Chương 1. Tổng quan về đề tài 1.1 Giới thiệu chung về công tác thanh tra khoa học và công nghệ 1.1 Giới thiệu chung về Sở Khoa học và Công nghệ Tp.HCM và Thanh tra Sở Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Hồ Chí Minh: (gọi tắt là Sở Khoa học và Công nghệ) là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân thành phố, có chức năng tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân thành phố quản lý Nhà nước về hoạt động khoa học và công nghệ, phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ, tiêu chuẩn đo lường chất lượng, sở hữu trí tuệ, ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ, an toàn bức xạ và hạt nhân, các dịch vụ công trong lĩnh vực thuộc Sở quản lý trên địa bàn thành phố theo quy định của pháp luật. Sở Khoa học và Công nghệ chịu sự chỉ đạo, quản lý trực tiếp về tổ chức, biên chế và hoạt động của Ủy ban nhân dân thành phố, đồng thời chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn, thanh tra, kiểm tra về chuyên môn, nghiệp vụ của Bộ Khoa học và Công nghệ. Thanh tra Sở là phòng chức năng thuộc Sở Khoa học và Công nghệ, có trách nhiệm giúp Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của Giám đốc Sở.2 Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Thanh tra Sở Chức năng: thanh tra chuyên ngành về khoa học và công nghệ đối với các tổ chức, cá nhân trong phạm vi quản lý nhà nước về khoa học và công nghệ của Sở và thanh tra nhà nước đối với các đơn vị, tổ chức thuộc quyền quản lý của Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ xác minh, kết luận, kiến nghị việc giải quyết khiếu nại, tố cáo có nội dung về khoa học và công nghệ và các nội dung khác thuộc thẩm quyền giải quyết của Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ.
Nhiệm vụ và quyền hạn: Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật đối với các tổ chức và cá nhân về hoạt động khoa học và công nghệ; về phát triển công nghệ và chuyển giao công nghệ; về tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng sản phẩm, hàng hóa; về sở hữu trí tuệ (trừ bản quyền tác giả về văn học và nghệ thuật); về an toàn bức xạ và hạt nhân; về thông tin khoa học và công nghệ. Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ được giao của đơn vị, cá nhân thuộc quyền quản lý của Giám đốc Sở và theo chỉ đạo của Giám đốc Sở. Xác minh, kết luận, kiến nghị việc giải quyết khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền giải quyết của Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thuộc các lĩnh vực quản lý nhà nước của Sở và các khiếu nại, tố cáo khác đối với cơ quan, cá nhân thuộc quyền quản lý của Giám đốc Sở theo quy định của Luật khiếu nại, tố cáo. 6 Hướng dẫn, phối hợp với Ủy ban Nhân dân quận - huyện, cơ quan quản lý khoa học và công nghệ cấp quận - huyện trong việc thanh tra, xử lý vi phạm về khoa học và công nghệ.3 Hiện trạng ứng dụng công nghệ thông tin Thanh tra Sở là một bộ phận quan trọng trong Sở Khoa học và Công nghệ và hệ thống thanh tra nói chung.
Hiện nay việc áp dụng công nghệ thông tin và tin học hoá đang được sử dụng tại nhiều đơn vị, nhiều bộ phận trong các cơ quan nhà nước. Tuy nhiên tại Sở Khoa học và Công nghệ Tp.HCM việc quản lý các đối tượng thanh tra hiện tại còn rất thô sơ, chủ yếu là quản lý bằng văn bản giấy, việc kiểm tra thông tin và theo dõi các đối tượng thanh tra gặp khó khăn…cho nên việc áp dụng công nghệ thông tin và tin học hoá rất cần thiết trong công tác quản lý. Lý do chọn đề tài Theo thống kê của Sở Kế hoạch và Đầu tư (tháng 8 năm 2012), trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh có khoảng 184.000 doanh nghiệp đăng ký thành lập. Riêng trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng Thành phố có hơn 500 cửa hàng xăng dầu [2]; khoảng hơn 1500 cơ sở, đại lý kinh doanh LPG chai [3]; hơn 500 cơ sở y tế sử dụng trên 1000 thiết bị x-quang và hàng chục ngàn phương tiện đo y tế trong chẩn đoán và điều trị; 81 cơ sở bức xạ sử dụng hơn 300 nguồn phóng xạ trong các lĩnh vực khác nhau như sắt thép, gia công, chiếu xạ thực phẩm…; hàng chục ngàn doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh trong các lĩnh vực như điện – điện tử, đồ chơi trẻ em, mũ bảo hiểm, hàng đóng gói sẵn, thương mại bán lẻ,… Với một địa bàn rộng, phức tạp và số lượng doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh như trên, các thông tin về doanh nghiệp, thông tin về nội dung, kết luận thanh tra, xử lý vi phạm hành chính trong quá trình thanh tra, kiểm tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo chưa được lưu trữ và sử dụng một cách hiệu quả có thể dẫn đến tình trạng thanh tra, kiểm tra trùng lắp hoặc bỏ sót đối tượng, vụ việc, mất nhiều thời gian thống kê, báo cáo, lập kế hoạch thanh tra; mất nhiều thời gian trong việc tìm đường đi tới các đối tượng thanh tra.
Ngoài ra, đối với việc quản lý về an toàn bức xạ cũng rất cần một công cụ trực quan nhằm hiểu rõ hơn về khu vực đặt thiết bị bức xạ hoặc nguồn phóng xạ để có thể đưa ra phương án tốt nhất cho công tác thanh tra cũng như có cơ sở để đề xuất di dời nếu nguồn phóng xạ nguy hiểm đang nằm trong khu dân cư (trong bán kính r có bao nhiêu hộ dân đang sinh sống, khu vực xung quanh có gần các cơ sở trường học, khu đông dân cư,…) Hệ thống thông tin địa lý (GIS) ngày nay đã trở thành một công cụ quan trọng, cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin (CNTT), các thiết bị phần cứng, phần mềm đã đưa GIS thành một công cụ mạnh trong việc quản lý và trợ giúp ra quyết định. Ứng dụng GIS sẽ đạt hiệu quả cao, giải quyết được các bài toán trong công tác quản lý khi có một cơ sở dữ liệu (CSDL) nền đầy đủ và được cập nhật thường xuyên. 7 Xuất phát từ lý luận và những nhu cầu của thực tiễn, đồng thời phục vụ cho việc xây dựng một hệ thống thông tin quản lý về thanh tra, kiểm tra khoa học và công nghệ trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh, dưới sự hướng dẫn của TS Võ Thị Ngọc Châu, tôi tiến hành làm luận văn tốt nghiệp: " Xây dựng hệ thống thông tin quản lý về thanh tra, kiểm tra khoa học và công nghệ trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh " 1. Mục tiêu của đề tài - Xây dựng hệ thống thông tin quản lý về thanh tra, kiểm tra khoa học và công nghệ trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh với các chức năng quản lý và truy xuất dữ liệu bản đồ GIS với: Cơ sở dữ liệu chuyên đề được xây dựng trên cơ sở dữ liệu GIS nền, hệ tọa độ VN-2000 theo quy định của nhà nước Giao diện phần mềm được thể hiện bằng tiếng Việt Unicode theo TCVN 6909:2000, được trình bày khoa học.
- Xây dựng các chức năng quản lý thông tin các doanh nghiệp, các đối tượng thanh tra để phục vụ công tác thanh tra (quản lý vi phạm, xử lý vi phạm, lịch sử vi phạm…), thống kê và báo cáo. Các báo cáo, tổng hợp số liệu có thể kết xuất sang định dạng phổ biến như excel, pdf. Từ tập tin excel này, người sử dụng có thể in hoặc chuyển sang các định dạng khác như pdf để làm báo cáo nhanh hoặc sử dụng làm dữ liệu cho các văn bản khác như kế hoạch, công văn,…theo nhu cầu. - Xây dựng bản đồ chuyên đề để thể hiện trực quan các đối tượng thanh tra theo các khu vực hành chính.
Cung cấp các công cụ hỗ trợ biên tập, xuất bản các bản đồ chuyên đề. - Phần mềm sử dụng công nghệ mã nguồn mở, có khả năng mở rộng, nâng cấp dễ dàng. Nội dung thực hiện - Khảo sát và đánh giá hiện trạng ứng dụng GIS tại phòng Thanh tra nhằm đánh giá về công tác ứng dụng CNTT, GIS tại đơn vị, nguồn nhân lực và cơ sở hạ tầng phục vụ cho việc triển khai GIS trong thời gian tới, nhu cầu ứng dụng GIS của các cá nhân trong phòng. - Phân tích và thiết kế hệ thống: nhằm đảm bảo hệ thống có thể vận hành, triển khai trong điều kiện hạ tầng của đơn vị đồng thời tuân thủ các yêu cầu kỹ thuật về tích hợp, chia sẻ dữ liệu.
- Xây dựng dữ liệu GIS: từ dữ liệu GIS nền do Trung tâm GIS cung cấp, xây dựng các lớp dữ liệu chuyên đề phục vụ công tác quản lý trong các lĩnh vực cần xây dựng ứng dụng. - Xây dựng chức năng phần mềm phục vụ nhu cầu quản lý. 8 - Tiến hành đào tạo hướng dẫn sử dụng và chuyển giao công nghệ, hỗ trợ đơn vị xây dựng nguồn lực vận hành, duy trì hệ thống sau khi công trình hoàn thành. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài Ý nghĩa khoa học: Luận văn ứng dụng công nghệ GIS trong việc quản lý các đối tượng thanh tra thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ và kiểm soát an toàn bức xạ (kết hợp bản đồ cơ sở bức xạ với bản đồ phông phóng xạ), góp phần thúc đẩy việc ứng dụng chính phủ điện tử trong hoạt động thanh tra, một lĩnh vực còn ít tiếp xúc với công nghệ thông tin, đồng thời khẳng định việc ứng dụng công nghệ GIS vào chính phủ điện tử sẽ giúp nhà quản lý có một công cụ trực quan, tăng cường hiệu lực, hiệu quả trong công tác quản lý nhà nước.
