mở đầu một thời kỳ KH&KT được tổ chức lại, gắn kết với kế hoạch phát triển KT-XH. Như vậy, trong suốt thời gian dai từ sau Hội nghị Ban Chấp hành Trung uơng Đảng lần thứ 10 (khóa II) năm 1958 đến Đại hội V của Đảng năm 1981, quan điểm của Đảng ta về vai trò của kỹ thuật và sau đó là của KH&KT đã từng bước được phát triển rõ rệt và sâu sắc hơn. Từ chỗ khăng định KH&KT là một điều kiện không thể thiếu được trong công cuộc xây dựng CNXH, đến việc xác định rõ KH&KT vừa là căn cứ, vừa là công cy dé thực hiện có kết quả các kế hoạch KT-XH. b) Thời kỳ đối mới: Khi đất nước bước vào thời kỳ đổi mới, nền kinh tế chuyển từ kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trường thì cơ chế quản lý KH&CN cũng chuyển theo hướng kết hợp kế hoạch hóa với vận dụng cơ chế thị trường.
Đại hội VI của Đảng năm 1986 nêu rõ “Khoa học, kỹ thuật là một động lực thúc đây phát triển kinh tế và xã hội” và phải “làm cho khoa học, kỹ thuật gan chat với sản xuất và đời sống, đem lại hiệu quả thiết thực, trở thành một bộ phận của lực lượng sản xuất xã hội”. Năm 1991, Bộ Chính trị ra Nghị quyết số 26-NQ/TW về KH&CN trong sự nghiệp đổi mới. Nghị quyết nêu rõ: “Coi KH&CN là một động lực mạnh mẽ của sự nghiệp đổi mới, ồn định tình hình và phát triển KT-XH theo định hướng XHCN” và “KH&CN không chỉ là động lực phát. triển KT-XH, mà còn là động lực quan trọng của công cuộc đổi mới toàn điện đất nước”.
Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VI trình Đại hội VII đã khẳng định: “Đẩy mạnh hơn nữa sự nghiệp giáo dục và dao tao, KH&CN, coi đó là quốc sách hàng đầu để phát huy nhân tô con người, động lực trực tiếp của sự phát triển”, và nêu cao “vai trò động lực của KH&CN”. Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH (thông qua tại Đại hội ‘VI của Đảng) đã xác định rõ: “KH&CN giữ vai trò then chốt trong sự phát triển lực lượng sản xuất và nâng cao trình độ quản lý, bảo đảm chất lượng và tốc độ phát triển của nền kinh tế”. Bao cao cua Ban Chap hanh Trung ương khóa VI tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng tháng 6/1996 đã khẳng định: “KH&CN là nhân tố quan trọng để thúc đẩy sự nghiệp CNH, HĐH đất nước”. Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ hai (khóa VIH) ngày 24/12/1996 về định hướng chiến lược phát triên KH&CN trong thời kỳ CNH, HDH và nhiệm vụ đến năm 2000 đã khang định một lần nữa vai trò động lực và nền tảng của KH&CN phục vụ phát triển KT-XH trong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước.
Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương khóa VIH tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng tháng 4/2001 đã khẳng định: “Phát triển KH&CN cùng với phát triển giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là nền tầng và động lực đây mạnh CNH, HDH đất nước”. Tiếp theo đó, ngày 28/02/2001, Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số 63-CT/TW về đây mạnh nghiên cứu ứng dụng KH&CN phục vụ CNH, HĐH 10 nông nghiệp và nông thôn. Chỉ thị đã nêu rõ vai trò quan trọng của KH&CN trong việc tăng năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nông sản hàng hóa cũng như giải quyết những vẫn để bức xúc trong công cuộc CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn. Trong Chỉ thị này, Đảng ta khang dinh: Sy thanh công của sự nghiệp CNH, HĐH nông nghiệp và nông thôn “chủ yếu phụ thuộc vào trình độ dân trí, vào việc đây mạnh áp dụng có hiệu quả các thành tựu KH&CN”.
Nghị quyết Đại hội lần thứ IX của Đảng xác định: Nước ta có thể và cần thiết phải rút ngăn quá trình CNH, HĐH; năm bắt, ứng dụng rộng rãi những thành tựu mới nhất của KH&CN hiện đại, nhất là công nghệ sinh học, gắn với chế biến và tiêu thụ, từng bước phát triển kinh tế tri thức. KH&CN cùng với giáo dục và đào tạo là quôc sách hàng đầu, là nền tảng và động lực cho CNH, HDH. Diéu nay cé nghia la CNH, HDH đất nước phải dựa vào KH&CN tiên tiến và nguồn nhân lực có đủ khả năng nắm bắt và vận dụng các tri thức mới. Như vậy, sự phát triển quan điểm của Đảng về vai trò của KH&CN trong thời kỳ đổi mới, kể từ sau Đại hội Đảng lần thứ VI năm 1986 đến nay, cho thay Đảng ta luôn thé hiện quan điểm nhất quán, xuyên suốt về vấn để này.
Từ chỗ khẳng định: “đây mạnh hơn nữa sự nghiệp giáo dục và đào tạo, KH&CN, coi đó là quốc. sách hàng đầu” và nhắn mạnh “KH&CN có vai trò then chốt trong sự phát triển lực lượng sản xuất và nâng cao trình độ quản lý, bảo đảm chất lượng và tốc độ phát triển của nền kinh tế”, đến bước ; phát triển mới trong nhận thức, xác định rõ “KH&CN là nền tảng và động lực đây mạnh CNH, HĐH đất nước”. Ngày nay KH&CN có vai trò quyết định năng lực cạnh tranh kinh tế và phát triển của cả quốc gia và của từng địa phương. Trong Chiến lược phát triển KT-XH giai đoạn 2001-2010, Đảng ta chỉ rõ KH&CN là yếu tổ quyết định sự phát triển: “KH&CN, đặc biệt là công nghệ thông tin tiếp tục có những bước nhảy vọt, thúc day.
su phat triển. nền kinh tế tri thức, làm chuyển dịch nhanh cơ cấu kinh tế và biến đổi sâu sắc các lĩnh vực đời sống xã hội”. Đồng thời, KH&CN lại một lần nữa được xác định là quốc sách hàng đầu, là nội dung then chốt trong mọi hoạt động của tất cả các ngành, các cấp và các địa phương. ©) Các văn bản pháp luật của Nhà nước về vai trò của KH&CN: Trên cơ sở những quan điểm của Đảng về vai trò của KH&CN, Nhà nước đã thẻ chế hóa các quan điểm đó trong Hiến pháp và các văn bản quy phạm pháp luật để thực hiện.
Hiến pháp nước Cộng hoà XHCN Việt Nam năm 1992 (được bổ sung năm 2001) đã khẳng định “KH&CN giữ vai trò then chốt trong sự phát triển KT-XH của đất nước”. Luật Khoa học và Công nghệ ban hành năm 2000 nêu rõ “KH&CN là quốc sách hàng đầu, giữ vai trò then chốt trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là nền tảng và động lực cho CNH, HĐH, phát triển nhanh, bền vững đất nước”. Các quan điểm của Đảng về vai trò của KH&CN đã được cụ thể hóa trong nhiều nghị định của Chính phủ, được thể hiện rõ trong phương hướng, nhiệm vụ phát triển KH&CN trong thời kỳ kế hoạch 5 năm; các biện pháp chính sách 11 khuyến khích hoạt động KH&CN, khuyến khích đẩy mạnh việc ứng dụng các thành tựu KH&CN đê đây nhanh công cuộc CNH, HĐH nông nghiệp và nông thôn;.2- Định hướng và nhiệm vụ của khoa học và công nghệ địa phương trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước: Đảng ta đã nêu rõ nhiệm vụ của KH&CN nhằm thực hiện vai trò nền tảng và động lực phục vụ phát triển KT-XH trong điều kiện CNH, HĐH đất nước trong các nghị quyết của Đảng. Những nhiệm vụ chung đặt ra cho KH&CN của đất nước cũng chính là những nhiệm vụ mà mỗi địa phương phải thực hiện.
Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương khóa VI tại Đại hội Dai biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng tháng 6/1996 đã đề ra mục tiêu: “Phát triển KH&CN, nâng cao năng lực nội sinh, coi đó là nhân tố quan trọng để thúc đây sự nghiệp CNH, HĐH”. Trong đó, khoa học xã hội và nhân văn có nhiệm vụ cung cấp luận cứ khoa học để đưa ra phương hướng, xây dựng mục tiêu và các giải pháp cho tiễn trinh CNH, HDH; khoa học tự nhiên có nhiệm vụ nghiên cứu những vẫn đề lý thuyết thuộc các lĩnh vực mũi nhọn, ứng dụng có chọn lọc các thành tựu khoa học hiện đại tạo cơ sở cho đổi mới công nghệ; hoạt động KH&CN có nhiệm vụ đổi mới và nâng cao trình độ công nghệ trong các ngành sản xuất, dịch vụ chủ yêu, áp dụng kỹ thuật tự động hóa để nâng cao chất lượng sản phẩm, phát triển một sô lĩnh vực công nghệ cao như công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, vật liệu mới, cơ điện tử và tự động hóa. Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa Vill đã nhấn mạnh hơn nhiệm vụ phát triển KH&CN, coi đó là nội dung then chốt trong mọi hoạt động của tất cả các ngành, các cấp, là nhân tố chủ yếu thúc day tăng trưởng kinh tế của đất nước và của mỗi địa phương. Chú trọng các lĩnh vực khoa học mũi nhọn và ứng dụng có chọn lọc các thành tựu khoa học hiện đại nhằm tạo cơ sở cho đổi mới công nghệ.
Tạo khả năng lựa chọn, thích nghỉ và làm chủ các công nghệ nhập, đi thắng vào các công nghệ tiên tiến nhất để tác động chỉ phối nền kinh tế quốc dân. Nâng cao năng lực nội sinh, xây dựng và phát triển tiềm lực KH&CN của nước nhà, từng bước hình thành một nền KH&CN hiện đại để giải quyết những vấn đề then chốt được đặt ra trong quá trình CNH, HĐH đất nước. Chỉ thị số 58-CT/TW của Bộ Chính trị đã xác định nhiệm vụ cụ thể cho ngành công nghệ thông tin là công nghiệp công nghệ thông tin phải trở thành một trong những ngành kinh tế mũi nhọn, có tốc độ phát triển hàng năm cao nhất so với các khu vực kinh tế khác, đặc biệt là công nghiệp phần mềm. Ứng dụng công nghệ thông tin là nhiệm vụ ưu tiên trong chiến lược phát triển KT- XH, là phương tiện chủ lực để đi tắt đón đầu trong công cuộc CNH, HĐH đất nước Chỉ thị số 63-CT/TW của Bộ Chính trị đã để ra nhiệm vụ của KH&CN là tập trung giải quyết các vấn đề bức xúc trong công cuộc CNH, HĐH nông 12 nghiệp, nông thôn như tạo các giống mới có năng suất và giá trị kinh tế cao, áp dụng có hiệu quả các loại hình công nghệ chế biến, công nghệ sau thu hoạch.
Áp dụng các tiến bộ KH&CN mới, phô cập tri thức khoa học để nâng cao năng suắt, hiệu quả sản xuất, kinh doanh.
