Luận văn: Nâng cao hiệu quả kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại Lạng Sơn qua KBNN Tràng Định

Luận văn phân tích và đề xuất giải pháp tăng cường kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước Tràng Định, Lạng Sơn.

• Tác giả: Nguyễn Thị Minh Thúy
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn A
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Tài chính
• Chuyên ngành: Tài chính công
• Đề tài: Nâng cao hiệu quả kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại Lạng Sơn: Áp dụng KBNN Tràng Định
• Loại tài liệu: Luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Lạng Sơn

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC
• 1.1. Cơ sở lý luận về công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước
• 1.1.1. Ngân sách nhà nước và chi thường xuyên ngân sách nhà nước
• 1.1.1.1. Ngân sách nhà nước
• 1.1.2. Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước
• 1.1.2.1. Khái niệm, đặc điểm và nguyên tắc kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua Kho bạc Nhà nước
• 1.1.2.1.1. Khái niệm kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước
• 1.1.2.1.2. Đặc điểm kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước
• 1.1.2.1.3. Nguyên tắc kiểm soát các khoản chi thường xuyên ngân sách nhà nước
• 1.2. Nội dung và qui trình công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước
• 1.2.1. Nội dung công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước
• 1.2.1.1. Kiểm soát trước khi chi
• 1.2.1.2. Kiểm soát trong khi chi
• 1.2.1.3. Kiểm soát sau khi chi
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KBNN TRÀNG ĐỊNH, TỈNH LẠNG SƠN
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước

Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước (NSNN) là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm đảm bảo tính hợp pháp, hợp lệ và hiệu quả trong việc sử dụng ngân sách. Kiểm soát chi tiêu không chỉ giúp ngăn chặn lãng phí mà còn nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách. Theo Luật NSNN số 83/2015/QH13, chi thường xuyên NSNN bao gồm các khoản chi phục vụ cho hoạt động của bộ máy nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội. Điều này cho thấy vai trò của KBNN Tràng Định trong việc thực hiện kiểm soát chi tiêu là rất quan trọng. Hệ thống kiểm soát chi thường xuyên cần phải được thực hiện đồng bộ và chặt chẽ để đảm bảo rằng mọi khoản chi đều được dự toán và thực hiện đúng quy định. Việc này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý tài chính mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế địa phương.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của kiểm soát chi thường xuyên

Kiểm soát chi thường xuyên NSNN là quá trình mà các cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện thẩm định và kiểm tra các khoản chi ngân sách. Đặc điểm của kiểm soát chi thường xuyên là tính thường xuyên và liên tục, diễn ra trong suốt năm. Các khoản chi thường xuyên thường có tính cấp thiết, như chi lương, chi cho các hoạt động xã hội. Điều này tạo ra áp lực lớn về thời gian cho KBNN Tràng Định trong việc thực hiện kiểm soát. Hơn nữa, việc kiểm soát chi thường xuyên còn phải đối mặt với nhiều khó khăn như thiếu chứng từ hợp lệ, điều này làm cho công tác kiểm soát trở nên phức tạp hơn. Do đó, việc xây dựng các quy định rõ ràng và cụ thể cho từng loại chi là rất cần thiết để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý ngân sách.

1.2. Nguyên tắc kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước

Nguyên tắc kiểm soát chi thường xuyên NSNN bao gồm việc tất cả các khoản chi phải được kiểm tra và kiểm soát trước khi cấp phát. Mọi khoản chi phải có trong dự toán ngân sách và được thực hiện theo đúng chế độ, tiêu chuẩn quy định. Việc hạch toán các khoản chi cũng phải được thực hiện bằng đồng Việt Nam và theo niên độ ngân sách. Điều này không chỉ đảm bảo tính hợp pháp của các khoản chi mà còn giúp nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách. Hơn nữa, việc thu hồi các khoản chi sai quy định cũng là một trong những nguyên tắc quan trọng trong công tác kiểm soát chi thường xuyên. Điều này thể hiện rõ vai trò của KBNN Tràng Định trong việc duy trì tính minh bạch và trách nhiệm trong quản lý ngân sách.

II. Thực trạng kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại KBNN Tràng Định

Thực trạng kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại KBNN Tràng Định cho thấy nhiều kết quả tích cực trong việc nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số hạn chế như việc thiếu hụt chứng từ, quy trình kiểm soát chưa hoàn thiện. Các khoản chi thường xuyên được thực hiện ngày càng đúng mục đích và tiết kiệm hơn. Tuy nhiên, áp lực về thời gian và khối lượng công việc lớn đã ảnh hưởng đến chất lượng kiểm soát. Đặc biệt, việc kiểm soát các khoản chi nhỏ thường gặp khó khăn do thiếu chứng từ hợp lệ. Điều này đòi hỏi KBNN Tràng Định cần có những cải cách trong quy trình kiểm soát để nâng cao hiệu quả và tính minh bạch trong quản lý ngân sách.

2.1. Đánh giá thực trạng kiểm soát chi thường xuyên

Đánh giá thực trạng kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại KBNN Tràng Định cho thấy rằng công tác kiểm soát đã có nhiều cải tiến. Các khoản chi được kiểm soát chặt chẽ hơn, giảm thiểu tình trạng chi sai quy định. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số vấn đề như việc thiếu hụt chứng từ và quy trình kiểm soát chưa đồng bộ. Điều này ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý ngân sách và yêu cầu cần có những giải pháp cải cách phù hợp. Việc nâng cao ý thức sử dụng ngân sách của các đơn vị cũng là một yếu tố quan trọng để cải thiện tình hình này.

2.2. Những tồn tại và hạn chế trong kiểm soát chi thường xuyên

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc kiểm soát chi thường xuyên NSNN, nhưng KBNN Tràng Định vẫn gặp phải một số tồn tại và hạn chế. Các khoản chi nhỏ thường không có chứng từ đầy đủ, gây khó khăn trong việc kiểm soát. Hơn nữa, áp lực về thời gian trong việc giải quyết các khoản chi cũng làm giảm chất lượng kiểm soát. Việc này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý ngân sách mà còn có thể dẫn đến tình trạng lãng phí ngân sách. Do đó, cần có những giải pháp cụ thể để khắc phục những tồn tại này, nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát chi thường xuyên NSNN.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước

Để nâng cao hiệu quả kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại KBNN Tràng Định, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần cải cách quy trình kiểm soát để giảm thiểu thời gian xử lý các khoản chi. Thứ hai, cần tăng cường đào tạo cho cán bộ kiểm soát để nâng cao năng lực và kỹ năng trong công tác kiểm soát. Thứ ba, cần xây dựng hệ thống chứng từ rõ ràng và đầy đủ để đảm bảo tính hợp pháp của các khoản chi. Cuối cùng, việc nâng cao ý thức sử dụng ngân sách của các đơn vị cũng là một yếu tố quan trọng để cải thiện tình hình này. Những giải pháp này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế địa phương.

3.1. Cải cách quy trình kiểm soát

Cải cách quy trình kiểm soát chi thường xuyên NSNN là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả kiểm soát. Cần thiết lập một quy trình kiểm soát rõ ràng, minh bạch và đồng bộ để giảm thiểu thời gian xử lý các khoản chi. Việc này không chỉ giúp tăng cường tính hiệu quả trong công tác kiểm soát mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị sử dụng ngân sách trong việc thực hiện các khoản chi. Hơn nữa, việc áp dụng công nghệ thông tin trong quy trình kiểm soát cũng là một yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả và tính minh bạch trong quản lý ngân sách.

3.2. Tăng cường đào tạo cán bộ kiểm soát

Tăng cường đào tạo cho cán bộ kiểm soát là một giải pháp cần thiết để nâng cao năng lực và kỹ năng trong công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN. Việc này không chỉ giúp cán bộ nắm vững các quy định pháp luật mà còn nâng cao khả năng phân tích và đánh giá các khoản chi. Hơn nữa, việc tổ chức các khóa đào tạo thường xuyên cũng giúp cán bộ cập nhật kiến thức mới và cải thiện kỹ năng làm việc. Điều này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách và đảm bảo tính minh bạch trong công tác kiểm soát.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chi ngân sách nhà nước (NSNN) là công cụ quan trọng của Đảng, Nhà nước và các cấp chính quyền trong việc thực hiện nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng. Trong bối cảnh cải cách tài chính công và hội nhập quốc tế, việc tăng cường kiểm soát chi NSNN qua Kho bạc nhà nước (KBNN) trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, chống lãng phí và đảm bảo chi tiêu đúng mục đích. Tại huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn, công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN đã có nhiều bước phát triển nhưng vẫn còn tồn tại hạn chế ảnh hưởng đến chất lượng quản lý ngân sách.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc đánh giá thực trạng kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN huyện Tràng Định trong giai đoạn 2013-2016, phân tích các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác này. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các hoạt động kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại KBNN Tràng Định, dựa trên số liệu thu thập từ năm 2013 đến 2016. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc góp phần hoàn thiện cơ chế kiểm soát chi NSNN, nâng cao tính minh bạch, tiết kiệm và hiệu quả trong quản lý tài chính công trên địa bàn huyện, đồng thời làm cơ sở tham khảo cho các địa phương có điều kiện tương tự.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý ngân sách nhà nước, kiểm soát chi ngân sách và quản lý tài chính công. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết quản lý ngân sách nhà nước: Xác định ngân sách nhà nước là hệ thống các mối quan hệ kinh tế giữa Nhà nước và xã hội trong việc huy động và sử dụng nguồn tài chính nhằm thực hiện các chức năng quản lý điều hành nền kinh tế - xã hội. Ngân sách được quản lý theo nguyên tắc tập trung dân chủ, công khai minh bạch, có phân cấp và gắn quyền hạn với trách nhiệm.

2. Lý thuyết kiểm soát chi ngân sách nhà nước: Đề cập đến việc thẩm định, kiểm tra các khoản chi ngân sách nhằm đảm bảo chi đúng dự toán, đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức và có hiệu quả kinh tế - xã hội. Kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN được thực hiện theo nguyên tắc kiểm soát trước, trong và sau khi chi, với quy trình giao dịch “một cửa” nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Các khái niệm chính bao gồm: ngân sách nhà nước, chi thường xuyên ngân sách nhà nước, kiểm soát chi ngân sách, Kho bạc nhà nước, dự toán ngân sách, chứng từ kế toán, tạm ứng và thanh toán trực tiếp.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp kết hợp định lượng và định tính:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thu thập từ báo cáo tổng kết công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN huyện Tràng Định giai đoạn 2013-2016; các văn bản pháp luật liên quan như Luật NSNN số 83/2015/QH13, Thông tư số 161/2012/TT-BTC; các báo cáo, tài liệu nội bộ của KBNN Tràng Định; khảo sát, phỏng vấn cán bộ KBNN và các đơn vị sử dụng ngân sách trên địa bàn.

• Phương pháp phân tích: Phân tích thống kê mô tả số liệu thu chi ngân sách, đánh giá thực trạng công tác kiểm soát chi qua các chỉ tiêu như tỷ lệ chi thường xuyên đạt kế hoạch, số khoản chi bị từ chối, số lượng hồ sơ chứng từ hợp lệ; phân tích nhân tố ảnh hưởng dựa trên khảo sát và phỏng vấn; so sánh với kinh nghiệm kiểm soát chi của các địa phương khác.

• Timeline nghiên cứu: Thu thập và xử lý số liệu từ năm 2013 đến 2016; khảo sát và phỏng vấn thực hiện trong năm 2016; phân tích và đề xuất giải pháp hoàn thành trong năm 2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tình hình thu chi ngân sách địa phương: Tổng thu ngân sách địa phương tăng trưởng ổn định, từ 32,53 tỷ đồng năm 2013 lên 67,83 tỷ đồng năm 2016, đạt tỷ lệ thực hiện kế hoạch từ 106% đến 117%. Tổng chi ngân sách địa phương cũng tăng từ 204,87 tỷ đồng năm 2013 lên 256,32 tỷ đồng năm 2016, đạt tỷ lệ thực hiện kế hoạch khoảng 96,5%-98,4%. Chi thường xuyên NSNN qua KBNN Tràng Định duy trì tỷ lệ thực hiện kế hoạch trên 98% trong giai đoạn này.

2. Cơ cấu tổ chức và đội ngũ cán bộ: KBNN Tràng Định có 10 cán bộ công chức, trong đó 80% có trình độ đại học, 20% là nữ. Số lượng cán bộ giảm nhẹ từ 12 người năm 2013 xuống còn 10 người năm 2016, nhưng chất lượng đội ngũ được nâng cao qua đào tạo và bồi dưỡng.

3. Quy trình kiểm soát chi thường xuyên: KBNN Tràng Định thực hiện quy trình giao dịch “một cửa” theo Quyết định số 1116/QĐ-KBNN, gồm 7 bước từ tiếp nhận hồ sơ đến chi tiền mặt. Công tác kiểm soát chi được phân loại theo nhóm mục chi như chi cá nhân, chi nghiệp vụ chuyên môn, chi mua sắm sửa chữa và chi khác, đảm bảo kiểm soát chặt chẽ hồ sơ, chứng từ, dự toán và các điều kiện chi theo quy định.

4. Hiệu quả kiểm soát chi: Qua công tác kiểm soát, KBNN Tràng Định đã từ chối thanh toán các khoản chi không đủ điều kiện, góp phần nâng cao ý thức chấp hành chế độ chi tiêu của các đơn vị sử dụng ngân sách. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại khó khăn như áp lực thời gian trong những ngày đầu tháng, hồ sơ chứng từ chưa đầy đủ, và hạn chế về nhân lực.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN Tràng Định đã đạt được nhiều thành tựu, thể hiện qua tỷ lệ thực hiện kế hoạch chi thường xuyên trên 98% và sự tăng trưởng ổn định của thu ngân sách địa phương. Việc áp dụng quy trình giao dịch “một cửa” giúp đơn giản hóa thủ tục, giảm thời gian xử lý hồ sơ, nâng cao hiệu quả kiểm soát chi.

So sánh với kinh nghiệm của KBNN Chi Lăng và Yên Dũng, Tràng Định cũng đã chú trọng nâng cao trình độ cán bộ và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý chi ngân sách. Tuy nhiên, áp lực công việc và sự đa dạng phức tạp của các khoản chi thường xuyên đòi hỏi cần tiếp tục cải tiến quy trình và tăng cường nguồn lực.

Việc kiểm soát chặt chẽ các khoản chi theo dự toán, chế độ, tiêu chuẩn và định mức giúp hạn chế chi sai nguyên tắc, góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng thu chi ngân sách, bảng phân tích tỷ lệ từ chối thanh toán và sơ đồ quy trình giao dịch “một cửa” để minh họa hiệu quả công tác kiểm soát.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực cán bộ kiểm soát chi: Tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên sâu về pháp luật ngân sách, kỹ năng kiểm soát chứng từ và ứng dụng công nghệ thông tin. Mục tiêu nâng tỷ lệ cán bộ có trình độ đại học lên trên 90% trong vòng 2 năm. Chủ thể thực hiện: KBNN tỉnh phối hợp với các cơ sở đào tạo.

2. Cải tiến quy trình kiểm soát chi, giảm thủ tục hành chính: Rà soát, đơn giản hóa các bước kiểm soát, mở rộng áp dụng giao dịch điện tử, tăng cường tự động hóa kiểm soát dự toán và chứng từ. Mục tiêu giảm thời gian xử lý hồ sơ trung bình xuống dưới 3 ngày làm việc trong 1 năm. Chủ thể thực hiện: KBNN Tràng Định phối hợp với Sở Tài chính.

3. Nâng cao ý thức chấp hành của các đơn vị sử dụng ngân sách: Tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn về chế độ, tiêu chuẩn chi ngân sách; xây dựng hệ thống cảnh báo và xử lý vi phạm kịp thời. Mục tiêu giảm tỷ lệ hồ sơ bị trả lại hoặc từ chối thanh toán dưới 5% trong 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: KBNN Tràng Định phối hợp UBND huyện và các đơn vị sử dụng ngân sách.

4. Đầu tư cơ sở vật chất, công nghệ thông tin hiện đại: Trang bị hệ thống phần mềm quản lý ngân sách tích hợp, nâng cấp hạ tầng mạng để hỗ trợ công tác kiểm soát và lưu trữ hồ sơ điện tử. Mục tiêu hoàn thành trong 3 năm, đảm bảo 100% hồ sơ được xử lý điện tử. Chủ thể thực hiện: KBNN tỉnh, Sở Tài chính và UBND huyện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý ngân sách tại các cơ quan Kho bạc nhà nước: Nghiên cứu giúp nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát chi, áp dụng quy trình giao dịch “một cửa” và cải tiến nghiệp vụ kiểm soát chi thường xuyên.

2. Lãnh đạo và cán bộ các đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước: Hiểu rõ quy định, chế độ chi tiêu, nâng cao ý thức chấp hành và phối hợp hiệu quả với KBNN trong công tác kiểm soát chi.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành tài chính công, quản lý ngân sách: Tham khảo cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và thực trạng kiểm soát chi NSNN tại địa phương, làm nền tảng cho các nghiên cứu tiếp theo.

4. Cơ quan quản lý nhà nước về tài chính và ngân sách: Sử dụng kết quả nghiên cứu để hoàn thiện chính sách, quy định về kiểm soát chi ngân sách, nâng cao hiệu quả quản lý tài chính công.

Câu hỏi thường gặp

1. Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước là gì?
   Kiểm soát chi thường xuyên NSNN là quá trình thẩm định, kiểm tra các khoản chi nhằm đảm bảo chi đúng dự toán, đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức và có hiệu quả kinh tế - xã hội. Ví dụ, KBNN kiểm tra hồ sơ chi lương, chi mua sắm trang thiết bị để đảm bảo hợp pháp, hợp lệ.

2. Quy trình giao dịch “một cửa” trong kiểm soát chi NSNN qua KBNN gồm những bước nào?
   Quy trình gồm 7 bước: tiếp nhận hồ sơ, kiểm soát sơ bộ, kiểm tra chi tiết, ký duyệt chứng từ, thực hiện thanh toán, trả tài liệu và chi tiền mặt. Quy trình này giúp đơn giản hóa thủ tục, giảm thời gian xử lý hồ sơ.

3. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến hiệu quả kiểm soát chi thường xuyên NSNN?
   Bao gồm ý thức chấp hành của đơn vị sử dụng ngân sách, trình độ và trách nhiệm của cán bộ KBNN, chất lượng dự toán ngân sách, hệ thống chế độ, tiêu chuẩn chi ngân sách và cơ sở vật chất kỹ thuật hỗ trợ công tác kiểm soát.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN?
   Cần tăng cường đào tạo cán bộ, cải tiến quy trình kiểm soát, ứng dụng công nghệ thông tin, nâng cao ý thức chấp hành của các đơn vị sử dụng ngân sách và đầu tư cơ sở vật chất hiện đại.

5. Tại sao việc kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN lại quan trọng đối với quản lý tài chính công?
   Bởi vì chi thường xuyên chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi ngân sách, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của bộ máy nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội. Kiểm soát chặt chẽ giúp đảm bảo sử dụng ngân sách tiết kiệm, hiệu quả, minh bạch và đúng mục đích.

Kết luận

• Công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN Tràng Định trong giai đoạn 2013-2016 đã đạt nhiều kết quả tích cực với tỷ lệ thực hiện kế hoạch chi thường xuyên trên 98%.
• Quy trình giao dịch “một cửa” được áp dụng hiệu quả, giúp đơn giản hóa thủ tục và nâng cao chất lượng kiểm soát chi.
• Đội ngũ cán bộ KBNN Tràng Định có trình độ chuyên môn ngày càng được nâng cao, đáp ứng yêu cầu công tác trong bối cảnh cải cách tài chính công.
• Vẫn còn tồn tại những khó khăn như áp lực công việc, hồ sơ chứng từ chưa đầy đủ và hạn chế về nguồn lực, cần có giải pháp đồng bộ để khắc phục.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm gồm đào tạo cán bộ, cải tiến quy trình, nâng cao ý thức chấp hành của đơn vị sử dụng ngân sách và đầu tư công nghệ thông tin.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 2-3 năm tới, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả công tác kiểm soát chi thường xuyên để điều chỉnh phù hợp.

Call-to-action: Các cơ quan quản lý, KBNN và đơn vị sử dụng ngân sách cần phối hợp chặt chẽ, chủ động áp dụng các cải tiến nhằm nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững trên địa bàn huyện Tràng Định.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước. Chương 2: Thực trạng công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua KBNN Tràng Định, Tỉnh Lạng Sơn Chương 3: Giải pháp tăng cường công tác kiểm soát chi ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước. 3 C HƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC 1.1 Cơ sở lý luận về công tác kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước 1.1 Ngân sách nhà nước và chi thường xuyên ngân sách nhà nước 1.1 Ngân sách nhà nước Ngân sách nhà nước là một hệ thống các mối quan hệ kinh tế giữa nhà nước và xã hội phát sinh trong quá trình Nhà nước huy động và sử dụng các nguồn tài chính nhằm đảm bảo yêu cầu thực hiện các chức năng quản lý điều hành nền kinh tế xã hội, đồng thời Ngân sách nhà nước thực hiện cân đối các khoản thu chi. Ngân sách nhà nước ra đời và phát triển với tư cách là một phạm trù gắn liền với sự xuất hiện của Nhà nước và tồn tại, phát triển của nền kinh tế hàng hóa tiền tệ.

NSNN là khâu chủ đạo, đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc duy trì sự tồn tại của bộ máy quyền lực của Nhà nước. Luật ngân sách nhà nước số 83/2015/QH/13 có hiệu lực từ ngày 01/01/2007: “ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước” [5] so với luật NSNN 2002 [4] khái niệm về NSNN 2017 đã có sự thay đổi về thời gian thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định chứ không phải một năm như trước đây. Về phương diện kinh tế: NSNN trước hết là một khải niệm thuộc phạm trù kinh tế học hay hẹp hơn là tài chính học. Theo đó, NSNN là bảng dự toán về các khoản thu và các khoản chi tiền tệ của một quốc gia, được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định, thường là một năm.

Xét theo phương diện pháp lý: Theo phương diện này, NSNN cũng không có nhiều sự khác biệt so với kinh tế, nó đều nói về các khoản thu, chi do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm. Còn ở phương diện pháp lý, NSNN được hiểu là một đạo luật đặc biệt của mỗi quốc gia, do quốc hội ban hành và 4 chính phủ thực hiện trong một thời hạn xác định. Nhưng khác với những đạo luật thông thường, NSNN được cơ quan lập pháp tạo ra theo trình tự, thủ tục riêng và hiệu lực thi hành của đạo luật này được xác định trong một khoảng thời gian nhất định. NSNN được quản lý thống nhất theo nguyên tắc tập trung dân chủ, công khai minh bạch, có phân công, phân cấp quản lý và gắn quyền hạn với trách nhiệm.

- Các khoản thu, chi NSNN phải được hạch toán, quyết toán đầy đủ, kịp thời và đúng chế độ. Thu, chi NSNN phải được hạch toán bằng đồng Việt Nam. Kế toán và quyết toán NSNN được thực hiện thống nhất theo chế độ kế toán của Nhà nước và mục lục NSNN. Chứng từ thu, chi NSNN được phát hành sử dụng và quản lý theo qui định của Bộ tài chính.

- NSNN bao gồm Ngân sách trung ương và Ngân sách địa phương. Ngân sách địa phương bao gồm Ngân sách của đơn vị hành chính các cấp có Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân (Điều 6 Luật NSNN số 83/2015/QH13, có hiệu lực thi hành năm 2017).[5] NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHXHCNVN NGÂN SÁCH NGÂN SÁCH TRUNG ƯƠNG ĐỊA PHƯƠNG NGÂN SÁCH CẤP TỈNH VÀ TƯƠNG ĐƯƠNG NGÂN SÁCH CẤP HUYỆN VÀ TƯƠNG ĐƯƠNG NGÂN SÁCH CẤP XÃ VÀ TƯƠNG ĐƯƠNG Hình 1. Sơ đồ tổ chức hệ thống ngân sách nhà nước * NSNN có vị trí và vai trò cơ bản sau: 5 NSNN là một khâu then chốt trong hệ thống tài chính. Có vị trí quan trọng trong nền kinh tế thị trường.

Vai trò của NSNN được xác định trên cơ sở các chức năng và nhiệm vụ cụ thể của nó trong từng giai đoạn đảm bảo cho Nhà nước thực hiện các chức năng, nhiệm vụ và duy trì quyền lực của nhà nước. Trong giai đoạn hiện nay, NSNN đóng vai tro là công cụ điều hành vĩ mô nền kinh tế. Nhà nước đóng vai trò chủ thể thường xuyên, chủ thể quyền lực trong quan hệ giữa Nhà nước và NSNN. Điều đó cho thấy Nhà nước tập trung ngân sách, coi ngân sách là công cụ kinh tế quan trọng để giải quyết các vấn đề kinh tế - xã hội và thị trường.

Ngân sách kích thích sản xuất, kinh doanh, cạnh tranh hợp pháp, chống độc quyền (qua các công cụ về thuế và cho ra đời các doanh nghiệp nhà nước…). NSNN cung cấp nguồn kinh phí để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, các ngành kinh tế then chốt, tạo môi trường cho các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế phát triển… Như vậy, vai trò của NSNN trong nền kinh tế thị trường là rất quan trọng. Là trực tiếp hay gián tiếp nhưng NSNN vẫn chiếm vị trí chủ đạo trong điều hành kinh tế vĩ mô nền kinh tế, khắc phục những khuyết tật của nền kinh tế thị trường. * Về bản chất của NSNN NSNN không thể thiếu được với mỗi Nhà nước.

Cho nên Nhà nước luôn luôn là chủ thể thường xuyên và chủ thể quyền lực trong các khoản thu và phân phối các nguồn tài chính. Trong mối quan hệ giữa ngân sách và Nhà nước để thể hiện quá trình phân phối, lợi ích mà Nhà nước hướng tới chủ yếu là các lợi ích về kinh tế. Do đó, bản chất của Ngân sách là hệ thống các mối quan hệ về kinh tế phát sinh trong quá trình Nhà nước huy động và sử dụng các nguồn tài chính, nhằm đảm bảo yêu cầu thực hiện các chức năng quản lý và điều hành nền kinh tế - xã hội của mình. Bản chất của NSNN quyết định các chức năng của NSNN.

* Chức năng của ngân sách: Khi nói tới chức năng của sự vật là những phương diện hoạt động chủ yếu của sự vật thể hiện bản chất của nó và đảm bảo cho sự vật đó tồn tại. Chức năng và nhiệm vụ là hai khái niệm gần nhau nhưng không đồng nhất với nhau. Nhiệm vụ là những vấn đề 6 đặt ra cần giải quyết, còn chức năng là phương diện hoạt động có tính định hướng lâu dài. Thông qua các nhiệm vụ được đặt ra nhằm thực hiện chức năng.

Một yêu cầu đặt ra khi nhà nước ra đời là phải thống nhất các khoản thu - chi trên cơ sở dự toán và hạch toán. Do đó, NSNN phải tập hợp và cân đối thu chi của Nhà nước, bắt buộc mỗi khoản chi phải theo dự toán, mỗi khoản thu phải theo luật định, chấm dứt sự tùy tiện trong quản lý thu – chi của Nhà nước. Như vậy, ta có thể kết luận chức năng của NSNN theo các nhiệm vụ sau: Huy động nguồn tài chính và đảm bảo các nhu cầu chi tiêu theo kế hoạch nhà nước. - Thực hiện cân đối giữa các khoản thu – chi (bằng tiền) của Nhà nước.

* Nội dung Chi NSNN: Theo Luật NSNN năm 2015, Chi NSNN bao gồm: a) Chi đầu tư phát triển; b) Chi dự trữ quốc gia; c) Chi thường xuyên; d) Chi trả nợ lãi; đ) Chi viện trợ; e) Các khoản chi khác theo quy định của pháp luật. - Tùy thuộc vào vai trò của nhà nước trong quản lý chính trị, kinh tế, xã hội ở mỗi thời kỳ lịch sử mà chi NSNN có những nội dung và cơ cấu khác nhau. Do tính chất đa dạng và phong phú của các khoản chi nên việc phân loại nội dung chi NSNN để giúp cho công tác quản lý cũng như định hướng chi NSNN là rất cần thiết. Phân loại các khoản chi NSNN là việc sắp xếp các khoản chi NSNN theo những tiêu thức, tiêu chí nhất định vào các nhóm, các loại chi.

Cụ thể như: + Theo mục đích kinh tế - xã hội của các khoản chi: chi NSNN được chia thành chi tiêu dùng và chi đầu tư phát triển. 7 + Theo tính chất các khoản chi: chi NSNN được chia thành chi cho y tế; chi giáo dục; chi phúc lợi; chi quản lý nhà nước; chi đầu tư kinh tế. + Theo chức năng của Nhà nước: chi NSNN được chia thành chi nghiệp vụ và chi phát triển. + Theo tính chất pháp lý: chi NSNN được chia thành các khoản chi theo luật định; các khoản chi đã được cam kết; các khoản chi có thể điều chỉnh.

+ Theo yếu tố các khoản chi: chi NSNN được chia thành chi đầu tư; chi thường xuyên và chi khác.2 Chi thường xuyên ngân sách nhà nước Chi thường xuyên ngân sách nhà nước là quá trình phân phối, sử dụng quỹ NSNN nhằm đăm bảo những nhu cầu hoạt động bộ máy Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội, hỗ trợ hoạt động của các tổ chức khác và việc thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên của nhà nước về phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng an ninh, qua đó thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước ở các hoạt động sự nghiệp kinh tế, giáo dục và đào tạo, y tế, xã hội, văn hóa thông tin thể dục thể thao khoa học và công nghệ môi trường và các hoạt động sự nghiệp khác. Nói tóm lại, thì chi thường xuyên là quá trình phân phối, sử dụng quỹ NSNN để đáp ứng nhu cầu chi gắn với việc thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên của nhà nước về phát triển kinh tế, xã hội.