CHƯƠNG 1. TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CUU VA CƠ SỞ LÝ LUẬN VE CHAT LƯỢNG NHÂN SỰ TẠI DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Tình hình nghiên cứu trong nước Đề tài chất lượng nhân sự là một trong những đề tài đã được nhiều học giả quan tâm nghiên cứu.
Trong cuốn sách “Phát triển nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” của Nguyễn Thanh (2002), tác giả đã khang định phát triển nguồn nhân lực là yếu tố quyết định cho sự thành công của công cuộc xây dựng đất nước ta trên cơ sở công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Tác giả phân tích về tình hình hiện tại của nguồn nhân lực nước ta và chỉ ra định hướng phát triển nguồn nhân lực đảm bảo chất lượng dé đáp ứng yêu cau của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa xây dựng đất nước tiến lên CNXH với kinh tế thị trường định hướng XHCN, lay giáo dục dao tạo là tiền đề quan trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Bài viết “Đánh giá năng lực giám đốc điều hành doanh nghiệp nhỏ Việt Nam qua mô hình ASK” của tác giả Lê Quân (2012) đã ứng dụng mô hình năng lực ASK dé đánh giá năng lực quản lý điều hành của các lãnh đạo doanh nghiệp. Tại đây, tác giả đã đưa ra những kết luận nhất định về thực trạng năng lực của các giám đốc điều hành các doanh nghiệp tại Việt Nam.
Cuốn “Xác định cơ cấu và tiêu chuẩn cán bộ lãnh đạo chủ chốt trong hệ thong chính trị thời kỳ đổi mới” của Tran Xuân Sầm (1998). Dựa trên quan điểm Chủ nghĩa Mác - Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng về cán bộ và xây dựng đội ngũ cán bộ, nghiên cứu lý luận và thực tiễn của công tác quản lý, nhận xét, đánh giá cán bộ, tác giả khảng định yêu cầu khách quan của công tác cán bộ, khang định nguyên tắc, yêu cau, giải pháp đổi mới, nâng cao chat lượng cán bộ hiện nay. Cuốn “Đánh giá, quy hoạch, luân chuyền cán bộ lãnh đạo, quan lý thời kỳ day mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” của Trần Đình Hoan (2007). Tác giả đã phân tích rõ quan điểm của Đảng và nhà nước về đánh giá, quy hoạch, luân chuyền cán bộ lãnh đạo, quản lý thời kỳ đây mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Cuốn “Tiếp tục đổi mới đồng bộ công tác cán bộ thời kỳ đây mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” của Nguyễn Minh Tuấn (2012) đã quán triệt chiến lược cán bộ của đảng trong thời kỳ đây mạnh CNH, HĐH đất nước, tác giả đã phân tích, làm rõ những vấn đề cơ bản tiếp tục đổi mới đồng bộ công tác cán bộ, bao gồm các van dé: Đổi mới quy hoạch, đổi mới đánh giá, tuyên chọn, sử dụng cán bộ, đổi mới chính sách, chế độ đãi ngộ cán bộ, đổi mới công tác quản lý cán bộ. Bài viết: “Muôn việc thành, bại đều do công tác cán bộ” của Nguyễn Thế Kỷ (2018) tác giả đã phân tích và xác định quan niệm khoa học về công tác cán bộ. Theo tác giả, cán bộ và công tác cán bộ có vai trò đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa quyết định sự thành, bại của cách mạng, là khâu “then chốt” của nhiệm vụ “then chốt” xây dựng đội ngũ cán bộ đặc biệt là cán bộ chiến lược, có phẩm chất, năng lực, uy tín ngang tầm nhiệm vụ, đủ về số lượng, bảo đảm chất lượng, cơ cầu phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ tổ quốc và hội nhập quốc tế, bảo đảm sự chuyền tiếp liên tục theo hướng hiện đại hóa vào năm 2030 tầm nhìn 2045 trở thành nước công nghiệp hiện dai, theo định hướng XHCN, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, hạnh phúc. Cuốn “Về phát triển toàn diện con người thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa” của Phạm Minh Hạc (2001).
Tác giả đã nghiên cứu làm rõ nội dung công nghiệp hóa, hiện đại hóa, vai trò, mối quan hệ của con người trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, giải pháp phát triển con người toàn diện thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Tài liệu “Báo cáo kết quả khảo sát lãnh đạo doanh nghiệp ngoài quốc doanh Việt Nam ” của tác giả Phùng Xuân Nhạ và cộng sự (2012) đã đưa ra bức tranh tổng quát về năng lực quản lý điều hành của các lãnh đạo doanh nghiệp ngoài quốc doanh Việt Nam, những ưu và nhược điểm của họ. Báo cáo này vẫn mang tính tong quát mà chưa đi sâu nghiên cứu đôi tượng. Cuốn “Năng luc lãnh đạo - Nghiên cứu tình huống của lãnh đạo các doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam ” của Đặng Ngọc Sự (2011).
Trong tài liệu tác giả đã sử dụng mô hình khung năng lực ASK (Thái độ - Kỹ năng - kiến thức) dé phân tích năng lực lãnh đạo, đặc biệt tác giả đã sử dụng phân tích theo 7 tiêu chí bộ phận (tầm nhìn chiến lược, động viên khuyến khích, phân quyền ủy quyền, gây anh hưởng và xây dựng hình ảnh, ra quyết định, hiểu mình hiểu người, giao tiếp lãnh đạo). Tuy nhiên, tài liệu đang vận dụng mô hình của các nước phát triển chưa tính đến các điều kiện đặc thù và văn hóa lãnh đạo của Việt Nam. Cuốn “Hoàn thiện yêu cầu về tiêu chuẩn cán bộ lãnh đạo quản lý nhà nước trong sự nghiệp đổi mới” của Nguyễn Trọng Điều (1992). Trong tài liệu tác giả đã xây dựng hệ thống tiêu chuẩn cán bộ lãnh đạo quản lý nhà nước thông qua lý luận và thực tiễn của cán bộ lãnh đạo và quản lý nhà nước.
Tác giả cũng đề xuất các giải pháp hoàn thiện tiêu chuan cán bộ quản lý. Tuy nhiên van dé năng lực quản lý mới được tiếp cận một cách chung nhất chưa bàn sâu về năng lực và vấn đề cán bộ quản lý tại doanh nghiệp. Bên cạnh đó, nhiều công trình nghiên cứu đi sâu vào việc phân tích, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp dé nang cao chat lượng nhân sự quản ly, lãnh dao tại các loại hình cơ quan, tô chức, doanh nghiệp khác nhau như: Cuốn “Nâng cao năng lực lãnh đạo cho cán bộ quản lý tại Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Thông tin M1” của Bùi Ngoc Đông (2020); Cuốn “Năng lực quản lý của cán bộ cấp cao thuộc Kiểm toán nhà nước Việt Nam trong giai đoạn 2002-2020” của Nguyễn Thu Hằng (2015); Cuốn “Nghiên cứu năng lực lãnh đạo cấp trung tại các doanh nghiệp Bưu chính viễn thông Việt Nam” của Lê Văn Thuận (2019); Cuốn: “Nâng cao năng lực quản lý cho lãnh đạo các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở huyện Đông Anh, thành phó Hà Nội” của Lê Trung Kiên (2012). Mỗi nghiên cứu với bối cảnh riêng, đối tượng, phạm vi và phương pháp riêng sẽ đóng góp những giá trị khoa học và thực tiễn riêng.
Tuy nhiên, chưa có đề tài tập trung vào nghiên cứu chất lượng của các nhân sự quản lý cụ thể tại một doanh nghiệp quy mô nhỏ và vừa tại Việt Nam trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ kiểm toán, định giá va tu van tai chinh nhu AISC. Chính vì vậy, việc thực hiện đề tài này sẽ góp phần làm phong phú thêm lý luận và thực tiễn của công việc quản trị doanh nghiệp thông qua việc cung cấp thêm một minh chứng thực tiễn về một khía cạnh đang còn nhiều khoảng trống cho nghiên cứu. Tình hình nghiên cứu trên thế giới Cuốn “Chiến lược quốc gia nhân tài biến đổi thế giới” của tác giả Vương Huy Diệu - Nhà xuất bản Nhân dân Trung Quốc - 2010; Tác giả đã nêu chiến lược phát triển nhân tài của Trung Quốc, tác giả phân tích những vấn đề cơ bản của nhân tài, đánh giá thực trạng việc phát trién nhân tài hiện nay ở Trung Quốc. Từ đó đề xuất giải pháp phát triển nhân tài cho Trung Quốc trong thời kỳ mới.
Một trong các giải pháp được tác giả chú trọng nhất đó chính là giáo dục đào tạo, tác giả Vương Huy Diệu coi đây là giải pháp có tính quyết định đối với sự phát triển nhân tài của Trung Quốc. Tài liệu cam nang kỹ năng lãnh đạo của tác giả Jo Owen (2012) đã tổng hop các công trình nghiên cứu về kỹ năng lãnh đạo của rất nhiều các nhà lãnh đạo nhiều cấp độ thuộc khu vực tư nhân và nhà nước. Tác giả đã làm rõ những kỹ năng thực tế mà nhà lãnh đạo cần phải có để có thể thành công. Theo tác giả, ngoài kỹ năng chuyên môn, các nhà lãnh đạo không thé thiếu kỹ năng nắm bắt về con người và các giá trị của cuộc sống.
Day là những kiến thức làm nền tang tạo nên tầm nhìn rộng lớn của nhà lãnh đạo toàn diện và sâu sắc. Cuốn: “Leadership code” của tác giả Dave Ulrich và cộng sự, (2009) đã tổng hợp các nghiên cứu lý thuyết và thực nghiệm về lãnh đạo, tổng hợp năm quy tắc thiết yếu mà các nhà lãnh đạo xuất sắc cần tuân theo dé lãnh đạo hiệu quả trong thời đại 4.0 là: Định hình tương lai, hiện thực hóa, thu hút nhân tài, xây dựng thế hệ kế nhiệm và đầu tư cho bản thân. Cuốn: “Tối đa hóa năng lực nhân viên” - William J. Tác giả nhắm đến đối tượng là các nhà quản lý các cấp và khắc họa điều hành trên thực tế, lý giải tại sao những nhà quản lý chứ không phải là phòng Nhân sự phải đi đầu trong việc thu hút, nuôi dưỡng và giữ chân những người làm việc hiệu quả nhất, đáng dé thăng chức nhất.
với những kỹ năng thực tiễn mà họ cần dé làm tốt việc đó mỗi ngày. Cuốn: “Strategic Talent Management: A Review and Reseach Agenda” - David G. Collings, Kamel Mallahi (2009). Các tác giả cho rằng mặc dù trong những năm gan đây, van đề quan lý nhân tài trong doanh nghiệp được quan tâm nhiều hơn nhưng đây vẫn là lĩnh vực chưa phát triển vậy nên chưa có một định nghĩa nhất quán về quản lý nhân tài và chưa có ranh giới rõ ràng, nhất quán về khái niệm.
Công trình nghiên cứu này đã đưa ra một định nghĩa khá rõ ràng, xúc tích về quản lý nhân tài. Trên cơ sở đó các tác giả đã phát triển một lý thuyết về chiến lược quản lý nhân tài và yêu cầu một số van đề mà các nhà quản trị có thé phải đối mặt trong lĩnh vực quản lý nhân tài. Cuốn: “Firm productivity Moderate Link Between Human capital and compensation: The Significance of Task - Specific Human Capital” - Eric Schulz, Sanjib Chowdhury, David Van de Voort (2013).