Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC KÊ KHAI QUA MẠNG, NỘP THUẾ ĐIỆN TỬ 1. Cơ sở lý luận về thuế và công tác kê khai thuế qua mạng, nộp thuế điện tử 1. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài 1. Thuế Thuế là khoản đóng góp bắt buộc theo luật của mỗi tổ chức, cá nhân đối với Nhà nước, không hoàn trả trực tiếp ngang giá, nhưng được dùng để trang trải các chi phí vì lợi ích chung của toàn dân như: quốc phòng, an ninh, giao thông, giáo dục, y tế… Thuế phát sinh, tồn tại và phát triển cùng với sự ra đời và tồn tại của Nhà nước.
Đóng thuế vừa là quyền lợi được thực thi trách nhiệm công dân đóng góp cho sự phát triển phồn vinh của đất nước, vừa là nghĩa vụ phải thực hiện của mỗi công dân. Kê khai thuế qua mạng, nộp thuế điện tử Kê khai thuế qua mạng là việc doanh nghiệp thực hiện kê khai thuế tại website www.vn của tổng cục thuế thay vì phải đến các chi cục thuế để nộp các tờ khai giấy như trước đây. Dịch vụ khai thuế qua mạng cho phép doanh nghiệp thực hiện kê khai và nộp tờ khai qua mạng Internet cho cơ quan thuế với hình thức xác thực thông tin bằng chữ ký số, giúp đơn giản và theo dõi được các bước xử lý của cơ quan thuế đồng thời giảm bớt thủ tục, tránh sự ùn tắc vào thời điểm nộp tờ khai thuế. Kê khai thuế qua mạng là hình thức giao dịch điện tử giữa doanh nghiệp với cơ quan thuế, một trong những hình thức giao dịch được pháp luật về thuế quy định, đây là hình thức giao dịch văn minh, hiện đại.
Trong đó, chữ ký số có thể hiểu như con dấu điện tử của người phát hành văn bản, tài liệu trong giao dịch điện tử. Ngoài việc sử dụng cho kê khai thuế qua mạng, chữ ký số có thể được sử dụng c 7 trong giao dịch điện tử khác như hải quan điện tử, giao dịch với ngân hàng, chứng khoán,. đảm bảo về tính an ninh và được thừa nhận về pháp lý tương đương với con dấu và chữ ký doanh nghiệp. Đây là dự án quan trọng của ngành Thuế nằm trong kế hoạch xây dựng hệ thống quản lý thuế tích hợp được Ngân hàng Thế giới trợ giúp thực hiện.
Nộp thuế qua mạng là việc thực hiện các thủ tục nộp tiền vào Ngân sách nhà nước qua mạng máy tính mà không phải trực tiếp đến Ngân hàng hoặc Kho bạc. Là dịch vụ cho phép người nộp thuế lập Giấy nộp tiền (GNT) vào Ngân sách Nhà nước trực tiếp trên Cổng thông tin điện tử của Cơ quan thuế và được Ngân hàng thương mại (NHTM) xác nhận kết quả giao dịch nộp thuế tức thời.3 Khái niệm về chất lượng Chất lượng Thuật ngữ chất lượng (Quality) đã được sử dụng từ lâu và quá quen thuộc với loài người ngay từ những thời cổ đại, và được hiểu theo nhiều cách khác nhau gây nhiều tranh cãi. Tùy theo đối tượng sử dụng, từ "chất lượng" có ý nghĩa khác nhau. Người sản xuất coi chất lượng là điều họ phi làm để đáp ứng các qui định và yêu cầu do khách hàng đặt ra, để được khách hàng chấp nhận.
Chất lượng được so sánh với chất lượng của đối thủ cạnh tranh và đi kèm theo các chi phí, giá cả. do con người và nền văn hóa trên thế giới khác nhau, nên cách hiểu của họ về chất lượng và đảm bảo chất lượng cũng khác nhau. Nói như vậy không phải chất lượng là một khái niệm quá trừu tượng đến mức người ta không thể đi đến một cách diễn giải tương đối thống nhất, mặc dù sẽ còn luôn luôn thay đổi. Theo từ điển tiếng Việt phổ thông chất lượng là tổng thể những tính chất, thuộc tính cơ bản của sự vật (sự việc)… làm cho sự việc này phân biệt với sự việc khác; Theo tiêu chuẩn TCVN 9001: 2008 chất lượng là mức độ của một tập hợp các đặt tính vốn có đáp ứng các yêu cầu.
Để giúp cho hoạt động quản lý chất lượng trong các doanh nghiệp được thống nhất, dễ dàng, tổ chức Quốc tế về tiêu chuẩn hóa c 8 (ISO) đưa ra định nghĩa chất lượng trong bộ tiêu chuẩn ISO9000 như sau: “Chất lượng là mức độ mà một tập hợp các tính chất đặc trưng của thực tế có khả năng thỏa mãn những nhu cầu đã nêu ra hay tiềm ẩn”. Chất lượng còn có khả năng hài lòng nhu cầu của thị trường với chi phí thấp nhất (Kaoru Ishikawa, 1968)21. Chất lượng là một vấn đề của nhận thức 10 riêng. Mọi người có những nhu cầu và yêu cầu khác nhau về sản phẩm, các quá trình và tổ chức.
Do đó, quan niệm của họ về chất lượng là vấn đề của việc các nhu cầu của họ được hài lòng đến mức nào. Đặc điểm của chất lượng - Chất lượng được đo bằng sự thỏa mãn các yêu cầu. Nếu một sản phẩm vì lý do nào đó mà không đáp ứng được các yêu cầu, không được thị trường chấp nhận thì bị coi là có chất lượng kém, cho dù trình độ công nghệ để chế tạo ra sản phẩm đó có thể rất hiện đại. Đây là một kết luận then chốt và là cơ sở để các nhà quản lý định ra chính sách, chiến lược kinh doanh của mình.
- Chất lượng được đo bằng sự thỏa mãn các yêu cầu, mà yêu cầu luôn luôn biến động nên chất lượng cũng luôn biến đổi theo thời gian, không gian, điều kiện sử dụng. Vì vậy, định kỳ phải xem xét lại các yêu cầu về chất lượng. - Khi đánh giá chất lượng của một đối tượng, cần phải xét mọi đặc tính của đối tượng có liên quan đến sự thỏa mãn của các yêu cầu cụ thể. Các nhu cầu này không chỉ từ phía khách hàng mà còn từ các bên có liên quan, ví dụ như các yêu cầu mang tính pháp chế, nhu cầu của cộng đồng xã hội.
- Nhu cầu có thể được công bố rõ ràng dưới dạng các qui định, tiêu chuẩn nhưng cũng có những nhu cầu không thể miêu tả rõ ràng, người sử dụng chỉ có thể cảm nhận chúng, hoặc có khi chỉ phát hiện được trong chúng trong quá trình sử dụng. - Chất lượng không phải chỉ là thuộc tính của sản phẩm, hàng hóa. Chất lượng có thể áp dụng cho mọi thực thể, có thể là sản phẩm, một hoạt động, một quá trình, một doanh nghiệp hay một con người. Đặc điểm kê khai thuế qua mạng, nộp thuế điện tử Hình thức khai thuế và nộp thuế qua mạng có những đặc điểm sau: - Khai thuế và nộp thuế qua mạng dễ thực hiện hơn, ít tốn thời gian, chi phí cho người nộp thuế và cả cơ quan quản lý thuế.
Hiện nay, hình thức kê khai và nộp thuế qua mạng phổ biến đối với mọi đối tượng nói chung, với người nộp thuế và cơ quan quản lý thuế nói riêng. Hầu hết các doanh nghiệp, các tổ chức kinh doanh, cơ quan nhà nước có hệ thống công nghệ thông tin hỗ trợ, nó giúp người dùng có thể truy cập, trao đổi thông tin, dữ liệu dễ dàng và nhanh chóng. - Kê khai và nộp thuế qua mạng không mang tính chất bắt buộc đối với người nộp thuế, mà đây là việc khuyến khích thực hiện. Kê khai và nộp thuế qua mạng mới được triển khai thực hiện thí điểm từ đầu năm 2009, đây được xem là bước cải cách hành chính vượt bậc của ngành nghề thuế.
- Kê khai và nộp thuế qua mạng được áp dụng cho nhiều loại thuế: Thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế thu nhập cá nhân, thuế tài nguyên,. trừ thuế đối với hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu. Đây là hình thức được thực hiện dưới sự chỉ đạo, phối hợp, hỗ trợ giữa cơ quan thuế và cục ứng dụng công nghệ thông tin. Vai trò của kê khai qua mạng, nộp thuế điện tử đối với sự phát triển của doanh nghiệp Trước đây khi, khi nộp thuế, các cá nhân, tổ chức phải đến cơ quan thu thuế để làm thủ tục và xác thực.
Đấy là cách nộp thuế truyền thống. cùng với sự phát triển của công nghệ thong tin, các thủ tục hành chính nói chung và việc kê khai thuế nói riêng đã được cải biến, mang lại nhiều lợi ích cho người dân cũng như cho doanh nghiệp. Những lợi ích của doanh nghiệp khi thực hiện kê khai thuế qua mạng là: Không giới hạn số lần gửi 1 tờ khai, khi doanh nghiệp kê khai sai và vẫn còn hạn nộp tờ khai, doanh nghiệp có thể gửi tờ khai thay thế với số lần gửi thay thế không hạn chế trước 24h ngày cuối cùng nộp tờ khai vẫn không bị tính nộp chậm. Xét về không gian và thời gian cũng không giới hạn, doanh nghiệp có c 10 thể khai thuế qua mạng khi ở cơ quan, đang đi du lịch, đang về quê cùng gia đình, đang đi công tác đột xuất.; hay gửi tờ khai vào tất cả các ngày kể cả ngày lễ, tết, thứ 7, chủ nhật và có thể gửi vào bất kỳ thời gian nào trong ngày từ 0h00 đến 24h00.
Không chỉ có vậy, dịch vụ này còn tiết kiệm chi phí về thời gian, in tờ khai hay chi phí đi lại cho doanh nghiệp. Trường hợp không có mặt ở trụ sở, người đại diện doanh nghiệp vẫn có thể tự ký chữ ký số và khai thuế thông qua mạng internet hoặc có thể uỷ quyền quản lý chữ ký số cho người được tin cậy để ký và nộp tờ khai. Những thông tin và số liệu khai thuế của doanh nghiệp gửi đến cơ quan thuế một cách nhanh chóng, chính xác và đảm bảo, không sai sót, nhầm lẫn do phần mềm hỗ trợ kê khai thuế đã hỗ trợ tính toán, kiểm tra lỗi không cố ý khi khai thuế. Doanh nghiệp có thể nộp tờ khai 24/24 giờ trong ngày, 7 ngày trong tuần và bất cứ ở nơi nào có kết nối mạng internet.
Đối với cơ quan thuế, khai thuế qua mạng là một nội dung quan trọng đối với công tác cải cách và hiện đại hóa ngành thuế. Đây là giải pháp nhằm giảm tình trạng quá tải, áp lực cho các cơ quan thuế mỗi khi đến kỳ hạn nộp hồ sơ khai thuế. Giảm thời gian, nhân lực tiếp nhận tờ khai, đặc biệt là giảm rất nhiều chi phí cho việc lưu trữ hồ sơ khai thuế cũng như tìm kiếm thông tin. Kê khai thuế tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong việc kê khai thuế hàng tháng, quý, năm.