Mối Quan Hệ Giữa Phát Triển Bền Vững và Tăng Trưởng Kinh Tế Tại Việt Nam

Khám phá mối quan hệ giữa phát triển bền vững và tăng trưởng nhanh qua kinh nghiệm Hàn Quốc, Trung Quốc, Thái Lan và bài học cho Việt Nam.

• Trường học: Học Viện Khoa Học Xã Hội Việt Nam
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Mối Quan Hệ Giữa Phát Triển Bền Vững và Tăng Trưởng Kinh Tế Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Án
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG VÀ TĂNG TRƯỞNG NHANH
• 1.1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG VÀ TĂNG TRƯỞNG NHANH
• 1.2. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VÀ THỰC TIỄN VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG VÀ TĂNG TRƯỞNG NHANH
• 1.3. MỐI QUAN HỆ GIỮA PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG VÀ TĂNG TRƯỞNG NHANH CỦA HÀN QUỐC, TRUNG QUỐC VÀ THÁI LAN
• 1.4. MỐI QUAN HỆ GIỮA PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG VÀ TĂNG TRƯỞNG NHANH CỦA VIỆT NAM: MỘT SỐ ĐỀ XUẤT
• 2. CHƯƠNG 2: MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ VÀ CHỈ SỐ ĐO LƯỜNG MỐI QUAN HỆ GIỮA PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG VÀ TĂNG TRƯỞNG NHANH
• 2.2. KHUNG PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ GIỮA PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG VÀ TĂNG TRƯỞNG NHANH
• 2.3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 3: KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG VÀ TĂNG TRƯỞNG NHANH CỦA HÀN QUỐC, TRUNG QUỐC VÀ THÁI LAN
• 4. CHƯƠNG 4: MỐI QUAN HỆ GIỮA PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG VÀ TĂNG TRƯỞNG NHANH CỦA VIỆT NAM: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mối Quan Hệ Phát Triển Bền Vững và Tăng Trưởng Kinh Tế

Phát triển bền vững và tăng trưởng kinh tế nhanh luôn là mục tiêu của mọi quốc gia. Nghiên cứu mối quan hệ giữa phát triển bền vững và tăng trưởng kinh tế thông qua ba yếu tố kinh tế, xã hội và môi trường khẳng định rằng một nền kinh tế không thể đạt mục tiêu phát triển bền vững nếu chỉ quan tâm đến tăng trưởng kinh tế đơn thuần. Cần quan tâm đến khía cạnh xã hội và bảo vệ môi trường. Đảng và Nhà nước luôn quan tâm đến việc làm thế nào để đạt được đồng đều cả hai mục tiêu phát triển bền vững và tăng trưởng kinh tế nhanh. Quan điểm này được chứng minh và thể hiện xuyên suốt qua các văn kiện, chương trình nghị sự, trong kế hoạch phát triển kinh tế và xã hội cụ thể của đất nước. Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XI nhấn mạnh “Phát triển nhanh cần đi đôi với phát triển bền vững, trong đó phát triển bền vững được xem là kim chỉ nam xuyên suốt toàn bộ chiến lược. Phát triển bền vững phải đảm bảo bền vững về mặt kinh tế, xã hội và môi trường”.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Phát Triển Bền Vững Trong Tăng Trưởng Kinh Tế

Phát triển bền vững là yếu tố then chốt để đảm bảo tăng trưởng kinh tế dài hạn. Theo tài liệu nghiên cứu, một nền kinh tế chỉ tập trung vào tăng trưởng mà bỏ qua các yếu tố xã hội và môi trường sẽ không thể duy trì được sự phát triển ổn định. Việc khai thác tài nguyên quá mức và gây ô nhiễm môi trường sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng và năng suất lao động, từ đó kìm hãm tăng trưởng kinh tế. Do đó, phát triển bền vững cần được coi là nền tảng cho tăng trưởng kinh tế.

1.2. Mối Liên Hệ Giữa Tăng Trưởng Kinh Tế và Phát Triển Xã Hội

Tăng trưởng kinh tế tạo ra nguồn lực để đầu tư vào các lĩnh vực xã hội như giáo dục, y tế và an sinh xã hội. Tuy nhiên, tăng trưởng kinh tế không tự động dẫn đến phát triển xã hội. Cần có các chính sách phù hợp để đảm bảo rằng lợi ích từ tăng trưởng kinh tế được phân phối công bằng và mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản. Bất bình đẳng gia tăng có thể gây ra bất ổn xã hội và kìm hãm tăng trưởng kinh tế.

II. Thách Thức Phát Triển Bền Vững và Tăng Trưởng Kinh Tế ở Việt Nam

Tuy nhiên, là một quốc gia đang trong quá trình phát triển và mong muốn đạt được tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh, Việt Nam đang phải đối mặt với mâu thuẫn giữa tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh với đảm bảo các mục tiêu phát triển bền vững. Thứ nhất, Việt Nam đang trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế, chuyển từ tăng trưởng chiều rộng sang tăng trưởng theo chiều sâu để tăng năng suất, tăng hiệu quả sử dụng yếu tố đầu vào. Thứ hai, Việt Nam đang gặp phải các vấn đề của phát triển bền vững một cách trầm trọng như: (i) Đối với kinh tế đó là tăng trưởng không ổn định do chủ yếu dựa vào tăng đầu tư và khai thác tài nguyên, cơ cấu kinh tế dịch chuyển chậm, năng suất lao động trong các ngành không cao, đầu tư dàn trải, hiệu quả sử dụng các nguồn vốn đầu tư thấp; (ii) Đối với xã hội đó là trình độ phát triển giữa các vùng có sự cách biệt lớn và xu hướng ngày càng mở rộng, chưa đảm bảo công bằng xã hội, chưa cải thiện rõ rệt về giải quyết việc làm và đói nghèo, việc chia sẻ các thành quả của tăng trưởng còn yếu; (iii) Đối với môi trường đó là việc quản lý, khai thác và sử dụng tài nguyên thiên nhiên chưa hiệu quả gây ô nhiễm môi trường.

2.1. Chuyển Đổi Mô Hình Tăng Trưởng Kinh Tế Xanh Tại Việt Nam

Việt Nam đang nỗ lực chuyển đổi từ mô hình tăng trưởng dựa vào khai thác tài nguyên sang mô hình tăng trưởng xanh, tập trung vào công nghệ và năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, quá trình này gặp nhiều khó khăn do thiếu vốn, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao. Cần có các chính sách hỗ trợ để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ xanh và đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế xanh.

2.2. Giải Quyết Các Vấn Đề Xã Hội Trong Quá Trình Tăng Trưởng Kinh Tế

Tăng trưởng kinh tế nhanh có thể làm gia tăng bất bình đẳng và gây ra các vấn đề xã hội như thất nghiệp, nghèo đói và ô nhiễm môi trường. Cần có các chính sách an sinh xã hội để bảo vệ những người dễ bị tổn thương và đảm bảo rằng mọi người dân đều được hưởng lợi từ tăng trưởng kinh tế. Đầu tư vào giáo dục và y tế là chìa khóa để giảm bất bình đẳng và nâng cao chất lượng cuộc sống.

2.3. Quản Lý Tài Nguyên và Bảo Vệ Môi Trường Bền Vững

Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức về môi trường như ô nhiễm không khí, ô nhiễm nước và suy thoái đất. Cần có các biện pháp quản lý tài nguyên hiệu quả và bảo vệ môi trường để đảm bảo tăng trưởng kinh tế không gây hại cho môi trường. Khuyến khích sử dụng năng lượng tái tạo và áp dụng các công nghệ sản xuất sạch hơn là những giải pháp quan trọng.

III. Kinh Nghiệm Phát Triển Bền Vững Từ Hàn Quốc Trung Quốc và Thái Lan

Ở một số nước đang phát triển, trong quá trình tiến hành cải cách, mở cửa và thực hiện công nghiệp hóa, với mục tiêu đạt được tăng trưởng kinh tế nhanh nhiều quốc gia cũng gặp phải những rào cản trong việc đạt được các mục tiêu phát triển bền vững giống như Việt Nam. Những cái giá phải trả cho tăng trưởng nhanh đó chính là những bất ổn về kinh tế, xã hội và môi trường. Tuy nhiên, có nước đã sớm nhận ra những bất ổn để từ đó có chính sách điều chỉnh kịp thời như Hàn Quốc, còn có nước mặc dù đã nhận ra những bất ổn nhưng do các chính sách áp dụng chưa đủ hiệu quả và khả năng thực thi chưa cao, ví dụ như Trung Quốc và Thái Lan, bởi vậy những quốc gia này vẫn ở trong tình trạng nan giải khi chưa biết đến khi nào mới khắc phục được các hậu quả do tăng trưởng nhanh mang lại.

3.1. Bài Học Từ Hàn Quốc Về Điều Chỉnh Chính Sách Kịp Thời

Hàn Quốc đã sớm nhận ra những tác động tiêu cực của tăng trưởng kinh tế nhanh đến môi trường và xã hội. Chính phủ Hàn Quốc đã thực hiện các chính sách điều chỉnh kịp thời để giảm thiểu ô nhiễm môi trường và cải thiện điều kiện sống của người dân. Đầu tư vào công nghệ xanh và phát triển năng lượng tái tạo là những ưu tiên hàng đầu của Hàn Quốc.

3.2. Thách Thức Của Trung Quốc và Thái Lan Trong Phát Triển Bền Vững

Trung Quốc và Thái Lan đã đạt được tăng trưởng kinh tế nhanh chóng trong những thập kỷ gần đây, nhưng cũng phải đối mặt với nhiều thách thức về môi trường và xã hội. Ô nhiễm không khí và ô nhiễm nước là những vấn đề nghiêm trọng ở Trung Quốc. Thái Lan đang phải đối mặt với tình trạng suy thoái tài nguyên và bất bình đẳng gia tăng. Cần có các chính sách mạnh mẽ hơn để giải quyết những thách thức này.

3.3. Áp Dụng Kinh Nghiệm Quốc Tế Cho Việt Nam

Việt Nam có thể học hỏi kinh nghiệm từ Hàn Quốc, Trung Quốc và Thái Lan để xây dựng một mô hình tăng trưởng kinh tế bền vững hơn. Cần có các chính sách khuyến khích đầu tư vào công nghệ xanh, bảo vệ môi trường và giảm bất bình đẳng. Hợp tác quốc tế là chìa khóa để Việt Nam tiếp cận các nguồn vốn, công nghệ và kinh nghiệm cần thiết.

IV. Mối Quan Hệ Phát Triển Bền Vững và Tăng Trưởng Kinh Tế Tại Việt Nam

Do vậy, nghiên cứu các bài học quốc tế, đúc rút kinh nghiệm để có thể áp dụng cho Việt Nam là rất cần thiết, đó là lí do vì sao nghiên cứu sinh chọn đề tài: “Mối quan hệ giữa phát triển bền vững và tăng trưởng nhanh: Kinh nghiệm của Hàn Quốc, Trung Quốc, Thái Lan và bài học cho Việt Nam” để nghiên cứu cho luận án của mình.

4.1. Quan Điểm Của Đảng và Nhà Nước Về Phát Triển Bền Vững

Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn coi trọng phát triển bền vững và đã đưa ra nhiều chủ trương, chính sách để thúc đẩy phát triển bền vững. Các văn kiện của Đảng và Nhà nước đều nhấn mạnh sự cần thiết phải kết hợp hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, phát triển xã hội và bảo vệ môi trường. Phát triển bền vững được coi là mục tiêu xuyên suốt trong quá trình phát triển của đất nước.

4.2. Thực Trạng Mối Quan Hệ Giữa Phát Triển Bền Vững và Tăng Trưởng

Thực tế cho thấy, Việt Nam vẫn còn nhiều thách thức trong việc thực hiện phát triển bền vững. Tăng trưởng kinh tế vẫn còn phụ thuộc nhiều vào khai thác tài nguyên và lao động giá rẻ. Ô nhiễm môi trường và bất bình đẳng gia tăng là những vấn đề đáng lo ngại. Cần có các giải pháp đồng bộ để giải quyết những thách thức này.

4.3. Đề Xuất Giải Pháp Chính Sách Cho Phát Triển Bền Vững Việt Nam

Để đảm bảo phát triển bền vững, Việt Nam cần tập trung vào các giải pháp sau: (1) Chuyển đổi mô hình tăng trưởng sang mô hình tăng trưởng xanh, (2) Đầu tư vào giáo dục và y tế để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, (3) Tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường, (4) Xây dựng hệ thống an sinh xã hội vững chắc, (5) Tăng cường hợp tác quốc tế để tiếp cận các nguồn lực và kinh nghiệm.

V. Giải Pháp Chính Sách Thúc Đẩy Phát Triển Bền Vững Tại Việt Nam

Trong khi đó ở một số nước đang phát triển, trong quá trình tiến hành cải cách, mở cửa và thực hiện công nghiệp hóa, với mục tiêu đạt được tăng trưởng kinh tế nhanh nhiều quốc gia cũng gặp phải những rào cản trong việc đạt được các mục tiêu phát triển bền vững giống như Việt Nam. Những cái giá phải trả cho tăng trưởng nhanh đó chính là những bất ổn về kinh tế, xã hội và môi trường. Tuy nhiên, có nước đã sớm nhận ra những bất ổn để từ đó có chính sách điều chỉnh kịp thời như Hàn Quốc, còn có nước mặc dù đã nhận ra những bất ổn nhưng do các chính sách áp dụng chưa đủ hiệu quả và khả năng thực thi chưa cao, ví dụ như Trung Quốc và Thái Lan, bởi vậy những quốc gia này vẫn ở trong tình trạng nan giải khi chưa biết đến khi nào mới khắc phục được các hậu quả do tăng trưởng nhanh mang lại.

5.1. Ưu Tiên Phát Triển Năng Lượng Tái Tạo và Công Nghiệp Xanh

Việc chuyển đổi sang năng lượng tái tạo và phát triển công nghiệp xanh là yếu tố then chốt để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Chính phủ cần có các chính sách khuyến khích đầu tư vào các dự án năng lượng mặt trời, gió và các nguồn năng lượng tái tạo khác. Đồng thời, cần hỗ trợ các doanh nghiệp áp dụng công nghệ sản xuất sạch hơn và giảm thiểu chất thải.

5.2. Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý Tài Nguyên và Bảo Vệ Môi Trường

Quản lý tài nguyên hiệu quả và bảo vệ môi trường là yếu tố quan trọng để đảm bảo phát triển bền vững. Cần có các quy định chặt chẽ về khai thác tài nguyên và xử lý chất thải. Đồng thời, cần tăng cường giám sát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường.

5.3. Phát Triển Nông Nghiệp Bền Vững và Du Lịch Sinh Thái

Phát triển nông nghiệp bền vững và du lịch sinh thái là những hướng đi tiềm năng để tạo ra việc làm và thu nhập cho người dân nông thôn, đồng thời bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học. Cần có các chính sách hỗ trợ nông dân áp dụng các phương pháp canh tác bền vững và phát triển các sản phẩm nông nghiệp hữu cơ. Đồng thời, cần khuyến khích phát triển du lịch sinh thái có trách nhiệm và bảo vệ các khu bảo tồn thiên nhiên.

VI. Tương Lai Phát Triển Bền Vững và Tăng Trưởng Kinh Tế Việt Nam

Do vậy, nghiên cứu các bài học quốc tế, đúc rút kinh nghiệm để có thể áp dụng cho Việt Nam là rất cần thiết, đó là lí do vì sao nghiên cứu sinh chọn đề tài: “Mối quan hệ giữa phát triển bền vững và tăng trưởng nhanh: Kinh nghiệm của Hàn Quốc, Trung Quốc, Thái Lan và bài học cho Việt Nam” để nghiên cứu cho luận án của mình.

6.1. Hợp Tác Quốc Tế Để Đạt Mục Tiêu Phát Triển Bền Vững SDGs

Việt Nam cần tăng cường hợp tác quốc tế để đạt được các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) của Liên Hợp Quốc. Hợp tác quốc tế giúp Việt Nam tiếp cận các nguồn vốn, công nghệ và kinh nghiệm cần thiết để thực hiện phát triển bền vững. Đồng thời, Việt Nam cần chủ động tham gia vào các diễn đàn quốc tế để chia sẻ kinh nghiệm và đóng góp vào nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế.

6.2. Vai Trò Của Doanh Nghiệp và Cộng Đồng Trong Phát Triển Bền Vững

Doanh nghiệp và cộng đồng đóng vai trò quan trọng trong phát triển bền vững. Doanh nghiệp cần thực hiện trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường. Cộng đồng cần tham gia vào quá trình hoạch định chính sách và giám sát việc thực hiện các dự án phát triển. Sự tham gia tích cực của doanh nghiệp và cộng đồng là yếu tố then chốt để đảm bảo phát triển bền vững.

6.3. Xây Dựng Thế Hệ Tương Lai Có Ý Thức Về Phát Triển Bền Vững

Giáo dục về phát triển bền vững cần được đưa vào chương trình giáo dục từ cấp tiểu học đến đại học. Cần xây dựng thế hệ tương lai có ý thức về bảo vệ môi trường, tiết kiệm tài nguyên và sống có trách nhiệm với cộng đồng. Thế hệ trẻ là lực lượng quan trọng để thực hiện phát triển bền vững trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Bối cảnh phát triển toàn cầu trong những thập kỷ đầu thế kỷ XXI đặt các nền kinh tế đang phát triển trước bài toán nan giải: làm thế nào để bứt phá tăng trưởng thu nhập mà không phải trả giá bằng sự suy kiệt tài nguyên, ô nhiễm sinh thái và phân hóa xã hội trầm trọng. Công trình nghiên cứu "Mối quan hệ giữa phát triển bền vững và tăng trưởng nhanh: Kinh nghiệm của Hàn Quốc, Trung Quốc, Thái Lan và bài học cho Việt Nam" của nghiên cứu sinh Võ Thị Minh Lệ (chuyên ngành Kinh tế quốc tế, Mã số 62.06, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam - Học viện Khoa học Xã hội, người hướng dẫn khoa học: TS. Bùi Quang Tuấn, 2016) là một công trình tiên phong tiếp cận đa chiều về tính biện chứng giữa tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP/người) và chất lượng phát triển bền vững (kinh tế, xã hội, môi trường) dưới sự điều tiết của thể chế.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) cốt lõi được xác định rõ ràng: các nghiên cứu trước đây thường tiếp cận cục bộ, phân mảnh, chỉ khảo sát mối quan hệ một chiều giữa tăng trưởng kinh tế đơn thuần với từng trụ cột riêng lẻ (hoặc môi trường, hoặc phân phối thu nhập), thiếu vắng một khung phân tích tổng thể và hệ thống giải quyết đồng thời mối quan hệ tương tác hai chiều giữa "tăng trưởng nhanh" (rapid growth) và "phát triển bền vững" (sustainable development) trong bối cảnh các nước châu Á chuyển đổi mô hình công nghiệp hóa.

Hệ thống câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết được định hình xuyên suốt:

1. Câu hỏi nghiên cứu 1 (RQ1): Cơ sở lý luận nào định hình mối tương tác đa chiều giữa mục tiêu tăng trưởng nhanh và ba trụ cột phát triển bền vững (kinh tế, xã hội, môi trường)?
2. Câu hỏi nghiên cứu 2 (RQ2): Hàn Quốc, Trung Quốc và Thái Lan đã giải quyết mâu thuẫn giữa tăng trưởng nhanh và phát triển bền vững qua các giai đoạn lịch sử như thế nào, đâu là nguyên nhân của những thành công và giới hạn?
3. Câu hỏi nghiên cứu 3 (RQ3): Thực trạng đánh đổi giữa tăng trưởng và bền vững tại Việt Nam đang đối mặt với những điểm nghẽn thể chế và động lực nào, và giải pháp chính sách khả thi nào giúp cân bằng hai mục tiêu này?

• Giả thuyết nghiên cứu 1 (H1): Tăng trưởng nhanh về lượng trong giai đoạn đầu công nghiệp hóa tạo tiền đề tích lũy nguồn lực, nhưng nếu thiếu khung thể chế điều tiết sẽ tất yếu dẫn tới suy thoái môi trường và gia tăng bất bình đẳng xã hội theo quy luật đánh đổi ngắn hạn.
• Giả thuyết nghiên cứu 2 (H2): Năng lực chuyển đổi mô hình từ tăng trưởng theo chiều rộng (dựa vào vốn, lao động giá rẻ, tài nguyên) sang chiều sâu (dựa trên năng suất nhân tố tổng hợp - TFP, vốn tri thức và công nghệ xanh) là điều kiện tiên quyết để hóa giải mâu thuẫn giữa tốc độ tăng trưởng và tính bền vững.

Khung lý thuyết của luận án được xây dựng dựa trên sự tích hợp các lý thuyết tăng trưởng tân cổ điển và nội sinh (Harrod-Domar; Solow-Swan, 1956; Paul Romer, 1990; Robert Barro, 1990), Lý thuyết Kinh tế học Thể chế Mới (Douglass C. North, 1990; Daron Acemoglu & Simon Johnson, 2003), và các lý thuyết kinh tế môi trường - xã hội (Đường cong Môi trường Kuznets - EKC của Grossman & Krueger, 1991; Mô hình phân phối thu nhập Kuznets, 1955; Mô hình Solow Xanh của Brock & Taylor, 2004).

Phạm vi nghiên cứu bao quát dữ liệu dọc (longitudinal data) từ khi các quốc gia bước vào giai đoạn cất cánh tăng trưởng nhanh: Hàn Quốc (từ năm 1961), Trung Quốc (từ năm 1979), Thái Lan (từ năm 1966) và Việt Nam (từ Đổi mới 1986 đến 2015-2016). Luận án mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn cấp bách, cung cấp luận cứ thực nghiệm chuẩn xác nhằm hiện thực hóa quan điểm chỉ đạo trong Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI: “Phát triển nhanh cần đi đôi với phát triển bền vững, trong đó phát triển bền vững được xem là kim chỉ nam xuyên suốt toàn bộ chiến lược. Phát triển bền vững phải đảm bảo bền vững về mặt kinh tế, xã hội và môi trường”.

---

Literature Review và Positioning

Tổng quan tài liệu học thuật quốc tế và trong nước phản ánh hai luồng quan điểm đối lập sâu sắc về mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và bảo tồn sinh thái - công bằng xã hội:

Luồng quan điểm thứ nhất theo trường phái "đánh đổi tuyệt đối" (Trade-off Paradigm). Tiêu biểu như Munier (2006) khẳng định tính chất loại trừ lẫn nhau khi cho rằng: *“giống như một đồng xu, khi tung lên chỉ được một mặt, trước