Chương I: Tổng quan về mở rộng huy động tiền gửi tai NHTM Chương II: Thực trạng mở rộng huy động tiền tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thuong Tín - CN Ha Nội — PGD Bach Khoa Chương III: Các giải pháp va kiến nghị nhằm mở rộng huy động tiền gửi tai Ngân hàng TMCP Sai Gon Thuong Tín - CN Hà Nội — PGD Bách Khoa. CHUONG 1: TONG QUAN VE MO RỘNG HUY ĐỘNG TIEN GUI TẠI NGAN HANG THUONG MAI 1. Tiền gửi của Ngân hàng thương mại 1. Khái niệm tiền gửi của Ngân hàng thương mại Ngân hàng thương mại là loại doanh nghiệp đặc biệt, hoạt động kinh doanh tiền tệ, dùng tiền tệ làm đối tượng kinh doanh trực tiếp, không giống với các doanh nghiệp khác sử dụng tiền tệ làm phương tiện để thanh toán.
Với tư cách là trung gian tài chính trong nền kinh tế, các NHTM là nơi cung cấp vốn khống 16 cho các hoạt động kinh tế. Nguồn vốn mà NHTM cung cấp chủ yêu đến từ nguồn vốn huy động của dân chúng và các chủ thế trong nền kinh tế. Trong các hình thức huy động vốn của NHTM, hình thức huy động vốn chủ yếu chính là huy động vốn băng tiền gửi. Đây là một trong những hoạt động chính của Ngân hàng, mang lại nguồn vốn không 16, chiếm tỉ lệ lớn trong tong nguồn vốn của NHTM.
Tiền gửi chính là yếu tố đặc trưng của NHTM, là đặc điểm làm nên khác biệt của loại hình doanh nghiệp này. Sự lớn mạnh của một NHTM được quyết định một phần bởi chính lượng tiền gửi mà họ huy động được. Tiền gửi chính là số tiền mà khách hàng gửi vào tài khoản tại Ngân hàng với hai mục đích: một là gửi tiền với mục đích tích lũy, hưởng lãi trong các tài khoản tiết kiệm hoặc tài khoản tiền gửi định kỳ; hai là gửi tiền dé được sử dụng các ưu đãi, tiện ích từ các công cụ thanh toán mà Ngân hàng cung cấp. Song song với hoạt động cấp tín dụng, hoạt động huy động vốn mà chủ yếu là tiền gửi của NTHM là hoạt động mang tính chủ đạo bởi vì nguồn vốn chủ yếu cho hoạt động cho vay được mang lại từ nguồn vốn huy động.
Chính nguồn tiền gửi tai NHTM là cơ sở dé thực hiện các nghiệp vụ khác của Ngân hàng. Theo Luật các Tổ chức tín dụng 2010 tại điều 4 khoản 13 quy định “Nhận tiền gửi là hoạt động nhận tiên của tổ chức, cá nhân dưới hình thức tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm, phát hành chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, tin phiếu và các hình thức nhận tiền gửi khác theo nguyên tắc có hoàn trả day đủ tiền gốc, lãi cho người gửi tiền theo thỏa thuận ”. Ngoài khái niệm mà Luật TCTD đưa ra, tại Nghị định số 70/2000/NĐ-CP của chính phủ về giữ bí mật thông tin liên quan đến tiền gửi và tài sản của khách hàng gửi tại các TCTD cũng mang đến một định nghĩa khác về tiền gửi: “Tién gửi của khách hàng bao gom tiền Đồng Việt Nam và các loại ngoại tệ của các tổ chức và cá nhân dưới hình thức tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn (kể cả tiền gửi tiết kiệm) và các hình thức tiền gửi khác ”. Các khái niệm được đưa ra trên chưa thực sự rõ ràng, chỉ mang tính liệt kê chung, không thé hiện được sâu bản chất của tiền gửi.
Một khái niệm khác đã định nghĩa bản chat của tiền gửi một cách dễ hiéu hơn như sau: “Ngân hàng là tổ chức thu hút tiết kiệm lớn nhất trong hau hết mọi nên kinh tế. Hàng triệu cá nhân, hộ gia đình và các doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế xã hội déu gửi tiền tại Ngân hàng nhằm mục tiêu đảm bảo an toàn và sinh lời. Ngân hàng mở dich vụ nhận tiền gửi dé bảo quản hộ người có tiền với cam kết hoàn trả đúng hạn. Trong cuộc cạnh tranh để tìm và giành được các khoản tiền gửi, các Ngân hang đã trả lãi cho tiền gửi như là phan thưởng cho khách hàng về việc sẵn sàng hi sinh nhu cau tiêu dùng trước mắt và cho phép Ngân hàng sử dụng tạm thời dé kinh doanh.
Phan Thị Thu Hà (2014) “Giáo trình Ngân hàng thương mại”, NXB Đại học Kinh tế Quốc dân Từ các khái niệm có thể hiểu tiền gửi một cách tông quát nhất là các khoản tiền được gửi tại NHTM và các TCTD phi Ngân hàng dưới nhiều hình thức khác nhau của nhiều chủ thể với mục đích kiếm lãi. Người gửi tiền được lựa chọn các loại hình tiền gửi tùy theo mục đích của họ và nhận được các tiện ích, ưu đãi từ dịch vụ của Ngân hàng, được hưởng lãi suất. Ngân hàng từ đó cũng có quyền sử dụng tiền gửi của khách hàng vào các hoạt động kinh doanh với cam kết thực hiện hoàn trả đầy đủ vào ngày đáo hạn hoặc theo yêu cầu của khách hàng tùy theo hình thức gửi tiền quy định. Vì vậy, tiền gửi vừa là nguồn huy động vốn không lồ cho NHTM vừa là công cụ để người dân và các chủ thé kinh tế sinh lợi từ những khoản tiền nhàn rỗi với lãi suất ôn định và độ an toàn cao.
Phân loại tiên gửi của Ngân hàng thương mại Tiền gửi của khách hàng bao gồm nhiều loại tiền, nguồn tiền từ các chủ thé khác nhau. Có nhiều khía cạnh dé phân loại tiền gửi của NHTM: phân loại theo đối tượng khách hàng gửi tiền, phân loại theo mục đích gửi tiền, phân loại theo loại tiền. Phân loại tiền gửi theo đối tượng khách hàng Tiền gửi của khách hàng được chia làm hai bộ phận: Tiền gửi của doanh nghiệp, tổ chức kinh tế và tiền gửi của cá nhân. a) Tiền gửi của các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế bao gom: e Tiền gửi của các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế không kỳ hạn: Day là khoản tiền gửi của khách hang dé dùng dé đảm bao cho việc thanh toán không bị gián đoạn.
Khách hàng sở hữu loại tiền gửi này có quyền rút tiền bất kỳ lúc nào và Ngân hàng phải thỏa mãn yêu cầu đó từ khách. Tiền gửi thanh toán được ủy thác cho Ngân hàng để chỉ trả cho các hoạt động kinh doanh phát sinh của khách hàng được liên tục và tiết kiệm. Đây là khoản tiền tạm thời nhàn rỗi trong thời gian chờ thanh toán mà không phải tiền gửi với mục đích tích lũy. Bên cạnh đó, khách hàng vẫn có đầy đủ quyền sở hữu và sử dụng tiền của mình khi cần thiết.
Khách hàng có thé rút tiền hoặc chuyên nhượng tiền gửi của mình cho người khác mọi lúc. Khách hàng gửi tiền thanh toán được sử dụng các phương tiện thanh toán dùng cho chi trả như séc, uỷ nhiệm chi, thư chuyên tiền. Đối với Ngân hàng, tiền gửi không kỳ han của tổ chức kinh tế là một khoản nợ mà Ngân hang có nghĩa vụ thực hiện lệnh thanh toán chi tra cho người thụ hưởng loại tiền gửi này. Lãi suất của loại tiền gửi này thường thấp hơn các loại tiền gửi có lãi khác.
Mặc dù vậy, khách hàng mở và sử dụng loại tài khoản này lại được hưởng các dịch vụ thanh toán với tiện ích và ưu đãi tốt. Có thể thấy, khách hàng gửi tiền loại này được hưởng sự an toàn trong việc bảo quản tiền và trong quá trình thanh toán hàng hóa, được hưởng các dịch vụ thanh toán tốt và hưởng một khoản lãi nhỏ. Về phía Ngân hàng, mặc dù phải chi trả nhiều cho chi phí quản lý các nghiệp vụ phát sinh, các chi phí dịch vụ,. nhưng bù lại, tiền gửi loại này mang đến cho họ lượng vốn lớn và thường được duy trì số dư trong tài khoản trong thời gian khá lâu.
Như vậy, tiền gửi thanh toán góp phần không nhỏ vào hoạt động kinh doanh của NHTM. Ngày nay, có thể thấy cùng với những cải tiến trong công nghệ được áp dụng vào hoạt động Ngân hàng, lượng tiền gửi thanh toán vào NHTM cũng ngày càng được gia tăng, đồng thời lợi nhuận thu được từ nguồn vốn này cũng được tăng lên. ^ 11 e Tiền gửi của các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế có kỳ hạn: Tiền gửi có kỳ hạn là khoản tiền tạm thời nhàn rỗi của các tô chức kinh tế, chưa sử dụng đến trong một thời gian được xác định trước. Do đó, các tô chức kinh tế gửi khoản tiền này vào Ngân hàng dưới hình thức tiền gửi có kỳ hạn.
Theo nguyên tắc, các khoản tiền gửi có kỳ hạn chỉ được rút ra khi đến hạn. Nhưng dé thu hút, khuyến khích khách hàng gửi tiền, hiện nay các NHTM cho phép khách hàng được rút tiền ra trước thời hạn. Trong trường hợp đó, khách hàng gửi tiền chỉ được hưởng lãi suất như tiền gửi không kỳ hạn hoặc không được hưởng lãi. Với tinh chat ổn định cao, loại tiền gửi có kỳ hạn được sử dụng phan lớn dé cho vay trung — dai hạn.
Nguồn tiền gửi này thường chiếm tỷ lệ cao trong tổng nguồn vốn huy động cùng với vai trò lớn vì tính chất 6n định của mình. Dé khuyến khích khách hàng gửi tiền có kỳ hạn nhiều, NHTM thường đưa ra nhiều sản phâm huy động tiền gửi với lãi suất khác nhau theo kỳ hạn. Thông thường thì thời hạn càng dài thì lãi suất càng cao. b) Tiên gửi của cá nhân: Tiền gửi của cá nhân là khoản tiền của mỗi cá nhân được gửi vào Ngân hàng, nhằm hưởng lãi suất hoặc tiện ích và ưu đãi trong việc thanh toán qua Ngân hàng.
Với mỗi mục đích sử dụng riêng, tiền gửi của khách hàng cá nhân đều mang lại những lợi ích tương ứng. Nhìn chung, tiền gửi của khách hàng cá nhân chủ yếu là tiền gửi có kỳ hạn (tiền gửi tiết kiệm). Phân loại tiền gửi theo mục đích gửi tiền Có hai loại tiền gửi Ngân hàng theo mục đích là: tiền gửi tiết kiệm và tiền gửi thanh toán. Cả hai loại tài khoản đều là tiền gửi huy động nhưng được mở ra để đáp ứng các mục đích và nhu cầu khác nhau của khách hàng.
a) Tiền gửi tiết kiệm: Đây là loại tiền gửi với mục đích tích lũy và hưởng lãi. Tiền gửi tiết kiệm được chia thành: e Tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn: 12 Là khoản tiền tiết kiệm mà khách hàng có thể rút ra bất cứ lúc nào khi có nhu cầu sử dụng: khách hàng gửi tiền vào Ngân hàng với mục đích nhờ Ngân hàng giữ hộ tiền là chủ yếu. Với tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn Ngân hàng chỉ trả cho người gửi tiền lãi suất bằng với lãi suất tiền gửi thanh toán.