Luận văn thạc sĩ ueb nâng cao hiệu quả tín dụng đối với hộ nghèo tại ngân hàng chính sách xã hội tỉnh ninh bình

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu ueb cải thiện kết quả tín dụng đối với hộ nghèo tại ngân hàng chính sách xã hội tỉnh ninh bình, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Trường học: Không tìm thấy thông tin
• Chuyên ngành: Không tìm thấy thông tin
• Đề tài: Nâng cao hiệu quả tín dụng đối với hộ nghèo tại Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Ninh Bình
• Loại tài liệu: luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: Không tìm thấy thông tin
• Địa điểm: Ninh Bình

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI HỘ NGHÈO
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ ĐÓI NGHÈO
• 1.1.1. Khái niệm về đói nghèo
• 1.1.2. Tiêu chí về đói nghèo
• 1.1.3. Nguyên nhân đói nghèo
• 1.1.4. Sự cần thiết phải xóa đói, giảm nghèo và hỗ trợ người nghèo
• 1.2. TÍN DỤNG VÀ HIỆU QUẢ TÍN DỤNG ĐỐI VỚI HỘ NGHÈO
• 1.2.1. Những vấn đề cơ bản về tín dụng đối với hộ nghèo
• 1.2.2. Hiệu quả tín dụng đối với hộ nghèo
• 1.3. KINH NGHIỆM MỘT SỐ NƯỚC VỀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ TÍN DỤNG ĐỐI VỚI HỘ NGHÈO
• 1.3.1. Kinh nghiệm của một số nước
• 1.3.2. Bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ CHO VAY HỘ NGHÈO TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TỈNH NINH BÌNH (2007 - 2011)
• 2.1. TÌNH HÌNH ĐÓI NGHÈO TẠI NINH BÌNH
• 2.1.1. Tổng quan về kinh tế - xã hội tỉnh Ninh Bình
• 2.1.2. Thực trạng đói nghèo tại tỉnh Ninh Bình
• 2.2. TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TỈNH NINH BÌNH
• 2.2.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.2.2. Mô hình tổ chức và hoạt động
• 2.3. ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ TÍN DỤNG ĐỐI VỚI HỘ NGHÈO TẠI NHCSXH TỈNH NINH BÌNH GIAI ĐOẠN 2007-2011
• 2.3.1. Thực trạng cho vay hộ nghèo tại NHCSXH tỉnh Ninh Bình giai đoạn 2007-2011
• 2.3.2. Đánh giá hiệu quả tín dụng đối với hộ nghèo của NHCSXH Ninh Bình giai đoạn 2007-2011
• 2.4. NHỮNG MẶT ĐƯỢC VÀ CHƯA ĐƯỢC CỦA TÍN DỤNG HỘ NGHÈO TẠI NHCSXH TỈNH NINH BÌNH GIAI ĐOẠN 2007-2011
• 2.4.1. Những kết quả đạt được
• 2.4.2. Tồn tại và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ TÍN DỤNG ĐỐI VỚI HỘ NGHÈO TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TỈNH NINH BÌNH
• 3.1. MỤC TIÊU CHƯƠNG TRÌNH GIẢM NGHÈO TỈNH NINH BÌNH GIAI ĐOẠN 2010 - 2015
• 3.1.1. Mục tiêu tổng quát
• 3.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 3.2. MỤC TIÊU HOẠT ĐỘNG CỦA NHCSXH TỈNH NINH BÌNH GIAI ĐOẠN 2010 - 2015
• 3.3. GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ TÍN DỤNG ĐỐI VỚI HỘ NGHÈO TẠI NHCSXH TỈNH NINH BÌNH
• 3.3.1. Củng cố mạng lưới hoạt động
• 3.3.2. Hoàn thiện chính sách cho vay đối với hộ nghèo
• 3.3.3. Thực hiện công khai hóa chính sách tín dụng của NHCSXH
• 3.3.4. Tăng cường sự tham gia của chính quyền và các ban, ngành, đoàn thể tại địa phương
• 3.3.5. Nâng cao chất lượng hoạt động ủy thác qua các tổ chức chính trị - xã hội
• 3.3.6. Nâng mức cho vay hộ nghèo
• 3.3.7. Đa dạng hóa các ngành nghề đầu tư
• 3.3.8. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát
• 3.3.9. Đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng
• 3.4. NHỮNG ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN GIẢI PHÁP
• 3.5. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 3.5.1. Đối với Chính phủ
• 3.5.2. Đối với NHCSXH Việt Nam
• 3.5.3. Đối với cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp tại tỉnh Ninh Bình
• 3.5.4. Đối với Ban đại diện HĐQT-NHCSXH các cấp
• 3.5.5. Đối với các tổ chức nhận ủy thác
• 3.5.6. Đối với NHCSXH tỉnh Ninh Bình
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH VẼ

Tóm tắt

I. Tổng quan về nâng cao hiệu quả tín dụng cho hộ nghèo tại Ninh Bình

Ninh Bình là một tỉnh miền Bắc Việt Nam, nơi có nhiều hộ nghèo cần được hỗ trợ tài chính để cải thiện cuộc sống. Việc nâng cao hiệu quả tín dụng cho hộ nghèo không chỉ giúp họ thoát nghèo mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững của tỉnh. Tín dụng ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho các hộ nghèo, giúp họ đầu tư vào sản xuất, kinh doanh và cải thiện đời sống.

1.1. Định nghĩa và vai trò của tín dụng đối với hộ nghèo

Tín dụng đối với hộ nghèo là hình thức cho vay ưu đãi nhằm hỗ trợ tài chính cho những người có thu nhập thấp. Vai trò của tín dụng là cung cấp nguồn vốn cần thiết để hộ nghèo có thể đầu tư vào sản xuất, từ đó tạo ra thu nhập và cải thiện chất lượng cuộc sống.

1.2. Tình hình tín dụng cho hộ nghèo tại Ninh Bình

Tại Ninh Bình, tín dụng cho hộ nghèo chủ yếu được thực hiện qua Ngân hàng Chính sách xã hội. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế trong việc tiếp cận vốn vay, như quy trình phức tạp và thiếu thông tin về các chương trình hỗ trợ.

II. Những thách thức trong việc nâng cao hiệu quả tín dụng cho hộ nghèo

Mặc dù có nhiều chương trình tín dụng hỗ trợ hộ nghèo, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức cần giải quyết. Những thách thức này bao gồm việc xác định đúng đối tượng vay, quy trình cho vay phức tạp và thiếu sự tham gia của các tổ chức xã hội.

2.1. Khó khăn trong việc xác định đối tượng vay

Việc xác định đúng đối tượng hộ nghèo để cấp tín dụng là một thách thức lớn. Nhiều hộ nghèo không được tiếp cận do thiếu thông tin hoặc không đủ điều kiện theo quy định.

2.2. Quy trình cho vay phức tạp

Quy trình cho vay hiện tại còn phức tạp, gây khó khăn cho hộ nghèo trong việc tiếp cận vốn. Cần có sự đơn giản hóa quy trình để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người vay.

III. Phương pháp nâng cao hiệu quả tín dụng cho hộ nghèo tại Ninh Bình

Để nâng cao hiệu quả tín dụng cho hộ nghèo, cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các phương pháp này bao gồm cải thiện quy trình cho vay, tăng cường đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật cho hộ nghèo.

3.1. Cải thiện quy trình cho vay

Cần đơn giản hóa quy trình cho vay để hộ nghèo dễ dàng tiếp cận vốn. Việc này có thể thực hiện thông qua việc giảm bớt thủ tục hành chính và tăng cường sự minh bạch trong quy trình.

3.2. Tăng cường đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật

Đào tạo kỹ năng quản lý tài chính và sản xuất cho hộ nghèo là rất cần thiết. Các chương trình đào tạo này sẽ giúp họ sử dụng vốn vay một cách hiệu quả hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về tín dụng cho hộ nghèo

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các giải pháp nâng cao hiệu quả tín dụng đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho hộ nghèo tại Ninh Bình. Nhiều hộ đã thoát nghèo nhờ vào việc tiếp cận vốn vay và sử dụng hiệu quả nguồn vốn này.

4.1. Kết quả từ các chương trình tín dụng

Các chương trình tín dụng đã giúp nhiều hộ nghèo tại Ninh Bình cải thiện thu nhập và chất lượng cuộc sống. Nhiều hộ đã đầu tư vào sản xuất nông nghiệp và kinh doanh nhỏ, từ đó tạo ra việc làm và thu nhập ổn định.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các mô hình thành công

Một số mô hình thành công trong việc hỗ trợ hộ nghèo đã được áp dụng tại Ninh Bình. Những mô hình này có thể được nhân rộng để nâng cao hiệu quả tín dụng cho hộ nghèo trong tương lai.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho tín dụng hộ nghèo tại Ninh Bình

Việc nâng cao hiệu quả tín dụng cho hộ nghèo tại Ninh Bình là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, tổ chức xã hội và cộng đồng để thực hiện hiệu quả các giải pháp đã đề ra.

5.1. Tầm quan trọng của sự phối hợp

Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và tổ chức xã hội là rất quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả tín dụng cho hộ nghèo. Điều này sẽ giúp tạo ra một hệ thống hỗ trợ toàn diện cho hộ nghèo.

5.2. Định hướng phát triển tín dụng cho hộ nghèo trong tương lai

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các chương trình tín dụng phù hợp với nhu cầu của hộ nghèo. Việc này sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay và góp phần xóa đói giảm nghèo bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đói nghèo là một thách thức kinh tế xã hội mang tính toàn cầu, đe dọa sự phát triển bền vững của mọi quốc gia. Theo số liệu thống kê toàn quốc theo chuẩn nghèo giai đoạn 2011 - 2015, cả nước ghi nhận hơn 3,3 triệu hộ nghèo, chiếm tỷ lệ 15,25%, và hơn 1,8 triệu hộ cận nghèo, chiếm tỷ lệ 8,58%, trong đó 90% hộ nghèo tập trung tại khu vực nông thôn. Một trong những rào cản lớn nhất khiến người dân rơi vào vòng luẩn quẩn đói nghèo là sự thiếu hụt vốn sản xuất kinh doanh và hạn chế trong tiếp cận các dịch vụ tài chính chính thức. Nhận thức rõ điều này, Chính phủ đã định hình kênh tín dụng ưu đãi thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội như một công cụ đòn bẩy kinh tế thiết yếu, giải ngân hơn 100.000 tỷ đồng cho trên 11 triệu lượt hộ vay vốn trên cả nước.

Tại tỉnh Ninh Bình, bên cạnh tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt 16,5% mỗi năm giai đoạn 2006 - 2010 và đạt 16,1% năm 2011, địa phương vẫn đối mặt với thực trạng phân hóa giàu nghèo sâu sắc. Toàn tỉnh có 25.686 hộ nghèo, chiếm tỷ lệ 9,85% tổng số hộ dân cư, tập trung phần lớn ở khu vực bán sơn địa như huyện Nho Quan, Gia Viễn và vùng bãi ngang ven biển huyện Kim Sơn. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của đề tài là giải quyết những bất cập trong công tác cấp phát vốn, hạn mức cho vay chưa sát thực tế và năng lực quản lý nguồn vốn vay tại cấp cơ sở.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về tín dụng ưu đãi, phân tích thực trạng hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội của chương trình cho vay hộ nghèo tại Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Ninh Bình giai đoạn 2007 - 2011. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm tối ưu hóa vòng quay vốn, giảm thiểu nợ quá hạn dưới 1,5% và gia tăng tỷ lệ hộ thoát nghèo bền vững trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn tiếp theo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng Lý thuyết vòng luẩn quẩn của đói nghèo do Ragnar Nurkse khởi xướng, khẳng định thu nhập thấp dẫn đến năng lực tiết kiệm và tích lũy tư bản thấp, từ đó hạn chế năng suất lao động và duy trì tình trạng nghèo khó dai dẳng. Để phá vỡ mắt xích này, nguồn vốn ngoại sinh từ tín dụng ưu đãi đóng vai trò như một lực đẩy tài chính ban đầu. Đồng thời, nghiên cứu tích hợp Lý thuyết tài chính vi mô hiện đại được phát triển từ mô hình Ngân hàng Grameen của giáo sư Mohammad Yunus, nhấn mạnh việc cung cấp dịch vụ tín dụng không cần tài sản thế chấp thông qua cơ chế bảo lãnh nhóm tương hỗ.

Nghiên cứu làm rõ ba khái niệm nền tảng:

• Nghèo tuyệt đối: Tình trạng bộ phận dân cư không thỏa mãn được các nhu cầu sinh hoạt tối thiểu theo chuẩn nghèo quy định tại Quyết định 09/2011/QĐ-TTg với mức thu nhập bình quân từ 400.000 đồng/người/tháng trở xuống ở nông thôn và 500.000 đồng/người/tháng trở xuống ở thành thị.
• Tín dụng chính sách đối với hộ nghèo: Hoạt động chuyển giao quyền sử dụng vốn tiền tệ của Nhà nước với lãi suất ưu đãi, vận hành phi lợi nhuận nhằm thực hiện an sinh xã hội.
• Hiệu quả tín dụng hộ nghèo: Khái niệm đa chiều bao gồm hiệu quả kinh tế (bảo toàn vốn, kiểm soát nợ xấu, tối ưu hóa chi phí quản lý) và hiệu quả xã hội (tỷ lệ hộ thoát nghèo, số việc làm mới được tạo ra, thu hẹp khoảng cách giàu nghèo).

Kinh nghiệm quốc tế từ Ngân hàng BAAC tại Thái Lan với cơ chế nhóm vay 15 - 25 người có trần vay 2.400 USD và mô hình nhóm tự quản tiết kiệm tại Ấn Độ với định mức đóng góp 10 - 20 Rupi mỗi tháng mang lại bài học sâu sắc về tính liên đới trách nhiệm và nâng cao vị thế kinh tế cho phụ nữ nghèo.

Phương pháp nghiên cứu

Để bảo đảm tính khách quan và khoa học, luận văn thiết lập cỡ mẫu khảo sát thực tế gồm 350 hộ nghèo vay vốn và 50 Tổ tiết kiệm và vay vốn phân bổ đều tại các địa bàn đại diện: huyện Nho Quan (vùng núi), huyện Kim Sơn (vùng ven biển) và huyện Yên Khánh (vùng đồng bằng). Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên thuận tiện được lựa chọn nhằm phản ánh chính xác đặc điểm địa lý, tập quán canh tác và trình độ dân trí của từng tiểu vùng kinh tế.

Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tài chính, báo cáo tổng kết hoạt động tín dụng của Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Ninh Bình và số liệu thống kê của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh trong suốt giai đoạn 2007 - 2011. Phương pháp phân tích dữ liệu bao gồm thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian và phương pháp tổng hợp định tính. Lý do lựa chọn kết hợp phân tích định lượng và định tính là vì hoạt động tín dụng chính sách không chỉ đo lường thuần túy bằng các chỉ số tài chính như dư nợ hay nợ quá hạn, mà còn phải đánh giá tác động biến đổi về nhận thức, kỹ năng tổ chức sản xuất và cải thiện chất lượng sống của người dân.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô tín dụng cho vay hộ nghèo tại Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Ninh Bình liên tục mở rộng với tốc độ tăng trưởng doanh số cho vay bình quân trên 18% mỗi năm giai đoạn 2007 - 2011. Đến ngày 31/12/2011, dư nợ cho vay hộ nghèo đã phủ kín 100% số xã, phường, thị trấn, đáp ứng nguồn vốn sản xuất cho hơn 85% tổng số hộ nghèo có nhu cầu và đủ điều kiện vay vốn trên toàn tỉnh.

Thứ hai, chất lượng tín dụng được duy trì ở mức an toàn cao. Tỷ lệ nợ quá hạn của chương trình cho vay hộ nghèo luôn được kiểm soát chặt chẽ ở mức dưới 1,2% trên tổng dư nợ, thấp hơn nhiều so với ngưỡng an toàn quy chuẩn là 5,0%. Tỷ lệ thu hồi nợ gốc và thu lãi hàng năm đều đạt trên 95% kế hoạch đề ra, phản ánh ý thức hoàn trả vốn vay tương đối tốt của người nghèo.

Thứ ba, hiệu quả xã hội thể hiện rõ nét qua sự chuyển biến kinh tế hộ gia đình. Nguồn vốn ưu đãi đã hỗ trợ hơn 70% số hộ vay chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi sang các mô hình có giá trị gia tăng cao như nuôi dê núi, nuôi hươu, trồng cói xuất khẩu và tiểu thủ công nghiệp truyền thống. Hoạt động này góp phần kéo giảm tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh xuống còn 9,85% năm 2011.

Thứ tư, nghiên cứu phát hiện sự bất cập về hạn mức cho vay và cơ cấu sử dụng vốn. Mức vay tối đa bình quân khoảng 15 đến 30 triệu đồng/hộ trong giai đoạn này chưa đáp ứng đủ chi phí đầu tư mở rộng quy mô sản xuất trong bối cảnh giá cả vật tư nông nghiệp gia tăng. Thêm vào đó, có tới 38,1% dân số trong nhóm hộ nghèo nhất chưa có bằng cấp chuyên môn, tạo ra rào cản lớn trong việc tiếp thu tiến bộ kỹ thuật để tối ưu hóa đồng vốn.

Thảo luận kết quả

Khi xem xét dữ liệu qua bảng phân bổ dư nợ theo địa bàn, sự tập trung vốn thể hiện rõ rệt tại các huyện vùng núi như Nho Quan và vùng ven biển Kim Sơn, nơi có tỷ lệ hộ nghèo cao gấp 1,5 lần so với khu vực đồng bằng thành thị. Biểu đồ tăng trưởng dư nợ phản ánh mối tương quan thuận chiều giữa quy mô tín dụng chính sách và tốc độ giảm tỷ lệ nghèo đói tại địa phương.

Nguyên nhân cốt lõi tạo nên sự thành công là việc áp dụng linh hoạt quy trình cho vay 8 bước thông qua mạng lưới ủy thác của 4 tổ chức chính trị - xã hội bao gồm Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh và Đoàn Thanh niên. Việc sinh hoạt định kỳ tại các Tổ tiết kiệm và vay vốn tạo ra sự giám sát cộng đồng chặt chẽ, giảm thiểu tình trạng sử dụng vốn sai mục đích.

Tuy nhiên, so sánh với các nghiên cứu kinh tế nông thôn cùng thời kỳ, luận văn chỉ rõ tình trạng lồng ghép nguồn vốn tín dụng với hoạt động khuyến nông, khuyến ngư tại Ninh Bình còn lỏng lẻo. Một bộ phận hộ vay vẫn giữ tâm lý ỷ lại, coi vốn chính sách là nguồn hỗ trợ cấp phát của Nhà nước, dẫn đến hiệu quả sinh lời thực tế của một số dự án chăn nuôi nhỏ lẻ chưa đạt mức kỳ vọng.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, nâng cao định mức vốn vay và kéo dài thời hạn tín dụng. Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam cần xem xét nâng hạn mức cho vay tối đa đối với hộ nghèo lên mức 50 - 100 triệu đồng/hộ, đồng thời nới rộng thời hạn vay từ 36 tháng lên 60 tháng đối với các dự án trồng cây lâu năm và chăn nuôi đại gia súc. Thời gian hoàn thành điều chỉnh trong giai đoạn 2012 - 2015 nhằm bảo đảm chu kỳ luân chuyển vốn phù hợp với thực tế sản xuất.

Thứ hai, củng cố và nâng cao chất lượng mạng lưới Tổ tiết kiệm và vay vốn. Các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác cấp cơ sở phối hợp cùng Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Ninh Bình tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ cho 100% tổ trưởng tổ tiết kiệm trong quý 2 hàng năm. Mục tiêu đặt ra là duy trì tỷ lệ nợ quá hạn dưới 1,0% và bảo đảm 100% hồ sơ vay vốn được bình xét dân chủ, minh bạch tại cơ sở thôn bản.

Thứ ba, lồng ghép đồng bộ tín dụng chính sách với chương trình khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư. Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với ngân hàng xây dựng các mô hình sản xuất mẫu, chuyển giao khoa học kỹ thuật cho ít nhất 80% hộ nghèo trước khi giải ngân vốn. Hoạt động này cần thực hiện thường xuyên từ năm 2012 đến năm 2015 nhằm giảm thiểu rủi ro dịch bệnh và giảm tỷ lệ tái nghèo xuống dưới 2%.

Thứ tư, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát sau giải ngân. Ban đại diện Hội đồng quản trị Ngân hàng Chính sách xã hội các cấp thiết lập lịch kiểm tra định kỳ 6 tháng một lần, tiến hành giám sát thực tế tại 100% các món vay mới trong vòng 30 ngày kể từ ngày giải ngân. Động thái này giúp phát hiện kịp thời các trường hợp sử dụng vốn sai mục đích và đưa ra biện pháp xử lý nợ khoanh, nợ rủi ro đúng quy định pháp luật.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm 1: Cán bộ quản lý và chuyên viên tín dụng tại hệ thống Ngân hàng Chính sách xã hội. Luận văn cung cấp bức tranh thực tế về quy trình kiểm soát rủi ro, phương pháp tính toán chỉ số hiệu quả kinh tế và kinh nghiệm xử lý nợ quá hạn tại cấp chi nhánh địa phương.

Nhóm 2: Lãnh đạo chính quyền địa phương và cán bộ các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác như Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh và Đoàn Thanh niên. Công trình là cẩm nang hữu ích để hoàn thiện công tác bình xét hộ nghèo, quản lý mô hình Tổ tiết kiệm và vay vốn tại các xã, phường, thị trấn.

Nhóm 3: Học viên cao học, nghiên cứu sinh và giảng viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế phát triển, Quản lý kinh tế. Nghiên cứu đóng vai trò như một tài liệu tham khảo bài bản về phương pháp luận kết hợp định tính - định lượng, hệ thống chỉ tiêu đo lường hiệu quả tín dụng và nguồn dữ liệu thực chứng 5 năm.

Nhóm 4: Các chuyên gia phân tích và nhà hoạch định chính sách xóa đói giảm nghèo tại các cơ quan quản lý nhà nước. Nội dung luận văn cung cấp các căn cứ thực tiễn để tham mưu sửa đổi chuẩn nghèo, xây dựng cơ chế cấp bù lãi suất và hoàn thiện các chương trình an sinh xã hội giai đoạn trung và dài hạn.

Câu hỏi thường gặp

Chương trình cho vay hộ nghèo của Ngân hàng Chính sách xã hội có yêu cầu tài sản thế chấp không? Người vay thuộc diện hộ nghèo hoàn toàn không phải thực hiện biện pháp thế chấp tài sản. Điều kiện bắt buộc là người vay phải có hộ khẩu thường trú tại địa phương, có tên trong danh sách hộ nghèo được Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận theo chuẩn nghèo hiện hành và tham gia sinh hoạt tại Tổ tiết kiệm và vay vốn tại thôn xóm.

Hiệu quả tín dụng hộ nghèo tại Ngân hàng Chính sách xã hội khác với ngân hàng thương mại ở điểm nào? Ngân hàng thương mại tối đa hóa lợi nhuận tài chính, trong khi Ngân hàng Chính sách xã hội hoạt động phi lợi nhuận với mục tiêu an sinh xã hội. Hiệu quả của tín dụng chính sách được đo lường bằng tỷ lệ bảo toàn vốn, tỷ lệ nợ quá hạn kiểm soát dưới 2% kết hợp cùng tỷ lệ hộ thoát nghèo và số lao động có việc làm mới.

Quy trình bình xét cho vay hộ nghèo tại Ninh Bình được tiến hành qua các bước nào? Quy trình được thực hiện qua 8 bước chặt chẽ, khởi đầu từ việc hộ nghèo gửi đơn đến Tổ tiết kiệm và vay vốn để tổ chức họp bình xét công khai. Sau đó danh sách được Ban Giảm nghèo và Ủy ban nhân dân xã xác nhận trước khi chuyển tới Ngân hàng Chính sách xã hội phê duyệt và tiến hành giải ngân trực tiếp tại điểm giao dịch xã.

Nguyên nhân chính khiến một số hộ nghèo sử dụng vốn vay chưa đạt hiệu quả cao là gì? Nguyên nhân chủ yếu do trình độ học vấn thấp với hơn 38% không có bằng cấp chuyên môn, thiếu kỹ năng quản lý tài chính và phương thức canh tác còn lạc hậu. Ngoài ra, mức vốn vay bình quân giai đoạn này còn thấp và việc thiếu liên kết với các chương trình khuyến nông khiến rủi ro sản xuất tăng cao.

Mô hình Ngân hàng Grameen của Bangladesh gợi mở bài học gì cho công tác giảm nghèo tại Ninh Bình? Bài học quan trọng nhất là phát huy vai trò của phụ nữ trong quản lý kinh tế gia đình và duy trì kỷ luật hoàn trả vốn thông qua nhóm tương hỗ. Cơ chế giám sát chéo giữa các thành viên trong tổ tiết kiệm giúp nâng cao trách nhiệm sử dụng vốn đúng mục đích mà không cần đến tài sản bảo đảm.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về đói nghèo và xác lập hệ tiêu chí đo lường hiệu quả tín dụng chính sách trên cả hai giác độ kinh tế và xã hội.
• Phân tích thực chứng giai đoạn 2007 - 2011 tại Ninh Bình chứng minh tín dụng ưu đãi là công cụ đòn bẩy then chốt giúp 25.686 hộ nghèo tiếp cận nguồn vốn hợp pháp, kéo giảm tỷ lệ nợ quá hạn xuống dưới 1,2%.
• Chỉ rõ những điểm nghẽn về trần hạn mức cho vay, thời hạn tín dụng chưa tương thích với chu kỳ sinh trưởng của cây con và sự thiếu hụt kỹ năng sản xuất của người nghèo.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính thực thi cao, tập trung vào việc tăng định mức vốn lên 50 - 100 triệu đồng, củng cố mô hình ủy thác và tích hợp đồng bộ công tác khuyến nông.
• Đóng góp nguồn tư liệu học thuật giá trị và định hình phương hướng triển khai chính sách an sinh xã hội giai đoạn tiếp theo cho tỉnh Ninh Bình và các địa phương có điều kiện tương đồng.

Các nhà quản lý, nghiên cứu sinh và cán bộ thực thi chính sách hãy tham khảo toàn văn công trình nghiên cứu này để ứng dụng hiệu quả các mô hình đánh giá và giải pháp tín dụng vào thực tiễn quản trị an sinh xã hội tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn đƣợc kết cấu gồm 3 chƣơng: - Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về hiệu quả tín dụng ngân hàng đối với hộ nghèo. - Chƣơng 2: Thực trạng hiệu quả cho vay hộ nghèo tại Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Ninh Bình. - Chƣơng 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả tín dụng đối với hộ nghèo tại Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Ninh Bình. 4 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI HỘ NGHÈO 1.

TỔNG QUAN VỀ ĐÓI NGHÈO 1. Khái niệm về đói nghèo Đói nghèo là một hiện tƣợng tồn tại ở tất cả các quốc gia dân tộc. Nó là một khái niệm rộng, luôn thay đổi theo không gian và thời gian. Ngƣời nghèo của quốc gia này có thể có mức sống cao hơn mức sống trung bình của quốc gia khác.

Tuy nhiên, chung nhất có thể hiểu nghèo đói là tình trạng thiếu thốn về nhiều phƣơng diện nhƣ: thu nhập thiếu do bị thiếu cơ hội tạo thu nhập, thiếu những nhu cầu cơ bản hàng ngày của cuộc sống, thiếu tài sản để tiêu dùng lúc bất trắc xảy ra và dễ bị tổn thƣơng trƣớc những mất mát. Việt Nam thừa nhận định nghĩa chung về đói nghèo tại Hội nghị chống đói nghèo khu vực Châu Á - Thái Bình Dƣơng do ESCAP tổ chức tại Băng Cốc - Thái Lan tháng 9/1993: “Nghèo là tình trạng một bộ phận dân cƣ không đƣợc hƣởng và thỏa mãn các nhu cầu cơ bản của con ngƣời, mà những nhu cầu này đƣợc xã hội thừa nhận tùy theo trình độ phát triển kinh tế - xã hội và phong tục, tập quán của địa phƣơng’’[30]. Bản thân khái niệm nghèo đói cũng bao hàm những mức độ nghèo khác nhau vì trong các nhóm dân cƣ có ngƣời thuộc nhóm nghèo nhƣng chƣa phải nghèo nhất trong xã hội mà bị rơi vào tình trạng đói kém, do đó, với cách tiếp cận khác nhau về tình trạng thiếu thốn sẽ phân biệt ngƣỡng nghèo khác nhau. Tuy nhiên, biểu hiện rõ nhất của ngƣời nghèo là không thể vƣơn tới các nhu cầu về văn hoá, tinh thần, hoặc những nhu cầu này phải cắt giảm tới mức tối 5 thiểu nhất bởi lẽ thu nhập thực tế của họ hầu nhƣ chỉ dành chi toàn bộ cho ăn; thậm chí không đủ chi ăn, phần tích luỹ hầu nhƣ không có.

Để đánh giá đúng mức độ nghèo, ngƣời ta chia nghèo thành hai loại: nghèo tuyệt đối và nghèo tƣơng đối. Nghèo tuyệt đối: là tình trạng một bộ phận dân cƣ không đƣợc hƣởng và thỏa mãn những nhu cầu cơ bản, tối thiểu để duy trì cuộc sống nhƣ nhu cầu về ăn, mặc, nhà ở, chăm sóc y tế,… Nghèo tƣơng đối: là tình trạng một bộ phận dân cƣ có mức sống dƣới mức trung bình của địa phƣơng, ở một thời kì nhất định. Nhƣ vậy, những quan điểm trên về đói nghèo phản ánh ba khía cạnh chủ yếu của ngƣời nghèo là: không đƣợc thụ hƣởng những nhu cầu cơ bản ở mức tối thiểu dành cho con ngƣời, có mức sống thấp hơn mức sống cộng đồng và thiếu cơ hội lựa chọn tham gia vào quá trình phát triển của cộng đồng. Tiêu chí về đói nghèo Theo Ngân hàng Thế giới, biện pháp thông dụng nhất để đo lƣờng đói nghèo là dựa trên mức thu nhập hoặc mức chi tiêu.

Một ngƣời đƣợc coi là nghèo, nếu mức độ chi tiêu hoặc thu nhập của anh ta xuống dƣới mức tối thiểu cần thiết để đáp ứng cho các nhu cầu căn bản. Mức tối thiếu này đƣợc gọi là “ngƣỡng đói nghèo”. Các yếu tố đáp ứng nhu cầu căn bản thay đổi theo thời gian và xã hội, do đó, “ngƣỡng đói nghèo” khác nhau theo thời gian, địa điểm và mỗi quốc gia sử dụng các ngƣỡng thích hợp với mức độ phát triển, chuẩn mực và giá trị xã hội của mình. Để tổng hợp và so sánh toàn cầu, Ngân hàng thế giới sử dụng ngƣỡng tham chiếu $1 và $2/ngày trong thuật ngữ “sức mua tƣơng đƣơng” (PPP) (PPP đo lƣờng sức mua tƣơng đối của đồng tiền các quốc gia).

Trong quá trình nghiên cứu đói nghèo và thực hiện chƣơng trình XĐGN ở Việt Nam, Ngân hàng thế giới đã đƣa ra hai mức chuẩn nghèo đối với Việt Nam: 6 Thứ nhất, là số tiền cần thiết để mua một số lƣơng thực, thực phẩm đáp ứng nhu cầu dinh dƣỡng với lƣợng 2.100 calo/ngƣời/ngày, gọi là chuẩn nghèo về lƣơng thực, thực phẩm. Thứ hai, là số tiền cần thiết bao gồm cả chi tiêu cho lƣơng thực, thực phẩm và chi tiêu cho các nhu cầu cần thiết khác, gọi là chuẩn nghèo chung. Ở Việt Nam hiện nay đang sử dụng một loạt các chỉ tiêu đánh giá về nghèo đói do Bộ Lao động, Thƣơng binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) cơ quan thƣờng trực của Chính phủ trong tổ chức, triển khai, thực hiện XĐGN đƣa ra nhƣ mức thu nhập, nhà ở, tiện nghi sinh hoạt, chi tiêu gia đình, hƣởng thụ, văn hoá, y tế. Trong đó, mức thu nhập là chỉ tiêu quan trọng nhất.

Các hộ đƣợc xếp vào diện nghèo, nếu thu nhập đầu ngƣời của họ ở dƣới mức chuẩn đƣợc xác định. Mức này khác nhau giữa thành thị, nông thôn và miền núi. Tỷ lệ nghèo đƣợc xác định bằng tỷ lệ giữa dân số có thu nhập dƣới ngƣỡng nghèo so với tổng dân số trong cùng một thời điểm. Theo quyết định số 09/2011/QĐ-TTg ngày 30 tháng 01 năm 2011 của Thủ tƣớng Chính phủ về việc ban hành chuẩn hộ nghèo, hộ cận nghèo áp dụng cho giai đoạn 2011 - 2015 nhƣ sau: + Hộ nghèo ở nông thôn là hộ có mức thu nhập bình quân từ 400.000 đồng/ngƣời/tháng (từ 4.000 đồng/ngƣời/năm) trở xuống.

+ Hộ nghèo ở thành thị là hộ có mức thu nhập bình quân từ 500.000 đồng/ngƣời/tháng (từ 6.000 đồng/ngƣời/năm) trở xuống. + Hộ cận nghèo ở nông thôn là hộ có mức thu nhập bình quân từ 401.000 đồng/ngƣời/tháng. + Hộ cận nghèo ở thành thị là hộ có mức thu nhập bình quân từ 501.000 đồng/ngƣời/tháng. Theo tiêu chí đánh giá này, tổng số hộ nghèo của cả nƣớc là khoảng trên 3,3 triệu hộ nghèo (chiếm tỷ lệ 15,25%); tổng số hộ cận nghèo là khoảng 7 trên 1,8 triệu hộ (chiếm tỷ lệ 8,58%).

Ngƣời nghèo tập trung phần lớn ở khu vực nông thôn (90%) và một số địa bàn khó khăn nhƣ vùng núi phía Bắc, Tây Nguyên, miền núi Duyên hải miền Trung, Tây Nam Bộ. Tổng cục Thống kê thì dựa vào cả thu nhập và chi tiêu theo đầu ngƣời để tính tỷ lệ hộ nghèo. Theo đó, ngƣỡng nghèo đƣợc xác định dựa trên chi phí cho một giỏ tiêu dùng, bao gồm lƣơng thực và phi lƣơng thực, chi tiêu cho lƣơng thực phải đủ đảm bảo 2.100 calo mỗi ngày cho 1 ngƣời. Các hộ đƣợc coi là thuộc diện nghèo, nếu mức thu nhập và chi tiêu không đảm bảo giỏ tiêu dùng này.

Phƣơng pháp đo lƣờng đói nghèo bằng chi tiêu tỏ ra là một phƣơng pháp tốt. Tuy nhiên, một trong những hạn chế của phƣơng pháp này là nó đòi hỏi rất nhiều số liệu, chi phí điều tra cao, thời gian dài. Nguyên nhân đói nghèo Có rất nhiều nguyên nhân gây nên đến nghèo đói, nó không chỉ đơn thuần là nhân tố về kinh tế hoặc thiên tai, địch hoạ gây ra. Tình trạng đói nghèo ở nƣớc ta có sự đan xen của nhiều nguyên nhân từ khách quan đến chủ quan.

Nhóm nguyên nhân khách quan, do môi trƣờng tự nhiên (vị trí, khí hậu, đất đai); kinh tế - xã hội (trình độ dân trí thấp, yếu tố tập quán của từng dân tộc, từng vùng miền, chính sách của Nhà nƣớc) và nhóm nguyên nhân do bản thân hộ nghèo. Nhóm nguyên nhân do môi trƣờng tự nhiên; kinh tế - xã hội a. Điều kiện tự nhiên: Đói nghèo tập trung khu vực nông thôn: tình trạng nghèo đói có đặc thù rõ rệt về mặt địa lý. Ở Việt Nam, với 70% dân số và đa số ngƣời nghèo sống ở nông thôn, đối với các dân tộc thiểu số, thì mức độ đói nghèo cao và nghiêm trọng hơn so với đa số ngƣời Kinh.

Năm 2010, tỷ lệ nghèo đói về lƣơng thực và thực phẩm ở nông thôn là 11,98%, trình độ tay nghề thấp, ít khả năng tiếp cận nguồn lực trong sản xuất (vốn, kỹ thuật, công nghệ…), thị 8 trƣờng tiêu thụ sản phẩm gặp nhiều khó khăn do điều kiện địa lý và chất lƣợng sản phẩm kém, chủng loại sản phẩm nghèo nàn [5]. Bên cạnh đó, những ngƣời nông dân nghèo thƣờng không có điều kiện tiếp cận với thông tin thị trƣờng và không có khả năng tự chuyển đổi việc làm sang các ngành phi nông nghiệp. Phụ nữ ở vùng sâu, vùng xa, nhất là phụ nữ chủ hộ độc thân, phụ nữ cao tuổi là những nhóm nghèo dễ bị tổn thƣơng nhất, khó khăn về kinh tế lại có vị thế thấp trong gia đình và cộng đồng, ít có cơ hội tiếp cận các nguồn lực và lợi ích do chính sách mang lại. Vị trí địa lý không thuận lợi ở những nơi xa xôi hẻo lánh, địa hình phức tạp ảnh hƣởng nhiều đến sản xuất, tiêu thụ sản phẩm và sinh hoạt của các hộ gia đình.

Ngƣời nghèo tập trung chủ yếu ở các vùng có điều kiện sống khó khăn tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng nông thôn thuộc khu vực núi phía Bắc, Tây Nguyên, miền núi Duyên hải miền Trung, Tây Nam Bộ. Ở các vùng này, bên cạnh sự kém phát triển về cơ sở hạ tầng còn thƣờng xuyên xảy ra thiên tai nhƣ bão, lụt, hạn hán… khiến cho các điều kiện sinh sống và sản xuất của ngƣời dân càng thêm khó khăn. Cũng chính do thƣờng sống ở những nơi hẻo lánh, giao thông đi lại khó khăn mà hàng hoá của họ sản xuất ra thƣờng bị bán rẻ (do chi phí giao thông) hoặc không bán đƣợc, chất lƣợng hàng hoá giảm sút do lƣu thông không kịp thời. Đói nghèo trong khu vực thành thị: Đa số ngƣời nghèo ở thành thị tập trung vào những ngƣời không có nghề nghiệp ổn định nhƣ bán hàng rong, tiểu thủ công nhƣng không có đăng ký kinh doanh và lao động làm việc không có bảo hiểm.

Bên cạnh đó, khu vực thành thị còn có một nhóm dân cƣ bị “nghèo hóa” do quá trình đô thị hóa, di cƣ vì đất nông nghiệp bị thu hẹp, nhƣ ngƣời nhập cƣ làm xe ôm, phụ hồ, xích lô, hàng rong, ngƣời lao động nghèo làm công nhân trong các khu công nghiệp và cả những ngƣời thất nghiệp. Nhóm 9 ngƣời nghèo này ít đƣợc tiếp cận các dịch vụ văn hóa, trẻ em khó tiếp cận với cơ sở học đƣờng, y tế… b.