Luận án Tiến sĩ về Thần học Giáo dân & Mục vụ của Yves Congar và Tiếp nhận tại Hoa Kỳ

Luận văn phân tích tư tưởng thần học giáo dân và mục vụ của Yves Congar. Nghiên cứu giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn trong Giáo hội hiện đại.

• Tác giả: Alan D. Mostrom
• Người hướng dẫn: William L. Faculty Advisor
• Trường học: University of Dayton
• Chuyên ngành: Theology
• Đề tài: Yves Congar’s theology of laity and ministries and its theological reception in the United States
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Dayton

Tóm tắt

I. Tổng quan về thần học giáo dân của Yves Congar

Yves Congar là nhà thần học người Pháp có ảnh hưởng lớn đến thần học Công giáo thế kỷ XX. Ông nổi tiếng với công trình nghiên cứu về vai trò giáo dân trong Giáo hội. Thần học giáo dân của Congar xoay quanh việc thích nghi học thuyết munera ba lần của Đức Kitô cho giáo dân. Ông cho rằng giáo dân tham dự vào ba chức năng ngôn sứ, tư tế và vương giả của Đức Kitô. Học thuyết này đặt nền tảng cho đời sống và sứ mạng của giáo dân trong thế giới hiện đại. Congar phân biệt rõ ràng giữa thừa tác vụ và đời sống giáo dân. Ông xem thừa tác vụ chỉ là một khía cạnh trong sự tham dự munera của giáo dân. Quan điểm này khác biệt so với nhiều thần học gia cùng thời. Congar nhấn mạnh tính đặc thù của ơn gọi giáo dân trong môi trường tục hóa. Công trình của ông ảnh hưởng sâu sắc đến Công đồng Vatican II. Các văn kiện về Giáo hội và giáo dân chịu dấu ấn tư tưởng Congar. Nghiên cứu luận văn về thần học giáo dân của Congar và tiếp nhận là chủ đề quan trọng trong thần học đương đại.

1.1. Bối cảnh lịch sử và giáo huấn Công giáo

Thần học giáo dân của Congar phát triển trong bối cảnh Giáo hội Công giáo đang tìm kiếm đổi mới. Ông viết nhiều tác phẩm quan trọng từ thập niên 1930 đến 1960. Bối cảnh lịch sử bao gồm hai cuộc thế chiến và những biến động xã hội sâu sắc. Giáo huấn xã hội Công giáo cũng ảnh hưởng đến tư tưởng Congar. Tông thông Quadragesimo Anno của Đức Piô XI đề cập đến khái niệm munus trong đời sống xã hội. Congar vận dụng khái niệm munus vào thần học giáo dân một cách sáng tạo. Ông nhận thấy mỗi thành phần xã hội có vai trò và chức năng riêng biệt. Cách tiếp cận này giúp định hình thần học về đời sống giáo dân trong thế giới.

1.2. Khái niệm triplex munera trong thần học Congar

Triplex munera là học thuyết về ba chức năng của Đức Kitô: ngôn sứ, tư tế và vương giả. Congar áp dụng học thuyết này cho toàn thể giáo dân. Ông cho rằng giáo dân không chỉ tham dự thụ động mà còn chủ động thực hiện ba chức năng này. Chức năng ngôn sứ thể hiện qua việc loan báo Tin Mừng trong đời sống thường ngày. Chức năng tư tế của giáo dân khác với thừa tác vụ bí tích. Chức năng vương giả liên quan đến việc phục vụ và xây dựng xã hội. Congar xác định triplex munera là nền tảng thống nhất thần học giáo dân của ông.

II. Phân tích vấn đề giáo dân và thừa tác vụ

Thần học giáo dân của Congar đối mặt với nhiều vấn đề phức tạp trong quá trình tiếp nhận. Một vấn đề trung tâm là mối quan hệ giữa đời sống tục hóa và thừa tác vụ giáo dân. Nhiều thần học gia Công giáo tại Hoa Kỳ tiếp nhận công trình Congar một cách không đồng nhất. Họ có những quan ngại riêng xuất phát từ bối cảnh lịch sử nước Mỹ. Một số nhà thần học lo ngại việc nhấn mạnh thừa tác vụ giáo dân có thể làm lu mờ bản chất đời sống giáo dân. Vấn đề tính tục hóa của giáo dân được đặt ra mạnh mẽ. Congar phân biệt giữa character bí tích và đời sống thường ngày của giáo dân. Character bí tích cấu tạo cho việc phụng tự và cử hành bí tích. Tuy nhiên, giáo dân còn có một thứ tư tế khác mang tính nhân học. Thứ tư tế này gắn liền với đời sống lao động và gia đình. Sự phân biệt này tạo ra tranh luận về bản chất ơn gọi giáo dân. Nhiều thần học gia muốn tìm sự cân bằng giữa hai chiều kích này.

2.1. Tính tục hóa và đời sống giáo dân

2.2. Thừa tác vụ giáo dân trong Giáo hội

Thừa tác vụ giáo dân là chủ đề gây tranh luận trong thần học Công giáo đương đại. Congar phân biệt giữa thừa tác vụ và bản chất đời sống giáo dân. Ông cho rằng ministry chỉ là một khía cạnh trong sự tham dự munera của giáo dân. Nhiều thần học gia Hoa Kỳ lo ngại việc ưu tiên lay ministry có thể che lấp bản sắc giáo dân. Vấn đề đặt ra: làm sao cân bằng giữa phục vụ Giáo hội và đời sống trong thế giới. Congar nhấn mạnh character bí tích là potentia siêu nhiên của linh hồn. Character là nền tảng cho hành động chứ không phải chính hành động. Một thần học giáo dân đầy đủ cần mô tả hoạt động giáo dân trong thế giới. Hoạt động này không chỉ giới hạn trong phụng tự hay bí tích.

III. Phương pháp tiếp nhận thần học Congar tại Hoa Kỳ

Tiếp nhận thần học Congar tại Hoa Kỳ diễn ra theo nhiều hướng khác nhau. Các thần học gia Công giáo Mỹ tiếp cận công trình Congar từ bối cảnh riêng của họ. Bối cảnh lịch sử Mỹ bao gồm phong trào dân quyền, Chiến tranh Lạnh và thay đổi văn hóa. Những yếu tố này ảnh hưởng đến cách đọc và đánh giá thần học Congar. Một số nhà thần học tập trung vào khía cạnh Giáo hội học của Congar. Những người khác quan tâm đến vấn đề giáo dân và mục vụ. Phương pháp tiếp nhận chủ yếu là đối thoại thần học và phê bình học thuật. Các luận văn tiến sĩ đóng vai trò quan trọng trong việc nghiên cứu và đánh giá. Alan D. Mostrom nghiên cứu sự tiếp nhận này trong luận án tiến sĩ tại Đại học Dayton. Ông phân tích nguyên nhân dẫn đến sự tiếp nhận không đồng nhất. Bối cảnh lịch sử và quan ngại thần học cụ thể quyết định cách tiếp nhận. Việc khôi phục tầm quan trọng của triplex munera mở ra cơ hội đối thoại mới. Sự hợp nhất horizons giữa tính tục hóa và thừa tác vụ là mục tiêu quan trọng.

3.1. Bối cảnh thần học Công giáo tại Hoa Kỳ

Thần học Công giáo tại Hoa Kỳ có đặc điểm riêng biệt so với truyền thống châu Âu. Các nhà thần học Mỹ quan tâm nhiều đến vấn đề thực tiễn và mục vụ. Bối cảnh đa văn hóa và dân chủ ảnh hưởng đến cách hiểu vai trò giáo dân. Phong trào Công giáo tiến bộ và bảo thủ tạo ra nhiều chiều hướng thần học khác nhau. Các trường đại học Công giáo là trung tâm nghiên cứu và đào tạo thần học. Hội đồng Giám mục Mỹ cũng ảnh hưởng đến hướng phát triển thần học. Bối cảnh này giải thích tại sao tiếp nhận Congar không đồng nhất. Mỗi nhà thần học đọc Congar qua lăng kính bối cảnh riêng của mình.

3.2. Hòa giải horizons giữa tục hóa và thừa tác vụ

Khái niệm fusion of horizons từ hermeneutics được áp dụng trong tiếp nhận Congar. Các nhà thần học Mỹ cố gắng hòa hợp giữa horizon của Congar và horizon địa phương. Thách thức lớn nhất là dung hòa tính tục hóa với đời sống thừa tác vụ. Một số người nhấn mạnh tính tục hóa đến mức bỏ qua chiều kích Giáo hội. Số khác tập trung vào ministry đến mức mất đi bản sắc giáo dân trong thế giới. Congar cung cấp công cụ thần học để vượt qua sự đối lập này. Triplex munera là cầu nối giữa đời sống thế tục và đời sống Giáo hội. Việc khôi phục học thuyết này tạo cơ hội hiểu biết sâu hơn về giáo dân.

IV. Kết luận và ý nghĩa ứng dụng thần học giáo dân

Thần học giáo dân của Congar có giá trị lâu dài cho Giáo hội Công giáo đương đại. Luận văn về thần học giáo dân của Congar và tiếp nhận cho thấy nhiều vấn đề vẫn còn thời sự. Congar thành công trong việc xây dựng nền tảng thần học cho đời sống giáo dân. Học thuyết triplex munera cung cấp khung lý thuyết thống nhất và mạch lạc. Giáo dân không phải là thành phần thụ động trong Giáo hội. Họ tham dự chủ động vào ba chức năng của Đức Kitô. Thừa tác vụ chỉ là một khía cạnh trong đời sống giáo dân phong phú. Đời sống tục hóa của giáo dân có giá trị thần học đích thực. Mối quan hệ giữa tính tục hóa và thừa tác vụ cần được tiếp tục suy tư. Giáo hội cần đào sâu thêm về ơn gọi giáo dân trong thế giới hiện đại. Các vấn đề xã hội, kinh tế và chính trị đều liên quan đến sứ mạng giáo dân. Công trình Congar mở đường cho đối thoại giữa Giáo hội và thế giới. Thần học giáo dân tiếp tục phát triển trên nền tảng Congar đã xây dựng.

4.1. Ý nghĩa cho đời sống Giáo hội

Thần học Congar mang lại ý nghĩa sâu sắc cho đời sống Giáo hội hiện đại. Giáo dân được trao trách nhiệm rõ ràng trong sứ mạng loan báo Tin Mừng. Mỗi giáo dân có ơn gọi riêng biệt trong gia đình, xã hội và Giáo hội. Việc hiểu rõ triplex munera giúp giáo dân sống ơn gọi cách có ý thức. Giáo hội không chỉ là hàng giáo sĩ mà là toàn thể Dân Chúa. Mỗi thành phần đều có vai trò không thể thay thế. Thần học Congar khuyến khích sự hợp tác giữa giáo sĩ và giáo dân. Giáo hội trở nên phong phú khi mọi thành viên tham gia tích cực.

4.2. Hướng phát triển thần học giáo dân

Thần học giáo dân cần được phát triển theo nhiều hướng mới. Vấn đề kỹ thuật số và truyền thông mở ra sứ mạng mới cho giáo dân. Các thách thức xã hội đương đại đòi hỏi giáo dân dấn thân nhiều hơn. Cần đào sâu thêm về mối quan hệ giữa đức tin và đời sống nghề nghiệp. Thần học gia cần nghiên cứu cách giáo dân thực hiện munus trong bối cảnh toàn cầu hóa. Việc đào tạo giáo dân về thần học là nhu cầu cấp bách. Các chương trình mục vụ cần tích hợp giáo huấn về triplex munera. Tương lai thần học giáo dân nằm ở sự kết hợp giữa truyền thống và đổi mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

YVES CONGAR’S THEOLOGY OF LAITY AND MINISTRIES AND ITS THEOLOGICAL RECEPTION IN THE UNITED STATES Dissertation Submitted to The College of Arts and Sciences of the UNIVERSITY OF DAYTON In Partial Fulfillment of the Requirements for The Degree of Doctor of Philosophy in Theology By Alan D. Mostrom UNIVERSITY OF DAYTON Dayton, Ohio December 2018 YVES CONGAR’S THEOLOGY OF LAITY AND MINISTRIES AND ITS THEOLOGICAL RECEPTION IN THE UNITED STATES Name: Mostrom, Alan D. APPROVED BY: ___________________________________________ William L. Faculty Advisor ___________________________________________ Sandra A.

Faculty Reader ___________________________________________ Timothy R. Outside Faculty Reader, Seton Hill University ___________________________________________ Dennis M. Faculty Reader ___________________________________________ William H. Faculty Reader ___________________________________________ Daniel S.

Chairperson ii © Copyright by Alan D. Mostrom All rights reserved 2018 iii ABSTRACT YVES CONGAR’S THEOLOGY OF LAITY AND MINISTRIES AND ITS THEOLOGICAL RECEPTION IN THE UNITED STATES Name: Mostrom, Alan D. University of Dayton Advisor: William L. Yves Congar’s theology of the laity and ministries is unified on the basis of his adaptation of Christ’s triplex munera to the laity and his specification of ministry as one aspect of the laity’s participation in Christ’s triplex munera.

The seminal insight of Congar’s adaptation of the triplex munera is illumined by situating his work within his historical and ecclesiological context. reception of Congar’s work on the laity and ministries, however, evinces that Congar’s principle insight has received a mixed reception by Catholic theologians in the United States due to their own historical context as well as their specific constructive theological concerns over the laity’s secularity, or the priority given to lay ministry over the notion of a laity. Recovering the significance of the triplex munera for Congar’s theology of the laity and lay ministry provides U. Catholics opportunity for greater fusion of horizons and understanding of the intrinsic relationship between the laity’s secularity and their ecclesial ministries.

iv DEDICATION for Sarah, “We blew up our TV, threw away our paper, Went to the country, built us a home, Had a lot of children, fed 'em on peaches, They all found Jesus on their own” - John Prine, “Spanish Pipedream” v ACKNOWLEDGEMENTS Finishing a dissertation is certainly a happy moment, especially since it provides the opportunity to recognize one’s debts to friends, mentors, and loved ones. The expressions of gratitude expressed below are only the beginning and do not exhaust my appreciation. First, I must show appreciation to Dr. William Portier for carefully guiding me through the process with his characteristic grace, insight, and friendship.

A sincere gratitude is also due to my committee—Dr. Sandra Yocum, Dr. Dennis Doyle, Dr. William Johnston—for their patience and support throughout the process.

A special thanks to my outside reader, Dr. Tim Gabrielli, for taking on the project on such short notice and providing useful feedback. My time at the University of Dayton has been acutely enriched by each of these scholars and mentors, and I am humbled and pleased by their interest in my project. I would like to thank my many colleagues and friends at the University of Dayton, with specific mention of Jason Heron, Christine Falk Dalessio, Anthony Rosselli, Ben Heidgerken, and Josh Brown.

Your friendships make the work of theology inspiring and joyful. A singular thanks is owed to Dr. Matthew Levering for his constant support, willingness to mentor me as a young theologian, and profound example of a Thomist theologian. vi I would also like to acknowledge the generous support of the faculty, staff, and students of the Athenaeum of Ohio—especially Dr.

Endres and Dr. Brausch—over the last year and a half. Teaching theology to seminarians for the sake of the New Evangelization has been the fulfillment of my theological and vocational dreams. I owe substantial thanks to the support and encouragement of my family of origin, specifically my parents Howard and Brenda and my brother Howard III, my sister-in-law Desiree, and my sister Tamiko.

Special thanks to my in-laws Ed and Mary Powers, my sister-in-law Alexandra and brother-in-law Stephen, who have constantly supported my family throughout these years in graduate school and are excellent examples of Christian charity. The deepest gratitude is owed to Sarah, my intensely loving, gifted, and hard- working wife, and our perfectly delightful children: Lucy, Iris, David, Theresa, and Jacob. Your faith and love for our Lord and your ever-increasing charity toward me, despite my constant working, humble and inspire me to seek the face of Christ daily in prayer and study. “I thank my God every time I remember you, constantly praying with joy in every one of my prayers for all of you” (Phil.

Finally, all honor, praise, love, and glory are due to our great Lord and God, Jesus Christ, the eternal Son of the Father, who loved us first and gave himself for us. vii TABLE OF CONTENTS ABSTRACT. 1 Gadamer, Reception Theory, and the ‘Fusion’ of Horizons. 4 Structure of Presentation.

5 Chapter One: Congar’s Context. 5 Chapter Two: Congar’s Theology of the Laity: Jalons Pour Une Théologie Du Laïcat. 5 Chapter Three: Congar’s Theology of the Laity after Jalons: Theology of Ministries and the Triplex Munera. 6 Chapter Four: Changing Contexts: An Interlude on the Conditions for Congar’s Reception in the United States.

6 Chapter Five: Philibert and Lakeland: Revitalization and Secularity of the Laity. 7 Chapter Six: O’Meara and Hahnenberg: Diverse and Relational Ministries over against ‘Laity’ and ‘Apostolate’. 9 Congar’s Adaptation of the Triplex Munera to the Laity in Light of the Social Anthropology of Pius XI. 11 Modification of Catholic Action Theology of the Laity.

15 Pius XI’s Development of Social Munera as Significant Background to Congar’s Adaptation of the Triplex Munera. 18 “Munus/munera” in the Social Thought of Pius XI. 20 viii The Doctrinal Basis of the Lay Apostolate: The Power of the Sacramental Character as Source for Laity Obligation to participate in the Apostolate (especially Catholic Action). 40 Summary of the Definition of the Laity Prior to the founding of Catholic Action and Theologies of the Lay Apostolate.

41 The Layperson in the Pre-Conciliar Theologies of the Lay Apostolate. 45 Luigi Civardi’s A Manual of Catholic Action (1943). 45 Roland Fournier’s La Theologie de l’Action Catholique (1940)., The Theology of Catholic Action (1946). 58 CHAPTER TWO CONGAR’S THEOLOGY OF THE LAITY: JALONS POUR UNE THÉOLOGIE DU LAÏCAT.

60 General Introduction to Jalons pour une théologie du laïcat: Historical and Theological Context. 63 Theme 1: Theological Definition of “Laity”. 65 Semantic Background and Congar’s Mistaken Interpretation. 66 The Monastic Definition of “Laity”.

67 “Laity” as an ecclesial state or condition. 67 Congar’s Critique of the Monastic View of the Laity. 69 Congar Assimilation and Critique of the Canonical Definition of the Laity. 71 Synthesis of Monastic and Canonical Notions of the Laity for a Definition, or Description, of Laity.

72 Theme 2: Positioning the Theology of the Laity: The History of Ecclesiology; The Church-World Relationship and the Church-Kingdom Dynamic. 75 Positioning the Theology of the Laity as a Subdivision of Ecclesiology: Conceptualization of the Balance between Fellowship and Hierarchy. 75 The Balance of Patristic Ecclesiology: Corporatist Unity vs Roman Absolutism. 77 The Social Significance of Fidelis for Ecclesiology and the Notion of Laity.

78 The Lost Balance of Patristic and Medieval Corporatist Ecclesiology: The Communal Movement and the Anti-Hierarchical Movement. 79 ix Ecclesiology Without Balance: Protestant Ecclesiology and Counter-Reform Polemical Ecclesiology Focused on the (Rejection of) Power of Jurisdiction. 81 Restoring the Balance: The Historical and Theological Conditions for the Development of Congar’s Theology of the Laity within Contemporary Catholic Ecclesiologies. 83 Positioning the Theology of the Laity in the ‘Church-World Relationship’ and the ‘Kingdom-Church Dynamic’.

84 Christ’s triplex munera in Creation and Salvation History. 84 Christ’s Triplex Munera and the Already/Not-Yet Kingdom of God/Temple. 87 Christ’s Triplex Munera in the Two Stages of the Divine Plan. 89 Christ’s Triplex Munera and the Church-World Relationship.

90 Theme 3: Theological Application of the Triplex Munera to the Laity. 92 The Laity’s Participation in Christ and the Church’s Priestly Munus. 93 The Laity’s Participation in Christ and the Church’s Royal Munus. 97 “Kingship as Form of Life”.

98 “Kingship as Power (Pouvoir)”. 100 The Laity’s Participation in Christ and the Church’s Prophetic Munus. 102 Theme 4: The Apostolicity and Spirituality of the Laity. 103 Theme 5: The Laity and the Church’s Apostolic Function.

125 CHAPTER THREE CONGAR’S THEOLOGY OF THE LAITY AFTER JALONS: THEOLOGY OF MINISTRIES AND THE TRIPLEX MUNERA. 127 Essays on the Laity and Ministries. 129 “Ministries and Structure of the Church” (1970). 129 “My Path-Findings in the Theology of Laity and Ministry” (1971).

135 “Some Issues Affecting Ministries” (1971). 139 “On the Trilogy: Prophet-Priest-King” (1983). 149 CHAPTER FOUR CHANGING CONTEXTS: AN INTERLUDE ON THE CONDITIONS FOR CONGAR’S RECEPTION IN THE UNITED STATES. 152 The Situation of the Laity in pre-conciliar U.

Catholicism to the Present. 153 x The 1960s to the Eve of the Expansion of Lay Ministry. 155 The Expansion of Ministry to the Present. 156 CHAPTER FIVE PHILIBERT AND LAKELAND: REVITALIZATION AND SECULARITY OF THE LAITY.

158 The Pre-Conciliar Reception of Congar’s Jalons. 161 Congar at the CTSA: 1956, 1959. 162 Francis Keating, “Theology of the Laity” (1956). 162 James Quill, “The Theology of the Lay Apostolate” (1959).

168 Introduction to Philibert and Lakeland: Commonalities of Approach. 171 Paul Philibert, OP’s The Priesthood of the Faithful (2005). 171 Introduction to Author—Interest in Congar. 171 The Priesthood of the Faithful: Acknowledgments to Chapter Three.

172 Congar in Chapter Four. 177 Congar in Chapter Five. 181 Congar in Chapter Six. 183 Congar in Chapter Seven.

184 Congar in Chapter Eight. 186 Conclusion for Philibert’s reception of Congar. 187 Paul Lakeland’s The Liberation of the Laity: In Search of an Accountable Church (2004). 189 Congar in the Introduction.

191 Congar in Part 1, “How We Got to Where We Are”. 193 Congar in Chapter 2, “The Achievement of Yves Congar”. 194 “Stress Points” in Jalons. 201 Congar in Part 2, “Where We Go From Here”.

205 Conclusion for Lakeland’s Reception of Congar. 211 O’MEARA AND HAHNENBERG: DIVERSE AND RELATIONAL MINISTRIES OVER AGAINST ‘LAITY’ AND ‘APOSTOLATE’. 211 xi Connection to Shift in Context. 213 Thomas O’Meara’s Theology of Ministry (1983) and Theology of Ministry: Completely Revised Edition (1999).

215 Overview of O’Meara’s Theology of Ministry (Completely Revised Edition). 216 Congar in Chapter 1: “Ministry: Between Culture and Grace”. 219 Congar in Chapter 3: “The Metamorphoses of Ministry”. 224 Congar in Chapter 4: “A Ministering Church”.

227 Congar in Chapter 5: “Ministers in the Church”. 231 Conclusion for O’Meara’s reception of Congar. 234 Edward Hahnenberg’s Ministries: A Relational Approach (2003). 235 Congar in Chapter 1: “The Starting Point for a Theology of Ministry”.

236 Congar in Chapter 2: “The Triune God”. 241 Congar in Chapter 3: “The Church Community”. 243 Congar in Chapter 4: “Liturgy and Sacrament”. 245 Conclusion to Hahnenberg’s Reception of Congar.

256 xii INTRODUCTION Yves Congar’s monumental theology of the laity, Jalons pour une théologie du laïcat, is arguably the most significant, comprehensive, and influential theological work on the laity in the history of Christian theology. His work on the laity has been noted as influential on the documents of Vatican II, specifically the constitutions Gaudium et spes, Lumen Gentium, and the decree Apostolicam Actuositatem, and continues to be cited in theological works today.