Nghiên cứu thực trạng và giải pháp sử dụng hiệu quả đất trồng mía tại huyện Ngọc Lặc, Thanh Hóa

Luận án tiến sĩ phân tích nghiên cứu thực trạng và đề xuất sử dụng hiệu quả đất trồng mía huyện ngọc lặc phục vụ vùng nguyên, xây dựng cơ sở lý luận, kiểm chứng thực nghiệm, đóng

• Tác giả: Nguyễn Thị Loan
• Người hướng dẫn: PGS. Đào Châu Thu
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Nâng cao hiệu quả sử dụng đất trồng mía tại huyện Ngọc Lặc, Thanh Hóa
• Loại tài liệu: luận án
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 3. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội liên quan đến sử dụng đất trồng mía trên địa bàn huyện Ngọc Lặc
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 4.1.3. Nhận xét chung về tình hình phát triển kinh tế, xã hội huyện Ngọc Lặc đối với việc sản xuất mía
• 4.2. Đánh giá thực trạng sử dụng đất trồng mía huyện Ngọc Lặc
• 4.2.1. Hiện trạng sử dụng đất huyện Ngọc Lặc
• 4.2.2. Thực trạng sử dụng đất trồng mía huyện Ngọc Lặc
• 4.2.3. Thực trạng các nguồn lực và các chính sách hỗ trợ cho phát triển cây mía vùng nghiên cứu
• 4.3. Đánh giá thích hợp đất đai đối với cây mía trên địa bàn huyện Ngọc Lặc
• 4.3.1. Điều tra bổ sung bản đồ đất
• 4.3.2. Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai
• 4.3.3. Phân hạng thích hợp đất đai đối với các kiểu sử dụng đất trồng mía
• 4.4. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất trồng mía huyện Ngọc Lặc
• 4.4.1. Đánh giá hiệu quả các kiểu sử dụng đất trên địa bàn huyện
• 4.4.2. Hiệu quả các mô hình sử dụng đất trồng mía
• 4.4.3. Phân tích SWOT trong sử dụng đất trồng mía huyện Ngọc Lặc
• 4.5. Đề xuất sử dụng đất trồng mía hiệu quả phục vụ vùng nguyên liệu mía đường Lam Sơn
• 4.5.1. Cơ sở đề xuất sử dụng đất trồng mía
• 4.5.2. Đề xuất định hướng sử dụng đất trồng mía huyện Ngọc Lặc đến năm 2025
• 4.5.3. Một số giải pháp sử dụng hiệu quả đất trồng mía huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về tình hình sử dụng đất trồng mía tại huyện Ngọc Lặc

Huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa, nổi bật với tiềm năng phát triển cây trồng, đặc biệt là cây mía. Hiệu quả sử dụng đất trồng mía tại đây đã có những biến động đáng kể trong những năm qua. Theo số liệu thống kê, diện tích đất trồng mía đã giảm từ 2.633,2 ha năm 2015 xuống còn 2.285,30 ha năm 2017, trong khi năng suất lại có xu hướng tăng từ 59,96 tấn/ha lên 68,05 tấn/ha. Điều này cho thấy sự cần thiết phải đánh giá lại quản lý đất đai và các chính sách hỗ trợ cho nông dân trồng mía. Việc phát triển cây trồng này không chỉ góp phần vào nền kinh tế địa phương mà còn tạo ra nguồn nguyên liệu cho ngành công nghiệp chế biến đường, một ngành có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn.

1.1. Tình hình sản xuất mía tại huyện Ngọc Lặc

Sản xuất mía tại huyện Ngọc Lặc đã có những bước tiến đáng kể, tuy nhiên vẫn còn nhiều thách thức. Các hộ nông dân gặp khó khăn trong việc áp dụng kỹ thuật canh tác hiện đại, dẫn đến hiệu quả sản xuất chưa đạt tối ưu. Theo nghiên cứu, các mô hình trồng mía xen lạc cho thấy hiệu quả cao hơn so với mô hình trồng thuần. Điều này cho thấy sự cần thiết phải cải thiện khoa học công nghệ trong nông nghiệp để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Hơn nữa, việc bảo vệ môi trường cũng cần được chú trọng trong quá trình sản xuất mía, nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngành nông nghiệp địa phương.

II. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất trồng mía

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất trồng mía tại huyện Ngọc Lặc cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa các kiểu sử dụng đất. Các kiểu sử dụng đất mía xen lạc, đậu tương và đậu xanh đều có mức độ thích hợp khác nhau. Cụ thể, diện tích đất mía trồng thuần có mức thích hợp (S2) là 10.033,40 ha, trong khi đó mía xen lạc có mức thích hợp (S2) là 8.045,55 ha. Điều này cho thấy rằng việc lựa chọn kiểu trồng phù hợp có thể nâng cao năng suất mía và tăng trưởng kinh tế cho nông dân. Hơn nữa, việc áp dụng các giải pháp quản lý đất đai hiệu quả sẽ giúp tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên đất, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp.

2.1. Phân tích SWOT trong sử dụng đất trồng mía

Phân tích SWOT cho thấy các điểm mạnh của việc trồng mía tại huyện Ngọc Lặc bao gồm điều kiện tự nhiên thuận lợi và lực lượng lao động dồi dào. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý đến các điểm yếu như thiếu hệ thống tưới tiêu chủ động và việc chưa áp dụng công nghệ tiên tiến trong sản xuất. Các cơ hội từ thị trường tiêu thụ đường ổn định cũng như các chính sách hỗ trợ từ chính phủ có thể giúp cải thiện tình hình. Ngược lại, các thách thức như giá vật tư tăng cao và biến đổi khí hậu cần được giải quyết để đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngành mía đường.

III. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất trồng mía

Để nâng cao hiệu quả sử dụng đất trồng mía tại huyện Ngọc Lặc, cần có những giải pháp đồng bộ. Trước hết, cần cải thiện chính sách phát triển cho nông dân, bao gồm việc cung cấp thông tin và hỗ trợ kỹ thuật. Thứ hai, việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng như hệ thống tưới tiêu và kho bãi sẽ giúp nông dân giảm thiểu rủi ro trong sản xuất. Cuối cùng, việc khuyến khích hợp tác xã nông nghiệp và liên kết giữa nông dân với doanh nghiệp chế biến sẽ tạo ra một chuỗi giá trị bền vững cho ngành mía đường. Những giải pháp này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế xã hội của huyện Ngọc Lặc.

3.1. Giải pháp về quản lý và chính sách

Giải pháp về quản lý sử dụng đất cần được thực hiện một cách chặt chẽ và hiệu quả. Cần có các chính sách khuyến khích nông dân áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, đồng thời tạo điều kiện cho họ tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi. Việc tổ chức các lớp tập huấn về kỹ thuật canh tác hiện đại cũng rất cần thiết để nâng cao nhận thức và kỹ năng cho nông dân. Hơn nữa, chính quyền địa phương cần có những biện pháp hỗ trợ kịp thời để giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình sản xuất, từ đó tạo ra môi trường thuận lợi cho sự phát triển của cây mía tại huyện Ngọc Lặc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯ NGUYỄN THỊ LOAN NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT SỬ DỤNG HIỆU QUẢ ĐẤT TRỒNG MÍA HUYỆN NGỌC LẶC PHỤC VỤ VÙNG NGUYÊN LIỆU MÍA ĐƯỜNG LAM SƠN, TỈNH THANH HÓA LUẬN ÁN TIẾN SĨ NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP – 2020 luan an HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯¯ NGUYỄN THỊ LOAN NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT SỬ DỤNG HIỆU QUẢ ĐẤT TRỒNG MÍA HUYỆN NGỌC LẶC PHỤC VỤ VÙNG NGUYÊN LIỆU MÍA ĐƯỜNG LAM SƠN, TỈNH THANH HÓA Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 9.03 Người hướng dẫn khoa học: 1. Đào Châu Thu 2. Lê Thị Giang HÀ NỘI - 2020 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và chưa từng dùng bảo vệ để lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận án đều được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày 02 tháng 6 năm 2020 Tác giả luận án Nguyễn Thị Loan 1 luan an LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận án này, tôi đã nhận được sự quan tâm giúp đỡ nhiệt tình của thầy cô, bạn bè và người thân, tập thể và cá nhân những nhà khoa học thuộc nhiều lĩnh vực trong và ngoài ngành. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và kính trọng đến: PGS. Đào Châu Thu và PGS. Lê Thị Giang là những Cô giáo đã hướng dẫn nhiệt tình chỉ dạy giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực hiện và hoàn thành luận án.

Tập thể lãnh đạo và các thầy, cô Bộ môn Quy hoạch đất đai, Khoa Quản lý đất đai, Ban Quản lý Đào tạo, Ban Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Có được những thành quả trong luận án là được sự giúp đỡ nhiệt tình của lãnh đạo và cán bộ: Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Thanh Hóa, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thanh Hóa, Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Thanh Hóa, UBND huyện Ngọc Lặc, Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn huyện Ngọc Lặc, Công ty Cổ phần Mía đường Lam Sơn Thanh Hóa đã cử người phối hợp và cung cấp số liệu cho luận án, các hộ gia đình chọn làm mô hình trồng mía. Xin chân thành cám ơn Chủ nhiệm Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước: “Nghiên cứu, ứng dụng công nghệ tiên tiến phục vụ sản xuất nông nghiệp cho các vùng đồi núi Bắc Trung Bộ thích ứng với biến đổi khí hậu” thuộc Văn phòng chương trình KH&CN cấp quốc gia về Tài Nguyên Môi trường & biến đổi khí hậu, Bộ Tài nguyên và Môi trường. Tôi cũng xin cám ơn đến các đồng nghiệp nơi tôi đang công tác tại Trường Đại học Hồng Đức đã tạo điều kiện giúp đỡ, động viên tôi trong quá trình nghiên cứu.

Cuối cùng tôi muốn được cám ơn những người thân trong gia đình tôi đã luôn chia sẻ và tạo mọi điều kiện tốt nhất để tôi thực hiện công trình nghiên cứu. Hà Nội, ngày 02 tháng 6 năm 2020 Nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Loan 2 luan an MỤC LỤC Lời cam đoan.ii Mục lục.iii Danh mục chữ viết tắt.vi Danh mục bảng.vii Danh mục hình.ix Trích yếu luận án. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Đóng góp mới của luận án. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài.

Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Cơ sở lý luận về sử dụng đất trồng mía.

Sử dụng đất nông nghiệp và hiệu quả sử dụng đất. Yêu cầu sử dụng đất của cây mía và các loại cây trồng xen. Tình hình sản xuất và tiềm năng phát triển mía nguyên liệu phục vụ công nghệ chế biến đường trên thế giới và ở Việt Nam. Tình hình sản xuất mía nguyên liệu trên thế giới.

Tình hình sản xuất mía nguyên liệu tại Việt Nam. Thực trạng và xu hướng phát triển thị trường mía đường tại Việt Nam tác động đến vùng nguyên liệu mía đường Lam Sơn. Đánh giá đất trên thế giới và ở Việt Nam. Đánh giá đất trên thế giới.

Đánh giá đất theo FAO ở Việt Nam. Các công trình nghiên cứu đánh giá đất trồng mía trên thế giới và ở Việt Nam. Một số công trình nghiên cứu sử dụng đất trồng mía trên thế giới và ở Việt Nam. Trên thế giới.

Một số nghiên cứu có liên quan đến sử dụng đất trồng mía ở Thanh Hóa. Nhận xét chung về tổng quan tài liệu và định hướng nghiên cứu của đề tài. Nhận xét chung về tổng quan các vấn đề nghiên cứu. Hướng nghiên cứu đề tài.

Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội liên quan đến sử dụng đất trồng mía tại huyện Ngọc Lặc. Thực trạng sử dụng đất trồng mía tại huyện Ngọc Lặc.

Đánh giá thích hợp đất đai đối với cây mía trên địa bàn huyện Ngọc Lặc. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất trồng mía huyện Ngọc Lặc. Đề xuất sử dụng đất trồng mía tại huyện Ngọc Lặc. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp điều tra thu thập số liệu, tài liệu thứ cấp. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp lấy mẫu đất và phân tích mẫu đất.

Phương pháp đánh giá thích hợp đất đai theo FAO. Phương pháp xây dựng bản đồ. Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất trồng mía. Phương pháp lựa chọn và theo dõi mô hình.

Phương pháp phân tích SWOT. Phương pháp xử lý số liệu, thống kê, tổng hợp, phân tích và so sánh.54 4 luan an Phần 4. Kết quả và thảo luận. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội liên quan đến sử dụng đất trồng mía trên địa bàn huyện Ngọc Lặc.

Điều kiện tự nhiên. Đặc điểm kinh tế - xã hội. Nhận xét chung về tình hình phát triển kinh tế, xã hội huyện Ngọc Lặc đối với việc sản xuất mía. Đánh giá thực trạng sử dụng đất trồng mía huyện Ngọc Lặc.

Hiện trạng sử dụng đất huyện Ngọc Lặc. Thực trạng sử dụng đất trồng mía huyện Ngọc Lặc. Thực trạng các nguồn lực và các chính sách hỗ trợ cho phát triển cây mía vùng nghiên cứu. Đánh giá thích hợp đất đai đối với cây mía trên địa bàn huyện Ngọc Lặc.

Điều tra bổ sung bản đồ đất. Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai. Phân hạng thích hợp đất đai đối với các kiểu sử dụng đất trồng mía. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất trồng mía huyện Ngọc Lặc.

Đánh giá hiệu quả các kiểu sử dụng đất trên địa bàn huyện. Hiệu quả các mô hình sử dụng đất trồng mía. Phân tích Swot trong sử dụng đất trồng mía huyện Ngọc Lặc. Đề xuất sử dụng đất trồng mía hiệu quả phục vụ vùng nguyên liệu mía đường Lam Sơn.

Cơ sở đề xuất sử dụng đất trồng mía. Đề xuất định hướng sử dụng đất trồng mía huyện Ngọc Lặc đến năm 2025. Một số giải pháp sử dụng hiệu quả đất trồng mía huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa. Kết luận và kiến nghị.140 Danh mục các công trình đã công bố có liên quan đến luận án.141 Tài liệu tham khảo.142 5 luan an Phụ lục.151 6 luan an DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa tiếng việt BVTV Bảo vệ thực vật CP Cổ phần DTTN Diện tích tự nhiên ĐVHC Đơn vị hành chính FAO Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc (Food and Agriculture Organization of the United Nations) KHKT Khoa học kỹ thuật KSD Kiểu sử dụng LMU Đơn vị bản đồ đất đai (Land Mapping Unit) LUT Loại sử dụng đất (Land Use Type) MH Mô hình TTg Thủ tướng TB Trung bình QĐ Quyết định STT Số thứ tự UBND Ủy ban nhân dân 7 luan an DANH MỤC BẢNG 2.

Yêu cầu sử dụng đối với cây mía. Tình hình sản xuất mía các vùng nguyên liệu tại Việt Nam năm 2016. Tiêu chuẩn để phân loại các tính chất đất để trồng mía. Phân cấp độ phì nhiêu của đất huyện Ngọc Lặc.

Phân cấp chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế các kiểu sử dụng đất mía. Phân cấp chỉ tiêu đánh giá hiệu quả xã hô ôi các kiểu sử dụng đất mía. Phân cấp chỉ tiêu đánh giá hiệu quả môi trường các kiểu sử dụng đất mía. Phân tích SWOT trong sử dụng đất trồng mía tại huyện Ngọc Lặc.

Hiện trạng diện tích đất trồng mía huyện Ngọc Lặc. Hiện trạng diện tích đất trồng mía phân theo loại đất và địa hình. Cơ cấu giống mía niên vụ 2017 - 2018 huyện Ngọc Lặc. Các yếu tố tác động đến năng suất mía huyện Ngọc Lặc.

Đặc điểm nguồn nhân lực của hộ điều tra. Những khó khăn về kỹ thuâ ôt, dịch vụ đối với hô ô trồng mía huyện Ngọc Lặc. Diện tích các nhóm đất phân bố trên địa bàn huyện Ngọc Lặc. Chỉ tiêu và phân cấp các chỉ tiêu xây dựng bản đồ đơn vị đất đai huyện Ngọc Lặc.

Diê ôn tích các loại đất đánh giá huyện Ngọc Lặc. Diê ôn tích đất đánh giá phân theo đô ô dày tầng đất huyê ôn Ngọc Lặc. Diê ôn tích đất đánh giá phân theo thành phần cơ giới huyê ôn Ngọc Lặc. Diê ôn tích đất đánh giá phân theo cấp đô ô dốc huyện Ngọc Lặc.

Đặc tính, tính chất của một số phẫu diện đất trồng mía huyện Ngọc Lặc. Diê ôn tích đất đánh giá phân theo độ phì của đất huyện Ngọc Lặc. Diê nô tích đất đánh giá phân theo chế đô ô tưới huyê nô Ngọc Lặc. Đặc tính của các đơn vị bản đồ đất đai huyện Ngọc Lặc.

Tổng hợp các đơn vị đất đai theo loại đất huyện Ngọc Lặc. Yêu cầu sử dụng đất của các kiểu sử dụng đất trồng mía huyện Ngọc Lặc. Mức độ thích hợp đất đai của mía thuần. Diện tích mức độ thích hợp đất đai của mía thuần tại huyện Ngọc Lặc.

Mức độ thích hợp đất đai của mía xen lạc. Diện tích mức độ thích hợp đất đai của mía xen lạc tại huyện Ngọc Lặc. Mức độ thích hợp đất đai của mía xen đậu tương. Diện tích mức độ thích hợp đất đai của mía xen đậu tương tại huyện Ngọc Lặc.

Mức độ thích hợp đất đai của mía xen đậu xanh. Diện tích mức độ thích hợp đất đai của mía xen đậu xanh tại huyện Ngọc Lặc. Tổng hợp diện tích phân hạng thích hợp đất đai các kiểu sử dụng đất trồng mía huyện Ngọc Lặc. Tổng hợp các kiểu thích hợp đất đai của các kiểu sử dụng đất trồng mía huyện Ngọc Lặc.

Hiê ôu quả kinh tế của các kiểu sử dụng đất trồng mía.