thoâi thuùc toâi maïnh daïn choïn ñeà taøi: “Moät soá giaûi phaùp nhaèm naâng cao khaû naêng caïnh tranh cuûa heä thoáng NHTM Vieät Nam trong tieán trình hoäi nhaäp quoác teá” vôùi mong muoán ngaønh Ngaân haøng Vieät Nam seõ ñöùng vöõng, phaùt trieån vaø hoäi nhaäp hieäu quaû vaøo coäng ñoàng taøi chính khu vöïc vaø quoác teá. Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu.

Ñeà taøi nghieân cöùu hoaït ñoäng cuûa caùc NHTM treân phaïm vi caû nöôùc. Caùc nhoùm ñeà xuaát ñöôïc caân nhaéc vaø trình baøy mang tính ñònh höôùng ôû taàm quaûn lyù vó moâ vaø vi moâ. Muïc ñích vaø yù nghóa cuûa ñeà taøi. Giuùp caùc NHTM hình dung caùc vaán ñeà caáp baùch ñaët ra tröôùc boái caûnh toaøn caàu hoùa thò tröôøng taøi chính vaø hoäi nhaäp quoác teá, thöïc tieãn hoaït ñoäng cuûa caùc NHTM Vieät Nam hieän nay, töø ñoù ñeà xuaát moät soá giaûi phaùp giuùp caùc NHTM Vieät Nam cuûng coá vaø naâng cao hieäu quaû ñeå coù theå caïnh tranh vôùi caùc Ngaân haøng nöôùc ngoaøi.

Phöông phaùp luaän Ñeå laøm roõ nhöõng noäi dung trong luaän vaên, toâi ñaõ söû duïng phöông phaùp heä thoáng, so saùnh, khaùi quaùt, lòch söû, cuï theå, thu thaäp 5. Noäi dung keát caáu cuûa luaän vaên. Ngoaøi phaàn môû ñaàu, phaàn keát luaän, phuï luïc, danh muïc taøi lieäu tham khaûo, luaän vaên coù 60 trang… Nguoàn soá lieäu trong luaän vaên ñöôïc laáy töø baùo caùo thöôøng nieân cuûa ngaân haøng nhaø nöôùc, baùo caùo thöôøng nieân cuûa caùc NHTM, taïp chí Ngaân haøng, taïp chí taøi chính tieàn teä, Internet… Noäi dung keát caáu luaän vaên goàm 3 chöông: Trang 5 Chöông I: Moät soá vaán ñeà veà caïnh tranh cuûa caùc ngaân haøng thöông maïi trong thò tröôøng taøi chính toaøn caàu. Chöông II: Ñaùnh giaù thöïc traïng vaø khaû naêng caïnh tranh cuûa heä thoáng Ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam.

Chöông III: Moät soá giaûi phaùp nhaèm naâng cao khaû naêng caïnh tranh cuûa heä thoáng ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam trong tieán trình hoäi nhaäp quoác teá. Trang 6 CHÖÔNG I: MOÄT SOÁ VAÁN ÑEÀ VEÀ CAÏNH TRANH CUÛA NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI TRONG THÒ TRÖÔØNG TAØI CHÍNH TOAØN CAÀU.1 Khaùi nieäm vaø naêng löïc caïnh tranh cuûa ngaân haøng thöông maïi.1 Khaùi nieäm veà caïnh tranh. “Caïnh tranh cuûa moät doanh nghieäp, moät ngaønh, moät quoác gia laø möùc ñoä maø ôû ñoù, döôùi caùc ñieàu kieän veà thò tröôøng töï do vaø coâng baèng, coù theå saûn xuaát ra caùc haøng hoùa vaø dòch vuï ñaùp öùng ñöôïc caùc ñoøi hoûi cuûa thò tröôøng, ñoàng thôøi taïo ra vieäc laøm vaø naâng cao ñöôïc thu nhaäp thöïc teá”. Moät doanh nghieäp ñöôïc xem laø coù söùc caïnh tranh khi noù coù theå thöôøng xuyeân ñöa ra caùc saûn phaåm thay theá, maø caùc saûn phaåm naøy coù möùc giaù thaáp hôn so vôùi saûn phaåm cuøng loaïi, hoaëc baèng caùch cung caáp caùc saûn phaåm töông töï vôùi caùc ñaëc tính veà chaát löôïng hay dòch vuï ngang baèng hay toát hôn.

Nhìn chung khi xeùt ñeán tính caïnh tranh cuûa moät doanh nghieäp ta caàn phaûi xeùt ñeán tieàm naêng saûn xuaát moät loaïi haøng hoùa hay dòch vuï naøo ñoù ôû moät möùc giaù ngang baèng hay thaáp hôn möùc giaù phoå bieán maø khoâng caàn ñeán caùc yeáu toá trôï giuùp.2 Caùc nhaân toá cuûa moâ hình caïnh tranh toång quaùt. Theo Micheal Porter thì khaû naêng caïnh tranh cuûa doanh nghieäp goàm boán yeáu toá sau: (1) Caùc yeáu toá cuûa baûn thaân doanh nghieäp: Bao goàm caùc yeáu toá veà con ngöôøi: chaát löôïng, kyõ naêng; caùc yeáu toá veà trình ñoä nhö khoa hoïc kyõ thuaät, kinh nghieäm thò tröôøng; caùc yeáu toá veà voán. Caùc yeáu toá naøy coù theå chia thaønh 2 loaïi, moät laø caùc yeáu toá cô baûn nhö moâi tröôøng töï nhieân, ñòa lyù, lao ñoäng; hai laø caùc yeáu toá naâng cao nhö thoâng tin, lao ñoäng coù trình ñoä cao… Trong ñoù, yeáu toá thöù hai coù yù nghóa quyeát ñònh ñeán khaû naêng caïnh tranh cuûa doanh nghieäp. Chuùng quyeát ñònh nhöõng lôïi theá caïnh tranh ôû ñoä cao vaø nhöõng coâng ngheä coù tính ñoäc quyeàn.

Trong Trang 7 daøi haïn thì ñaây laø nhöõng yeáu toá coù tính quyeát ñònh, phaûi ñöôïc ñaàu tö moät caùch ñaày ñuû vaø ñuùng möùc. (2) Nhu caàu cuûa khaùch haøng: ñaây laø yeáu toá coù taùc ñoäng raát lôùn ñeán söï phaùt trieån cuûa doanh nghieäp. Thoâng qua nhu caàu cuûa khaùch haøng maø doanh nghieäp coù theå taän duïng ñöôïc lôïi theá theo quy moâ, töø ñoù caûi thieän caùc hoaït ñoäng kinh doanh vaø dòch vuï cuûa mình.