Tổng quan luận án

Công tác quản lý đảng viên là nội dung cơ bản, khâu quan trọng của công tác xây dựng đội ngũ đảng viên, giữ vai trò trực tiếp trong việc xây dựng cấp ủy, tổ chức đảng và chi bộ trong sạch, vững mạnh tiêu biểu. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác định rõ yêu cầu nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quản lý, giáo dục, rèn luyện đảng viên. Tại các học viện, trường sĩ quan quân đội – nơi đào tạo nguồn cán bộ, sĩ quan cho Quân đội nhân dân Việt Nam – việc kết hợp giữa quản lý học viên theo quy chế đào tạo quân sự với quản lý đảng viên theo Điều lệ Đảng là nhiệm vụ thường xuyên, trọng yếu.

Tuy nhiên, thực tiễn công tác quản lý đảng viên tại các nhà trường quân đội thời gian qua vẫn còn bộc lộ những hạn chế. Nhận thức, trách nhiệm của một số chủ thể quản lý có thời điểm chưa đầy đủ; phương thức và nội dung quản lý về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống, quan hệ xã hội chưa thực sự đồng bộ. Một bộ phận đảng viên là học viên đào tạo sĩ quan chưa phát huy tính tự giác, ý thức chấp hành kỷ luật và rèn luyện còn bất cập. Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XI đã chỉ rõ tình trạng một số đảng viên thiếu gương mẫu, ý thức tổ chức kỷ luật chưa nghiêm. Bên cạnh đó, bối cảnh cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư, sự phát triển của công nghệ thông tin cùng các thủ đoạn chống phá trong chiến lược "diễn biến hòa bình", "phi chính trị hóa" quân đội của các thế lực thù địch đang đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác quản lý đảng viên.

Trước thực tế đó, tác giả Nguyễn Tuấn Đạt đã thực hiện luận án tiến sĩ với đề tài: "Chất lượng quản lý đảng viên là học viên đào tạo sĩ quan của đảng bộ học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay" thuộc chuyên ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước (mã số: 9310202) tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, dưới sự hướng dẫn của TS Phan Sỹ Thanh và TS Phạm Quang Thanh (năm 2024).

Luận án xác định mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu, đối tượng và phạm vi cụ thể như sau:

  • Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở luận giải, làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về chất lượng quản lý đảng viên là học viên đào tạo sĩ quan của đảng bộ học viện, trường sĩ quan quân đội, luận án đề xuất phương hướng và các giải pháp nâng cao chất lượng quản lý đảng viên là học viên đào tạo sĩ quan trong thời gian tới.
  • Nhiệm vụ nghiên cứu (gồm 4 nhiệm vụ):
    1. Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước và nước ngoài có liên quan đến đề tài luận án; chỉ ra kết quả đạt được có thể kế thừa và xác định những vấn đề luận án tiếp tục giải quyết.
    2. Luận giải, làm rõ những vấn đề lý luận về chất lượng quản lý đảng viên là học viên đào tạo sĩ quan của đảng bộ học viện, trường sĩ quan quân đội.
    3. Đánh giá thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân của ưu điểm và hạn chế trong chất lượng quản lý đảng viên là học viên đào tạo sĩ quan tại các đảng bộ học viện, trường sĩ quan quân đội thời gian qua; xác định các vấn đề đặt ra.
    4. Xác định phương hướng và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao chất lượng quản lý đảng viên là học viên đào tạo sĩ quan của đảng bộ học viện, trường sĩ quan quân đội thời gian tới.
  • Đối tượng nghiên cứu: Chất lượng quản lý đảng viên là học viên đào tạo sĩ quan của đảng bộ học viện, trường sĩ quan quân đội.
  • Phạm vi nghiên cứu:
    • Về nội dung: Tập trung vào các vấn đề lý luận và thực tiễn về chất lượng quản lý đảng viên là học viên đào tạo sĩ quan của đảng bộ học viện, trường sĩ quan quân đội.
    • Về không gian và đối tượng khảo sát thực tiễn: Khảo sát chất lượng quản lý đảng viên tại 07 cơ sở giáo dục đại học quân sự gồm: Đảng bộ Học viện Kỹ thuật Quân sự, Đảng bộ Học viện Hải quân, Đảng bộ Học viện Quân y, Đảng bộ Trường Sĩ quan Lục quân I, Đảng bộ Trường Sĩ quan Lục quân II, Đảng bộ Trường Sĩ quan Chính trị, và Đảng bộ Trường Sĩ quan Pháo binh.
    • Về thời gian: Dữ liệu, số liệu điều tra, khảo sát thực tiễn được giới hạn chủ yếu từ năm 2015 đến năm 2023.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Trong Chương 1, tác giả đã tiến hành tổng quan hệ thống các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài ở cả trong và ngoài nước, phân thành các nhóm hướng nghiên cứu chính:

Nhóm công trình Tác giả, năm xuất bản Tên công trình / Nội dung nghiên cứu chính
Nghiên cứu nước ngoài về xây dựng Đảng và quản lý cán bộ, đảng viên Hoàng Văn Hổ (Chủ biên, 2014; nhóm dịch tiếng Việt: Hải Anh, Như Châu, Thúy Hằng, Thanh Hương) Cầm quyền khoa học: Nghiên cứu việc nâng cao năng lực cầm quyền của Đảng Cộng sản Trung Quốc, xây dựng cơ chế tuyển chọn, bồi dưỡng, trẻ hóa, tri thức hóa và chuyên nghiệp hóa đội ngũ cán bộ.
Pheng Sỏn Khu Thoong Khăm (2014) Chất lượng đội ngũ đảng viên ở nông thôn các tỉnh miền Trung nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào trong giai đoạn hiện nay: Hệ thống tiêu chí đánh giá chất lượng và giải pháp quản lý đảng viên ở cơ sở nông thôn Lào.
Hồ Thành Quốc (2016) Đạo làm quan: Phân tích việc tu dưỡng đạo đức của cán bộ, đảng viên theo quan điểm của Đảng Cộng sản Trung Quốc, nhấn mạnh "mười điều thận trọng" trong tu dưỡng, tự rèn luyện.
Nguyễn Anh Chương (2019) Công tác xây dựng Đảng của Trung Quốc trong giai đoạn hiện nay: Phân tích việc thực hiện quy chế, chuẩn mực sinh hoạt chính trị nội bộ và Điều lệ giám sát để siết chặt kỷ cương quản lý đảng viên.
Nguyễn Xuân Cường (2022) Tổng quan tiến trình 100 năm Trung Quốc hóa chủ nghĩa Mác: Làm rõ bài học xây dựng Đảng nghiêm minh toàn diện, phát huy vai trò tiền phong gương mẫu của cán bộ, đảng viên.
Nghiên cứu nước ngoài về công tác Đảng trong quân đội Chương Tư Nghị (2006) Công tác đảng, công tác chính trị trong học viện, nhà trường Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc trong thời kỳ đổi mới: Đề cao vai trò của chi bộ, kết hợp giáo dục lý luận với quản lý, rèn luyện tác phong quân nhân.
Bun Lon Sa Luôi Sắc (2014) Xây dựng đội ngũ cán bộ Quân đội nhân dân Lào ngày càng vững mạnh và có chất lượng cao: Luận giải vai trò nòng cốt của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong thực hiện đường lối quân sự, quốc phòng.
Tập Cận Bình (2018) Về kiên trì cải cách sâu sắc toàn diện: Đề cập yêu cầu xây dựng quân đội hiện đại, giáo dục, quản lý nghiêm khắc đội ngũ cán bộ, đảng viên giữ trọng trách trong quân đội.
Trần Thọ Quang, Hoàng Long (2022) Một số dấu ấn nổi bật của Đại hội lần thứ XX Đảng Cộng sản Trung Quốc: Nhấn mạnh quan điểm kiên trì xây dựng quân đội bằng chính trị và quản lý quân đội dựa trên pháp luật, kỷ luật Đảng.
Nghiên cứu trong nước về xây dựng Đảng và quản lý đảng viên Nguyễn Phú Trọng (2012) Xây dựng chỉnh đốn Đảng - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn: Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý, giáo dục, rèn luyện đảng viên, ngăn ngừa suy thoái, xử lý nghiêm minh vi phạm kỷ luật.
Tạ Ngọc Tấn (2013) Tình hình mới và những vấn đề đang đặt ra trong công tác xây dựng Đảng ở Việt Nam - phương hướng và giải pháp: Đề xuất tiêu chuẩn hóa tiêu chí đảng viên, sàng lọc và đưa người không đủ tư cách ra khỏi Đảng.
Dương Quang Hiển (2015) Giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong thời kỳ mới: Luận giải cơ chế rèn luyện phẩm chất cần, kiệm, liêm, chính, chống chủ nghĩa cá nhân.
Nguyễn Thị Mai Anh (2017), Nguyễn Thế Thái (2017) Các công trình nghiên cứu về nâng cao chất lượng đảng viên, kết hợp giữa sự quản lý của tổ chức với tính tự quản của đảng viên, ứng dụng công nghệ trong quản lý cơ sở dữ liệu hồ sơ đảng viên.
Mạch Quang Thắng (2022), Thu Thủy, Viết Cường, Hữu Thưởng (2022) Nghiên cứu về củng cố tổ chức cơ sở đảng, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, rà soát và sàng lọc đảng viên trong giai đoạn mới.
Nghiên cứu trong nước về công tác Đảng và quản lý đảng viên trong quân đội Phạm Quang Thanh (2014, 2017) Trường Đại học Chính trị 4 trọng tâm trong xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh và Chất lượng công tác kiểm tra, giám sát của các đảng ủy học viện, trường sĩ quan quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay: Phân tích công tác xây dựng tổ chức đảng, kiểm tra, giám sát đảng viên trong nhà trường quân đội.
Phạm Quốc Trung (2015) Nâng cao chất lượng lãnh đạo xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật của tổ chức cơ sở đảng trong các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay.
Bùi Hải Ninh (2016) Phát huy vai trò tự quản lý trong học tập, tu dưỡng và rèn luyện của đảng viên ở các chi bộ đại đội Trường Sĩ quan Chính trị.
Nguyễn Xuân Quang (2020) Nâng cao chất lượng giáo dục, rèn luyện đảng viên là học viên đào tạo sĩ quan ở các đảng bộ nhà trường quân đội giai đoạn hiện nay.
Nguyễn Ngọc Thắng (2020) Chất lượng công tác quản lý đảng viên của các tổ chức cơ sở đảng ở Đảng bộ Bộ Tổng Tham mưu - Cơ quan Bộ Quốc phòng hiện nay.
Đinh Quốc Triệu, Nguyễn Duy Trinh (2023); Phạm Đình Nhịn, Nguyễn Hoàng Huy (2023) Nghiên cứu về bồi dưỡng cán bộ quản lý học viên thực hiện vai trò kép, xây dựng tổ chức cơ sở đảng tinh, gọn, mạnh trong toàn quân.

Khoảng trống nghiên cứu được luận án giải quyết: Tổng quan tài liệu cho thấy, các công trình trước đây đã tiếp cận công tác xây dựng Đảng và quản lý đảng viên ở nhiều góc độ khác nhau (địa bàn nông thôn, cơ quan tham mưu, hoặc tập trung vào khâu giáo dục, rèn luyện, kiểm tra, giám sát). Tuy nhiên, chưa có công trình nào nghiên cứu một cách chuyên sâu, toàn diện và có hệ thống về chất lượng quản lý đảng viên là học viên đào tạo sĩ quan của đảng bộ học viện, trường sĩ quan quân đội dưới góc độ chuyên ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước. Luận án giải quyết khoảng trống này bằng việc xác lập khung lý luận đồng bộ, đánh giá thực trạng trên diện rộng tại 07 học viện, trường sĩ quan và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao chất lượng quản lý trong tình hình mới.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận và khung khái niệm

  • Hệ thống lý luận nền tảng: Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đảng kiểu mới, xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên; quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và công tác cán bộ trong lực lượng vũ trang.
  • Văn kiện, quy định của Đảng và Nhà nước: Quy định số 49-QĐ/TW ngày 22/12/2021 của Bộ Chính trị về tổ chức đảng trong Quân đội nhân dân Việt Nam; Quy định số 116-QĐ/TW ngày 25/01/2018 của Ban Chấp hành Trung ương về chức năng, nhiệm vụ của đảng bộ, chi bộ cơ sở ở học viện, trường sĩ quan trong Quân đội nhân dân Việt Nam; Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam; Luật Giáo dục; Điều lệ Công tác nhà trường Quân đội nhân dân Việt Nam (ban hành kèm Thông tư số 51/2016/TT-BQP ngày 20/4/2016 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng); Quyết định số 796/QĐ-TM ngày 16/10/2020 của Bộ Tổng Tham mưu quy định cơ cấu tổ chức học viện, trường sĩ quan quân đội.

Phương pháp nghiên cứu

Luận án vận dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin, kết hợp các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành và liên ngành:

  • Phương pháp phân tích và tổng hợp: Luận giải các tài liệu lý luận, văn kiện, báo cáo tổng kết để xây dựng các khái niệm, đặc điểm, nội dung, phương thức và tiêu chí đánh giá.
  • Phương pháp lôgíc và lịch sử: Xem xét quá trình phát triển của công tác quản lý đảng viên gắn liền với các giai đoạn xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam và yêu cầu đào tạo cán bộ quân đội.
  • Phương pháp thống kê, so sánh: Phân tích, tổng hợp các dữ liệu thực tế thu thập từ các báo cáo chính trị, báo cáo tổng kết công tác Đảng, công tác chính trị, và số liệu phân loại chất lượng đảng viên.
  • Phương pháp điều tra khảo sát thực tiễn: Thu thập thông tin, đánh giá thực trạng công tác quản lý đảng viên tại 07 đảng bộ học viện, trường sĩ quan quân đội đại diện cho các quân chủng, binh chủng và khối ngành đào tạo trong giai đoạn 2015 - 2023.
  • Phương pháp nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn và phương pháp chuyên gia: Trao đổi, tham vấn ý kiến của các cán bộ quản lý giáo dục, cán bộ chính trị, bí thư cấp ủy, giảng viên chuyên ngành xây dựng Đảng trong quân đội.

Nguồn tư liệu và dữ liệu

  • Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc, các nghị quyết, chỉ thị của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị.
  • Báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng, công tác Đảng, công tác chính trị, công tác giáo dục - đào tạo của các học viện, trường sĩ quan.
  • Dữ liệu khảo sát thực tế do tác giả trực tiếp tiến hành tại Học viện Kỹ thuật Quân sự, Học viện Hải quân, Học viện Quân y, Trường Sĩ quan Lục quân I, Trường Sĩ quan Lục quân II, Trường Sĩ quan Chính trị, Trường Sĩ quan Pháo binh.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án

Chương 1 hệ thống hóa các tài liệu khoa học trong và ngoài nước thành ba phân nhóm nội dung: công tác xây dựng Đảng và xây dựng đội ngũ đảng viên nói chung; công tác xây dựng Đảng và quản lý đảng viên trong lực lượng vũ trang; các nghiên cứu về giáo dục, rèn luyện học viên đào tạo sĩ quan trong nhà trường quân đội. Tác giả chỉ ra những giá trị lý luận và thực tiễn có thể kế thừa (về phương thức sinh hoạt chi bộ, cơ chế kiểm tra giám sát, bồi dưỡng cán bộ quản lý học viên thực hiện "hai vai"), đồng thời xác lập 05 vấn đề trọng tâm mà luận án tập trung giải quyết độc lập, không trùng lặp với các công trình đã công bố.

Chương 2: Những vấn đề lý luận và thực tiễn về chất lượng quản lý đảng viên là học viên đào tạo sĩ quan của đảng bộ học viện, trường sĩ quan quân đội

Chương 2 làm sáng tỏ các khái niệm khoa học, cơ cấu tổ chức và khung lý thuyết của luận án:

  • Cơ cấu tổ chức hệ thống nhà trường quân đội: Toàn quân hiện có 21 học viện, trường sĩ quan quân đội. Trong đó, 03 học viện (Học viện Quốc phòng, Học viện Lục quân, Học viện Chính trị) được giao nhiệm vụ đào tạo cán bộ cao cấp; 18 cơ sở còn lại (gồm 07 học viện và 11 trường sĩ quan) đảm nhiệm đào tạo ban đầu học viên trở thành sĩ quan quân đội.
  • Cơ cấu Đảng bộ học viện, trường sĩ quan: Đảng ủy học viện, trường sĩ quan có 15 ủy viên, ban thường vụ gồm 05 đồng chí (thường gồm chính ủy làm bí thư đảng ủy, giám đốc/hiệu trưởng làm phó bí thư đảng ủy, phó chính ủy, phó giám đốc/phó hiệu trưởng phụ trách đào tạo và chủ nhiệm chính trị). Tổ chức cơ sở đảng được lập tại các cơ quan, khoa giáo viên, viện nghiên cứu và đơn vị quản lý học viên (hệ/tiểu đoàn, lớp/đại đội).
  • Đặc trưng của đảng viên là học viên đào tạo sĩ quan: Hoạt động quản lý mang tính chất "hai trong một" (kết hợp quản lý người đảng viên của Đảng với quản lý người học viên sĩ quan đào tạo theo mục tiêu, chức danh). Đảng viên là học viên có thành phần xuất thân đa dạng, được tuyển chọn qua tuyển sinh quân sự, học tập và sinh hoạt trong môi trường sư phạm quân sự nghiêm ngặt.
  • Nội dung, phương thức quản lý: Quản lý về tư tưởng chính trị; phẩm chất đạo đức, lối sống; thực hiện nhiệm vụ học tập, rèn luyện; quản lý các mối quan hệ xã hội; quản lý sinh hoạt đảng, hồ sơ đảng viên và việc chấp hành kỷ luật.
  • Khung tiêu chí đánh giá chất lượng quản lý: Luận án xác định chất lượng quản lý được đo lường thông qua: mức độ hoàn thành chức năng, nhiệm vụ của chủ thể quản lý; việc duy trì nền nếp, nguyên tắc tổ chức sinh hoạt đảng; kết quả hoàn thành mục tiêu, yêu cầu đào tạo; sự tiến bộ về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, ý thức tổ chức kỷ luật và năng lực tự quản của đảng viên là học viên.

Chương 3: Chất lượng quản lý đảng viên là học viên đào tạo sĩ quan của đảng bộ học viện, trường sĩ quan quân đội - Thực trạng, nguyên nhân và những vấn đề đặt ra hiện nay

Chương 3 trình bày kết quả khảo sát, phân tích thực trạng công tác quản lý đảng viên giai đoạn 2015 - 2023 tại 07 cơ sở đào tạo quân sự:

  • Ưu điểm: Các cấp ủy, tổ chức đảng trong đảng bộ học viện, trường sĩ quan đã quán triệt nghiêm túc các nghị quyết, chỉ thị của Đảng; triển khai đồng bộ các khâu quản lý, giáo dục, rèn luyện. Đa số đảng viên là học viên có lập trường tư tưởng kiên định, động cơ học tập đúng đắn, tỷ lệ đảng viên hoàn thành tốt và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đạt cao, góp phần xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh tiêu biểu và đơn vị vững mạnh toàn diện "Mẫu mực, tiêu biểu".
  • Hạn chế: Công tác quản lý đảng viên ở một số chi bộ còn biểu hiện hình thức; việc nắm bắt tư tưởng, định hướng dư luận và quản lý các mối quan hệ xã hội (nhất là việc sử dụng internet, mạng xã hội) có thời điểm chưa kịp thời. Một bộ phận đảng viên là học viên thiếu tự giác rèn luyện, còn biểu hiện chủ nghĩa trung bình, vi phạm kỷ luật quân đội, quy chế thi, kiểm tra.
  • Nguyên nhân:
    • Chủ quan: Năng lực, phương pháp công tác của một số cấp ủy viên, cán bộ quản lý học viên chưa đồng đều; tính chiến đấu trong tự phê bình và phê bình ở một số chi bộ chưa cao.
    • Khách quan: Tác động tiêu cực từ mặt trái kinh tế thị trường, mạng xã hội; khối lượng chương trình đào tạo nặng, cường độ huấn luyện cao tạo áp lực lớn.
  • Những vấn đề đặt ra: Mâu thuẫn giữa yêu cầu cao về chuẩn đầu ra phẩm chất, năng lực sĩ quan với sự suy giảm khả năng tự phấn đấu, "sức đề kháng" tư tưởng của một bộ phận học viên; mâu thuẫn giữa yêu cầu đổi mới quản lý với năng lực, thời gian và phương tiện của đội ngũ cán bộ quản lý cấp phân đội.

Chương 4: Phương hướng và giải pháp nâng cao chất lượng quản lý đảng viên là học viên đào tạo sĩ quan của đảng bộ học viện, trường sĩ quan quân đội thời gian tới

Chương 4 dự báo các yếu tố tác động và xác định phương hướng cùng 05 nhóm giải pháp:

  1. Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ chỉ huy và cơ quan chức năng: Quán triệt sâu sắc các quan điểm của Đảng về xây dựng đội ngũ đảng viên trong quân đội; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trực tiếp quản lý học viên theo mô hình "người thầy tại chỗ".
  2. Đổi mới nội dung, phương thức quản lý đảng viên: Kết hợp chặt chẽ giữa quản lý tư tưởng, chính trị với quản lý kết quả học tập, rèn luyện kỷ luật; tăng cường quản lý các mối quan hệ xã hội, không gian mạng; chuẩn hóa quy trình quản lý hồ sơ và đánh giá, xếp loại đảng viên thực chất.
  3. Phát huy vai trò tích cực, chủ động, tự quản lý, tự rèn luyện của đảng viên là học viên: Bồi dưỡng động cơ phấn đấu đúng đắn, nâng cao tinh thần tự phê bình và phê bình, xây dựng ý thức tự giác chấp hành kỷ luật quân đội và quy chế nhà trường.
  4. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, giữ nghiêm kỷ luật Đảng: Thực hiện kiểm tra, giám sát định kỳ và đột xuất của cấp ủy, ủy ban kiểm tra các cấp đối với chi bộ và đảng viên; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh sai phạm, kiên quyết sàng lọc đưa những người không đủ tư cách ra khỏi Đảng.
  5. Xây dựng môi trường văn hóa sư phạm quân sự lành mạnh, chính quy: Phát huy vai trò của tổ chức Đoàn thanh niên, Hội đồng quân nhân; kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và địa phương trong quản lý, giáo dục đảng viên là học viên.

Kết quả và những đóng góp mới

Luận án đã tự xác định các đóng góp mới về mặt khoa học lý luận và thực tiễn như sau:

  • Về mặt lý luận:
    • Xây dựng khái niệm, làm rõ đặc điểm và luận giải vai trò của công tác quản lý đảng viên là học viên đào tạo sĩ quan tại các đảng bộ học viện, trường sĩ quan quân đội.
    • Xác lập khái niệm chất lượng quản lý đảng viên là học viên đào tạo sĩ quan; phân tích các yếu tố quy định và hoàn thiện hệ thống tiêu chí đánh giá chất lượng quản lý phù hợp với đặc thù môi trường đào tạo quân sự.
  • Về mặt thực tiễn:
    • Đánh giá toàn diện thực trạng chất lượng quản lý đảng viên là học viên đào tạo sĩ quan tại 07 đảng bộ học viện, trường sĩ quan quân đội trong giai đoạn 2015 - 2023; chỉ rõ các ưu điểm, khuyết điểm cùng nguyên nhân chủ quan, khách quan.
    • Khái quát và làm rõ những vấn đề mâu thuẫn nảy sinh trong thực tiễn quản lý đảng viên tại các nhà trường quân đội hiện nay.
    • Dự báo các yếu tố tác động, xác định phương hướng và đề xuất hệ thống 05 nhóm giải pháp đồng bộ, khả thi nhằm nâng cao chất lượng quản lý đảng viên là học viên đào tạo sĩ quan trong tình hình mới.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế:
    • Phạm vi khảo sát thực tế của luận án giới hạn tại 07 đảng bộ học viện, trường sĩ quan quân đội đại diện, chưa khảo sát toàn bộ 18 cơ sở đào tạo sĩ quan cấp phân đội trong toàn quân.
    • Luận án tập trung chủ yếu vào đối tượng đảng viên là học viên đào tạo sĩ quan cấp ban đầu (bậc đại học), chưa đi sâu vào đối tượng đảng viên là học viên các khóa đào tạo sau đại học hoặc hoàn thiện sĩ quan chỉ huy cấp chiến thuật, chiến dịch.
    • Dữ liệu khảo sát thực tế giới hạn trong khung thời gian từ năm 2015 đến năm 2023.
  • Hướng nghiên cứu tiếp:
    • Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các loại hình đào tạo sĩ quan khác (đào tạo sau đại học, học viên quốc tế từ Lào và Campuchia).
    • Tiếp tục nghiên cứu, theo dõi quá trình công tác của đội ngũ sĩ quan sau khi tốt nghiệp ra đơn vị chiến đấu cơ sở để đánh giá độ bền vững của chất lượng quản lý đảng viên thời kỳ tại trường.
    • Nghiên cứu ứng dụng công nghệ số, chuyển đổi số và quản lý cơ sở dữ liệu số về đảng viên trong hệ thống các nhà trường quân đội.

Giá trị tham khảo

  • Đối với các cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ lãnh đạo và cơ quan chính trị trong quân đội: Luận án cung cấp hệ thống luận cứ khoa học và cơ sở thực tiễn phục vụ việc hoạch định chủ trương, chỉ đạo và đổi mới quy trình quản lý đảng viên tại các nhà trường quân đội.
  • Đối với cán bộ quản lý học viên (tiểu đoàn, đại đội): Luận án cung cấp khung phương pháp, tiêu chí đánh giá và biện pháp quản lý cụ thể để kết hợp hài hòa giữa nhiệm vụ chỉ huy quân sự và công tác Đảng, công tác chính trị tại đơn vị cơ sở.
  • Đối với giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên: Luận án là tài liệu tham khảo trong nghiên cứu, giảng dạy môn Công tác Đảng, công tác chính trị trong Quân đội nhân dân Việt Nam, cũng như các chuyên đề thuộc chuyên ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án xác định khái niệm "đảng viên là học viên đào tạo sĩ quan quân đội" như thế nào?
Luận án xác định: Đảng viên là học viên đào tạo sĩ quan của đảng bộ học viện, trường sĩ quan quân đội là một bộ phận trong đội ngũ đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, đang sinh hoạt ở chi bộ lớp (đại đội), đảng bộ hệ (tiểu đoàn) quản lý học viên thuộc đảng bộ học viện, trường sĩ quan quân đội, có nhiệm vụ cơ bản, xuyên suốt là học tập, rèn luyện, tu dưỡng phấn đấu để trở thành người đảng viên ưu tú, người sĩ quan quân đội có đủ phẩm chất, năng lực đáp ứng mô hình, mục tiêu đào tạo.

2. Điểm đặc thù trong hoạt động quản lý đảng viên là học viên đào tạo sĩ quan là gì?
Đó là hoạt động kép "hai trong một": công tác quản lý đảng viên luôn gắn liền và diễn ra đồng thời với công tác quản lý học viên theo quy chế giáo dục, đào tạo và điều lệnh, điều lệ quân đội. Quản lý của tổ chức phải chuyển hóa thành năng lực tự quản lý, tự rèn luyện của bản thân học viên để đáp ứng chuẩn đầu ra của người cán bộ sĩ quan quân đội.

3. Cơ cấu tổ chức của Đảng bộ học viện, trường sĩ quan quân đội được quy định như thế nào?
Đảng bộ học viện, trường sĩ quan quân đội là cấp trên trực tiếp của tổ chức cơ sở đảng. Đảng ủy học viện, trường sĩ quan gồm 15 ủy viên, ban thường vụ gồm 05 đồng chí (thường gồm chính ủy làm bí thư, giám đốc/hiệu trưởng làm phó bí thư, phó chính ủy, phó giám đốc/phó hiệu trưởng phụ trách đào tạo và chủ nhiệm chính trị). Cấp cơ sở gồm đảng bộ cơ sở (hệ/tiểu đoàn) và chi bộ trực thuộc (lớp/đại đội).

4. Luận án đã tiến hành điều tra, khảo sát thực tiễn tại những cơ sở đào tạo nào?
Luận án khảo sát thực tế tại 07 đảng bộ học viện, trường sĩ quan quân đội trong giai đoạn 2015 - 2023, gồm: Học viện Kỹ thuật Quân sự, Học viện Hải quân, Học viện Quân y, Trường Sĩ quan Lục quân I, Trường Sĩ quan Lục quân II, Trường Sĩ quan Chính trị, và Trường Sĩ quan Pháo binh.

5. Luận án đề xuất những nhóm giải pháp trọng tâm nào để nâng cao chất lượng quản lý đảng viên?
Luận án đề xuất 05 nhóm giải pháp: (1) Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các chủ thể quản lý; (2) Đổi mới nội dung, phương thức quản lý đảng viên; (3) Phát huy vai trò tự quản lý, tự rèn luyện của đảng viên là học viên; (4) Tăng cường kiểm tra, giám sát và giữ nghiêm kỷ luật Đảng; (5) Xây dựng môi trường văn hóa sư phạm quân sự lành mạnh, phát huy vai trò của các tổ chức quần chúng.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Nguyễn Tuấn Đạt đã luận giải có hệ thống những vấn đề lý luận và thực tiễn về chất lượng quản lý đảng viên là học viên đào tạo sĩ quan tại các đảng bộ học viện, trường sĩ quan quân đội. Thông qua việc phân tích dữ liệu khảo sát thực tế từ 07 cơ sở đào tạo quân sự giai đoạn 2015 - 2023, công trình đã làm rõ thực trạng, nguyên nhân và các vấn đề mâu thuẫn đang đặt ra trong công tác quản lý đảng viên hiện nay. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất hệ thống 05 nhóm giải pháp đồng bộ, góp phần nâng cao chất lượng xây dựng đội ngũ đảng viên và cán bộ sĩ quan, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam trong tình hình mới.