Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ BÍ THƯ ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH CẤP CƠ SỞ TỈNH NGHỆ AN 1. Những vấn đề chung về đội ngũ bí thư Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cấp cơ sở 1. Khái niệm Bí thư và chất lượng đội ngũ bí thư Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cấp cơ sở + Bí thư Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cấp cơ sở Căn cứ Khoản 1, Điều 3, Nghị định số 92/2009/NĐ-CP ngày 22/10/2009 của Chính phủ quy định "Về chức danh, số lượng, một số chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức ở xã, phường, thị trấn và những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã" thì "Bí thư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cấp cơ sở" là một trong 11 chức danh cán bộ cấp xã, được hưởng lương từ ngân sách nhà nước để thực hiện nhiệm vụ. 9 Đồng thời, tại Khoản 6, Điều 3, Quy chế cán bộ Đoàn (ban hành kèm theo Quyết định số 289 QĐ/TW ngày 08/02/2010 của Ban Bí thư Trung ương Đảng, sau đây gọi tắt là Quy chế Cán bộ Đoàn) thì "Cán bộ đoàn chuyên trách" là những người được hưởng lương để chuyên làm công tác đoàn, hội, đội, phong trào thanh thiếu nhi" [2; tr.
Như vậy, "Bí thư Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cấp cơ sở" (sau đây gọi tắt là "bí thư đoàn cơ sở") là chức danh của một cán bộ cấp xã, phường, thị trấn, là một cán bộ đoàn chuyên trách, người đại diện cao nhất của tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cấp cơ sở, do đại hội đoàn cơ sở bầu trực tiếp tại đại hội hoặc do Ban Chấp hành đoàn cơ sở bầu ra, giữ chức vụ theo nhiệm kỳ, giai đoạn; là người đại diện cho quyền, lợi ích chính đáng và nghĩa vụ xã hội của đoàn viên thanh niên cấp cơ sở trong quan hệ công tác với cấp ủy, đoàn cấp trên và các tổ chức, cá nhân có mối quan hệ với Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cấp mình. + Khái niệm "Chất lượng đội ngũ bí thư Đoàn cơ sở": Khái niệm "Chất lượng" được sử dụng nhiều trong các lĩnh vực của cuộc sống. Dù mỗi lĩnh vực có quan niệm khác nhau, phương pháp đánh giá khác nhau về chất lượng, nhưng trên quan điểm của triết học duy vật biện chứng thì chất lượng qui định bản chất của sự vật và đều có điểm chung, đó là: chất lượng của đối tượng đánh giá là tổng hợp các yếu tố liên quan đến đối tượng đó, làm nên tác dụng, giá trị của đối tượng. "Đội ngũ" là một nhóm người được tập hợp thành một lực lượng để cùng thực hiện một hay nhiều chức năng; họ có thể cùng hoặc không cùng nghề nghiệp nhưng đều có chung lý tưởng, cùng chung mục đích và gắn bó với nhau về quyền lợi vật chất và tinh thần.
Đội ngũ được nêu trong luận văn này được hiểu là tập hợp những đồng chí bí thư đoàn cơ sở trên địa bàn tỉnh Nghệ An. "Chất lượng đội ngũ bí thư đoàn cơ sở" được tạo nên bởi nhiều yếu tố, thể hiện tính đồng bộ và thống nhất trong đội ngũ bí thư đoàn cơ sở, là tổng hoà 10 giữa chất lượng của từng người và chất lượng của cả đội ngũ bí thư đoàn cơ sở. Chất lượng của từng đồng chí bí thư đoàn cơ sở được tạo nên bởi những yếu tố, như: phẩm chất chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, ý thức kỷ luật, trình độ, năng lực công tác, phong cách làm việc. thể hiện ở kết quả thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao.
Đó là, cán bộ đoàn có kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ, lý luận chính trị, ngoại ngữ, tin học; có phẩm chất chính trị tư tưởng vững vàng; đạo đức cách mạng trong sáng; có lối sống trong sạch, lành mạnh; có kinh nghiệm hoạt động thực tiễn; có năng lực lãnh đạo, quản lý và tổ chức, điều hành, thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ được giao. Tóm lại, chất lượng đội ngũ bí thư đoàn cơ sở là tổng hợp chất lượng của từng đồng chí bí thư đoàn cơ sở và của cả đội ngũ, thể hiện ở mức độ đầy đủ về số lượng, phù hợp về cơ cấu; đảm bảo phẩm chất, năng lực, phong cách làm việc của mỗi đồng chí bí thư so với yêu cầu chức trách, nhiệm vụ; đồng thời, thể hiện ở chất lượng hoàn thành chức trách, nhiệm vụ của mỗi đồng chí bí thư đoàn cơ sở; chất lượng xây dựng và kết quả hoàn thành nhiệm vụ của tổ chức đoàn thanh niên cấp cơ sở mà đồng chí bí thư đoàn cơ sở đang công tác. Vai trò của đội ngũ bí thư Đoàn Thanh niên Cộng snar Hồ Chí Minh cấp cơ sở Khi bàn về vấn đề lãnh đạo cách mạng của giai cấp vô sản, Các Mác và Ph.Ăngghen cho rằng: "Để thực hiện mục tiêu, lý tưởng của giai cấp vô sản, giai cấp vô sản phải thông qua chính đảng của mình, tạo ra những lãnh tụ tài giỏi, những cán bộ trung thành với lý tưởng cách mạng cao đẹp của Đảng" [15; tr. Qua các tác phẩm của Các Mác và Ăngghen cho thấy cán bộ trong cách mạng vô sản là những người tiêu biểu cho phong trào cách mạng; họ có tri thức của thời đại, có trình độ nhận thức cao, biết kết hợp vận dụng lý luận cách mạng với thực tiễn để tổ chức phong trào cách mạng quần chúng; họ là những người 11 trung thành tuyệt đối với lợi ích của giai cấp vô sản, được quần chúng tin yêu, có trách nhiệm cao với nhiệm vụ cách mạng và chịu sự giám sát của quần chúng.
Là người kế tục và phát triển tư tưởng của Các Mác - Ăngghen, Lênin đã nêu cụ thể được mối quan hệ giữa đường lối chính trị với nhiệm vụ tổ chức, trong đó công tác cán bộ có vị trí rất quan trọng và những biện pháp cơ bản để giải quyết vấn đề cán bộ, những nguyên tắc hình thành, lựa chọn, phân phối cán bộ trong thời kỳ đảng đã nắm được chính quyền và tiêu chuẩn của từng loại cán bộ. Theo Lênin, trong điều kiện Đảng Cộng sản đã giành chính quyền, vấn đề cán bộ có ý nghĩa quyết định: “Nghiên cứu con người, tìm những cán bộ có bản lĩnh. Hiện nay đó là then chốt; nếu không thế thì tất cả mọi mệnh lệnh và quyết định sẽ chỉ là mớ giấy lộn” [26; tập 44; tr 449]. Đảng Cộng sản Việt Nam từ khi thành lập và trải qua quá trình lịch sử xây dựng, phát triển luôn khẳng định: cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng và công tác cán bộ là khâu "then chốt" của công tác xây dựng Đảng và xây dựng hệ thống chính trị.
Xác định đây là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu, là công việc hệ trọng của Đảng, cần phải được tiến hành thường xuyên, thận trọng, khoa học, chặt chẽ và hiệu quả. Cán bộ Đoàn là những người được Đảng giao nhiệm vụ làm công tác tuyên truyền, vận động, tập hợp thanh thiếu nhi, trực tiếp thực hiện công tác giáo dục thanh thiếu nhi theo đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước và của Đoàn. Đội ngũ cán bộ Đoàn các cấp gồm: "Những người giữ chức danh bí thư chi đoàn, phó bí thư, bí thư đoàn cấp cơ sở trở lên; Những người làm việc trong các cơ quan chuyên trách của Đoàn và trực tiếp làm công tác đoàn, hội, đội, phong trào thanh thiếu nhi từ cấp huyện và tương đương trở lên; Trợ lý thanh niên, cán bộ ban thanh niên trong Quân đội nhân dân; uỷ viên ban công tác thanh niên các cấp trong Công an nhân dân" [2; tr. Trong đó, đội ngũ cán bộ đoàn chủ chốt là những cán bộ đứng đầu, có vai trò trọng yếu chi phối, định hướng, dẫn dắt 12 toàn bộ hoạt động của tổ chức đoàn thanh niên ở từng cấp, từ cơ sở đến Trung ương.
- Cán bộ đoàn cấp cơ sở được tuyển chọn và hình thành thông qua bầu cử theo quy định của Điều lệ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh. Số lượng uỷ viên Ban chấp hành đoàn cấp cơ sở từ 5 đến 15 đồng chí. Để điều hành hoạt động giữa hai kỳ hội nghị Ban chấp hành, Ban chấp hành đoàn cơ sở bầu ra các đồng chí uỷ viên Ban thường vụ trong số các đồng chí uỷ viên Ban chấp hành, đại hội bầu ra Bí thư, các phó bí thư trực tiếp tại đại hội hoặc trong Ban chấp hành. Nếu tính số cán bộ đoàn cơ sở ở tỉnh Nghệ An là uỷ viên Ban chấp hành thì đội ngũ cán bộ này có tới 4.
Trong khuôn khổ giới hạn của đề tài, luận văn này chỉ tập trung đề cập tới đội ngũ bí thư đoàn cơ sở khối xã, phường, thị trấn vì vậy số lượng bí thư đoàn cấp cơ sở ở tỉnh Nghệ An hiện nay nằm trong phạm vi nghiên cứu là 480 đồng chí bí thư đoàn cơ sở của 480 xã, phường, thị trấn trong toàn tỉnh Nghệ An. Bí thư đoàn cơ sở là người đứng đầu, là thủ lĩnh của một tập thể trẻ. Vì vậy bí thư đoàn cơ sở có vai trò rất quan trọng, có thể nói là một tổng chỉ huy, là người điều hành công việc của ban chấp hành để thực hiện nghị quyết của đại hội, tiến hành triển khai tổ chức các hoạt động công tác đoàn và phong trào thanh thiếu nhi của địa phương, đơn vị. Từ quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng cộng sản Việt Nam về vai trò cán bộ, công tác cán bộ trong sự nghiệp cách mạng nói chung và từ thực tiễn công tác đoàn ở tỉnh Nghệ An cho thấy đội ngũ Bí thư Đoàn cơ sở có vai trò rất quan trọng, thể hiện trên các mặt sau: Một là, bí thư đoàn cơ sở phải đảm nhận nhiệm vụ của người cán bộ đoàn chuyên trách.
Bí thư đoàn cơ sở thuộc đối tượng cán bộ đoàn cấp cơ sở, cấp này đứng thứ tư trong hệ thống bốn cấp của tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, nên không được thành lập cơ quan chuyên trách để giúp việc cho Ban thường vụ, Ban chấp hành đoàn cơ sở.