Nâng Cao Chất Lượng Dạy Học Đàn Electric Guitar Tại Trường Đại Học Văn Hóa Nghệ Thuật Quân Đội

Luận văn thạc sĩ về dạy học electric guitar tại hệ trung cấp âm nhạc trường đại học văn hóa nghệ thuật quân đội, khám phá phương pháp giảng dạy hiệu quả.

• Tác giả: Dương Thanh Hải
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Hoàng Tiến
• Trường học: Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội
• Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp dạy học âm nhạc
• Đề tài: Nâng Cao Chất Lượng Dạy Học Đàn Electric Guitar Tại Trường Đại Học Văn Hóa Nghệ Thuật Quân Đội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Dạy Guitar Điện Tại Đại Học VHNT Quân Đội

Việc dạy guitar điện tại Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo các nghệ sĩ biểu diễn chuyên nghiệp. Chương trình đào tạo không chỉ cung cấp kiến thức nền tảng về nhạc lý và kỹ thuật guitar mà còn trang bị cho sinh viên khả năng sáng tạo và biểu diễn đa dạng các thể loại nhạc. Sự phát triển của âm nhạc hiện đại đòi hỏi người chơi guitar điện phải có trình độ chuyên môn cao, đáp ứng được yêu cầu khắt khe của các ban nhạc chuyên nghiệp. Do đó, việc nâng cao chất lượng dạy guitar điện Đại học VHNT Quân đội là vô cùng cần thiết. Nhiều chương trình biểu diễn âm nhạc hiện nay ở Việt Nam có sự tham gia chủ đạo của nhiều loại nhạc khí phương Tây, trong đó đàn Guitar là thành phần không thể thiếu, đặc biệt đối với ban nhạc điện tử.

1.1. Vai trò của Guitar Điện trong Âm Nhạc Hiện Đại

Guitar điện ngày càng khẳng định vị thế quan trọng trong nhiều thể loại âm nhạc, từ rock, pop đến jazz và fusion. Âm thanh đặc trưng và khả năng biểu đạt cảm xúc đa dạng của guitar điện đã tạo nên sức hút lớn đối với khán giả. Nghệ thuật biểu diễn guitar điện được khẳng định uy tín, giá trị từ nhiều nghệ sĩ Guitar nổi tiếng trên thế giới tạo nên những làn sóng học đàn Guitar từ Mỹ đến các nước châu Âu, Phi, Á, trong đó có Việt Nam.

1.2. Mục Tiêu Đào Tạo Chuyên Ngành Guitar Điện

Mục tiêu chính của chương trình đào tạo chuyên ngành guitar điện là trang bị cho sinh viên kiến thức chuyên sâu về kỹ thuật, nhạc lý và khả năng biểu diễn. Sinh viên cần nắm vững các kỹ năng cơ bản như scale, hợp âm, riff, solo và các kỹ thuật nâng cao như tapping, sweeping, tremolo picking. Đồng thời, sinh viên cần phát triển khả năng sáng tạo, ngẫu hứng và phối hợp với các nhạc cụ khác.

II. Thách Thức Trong Dạy Guitar Điện Tại Đại Học VHNT Quân Đội

Mặc dù có vai trò quan trọng, việc dạy guitar điện tại Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là thiếu giáo trình chuẩn và cập nhật. Đội ngũ giảng viên, dù có kinh nghiệm biểu diễn phong phú, nhưng chưa có nhiều thời gian và nguồn lực để biên soạn tài liệu giảng dạy chuyên sâu. Bên cạnh đó, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ âm nhạc và các phong cách chơi guitar mới đòi hỏi giảng viên phải liên tục cập nhật kiến thức và phương pháp giảng dạy. Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội (ĐHVHNT Quân đội) trong hơn 20 năm qua đã tích cực đào tạo chuyên ngành Guitar, đặc biệt là Electric Guitar (gọi tắt là E- Guitar) nhằm cung cấp cho nhiều đoàn ca múa nhạc, nghệ thuật chuyên nghiệp khắp cả nước, các ban nhạc nhẹ người chơi đàn E- Guitar đầy đủ khả năng độc tấu, đệm hát.

2.1. Thiếu Giáo Trình Chuẩn và Cập Nhật Về Guitar Điện

Hiện nay, giáo trình guitar điện sử dụng tại trường chủ yếu dựa trên kinh nghiệm giảng dạy của giảng viên và các tài liệu tham khảo từ nước ngoài. Điều này dẫn đến sự thiếu thống nhất trong nội dung giảng dạy và khó khăn trong việc đánh giá trình độ của sinh viên. Việc biên soạn giáo trình guitar điện Đại học VHNT Quân đội phù hợp với đặc điểm của sinh viên Việt Nam là vô cùng cần thiết.

2.2. Cập Nhật Kiến Thức và Phương Pháp Giảng Dạy Guitar Điện

Thế giới guitar điện liên tục thay đổi với sự ra đời của các kỹ thuật mới, phong cách chơi mới và công nghệ âm nhạc mới. Giảng viên cần chủ động tìm hiểu, nghiên cứu và áp dụng những kiến thức mới vào quá trình giảng dạy. Việc tham gia các khóa đào tạo, hội thảo chuyên ngành là một cách hiệu quả để nâng cao trình độ chuyên môn.

III. Phương Pháp Nâng Cao Kỹ Năng Guitar Điện Cho Sinh Viên

Để nâng cao chất lượng dạy guitar điện tại Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại và hiệu quả. Một trong những phương pháp quan trọng là tăng cường thực hành biểu diễn, giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng sân khấu và tự tin thể hiện bản thân. Bên cạnh đó, việc sử dụng công nghệ thông tin và các phần mềm hỗ trợ giảng dạy cũng giúp sinh viên tiếp thu kiến thức một cách trực quan và sinh động. Là giảng viên dạy đàn E- Guitar, khoa Âm nhạc, trường ĐHVHNT Quân đội, người viết luận văn luôn nhận thức tầm quan trọng về nâng cao chất lượng 2 dạy học trình độ trung cấp đàn E- Guitar.

3.1. Tăng Cường Thực Hành Biểu Diễn Guitar Điện Trên Sân Khấu

Thực hành biểu diễn là yếu tố then chốt để phát triển kỹ năng và sự tự tin cho sinh viên. Nhà trường cần tạo điều kiện cho sinh viên tham gia các buổi biểu diễn, hòa nhạc và các hoạt động văn hóa nghệ thuật khác. Việc biểu diễn trước khán giả giúp sinh viên làm quen với áp lực sân khấu và rèn luyện khả năng ứng biến.

3.2. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Giảng Dạy Guitar Điện

Sử dụng các phần mềm mô phỏng ampli, hiệu ứng và các ứng dụng học guitar trực tuyến giúp sinh viên tiếp cận kiến thức một cách dễ dàng và thú vị. Giảng viên có thể sử dụng các video hướng dẫn, bài giảng trực tuyến và các tài liệu đa phương tiện để minh họa cho bài giảng. Điều này là thuận lợi nhưng cũng tạo khó khăn về biên soạn một chương trình đào tạo đàn E- Guitar chuẩn, chuyên nghiệp.

IV. Xây Dựng Chương Trình Đào Tạo Guitar Điện Thực Tiễn

Việc xây dựng chương trình đào tạo guitar điện phù hợp với thực tiễn là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng đào tạo. Chương trình cần bám sát nhu cầu của thị trường âm nhạc và trang bị cho sinh viên những kỹ năng cần thiết để thành công trong sự nghiệp. Bên cạnh đó, chương trình cần chú trọng phát triển tư duy sáng tạo và khả năng tự học của sinh viên. Từ kinh nghiệm biểu diễn đến giảng dạy, truyền đạt kiến thức đàn E- Guitar cho học viên ở trường ĐHVHNT Quân đội đòi hỏi người giảng viên chịu khó tìm tòi, nghiên cứu khoa học đào tạo để phát triển nhanh, bền vững chuyên môn.

4.1. Nghiên Cứu Nhu Cầu Thị Trường Âm Nhạc Guitar Điện

Tìm hiểu về các thể loại nhạc phổ biến, các kỹ năng guitar được yêu cầu và các xu hướng phát triển của thị trường âm nhạc. Điều này giúp nhà trường điều chỉnh chương trình đào tạo để đáp ứng nhu cầu của nhà tuyển dụng và giúp sinh viên có nhiều cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp.

4.2. Phát Triển Tư Duy Sáng Tạo và Khả Năng Tự Học Guitar Điện

Khuyến khích sinh viên tham gia các dự án âm nhạc, sáng tác nhạc và thử nghiệm các phong cách chơi guitar khác nhau. Tạo điều kiện cho sinh viên tự học, tự nghiên cứu và chia sẻ kiến thức với nhau. Điều này giúp sinh viên phát triển khả năng tự học suốt đời và thích ứng với sự thay đổi của thị trường âm nhạc.

V. Đánh Giá Chất Lượng Dạy Guitar Điện Tại Đại Học VHNT

Việc đánh giá chất lượng dạy guitar điện là vô cùng quan trọng để đảm bảo hiệu quả đào tạo. Cần có các tiêu chí đánh giá rõ ràng, khách quan và toàn diện, bao gồm cả kiến thức lý thuyết, kỹ năng thực hành và khả năng biểu diễn. Bên cạnh đó, cần thu thập phản hồi từ sinh viên, giảng viên và các chuyên gia âm nhạc để cải thiện chương trình đào tạo. Như trên đã nêu, hiện nay trường ĐHVHNT Quân đội tiếp nhận nhiều sách dạy học đàn Guitar nói chung và đàn E- Guitar nói riêng. Đây là nguồn tài liệu dạy học đàn E- Guitar đến từ nhiều nước: Mỹ, Anh, Đức, Nga do các nghệ sĩ, nhạc sĩ nổi tiếng thế giới viết, xuất bản, được các học viện âm nhạc lớn quốc tế sử dụng, trong đó có HVANQGVN và trường ĐHVHNT Quân đội.

5.1. Xây Dựng Tiêu Chí Đánh Giá Khách Quan Guitar Điện

Xây dựng các tiêu chí đánh giá cụ thể cho từng học phần, từng kỹ năng và từng giai đoạn học tập. Các tiêu chí cần đảm bảo tính khách quan, công bằng và dễ hiểu. Sử dụng các phương pháp đánh giá đa dạng như kiểm tra viết, thực hành biểu diễn, đánh giá dự án và phỏng vấn.

5.2. Thu Thập Phản Hồi Từ Các Bên Liên Quan Guitar Điện

Thực hiện khảo sát, phỏng vấn sinh viên, giảng viên và các chuyên gia âm nhạc để thu thập ý kiến về chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy và cơ sở vật chất. Phân tích và tổng hợp các ý kiến phản hồi để đưa ra các giải pháp cải thiện chất lượng đào tạo.

VI. Kết Luận và Tương Lai Dạy Guitar Điện Tại Đại Học

Nâng cao chất lượng dạy guitar điện tại Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội là một quá trình liên tục và đòi hỏi sự nỗ lực của cả giảng viên và sinh viên. Việc áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại, xây dựng chương trình đào tạo thực tiễn và đánh giá chất lượng một cách khách quan sẽ giúp sinh viên phát triển toàn diện và đáp ứng được yêu cầu của thị trường âm nhạc. Đến nay đã có rất nhiều công trình nghiên cứu Guitar khác, các sách, giáo trình, luận văn đều là những tài liệu hữu ích để đề tài này kế thừa và tham khảo. Tuy nhiên, chưa có công trình nào đi sâu vào nghiên cứu phương pháp giảng dạy đàn Electronic Guitar theo phong cách nhạc nhẹ.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Liên Tục Cải Tiến Guitar Điện

Thế giới âm nhạc luôn thay đổi và phát triển, do đó việc liên tục cải tiến chương trình đào tạo và phương pháp giảng dạy là vô cùng quan trọng. Nhà trường cần chủ động tìm hiểu các xu hướng mới, áp dụng các công nghệ tiên tiến và tạo điều kiện cho giảng viên và sinh viên phát triển chuyên môn.

6.2. Hướng Phát Triển Dạy Guitar Điện Trong Tương Lai

Tập trung vào phát triển kỹ năng sáng tạo, khả năng tự học và khả năng thích ứng với sự thay đổi của thị trường âm nhạc. Tăng cường hợp tác với các tổ chức âm nhạc, các nghệ sĩ nổi tiếng và các trường đào tạo âm nhạc khác để nâng cao chất lượng đào tạo và tạo cơ hội việc làm cho sinh viên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN VÀ THỰC TRẠNG DẠY HỌC ĐÀN ELECTRIC GUITAR TẠI TRƯỜNG ĐHVHNT QUÂN ĐỘI 1. Một số khái niệm dạy học đàn Electric Guitar 1. Khái niệm dạy học Dạy học là hoạt động trao truyền kiến thức qua các thế hệ chỉ có ở xã hội loài người. Mối quan hệ dạy và học luôn mang tính hữu cơ giữa hai chủ thể: người dạy và người học trong môi trường giáo dục.

Dạy học biểu hiện theo trình tự thời gian gọi là quá trình dạy học (QTDH), gắn liền lý thuyết với thực tiễn xã hội. Trong lý luận dạy học, tổ chức dạy học đóng vai trò quan trọng, trong đó yêu cầu người học chủ động, tự giác, tích cực tích lũy kiến thức dưới sự hướng dẫn, điều khiển, chỉ đạo của người dạy nhằm cụ thể hóa mục đích qua từng mục tiêu theo tiến độ bài giảng, kỳ học. Quá trình dạy học bao gồm các phương pháp hoạt động dạy và hoạt động học, tất cả cùng phối hợp, tương tác trong khoảng không gian, thời gian được quy định, nhằm hoàn thành kế hoạch, chương trình, khóa học. Cho đến nay có nhiều quan niệm khác nhau về quá trình dạy học.

Dưới đây là một số quan niệm: - Quá trình dạy học là một hệ thống: Quá trình dạy học được hiểu là một hệ thống gồm nhiều thành tố, trong đó người dạy và người học là hai chủ thể, còn hoạt động dạy và học đóng vai trò cơ bản. Không có một trong hai chủ thể như: không có học sinh và hoạt động học thì không thể hình thành quá trình dạy học (và ngược lại). Mối quan hệ dạy- học chỉ rõ vai trò giáo viên/chủ thể quản lý, tổ chức và hướng dẫn người học theo mục đích, người học là chủ thể/đối tượng chịu sự tác động để biến đổi nhận thức, hình thành cơ chế học tập. Khi người học là chủ thể thì quá trình tiếp thu diễn biến theo con đường nhận thức trở nên hiệu quả.

Do đó, với quan điểm dạy học là một hệ thống với sự tương tác, tương hỗ giữa người dạy và người học mang tính hữu cơ, trong đó tổ chức hoạt động dạy và học luôn là điều kiện để hệ thống vận hành đồng bộ, trôi chảy. Thiếu một trong các yêu tố trên, quá trình dạy học không hoàn chỉnh và không còn ý nghĩa. 8 Nguyễn Văn Tuấn xác định: “Vai trò chủ thể nhận thức đòi hỏi học sinh phải tự giác, tích cực, độc lập trong hoạt động học tập của mình” [25,tr. - Dạy học là hình thái điều khiển học: Quá trình dạy học khẳng định vai trò người dạy có chức năng điều khiển, còn người học là đối tượng điều khiển, khi lĩnh hội tri thức, người học luôn diễn ra quá trình tự điều khiển.

Sự điều khiển (của người dạy) và tự điều khiển (của người học) dựa trên nguyên lý điều khiển học theo mối liên hệ ngược, nghĩa là sự thu nhận thông tin về mức độ phù hợp của hành động thực hiện so với quy định. Có hai hình thức liên hệ ngược: liên hệ bên ngoài (loại thứ nhất) từ người học đến người dạy chủ yếu xác lập hai chức năng: điều khiển và bị điều khiển cùng tác động qua lại, tạo ý thức tự điều khiển của người học. Mối liên hệ ngược không chỉ thông qua việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập do người dạy tiến hành, mà còn hình thành nhận thức tự kiểm tra, đánh giá của người học. Điều này luôn xảy ra khi người học nhận thấy kết quả sai như: không đúng công thức, cách thực nghiệm vật lý.chính sự điều khiển của người dạy là yếu tố xây dựng nhận thức cho người học phát triển tư duy, kiểm nghiệm để đi tới chân lý khoa học.

Sự điều chỉnh, chỉ đạo của người dạy (loại thứ hai) là động cơ liên hệ ngược song hành với quá trình tự kiểm tra, đánh giá của người học, điều kiện hình thành và phát triển cách điều chỉnh học tập tự giác, tích cực và độc lập, làm cho việc học tập trở thành hệ điều chỉnh theo cơ chế điều khiển học. Ở đó, người học vừa là khách thể vừa là chủ thể của quá trình dạy học. Vì vậy “Điều khiển học luôn mang tính biện chứng, thống nhất từ người dạy (điều khiển) đến người học (được điều khiển và tự điều khiển)” [25,tr. - Dạy học với ý nghĩa là giáo dục: Hiểu theo nghĩa tổng quát, dạy học là con đường giáo dục gắn liền với đào tạo con người.

Như vậy quá trình dạy học được phân chia thành nhiều dạng tổ chức hoạt động khác nhau trong một phức hệ với quan điểm: “Học là công việc của cả một đời người, cả về mặt thời gian và tính đa dạng của nó”[9,tr. Theo luận điểm dạy học là một quá trình giáo dục, con người luôn phát triển trong môi trường tiếp nhận tri thức, đồng thời chuyển hóa (thay đổi dần ý thức, quan niệm) theo từng mục tiêu xác định của 9 giáo dục qua năm tháng, lứa tuổi và diễn ra trong suốt cuộc đời mỗi con người. Xét về nội dung và tính chất, quá trình dạy học là con đường ngắn nhất để các thế hệ trao truyền lại tri thức nhân loại. Từ nhiều hoạt động khác nhau, người học lĩnh hội, chủ động sáng tạo ra những giá trị khoa học mới, phục vụ trong điều kiện, hoàn cảnh thực tiễn của lịch sử loài người.

Với ý nghĩa là giáo dục, dạy học là môi trường kiến thức, khơi dậy niềm đam mê, hứng thú học tập, giúp người học nhanh chóng đạt nhiều kết quả tốt từ lý thuyết đến thực tế xã hội. Điều này liên quan, gắn bó đến chất lượng dạy học nhằm đảm bảo cho quá trình dạy học diễn ra vừa theo chiều sâu vừa theo chiều rộng để người học nắm vững, hiểu rõ hệ thống kiến thức, từ đó phát huy tinh thần chủ động sáng tạo những giá trị mới, phục vụ lợi ích chung cho toàn thể cộng đồng, dân tộc và quốc gia. Theo thuyết thông tin: Quá trình dạy học gồm hai bộ phận là: bộ phận xử lí, truyền thông tin do người dạy chịu trách nhiệm và bộ phận thu nhận, xử lí, lưu trữ và vận dụng thông tin của người học. Trong quá trình đó, vấn đề cơ bản là làm sao khử được những thông tin, tín hiệu nhiễu đến từ nhiều nguồn khác nhau, đảm bảo cho việc truyền và nhận thông tin thông suốt, đạt hiệu suất, hiệu quả cao.14] Như vậy, quá trình dạy học được xem xét như một hệ thống bao gồm tập hợp các thành tố cấu trúc, có quan hệ biện chứng với nhau.

Hệ thống luôn tồn tại trong một môi trường và các thành tố của hệ thống cũng có sự tương tác lẫn nhau. Khi xem xét quá trình dạy học ở một thời điểm nhất định nó bao gồm các thành tố như: mục đích dạy học, nội dung dạy học, phương pháp, phương tiện dạy học, hình thức tổ chức dạy học, giáo viên, học sinh.Trong đó, mục đích dạy học là đơn hàng của xã hội đối với nhà sư phạm, mục đích dạy học định hướng cho các thành tố khác trong quá trình dạy học, mục đích này được hiện thực hóa bằng nội dung dạy học. Người giáo viên với hoạt động dạy của mình, với những phương pháp, phương tiện, hình thức tổ chức dạy học tác động đến động cơ người học, thúc đẩy người học học tập sử dụng những phương pháp học tập, phương tiện, hình thức tổ chức hoạt động học. Sự tác động lẫn nhau giữa 10 hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh tạo nên kết quả dạy - học, nhằm biến đổi nhân cách người học.

Hoạt động dạy của giáo viên cũng phụ thuộc vào việc dạy cái gì, nghĩa là nội dung dạy học thể hiện mục đích sư phạm của hoạt động dạy. Hoạt động học của học sinh cũng vậy, nó bị quy định bởi động cơ, nội dung dạy học, vai trò của môi trường xã hội phản ánh trong đơn đặt hàng của xã hội, trong hoạt động của giáo viên. Quá trình dạy học là sự thống nhất biện chứng của hai thành tố cơ bản trong quá trình dạy học - hoạt động dạy và hoạt động học. Hoạt động dạy của người giáo viên là hoạt động lãnh đạo, tổ chức, điều khiển hoạt động nhận thức - học tập của học sinh, giúp học sinh tìm tòi khám phá tri thức, qua đó thực hiện có hiệu quả chức năng học của bản thân.

Hoạt động của người học luôn được khuyến khích tinh thần tự giác, tích cực, chủ động, tự tổ chức, tự điều khiển hoạt động nhận thức học tập nhằm thu nhận, xử lý và biến đổi thông tin từ người dạy thành tri thức của bản thân, qua đó người học thể hiện mình, biến đổi mình, tự làm phong phú và tạo nên những giá trị riêng. Hoạt động dạy học đạt được hiệu quả tối ưu trong trường hợp có sự thống nhất biện chứng giữa hoạt động dạy và hoạt động học của người học, trong đó sự nỗ lực của người dạy và người học có mối tương hợp, song hành cùng nhau tạo nên sự cộng hưởng của quá trình dạy họ. Người học tồn tại vừa là đối tượng điều khiển của người dạy (đối tượng, chủ thể hoạt động dạy), bằng nhiều phương pháp dạy khác nhau, người học chịu tác động sư phạm với tư cách chủ thể nhận thức. Do đó, quá trình nhận thức của người học là quá trình phản ánh thế giới khách quan vào ý thức.

Như vậy, hai mặt hoạt động dạy và hoạt động học phối hợp chặt chẽ với nhau, kết quả của hoạt động này phụ thuộc vào hoạt động kia và ngược lại. Để phát triển tư duy sáng tạo, các nhà tâm lý học đã xác định năng lực tư duy sáng tạo không chỉ gồm nội dung lĩnh hội khối lượng tri thức, mà quan trọng nhất là chất lượng tri thức, đặc biệt làm thay đổi tâm lý, hành vi trong toàn bộ cấu trúc tư duy. Dưới góc độ tâm lý nhận thức, người học hiểu và chủ động 11 vận hành hệ thống kỹ năng, kỹ xảo bằng những thao tác cụ thể trong môi trường thực tế. Ngoài ra, sự bùng nổ tri thức trong giai đoạn đầu thế kỷ XXI đang diễn ra nhanh chóng, một mặt dạy học cần tiếp cận khoa học công nghệ tiên tiến, mới nhất, mặt khác đào thải nhiều quan niệm nhận thức cũ, không phù hợp với tiến bộ, văn minh nhân loại.

Do đó, quá trình dạy học luôn sử dụng những phương pháp hiện đại nhằm đem lại hiệu quả tích cực cho người học. Như vậy, quá trình dạy học không chỉ dạy cho người học lĩnh hội tri thức mà cần phải nêu ra những phương pháp học chủ động, tích cực và sáng tạo.