Chương Il: Tình hình kiểm tra và đánh giá kết quả học tập môn lịch sử ở trường phổ thông. + Chương III: Soạn thảo hệ thống câu trắc nghiệm cho phan lịch sử Việt Nam từ thế kỷ X đến nửa dau thế kỷ XIX. Trang 11 Khoá luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Nhữ Thị Phương Lan SVTH: Đoàn Thị Hằng NỘI DUNG CHUONG I: KHÁI QUÁT VỀ KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT QUA HỌC TẬP TRONG ĐẠY HỌC LỊCH SỬ. KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUA HỌC TAP Việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh trong quá trình dạy học có tầm quan trọng đặc biệt.
Nó là khâu cuối cùng, déng thời khởi đầu cho một chu trình khép kín kiếp theo với một chất lượng cao hơn của quá trình giáo dục. Giáo viên nhất thiết phải có nhận thức đúng và thực hiện nghiêm túc việc kiểm tra, đánh giá để làm cho quá trình dạy học được sinh động và có hiệu quả hơn. Cần phải khấc phục những quan niệm không đúng, được tổn tại dai dẳng và những cách thức cũ, không có hiệu quả trong kiểm tra, đánh giá kết quả học tập lịch sử ở trường THPT. “Kiểm tra và đánh giá là một bộ phận hợp thành và là khâu cuối cùng của quá trình dạy học có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Kiểm tra, đánh giá là hai công việc được tiến hành theo trình tự nhất định hoặc đan xen lẫn nhau nhằm khảo sát, xem xét cả về định lượng và định tính kết quả học tập. đánh giá mức độ chiếm lĩnh nội dung học vấn của học sinh" !, I. Khái niêm kiểm tra, đánh giá kết quả học tập Kiểm tra là một hoạt động nhằm cung cấp những dữ kiện, những thông tin làm cở sở cho việc đánh giá. Kiểm tra là một phần của quá trình dạy học và có ảnh hưởng đến cuộc đời của tất cả học sinh.
Nếu học sinh thông thạo cách thức làm bài kiểm tra thì chất lượng các bài kiểm tra sẽ tốt hơn. Mặt khác để kiểm tra được chuẩn bị kỹ cũng góp phần đo chính xác mức lĩnh hội tri thức, kỹ năng của học sinh. Vì vậy giáo viên cin quan tâm đến những yếu tố ảnh hưởng đến việc kiểm tra như: để thi phải rõ ràng. phù hợp với mục đích kiểm tra, phải đọc và kiểm nhiều lần để không có những sai sót, phía học sinh không bị mất tập trung chú ý trong suốt thời gian làm bài.
Các loại kiểm tra thường gặp như: kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định kỳ, kiểm tra tổng kết. Kiểm tra thường xuyên: giáo viên thực hiện thường xuyên trong lớp dưới nhiều hình thức: quan sát có hệ thống diễn biến hoạt động của lớp, khi ôn tập bài cũ, dạy bài mới, khi học sinh vẫn dụng kiến thức đã học vào thực tiễn. Loại kiểm tra này giúp giáo viên nắm bắt kịp thời tinh hình học tập của học sinh từ đó thay điều chỉnh cách dạy, trò diéu chỉnh cách học. Kiểm tra định kỳ: thường thực hiện sau khi học xong một chương lớn, một phan chương trình, Nó giúp giáo viên và học sinh cùng nhìn lại kết quả day và học ! Nguyễn Thi Bich Hanh - Trắn Thị Hương - Lý luận day học- 2004- ĐH sự nham Tp, Hồ Chí Minh Tr 145 Trang 12 sau một giai đoạn từ đó làm cơ sở cho việc xác định những điều chỉnh trong phan mới.
Kiểm tra tổng kết: Thường được thực hiện vào cuối kỳ học, cuối năm học. Kết quả kiểm tra này là chỗ dựa cho giáo viên đưa ra những đánh giá chung về học sinh sau một năm học. Đánh giá có nhiều định nghĩa, có thể nêu ba khái niệm về đánh giá, đó là: Đánh giá là quá trình hình thành những nhận định, phán đoán về kết quả của công việc, dựa vào sự phân tích những thông tin thu được, đối chiếu với những mục tiêu, tiêu chuẩn đã dé ra, nhằm để xuất những quyết định thích hợp để cải thiện thực trạng, diéu chỉnh, nâng cao chất lượng, hiệu quả công việc. Đánh giá là phương tiện để xác định các mục đích và mục tiêu của một công việc có đạt được hay không.
Đánh giá là quá trình thu thập, phân tích và giải thích thông tin một cách có hệ thống nhằm xác định mức độ đạt đến các mục tiêu giảng huấn về phía học sinh. Đánh giá kết quả học tập là quá trình thu thập và xử lý thông tin về trình độ, kĩ năng thực hiện mục tiêu học tập của học sinh, về tác động và nguyên nhân của tình hình đó nhằm tạo cơ sở cho những quy định sư phạm của giáo viên và nhà trường, cho bản thân học sinh để ho học tập ngày càng tiến bộ hơn. Các loại đánh giá: Đánh giá khởi sự: là lối đánh giá liên quan đến thành tích ban đầu (đầu vào) của học sinh trước khi khởi sự việc giảng dạy. Đánh giá ban đầu giúp giáo viên nấm được trình độ của học sinh và đưa ra mục tiêu giảng dạy phù hợp.
Đánh giá hình thành: là lối đánh giá được dùng để theo dõi sự tiến bộ của học sinh trong thời gian giảng dạy nhằm cung cấp sự phản hồi liên tục cho cả thấy giáo lẫn học sinh. Đánh giá chuẩn đoán: liên quan đến những khó khăn của học sinh trong việc học tập. Đánh giá chuẩn đoán nhằm phát hiện ra những nguyên nhân căn bản của những khó khan va dé ra biện pháp khắc phục. Đánh giá tổng kết: thường được thực hiện cuối học kỳ, cuối năm học.
Lối đánh giá này nhằm xác định mức độ đạt được các mục tiêu giảng day. Đánh giá là một quá trình trong đó ta đưa ra những giá trị hoặc ấn định những giá trị cho một cái gì đó. Đặc điểm quan trọng của sự đánh giá đó là khả năng xét đoán. Đánh giá thường mang tính định lượng.
Nó dựa trên những con số hoặc các tỉ lệ phan trăm. Sự xét đoán khi đánh giá gắn với một giá trị hay mô tả định tính căn cứ vào số đo trên một bài kiểm tra. Đánh giá là một quá trình gồm hai bước. Bước thứ nhất đó là kiểm tra, trong đó số liệu thu thập từ việc sử dụng một hoặc một chuỗi các bài kiểm tra.
Khi việc kiểm tra được thực hiện thì sự xét đoán cũng được thực hiện về trình độ, thường là trong bối cảnh các mục đích có hướng dẫn. Trang l3 Khoá luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Như Thị Phương Lan SVTH: Đoàn Thị Hằng Phương tiện và hình thức của đánh giá kết quả học tập của học sinh là kiểm tra. Trong kiểm tra người ta xác định trước các tiêu chí và không thay đổi chúng trong quá trình kiểm tra. Như vậy kiểm tra là một khâu của quá trình đánh giá.
Đánh giá là một công cụ quan trọng, chủ yếu điều chỉnh quá trình dạy và học, là động lực để đổi mới phương pháp dạy học, góp phần cải thiện, nâng cao chất lượng đào tạo con “in theo mục tiêu `dục. Việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập cần học sinh có ý nghĩa quan trọng đối với việc dạy học lịch sử. Kiểm tra, đánh giá trong quá trình dạy học có tầm quan trọng đặc biệt. Giáo viên nhất thiết phải có nhận thức đúng và thực hiện nghiêm túc công việc này.
Kiểm tra, đánh giá trong quá trình dạy học lịch sử là quá trình thu thập và xử lý thông tin về tình hình lĩnh hội kiến thức, bổi dưỡng tư tưởng, đạo đức, hình thành ki năng, kĩ xảo của học sinh. so với mục tiêu học tập. Sự hiểu biết các nguyên nhân ảnh hưởng đến tình hình học tập của học sinh để giúp giáo viên có những biện pháp sư phạm thích hợp nhằm nâng cao chất lượng bài học và giúp các em học tập ngày càng tiến bộ hơn (hoàn thiện kiến thức, hình thành thế giới quan, phát triển ngôn ngữ, tư duy và giáo dục lòng yêu nước, yêu lao động cho học sinh. Trong quá trình dạy học, kiểm tra kết quả học tập của học sinh có ý nghĩa quan trọng.
Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh là một vấn để khó và phức tạp về phương pháp dạy học. Nó có nhiệm vụ làm rõ tình hình lĩnh hội kiến thức. sự thành thạo về kĩ năng, kĩ xảo của học sinh, bổ sung làm sâu sắc, củng cố hệ thống hóa, khái quát hóa kiến thức đã học, chuẩn bị cho việc tiếp thu nắm vững kiến thức mới. Nó còn giúp giáo viên đánh giá việc giảng dạy và học sinh tự đánh giá việc học tập của mình.
Qua việc kiểm tra giáo viên sẽ nhận thấy những thành công và những vấn dé can được rút kinh nghiệm. Trong việc giảng dạy, hiểu rõ mức độ kiến thức và kĩ năng của học sinh để từ đó có những biện pháp sư phạm thích hợp nhằm nâng cao chất lượng day học. Vì vậy cẩn xác định quan niệm đúng về kiểm tra và đánh giá kết quả học tập. Kiểm tra đánh giá là khâu quan trọng không thể thiếu được của quá trình đạy học, là biện pháp quan trọng để nâng cao chất lượng dạy học.
Nó không chỉ là công việc của giáo viên mà cả học sinh. Giáo viên kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh, học sinh tự kiểm tra đánh giá việc học tập của mình và kiểm tra đánh giá lin nhau. Kiểm tra và đánh giá kết quả học tập là trách nhiệm của giáo viên và học sinh nên trong quá trình này mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh được tiến hành một cách bình thường, không căng thẳng nhằm đạt được những yêu cầu về chất lượng học tập, về tính tự giác độc lập, sáng tạo của học sinh về sự trung thực trong việc đánh giá kết quả giảng dạy và học tập. Xét cho cùng kiểm tra và đánh giá Trang l4 P giúp học sinh nắm vững nội dung và kiểm soát mức độ nắm vững nội dung học tập ( mức độ lĩnh hội kiến thức, rèn luyện kĩ năng và bồi dưỡng đạo đức, tư tưởng chính trị) qua đó giúp giáo viên hiểu kết quả việc giảng dạy.
Kiểm tra và đánh giá là những công việc khác nhau có liên quan mật thiết với nhau, thông thường thì kiểm tra (tự kiểm tra, kiểm tra lẫn nhau), rồi mới đánh giá (tự đánh giá, đánh giá lin nhau). Tuy nhiên có thể kiểm tra mà không đánh giá, kiểm tra chỉ nhằm tìm hiểu tình hình học tập của học sinh, Nhưng muốn đánh giá thì nhất định phải thông qua việc kiểm tra của giáo viên để có nhận xét cho điểm hoặc thông qua việc trao đổi thực hiện góp ý kiến của bạn bè cùng lớp. Kiểm tra là phương tiện để đánh giá.