Luận văn thạc sĩ tìm hiểu mô hình tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh của hợp tác xã chè thịnh an tại thị trấn sông cầu huyện đồng hỷ tỉnh thái nguyên

Luận văn thạc sĩ phân tích mô hình tổ chức sản xuất kinh doanh của hợp tác xã chè Thịnh An tại Thái Nguyên, mang lại cái nhìn sâu sắc về hiệu quả hoạt động.

• Tác giả: Lý Hương Tuyền
• Người hướng dẫn: ThS. Đỗ Hoàng Sơn
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Mô Hình Tổ Chức Hoạt Động Sản Xuất Kinh Doanh Của Hợp Tác Xã Chè Thịnh An
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.2.2.1. Về chuyên môn nghiệp vụ
• 1.2.2.2. Về thái độ và ý thức trách nhiệm
• 1.2.2.3. Về kỹ năng làm việc
• 1.2.2.4. Về kỹ năng sống
• 1.3. Nội dung và phương pháp thực hiện
• 1.3.1. Nội dung thực tập
• 1.3.2. Phương pháp thực thực hiện
• 1.4. Thời gian và địa điểm thực tập
• 1.4.1. Thời gian thực tập
• 1.4.2. Địa điểm thực tập
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Một số vấn đề về hợp tác xã
• 2.1.1. Khái niệm về HTX
• 2.1.2. Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của HTX
• 2.1.3. Điều lệ HTX
• 2.1.4. Một số vấn đề về HTX nông nghiệp
• 2.2. Quan niệm về kinh tế hợp tác
• 3. KẾT QUẢ THỰC TẬP
• 3.1. Khái quát chung về HTX chè Thịnh An
• 3.1.1. Những thông tin cơ bản về HTX chè Thịnh An
• 3.1.2. Tổ chức bộ máy HTX
• 3.1.3. Những thành tựu đạt được của HTX
• 3.1.4. Thuận lợi và khó khăn trong sản xuất kinh doanh tại HTX chè Thịnh An
• 3.2. Đánh giá đầu tư, lợi nhuận trong SXKD của HTX chè Thịnh An
• 3.2.1. Tình hình đầu tư nhà xưởng và diện tích vùng chè của HTX Thịnh An
• 3.2.2. Đầu tư trang thiết bị tại HTX chè Thịnh An
• 3.2.3. Tình hình đầu tư vốn cho SXKD tại HTX Thịnh An
• 3.2.4. Chi phí hàng năm của HTX
• 3.2.5. Kết quả sản xuất của HTX chè Thịnh An
• 3.3. Đánh giá quá trình trải nghiệm và bài học rút ra từ thực tiễn
• 3.3.1. Tham gia vào quá trình sản xuất chế biến trong HTX
• 3.3.2. Bài học kinh nghiệm rút ra cho phát triển HTX chè
• 3.3.3. Bài học kinh nghiệm đối với bản thân rút ra từ thực tế trải nghiệm
• 3.3.4. Quy trình sản xuất và bài học rút ra trong chế biến chè tại HTX Thịnh An
• 3.4. Đánh giá SWOT và đề xuất giải pháp cho phát triển HTX chè Thịnh An
• 3.4.1. Phân tích SWOT của HTX chè Thịnh An
• 3.4.2. Đề xuất một số giải pháp cho phát triển HTX chè Thịnh An
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 4.1. Kiến nghị với các cấp chính quyền
• 4.2. Đối với HTX
• 4.3. Đối với địa phương
• 4.4. Đối với hộ nông dân
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mô Hình Tổ Chức HTX Chè Thịnh An Hiện Nay

Bài viết này tập trung vào việc tìm hiểu mô hình tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh của Hợp tác xã chè Thịnh An tại thị trấn Sông Cầu, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. Mục tiêu là làm rõ cách thức HTX này vận hành, từ đó đánh giá điểm mạnh, điểm yếu và đề xuất giải pháp. HTX chè Thịnh An đóng vai trò quan trọng trong việc liên kết các hộ nông dân trồng chè, giúp họ nâng cao năng lực cạnh tranh và tiếp cận thị trường. Nghiên cứu này sẽ đi sâu vào cơ cấu tổ chức, quy trình sản xuất, hoạt động kinh doanh và hiệu quả kinh tế của HTX. Từ đó, đưa ra những khuyến nghị thiết thực để phát triển bền vững HTX chè Thịnh An và các HTX nông nghiệp khác trong khu vực. Theo tài liệu gốc, "Trong quá trình hình thành các vùng chuyên canh chè, nhiều HTX chè cũng được hình thành, tuy nhiên nhiều HTX chè tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh (SXKD) hiệu quả hạn chế, chưa giải quyết tốt được vấn đề đầu ra cho sản phẩm chè tại cho các thành viên HTX."

1.1. Lịch Sử Hình Thành và Phát Triển của HTX Chè Thịnh An

Phần này sẽ trình bày quá trình hình thành và phát triển của HTX chè Thịnh An, từ những ngày đầu thành lập đến giai đoạn hiện tại. Các mốc thời gian quan trọng, sự kiện đáng chú ý và những thay đổi trong cơ cấu tổ chức và hoạt động sản xuất kinh doanh sẽ được đề cập chi tiết. Sự ra đời của HTX đáp ứng nhu cầu liên kết sản xuất của bà con nông dân. HTX đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, từ quy mô nhỏ lẻ đến mở rộng sản xuất và kinh doanh chè. Các chính sách hỗ trợ của địa phương và những khó khăn, thách thức mà HTX phải đối mặt cũng sẽ được phân tích.

1.2. Vai Trò của HTX Chè Thịnh An Trong Phát Triển Kinh Tế Địa Phương

Phần này đánh giá vai trò của HTX chè Thịnh An trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của thị trấn Sông Cầu và huyện Đồng Hỷ. HTX không chỉ tạo công ăn việc làm cho người dân địa phương mà còn góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống và bảo tồn văn hóa trà truyền thống. HTX cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng chuỗi giá trị chè, từ khâu sản xuất đến chế biến và tiêu thụ. Sự liên kết giữa HTX và các doanh nghiệp, tổ chức khác cũng sẽ được xem xét.

II. Phân Tích Cơ Cấu Tổ Chức HTX Chè Thịnh An Chi Tiết Nhất

Phần này tập trung vào việc phân tích cơ cấu tổ chức của HTX chè Thịnh An. Sơ đồ tổ chức, chức năng và nhiệm vụ của từng bộ phận, mối quan hệ giữa các thành viên và ban quản lý sẽ được mô tả chi tiết. Việc phân tích này giúp hiểu rõ cách thức HTX vận hành, quản lý và điều hành các hoạt động. Điều lệ HTX cũng sẽ được xem xét để đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật và bảo vệ quyền lợi của các thành viên. Theo tài liệu gốc, "Hình 3.1: Sơ đồ cơ cấu tổ chức HTX chè Thịnh An" cho thấy sự phân chia rõ ràng các bộ phận chức năng.

2.1. Sơ Đồ Tổ Chức và Chức Năng Nhiệm Vụ Của Các Bộ Phận

Phần này trình bày sơ đồ tổ chức của HTX chè Thịnh An, bao gồm ban quản lý, ban kiểm soát, các tổ sản xuất và các bộ phận chức năng khác. Chức năng và nhiệm vụ của từng bộ phận sẽ được mô tả chi tiết, ví dụ như ban quản lý chịu trách nhiệm điều hành chung, ban kiểm soát giám sát hoạt động tài chính, các tổ sản xuất thực hiện quy trình trồng, chăm sóc và thu hoạch chè. Mối quan hệ giữa các bộ phận cũng sẽ được làm rõ.

2.2. Vai Trò và Quyền Hạn của Các Thành Viên HTX Chè Thịnh An

Phần này tập trung vào vai trò và quyền hạn của các thành viên HTX chè Thịnh An. Các thành viên có quyền tham gia vào việc quản lý, điều hành HTX, biểu quyết các vấn đề quan trọng và hưởng lợi từ hoạt động kinh doanh của HTX. Đồng thời, các thành viên cũng có nghĩa vụ tuân thủ điều lệ HTX, đóng góp vốn và tham gia vào các hoạt động sản xuất. Cơ chế bảo vệ quyền lợi của các thành viên cũng sẽ được đề cập.

2.3. Quy Trình Ra Quyết Định và Cơ Chế Kiểm Soát Trong HTX

Phần này mô tả quy trình ra quyết định trong HTX chè Thịnh An, từ việc thu thập thông tin, phân tích, đánh giá đến việc đưa ra quyết định cuối cùng. Cơ chế kiểm soát cũng sẽ được xem xét để đảm bảo tính minh bạch, công bằng và hiệu quả trong hoạt động của HTX. Ban kiểm soát đóng vai trò quan trọng trong việc giám sát hoạt động tài chính, tuân thủ pháp luật và giải quyết các tranh chấp nội bộ.

III. Hoạt Động Sản Xuất Kinh Doanh Chè Thịnh An Thực Trạng Giải Pháp

Phần này đi sâu vào hoạt động sản xuất kinh doanh của HTX chè Thịnh An. Quy trình sản xuất chè, từ khâu trồng, chăm sóc, thu hoạch đến chế biến và đóng gói, sẽ được mô tả chi tiết. Các kênh phân phối sản phẩm, thị trường tiêu thụ và chiến lược marketing của HTX cũng sẽ được phân tích. Mục tiêu là đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của HTX và đề xuất các giải pháp để nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường. Theo tài liệu gốc, "Sản lượng chè búp tươi hàng năm của tỉnh đạt khoảng 125 đến 140 nghìn tấn. Tuy vậy, SX lượng chè chế biến công nghiệp chỉ đạt từ 20-25% tổng sản lượng chè búp tươi, còn lại chủ yếu được sơ chế, chế biến theo quy mô hộ."

3.1. Quy Trình Sản Xuất Chè An Toàn và Chất Lượng Cao Tại HTX

Phần này mô tả chi tiết quy trình sản xuất chè tại HTX chè Thịnh An, từ khâu chọn giống, trồng, chăm sóc, thu hoạch đến chế biến và đóng gói. Các tiêu chuẩn về chè an toàn, chè VietGAP và quản lý chất lượng chè sẽ được đề cập. Việc áp dụng công nghệ vào sản xuất chè cũng sẽ được xem xét để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. HTX cần đảm bảo quy trình sản xuất tuân thủ các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm.

3.2. Kênh Phân Phối và Thị Trường Tiêu Thụ Chè Thịnh An Hiện Nay

Phần này phân tích các kênh phân phối sản phẩm chè của HTX chè Thịnh An, bao gồm bán trực tiếp tại cửa hàng, bán cho các đại lý, siêu thị, xuất khẩu và bán online. Thị trường tiêu thụ chè của HTX cũng sẽ được xác định, bao gồm thị trường trong nước và thị trường quốc tế. Chiến lược marketing và xây dựng thương hiệu chè Thịnh An cũng sẽ được đánh giá. HTX cần đa dạng hóa kênh phân phối và mở rộng thị trường để tăng doanh thu.

3.3. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Kinh Doanh Chè Của HTX Thịnh An

Phần này đề xuất các giải pháp để nâng cao hiệu quả kinh doanh chè của HTX chè Thịnh An, bao gồm cải tiến quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa kênh phân phối, mở rộng thị trường, xây dựng thương hiệu chè và tăng cường liên kết sản xuất và tiêu thụ chè. HTX cũng cần chú trọng đến việc ứng dụng công nghệ vào quản lý và kinh doanh để nâng cao hiệu quả hoạt động.

IV. Đánh Giá Hiệu Quả Hoạt Động HTX Chè Thịnh An SWOT Giải Pháp

Phần này đánh giá hiệu quả hoạt động của HTX chè Thịnh An dựa trên phân tích SWOT (Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats). Điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của HTX sẽ được xác định. Từ đó, đề xuất các giải pháp để phát huy điểm mạnh, khắc phục điểm yếu, tận dụng cơ hội và đối phó với thách thức. Mục tiêu là giúp HTX phát triển bền vững và nâng cao hiệu quả kinh tế. Theo tài liệu gốc, "Bảng 3.6: Phân tích SWOT của HTX chè Thịnh An" cung cấp thông tin chi tiết về các yếu tố này.

4.1. Phân Tích SWOT Chi Tiết Về HTX Chè Thịnh An Hiện Nay

Phần này trình bày kết quả phân tích SWOT của HTX chè Thịnh An. Điểm mạnh của HTX có thể là chất lượng sản phẩm tốt, uy tín thương hiệu, đội ngũ quản lý có kinh nghiệm. Điểm yếu có thể là quy mô sản xuất còn nhỏ, thiếu vốn đầu tư, công nghệ lạc hậu. Cơ hội có thể là thị trường tiêu thụ rộng lớn, chính sách hỗ trợ của nhà nước, xu hướng tiêu dùng chè an toàn. Thách thức có thể là cạnh tranh gay gắt, biến đổi khí hậu, dịch bệnh.

4.2. Đề Xuất Giải Pháp Phát Triển Bền Vững HTX Chè Thịnh An

Phần này đề xuất các giải pháp để phát triển bền vững HTX chè Thịnh An dựa trên kết quả phân tích SWOT. Các giải pháp có thể bao gồm: đầu tư vào công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường, xây dựng thương hiệu chè, tăng cường liên kết sản xuất và tiêu thụ, tận dụng chính sách hỗ trợ của nhà nước và đối phó với biến đổi khí hậu.

V. Chính Sách Hỗ Trợ và Phát Triển Kinh Tế Tập Thể HTX Chè

Phần này tập trung vào các chính sách hỗ trợ của nhà nước đối với hợp tác xã nói chung và HTX chè nói riêng. Các chính sách về vốn, đất đai, khoa học công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và xúc tiến thương mại sẽ được phân tích. Mục tiêu là đánh giá hiệu quả của các chính sách này và đề xuất các giải pháp để hoàn thiện chính sách hỗ trợ nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế tập thể và nâng cao năng lực cạnh tranh của HTX chè. Theo tài liệu gốc, "Liên kết giữa các hộ trồng chè thông qua HTX, các hộ mua được các vật tư nông nghiệp đảm bảo chất lượng với giá mua thấp, nhận được sự hỗ trợ về kỹ thuật sản xuất từ các doanh nghiệp (DN), tạo ra vùng nguyên liệu chè có chất lượng đồng đều, đảm bảo vệ sinh, an toàn thực phẩm, có xuất sứ địa lý rõ ràng."

5.1. Tổng Quan Về Các Chính Sách Hỗ Trợ HTX Chè Hiện Hành

Phần này trình bày tổng quan về các chính sách hỗ trợ của nhà nước đối với HTX chè, bao gồm chính sách về vốn (vay vốn ưu đãi, hỗ trợ lãi suất), chính sách về đất đai (thuê đất, giao đất), chính sách về khoa học công nghệ (chuyển giao công nghệ, hỗ trợ nghiên cứu), chính sách về đào tạo nguồn nhân lực (đào tạo cán bộ quản lý, đào tạo kỹ thuật viên) và chính sách về xúc tiến thương mại (tham gia hội chợ, triển lãm, quảng bá sản phẩm).

5.2. Đánh Giá Hiệu Quả và Đề Xuất Giải Pháp Hoàn Thiện Chính Sách

Phần này đánh giá hiệu quả của các chính sách hỗ trợ hiện hành đối với HTX chè. Các vấn đề còn tồn tại và những hạn chế của chính sách sẽ được chỉ ra. Từ đó, đề xuất các giải pháp để hoàn thiện chính sách hỗ trợ, ví dụ như tăng cường nguồn vốn, đơn giản hóa thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng đào tạo và tăng cường xúc tiến thương mại.

VI. Kết Luận và Kiến Nghị Phát Triển HTX Chè Thịnh An Bền Vững

Phần này tóm tắt những kết quả nghiên cứu chính về mô hình tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh của HTX chè Thịnh An. Những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của HTX sẽ được nhắc lại. Từ đó, đưa ra các kiến nghị cụ thể đối với các cấp chính quyền, HTX, địa phương và hộ nông dân để phát triển bền vững HTX chè Thịnh An và các HTX nông nghiệp khác trong khu vực. Theo tài liệu gốc, "Để góp phần trả lời các câu hỏi cấp thiết đặt ra ở trên đối với các HTX chè, em tiến hành thực hiện đề tài: “Tìm hiểu mô hình tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh của hợp tác xã chè Thịnh An tại thị trấn Sông Cầu, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên”."

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu Về HTX Chè Thịnh An

Phần này tóm tắt những kết quả nghiên cứu chính về mô hình tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh của HTX chè Thịnh An. Các vấn đề đã được phân tích, các giải pháp đã được đề xuất và những kiến nghị đã được đưa ra sẽ được nhắc lại một cách ngắn gọn.

6.2. Kiến Nghị Để Phát Triển HTX Chè Thịnh An Bền Vững

Phần này đưa ra các kiến nghị cụ thể đối với các cấp chính quyền (tăng cường chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho HTX), HTX (cải tiến quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường), địa phương (tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, hỗ trợ HTX tiếp cận nguồn vốn) và hộ nông dân (tham gia tích cực vào hoạt động của HTX, tuân thủ quy trình sản xuất).

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành sản xuất và chế biến chè tại Việt Nam nói chung và tỉnh Thái Nguyên nói riêng mang tính hàng hóa cao nhưng phần lớn vẫn duy trì ở quy mô nông hộ nhỏ lẻ, phụ thuộc vào lao động gia đình và kỹ thuật canh tác thủ công. Trong bối cảnh kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế, các hộ trồng chè thường chịu nhiều thiệt thòi trong khâu tiêu thụ do chi phí sản xuất cao, chất lượng sản phẩm không đồng đều, hạn chế ứng dụng khoa học kỹ thuật và chưa chú trọng hoạt động quảng bá thương hiệu. Việc liên kết hình thành các tổ hợp tác và hợp tác xã (HTX) là giải pháp giúp khai thác lợi thế theo quy mô (economy of scale), nâng cao vị thế đàm phán của nông dân với các doanh nghiệp cung ứng vật tư và bao tiêu sản phẩm, giảm thiểu chi phí giao dịch và hạn chế tình trạng bị tư thương ép giá.

Toàn tỉnh Thái Nguyên có trên 17.000 ha chè, tạo ra giá trị thu nhập khoảng 250 tỷ đồng mỗi năm, chiếm gần 15% giá trị sản xuất nông nghiệp của tỉnh; sản lượng chè búp tươi hàng năm đạt từ 125.000 đến 140.000 tấn. Tuy nhiên, sản lượng chế biến công nghiệp chỉ đạt từ 20% đến 25%, phần còn lại chủ yếu do nông hộ tự sơ chế. Hầu hết các cơ sở chế biến chưa có hợp đồng bao tiêu chặt chẽ và ổn định với người trồng chè. Tại huyện Đồng Hỷ – địa bàn trung du miền núi có điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng thuận lợi cho cây chè – sau hơn 10 năm thực hiện các chính sách hỗ trợ phát triển vùng chuyên canh, nhiều HTX nông nghiệp đã ra đời nhưng hiệu quả sản xuất kinh doanh còn hạn chế, chưa giải quyết tốt vấn đề tiêu thụ đầu ra cho các thành viên. Khóa luận đặt ra hệ thống câu hỏi nghiên cứu cấp thiết:

• Tại sao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của các HTX chè chưa cao?
• Khâu tổ chức bộ máy HTX còn tồn tại những hạn chế gì?
• Hoạt động sản xuất kinh doanh được triển khai và quản lý nguồn lực ra sao?
• Những rào cản trong đầu tư phát triển là gì và làm thế nào để đảm bảo việc làm, thu nhập ổn định cho thành viên HTX?

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể theo các nhóm:

1. Mục tiêu chung: Tìm hiểu mô hình tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh của HTX chè Thịnh An tại thị trấn Sông Cầu, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên; nhận diện điểm mạnh, hạn chế, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Về chuyên môn nghiệp vụ: Tìm hiểu thực trạng tổ chức và hoạt động sản xuất kinh doanh của HTX Thịnh An; tích lũy kiến thức, kỹ năng và bài học thực tiễn; phân tích các mặt tồn tại và đề xuất định hướng, giải pháp phát triển.
   • Về thái độ và ý thức trách nhiệm: Rèn luyện ý thức kỷ luật, tuân thủ nội quy HTX; chủ động hỗ trợ thành viên trong các khâu sản xuất; đảm bảo trách nhiệm công việc trong thời gian thực tập.
   • Về kỹ năng làm việc: Rèn luyện kỹ năng xây dựng kế hoạch làm việc khoa học và kỹ năng làm việc nhóm.
   • Về kỹ năng sống: Xây dựng tác phong nhanh nhẹn, khả năng thích ứng áp lực thực tế và học hỏi kinh nghiệm từ cơ sở.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Mô hình tổ chức bộ máy và hoạt động sản xuất kinh doanh của Hợp tác xã chè Thịnh An.
• Phạm vi không gian: Hợp tác xã chè Thịnh An, xóm 9 (xóm Tân Lập), thị trấn Sông Cầu, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên.
• Phạm vi thời gian: Thời gian thực tập và thu thập số liệu thực địa diễn ra từ ngày 13 tháng 08 năm 2018 đến ngày 23 tháng 12 năm 2018; các dữ liệu thứ cấp và báo cáo tài chính tập trung trong giai đoạn từ khi thành lập (2016) đến năm 2018, số liệu hoạt động chi tiết lấy mốc năm 2017.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật và lý luận về kinh tế hợp tác:

• Khái niệm và khung pháp lý: Trích dẫn định nghĩa của Liên minh Hợp tác xã Quốc tế (ICA) tại Đại hội lần thứ 31 (Manchester, Anh, ngày 23/09/1945); các quy định pháp luật qua từng thời kỳ tại Việt Nam gồm Luật Hợp tác xã năm 1996, Luật Hợp tác xã năm 2003 và Luật Hợp tác xã năm 2012. Tác giả phân tích rõ sự chuyển biến bản chất theo Luật Hợp tác xã năm 2012: HTX không phải là một loại hình doanh nghiệp, mà là tổ chức kinh tế tập thể, đồng sở hữu, có tư cách pháp nhân, do ít nhất 07 thành viên tự nguyện thành lập để tương trợ lẫn nhau. Hoạt động của HTX tuân thủ 7 nguyên tắc tổ chức tại Điều 7 Luật Hợp tác xã 2012 và quy định về Điều lệ HTX theo mẫu hướng dẫn của Chính phủ.
• Khung lý luận kinh tế hợp tác: Hệ thống hóa 6 đặc trưng của HTX nông nghiệp: tính tự nguyện liên kết, nguyên tắc bình đẳng biểu quyết (mỗi thành viên một phiếu không phụ thuộc vốn góp), mục tiêu ưu tiên phục vụ dịch vụ cho thành viên, tự chủ tự chịu trách nhiệm, phân phối thu nhập chủ yếu theo mức độ sử dụng dịch vụ và công sức lao động, và tư cách hạch toán độc lập của nông hộ thành viên.
• Cơ sở thực tiễn quốc tế và trong nước: Phân tích kinh nghiệm tổ chức HTX tại Ấn Độ (hệ thống Liên minh HTX Quốc gia Ấn Độ - NCUI đào tạo 3 cấp; mô hình Liên hiệp HTX sản xuất sữa Amul tại bang Gujarat); Nhật Bản (Liên hiệp HTX Tiêu dùng Nhật Bản - JCCU và hệ thống HTX Nông nghiệp Nhật Bản 3 cấp đa chức năng và đơn chức năng); Thái Lan (Liên đoàn HTX Thái Lan - CLT, cơ chế tín dụng ưu đãi qua Ngân hàng Nông nghiệp và HTX Nông nghiệp, vai trò của Vụ Phát triển HTX và Vụ Kiểm toán HTX); Malaysia (Tổ chức HTX ANGKASA và khung pháp lý Luật HTX năm 1993). Tại Việt Nam, tác giả tổng kết 2 giai đoạn: thời kỳ 1955-1975 (từ thí điểm 8 HTX năm 1955 đến mô hình HTX bậc cao) và thời kỳ từ năm 1975 đến nay (Chỉ thị 100-CT/TW năm 1981, Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị năm 1988, sự ra đời của các Luật HTX 1996, 2003, 2012 và hai phương thức chuyển đổi HTX kiểu mới).

Phương pháp thu thập thông tin được thực hiện qua hai kênh:

1. Thu thập thông tin thứ cấp: Kế thừa số liệu, văn bản báo cáo kinh tế - xã hội từ UBND thị trấn Sông Cầu, phòng ban chuyên môn huyện Đồng Hỷ, tài liệu và sổ sách quản lý nội bộ của HTX chè Thịnh An, cùng các tư liệu chuyên ngành từ sách, báo và internet.
2. Thu thập thông tin sơ cấp:
   • Phỏng vấn trực tiếp: Phỏng vấn sâu Ban Giám đốc HTX chè Thịnh An (Giám đốc Vũ Thị Thanh Hảo) về lịch sử hình thành, vốn góp, cơ cấu tổ chức bộ máy, các khoản thu - chi, định mức đầu tư, kênh tiêu thụ và phương hướng phát triển.
   • Trải nghiệm thực tế: Sinh viên trực tiếp tham gia vào các khâu trong quy trình sản xuất của HTX: thu hái chè búp tươi trên nương đồi, làm cỏ, vận chuyển, bảo quản nguyên liệu, chế biến kỹ thuật (làm héo, diệt men, vò, sấy, xao lăn tạo hình) và đóng gói chân không.
   • Quan sát và thảo luận: Quan sát trực tiếp dây chuyền và quy trình thao tác của xã viên; tổ chức thảo luận nhóm với lãnh đạo và các hộ thành viên về những vướng mắc phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh.

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả xác định tính cấp thiết của việc tổ chức lại sản xuất chè tại Thái Nguyên từ hình thức kinh tế hộ phân tán sang mô hình HTX kiểu mới theo Luật Hợp tác xã 2012. Phần này làm rõ sự cần thiết của HTX trong việc cung ứng vật tư đầu vào đồng bộ, chuyển giao khoa học kỹ thuật, tạo vùng nguyên liệu an toàn và nâng cao giá trị thặng dư thông qua chế biến tập trung. Tác giả đặt ra 6 câu hỏi nghiên cứu làm kim chỉ nam, xác định hệ thống mục tiêu chuyên môn kết hợp rèn luyện kỹ năng thực tập nghề nghiệp, lập đề cương chi tiết về nội dung nghiên cứu và kế hoạch thực hiện tại xóm 9, thị trấn Sông Cầu từ tháng 8/2018 đến tháng 12/2018.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Phần này hệ thống hóa toàn diện các vấn đề lý luận về HTX và HTX nông nghiệp:

• Trình bày sự phát triển của hệ thống quan điểm về HTX trên thế giới và tại Việt Nam qua các mốc Luật Hợp tác xã năm 1996, 2003 và 2012; phân tích 7 nguyên tắc cơ bản và vai trò của Điều lệ HTX trong việc thiết lập trật tự quản lý nội bộ.
• Phân tích vai trò của HTX nông nghiệp trong việc làm cầu nối giữa Nhà nước và hộ nông dân, cung cấp dịch vụ công ích và thương mại nội bộ, làm đối trọng bảo vệ quyền lợi nông dân trước sự biến động của thị trường vật tư nông nghiệp.
• Tổng kết kinh nghiệm quốc tế về phát triển HTX tại Ấn Độ, Nhật Bản, Thái Lan, Malaysia; rút ra các bài học về chính sách vốn, xúc tiến thương mại, đào tạo cán bộ HTX và cơ chế kiểm toán chuyên biệt.
• Khái quát lịch sử HTX nông nghiệp Việt Nam qua hai thời kỳ 1955-1975 và 1975 đến nay; phân tích nguyên nhân trì trệ của mô hình HTX bậc cao tập thể hóa tư liệu sản xuất giai đoạn trước Đổi mới, vai trò bước ngoặt của cơ chế khoán sản phẩm (Chỉ thị 100, Nghị quyết 10), và phân tích hai cách tiếp cận chuyển đổi HTX kiểu mới: tổ chức lại HTX cũ và thành lập HTX mới dựa trên nhu cầu tự nguyện của nông dân.

Phần 3: Kết quả thực tập

Phần này trình bày toàn bộ số liệu điều tra thực địa, phân tích tình hình hoạt động và đánh giá thực tiễn tại HTX chè Thịnh An:

• Thông tin chung và tổ chức bộ máy: HTX chè Thịnh An được cấp giấy phép thành lập ngày 29/03/2016 và chính thức hoạt động từ ngày 11/11/2016 tại xóm Tân Lập (xóm 9), thị trấn Sông Cầu, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. Đại diện quản lý gồm Giám đốc Vũ Thị Thanh Hảo và Phó Giám đốc Vũ Thị Thương Huyền, liên kết 150 hộ thành viên. Bộ máy quản trị gồm Ban quản trị HTX, Ban giám đốc (Ban chủ nhiệm), Ban kiểm soát (Ban giám sát), bộ phận Kế toán và các Đội sản xuất.
• Thành tựu và chứng nhận: Sản phẩm của HTX tham gia Hội chợ triển lãm sản phẩm Công nghiệp - Tiểu thủ công nghiệp khu vực miền Bắc tại Hòa Bình năm 2016; đạt danh hiệu "Sản phẩm làng nghề chất lượng - thẩm mỹ và bản sắc năm 2017" do Hiệp hội Làng nghề Việt Nam trao tặng; danh hiệu "Sản phẩm, dịch vụ chất lượng hội nhập năm 2017" và lọt "Top 100 Thương hiệu Việt uy tín lần thứ 13 năm 2017" do Trung tâm Nghiên cứu ứng dụng Thương hiệu Việt bình chọn.
• Cơ sở vật chất, vốn và chi phí đầu tư:
  • Nhà xưởng hiện có diện tích 150 m² (gồm khu chế biến, thu gom, bảo quản); HTX có kế hoạch xây dựng thêm nhà xưởng 500 m² tại xóm Liên Cơ.
  • Vùng nguyên liệu đạt 50 ha, trong đó chè lai LDP là 24,31 ha (chiếm 39,14%), diện tích chè cành là 36,46 ha (chiếm 58,71% diện tích), định hướng mở rộng lên 100 ha canh tác hữu cơ. Các giống chè đang canh tác gồm: LDP1, LDP2, TRI 777, Kim Tuyên, Phúc Thọ, Phúc Vân Tiên.
  • Trang thiết bị ban đầu có tổng giá trị đầu tư là 346 triệu đồng, bao gồm: 01 máy hút chân không (14 triệu đồng), 03 tôn quay sao chè (21 triệu đồng), 01 máy ủ hương (75 triệu đồng) và 03 máy vò chè công suất 30-40 kg/mẻ (195 triệu đồng).
  • Cơ cấu nguồn vốn: Tổng vốn đầu tư sản xuất kinh doanh ban đầu là 2.000 triệu đồng (2 tỷ đồng); trong đó vốn tự có của HTX là 1.950 triệu đồng (chiếm 97,5%), vốn vay từ Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agribank) là 50 triệu đồng (chiếm 2,5%).
  • Chi phí vật tư cho một đợt cải tạo nương chè là 84 triệu đồng, bao gồm: 20.000 cây giống (đơn giá 500 đồng/cây, thành tiền 10 triệu đồng), 100 lọ thuốc bảo vệ thực vật (thành tiền 14 triệu đồng) và phân bón các loại gồm đạm, lân, kali (60 triệu đồng).
• Kết quả sản xuất và kinh doanh năm 2017:
  • Sản lượng chè khô trung bình đạt 120 tạ/năm (chè cành đạt 75 tạ, chè trung du đạt 45 tạ). Giá bán trung bình chè cành đạt 250.000 đồng/kg, chè trung du đạt 200.000 đồng/kg.
  • Doanh thu từ hoạt động chế biến chè đạt 166,56 triệu đồng (chè cành 90,76 triệu đồng, chè trung du 75,80 triệu đồng); lợi nhuận từ khâu chế biến đạt khoảng 75 triệu đồng.
  • Về hoạt động kinh doanh thương mại (thu mua, đóng gói tiêu thụ): Lợi nhuận từ chè cành đạt 96,96 triệu đồng (chiếm 54,6%), từ chè trung du đạt 80,60 triệu đồng (chiếm 45,4%); tổng lợi nhuận từ mảng kinh doanh chè là 177,56 triệu đồng.
  • Tổng lợi nhuận từ cả hai hoạt động sản xuất chế biến và kinh doanh thương mại đạt xấp xỉ 250 triệu đồng/năm.
  • Kênh phân phối sản phẩm thực tế: Nông dân $\rightarrow$ Tư thương nhỏ/lớn $\rightarrow$ Chợ địa phương / Nhà máy, cơ sở chế biến $\rightarrow$ Người tiêu dùng trong nước / Xuất khẩu. Kênh phân phối này khiến sản phẩm chịu áp lực ép giá từ thương lái trung gian.
• Quy trình kỹ thuật và bài học thực tiễn:
  • Kỹ thuật thu hái: Áp dụng nguyên tắc hái chừa hợp lý và hái đúng phẩm cấp; tiêu chuẩn phân loại phẩm cấp búp chè tươi (loại 1/A: 0-10% lá già/bánh tẻ; loại 2/B: 10-20%; loại 3/C: 20-30%; loại 4/D: 30-40%); phân loại chất lượng theo lá non (loại đặc biệt: 1 tôm; loại 1: 1 tôm 1 lá; loại 2: 1 tôm 2 lá; loại 3: 1 tôm 3 lá và búp mù).
  • Vận chuyển và bảo quản búp tươi: Rải mỏng không quá 20 cm, đảo rũ 2 giờ/lần, bảo quản phòng mát, vận chuyển đến xưởng chế biến chậm nhất không quá 4 giờ sau thu hái; dùng bạt nilon lót đáy phương tiện, không để lẫn với phân bón hay thuốc trừ sâu.
  • Quy trình chế biến 5 bước: Làm héo nhẹ (rải nong thưa 1,5-2 kg, đảo 0,5-1 giờ/lần trong 3-6 giờ) $\rightarrow$ Diệt men nhiệt độ cao $\rightarrow$ Vò và làm tươi (vò 2 lần, mỗi lần 25-30 phút, rũ tơi sau mỗi lần vò) $\rightarrow$ Sấy khô sơ bộ (nhiệt độ khí nóng 95-105°C, thời gian 15-20 phút, độ ẩm còn 30-35%) $\rightarrow$ Xao lăn tạo hình và làm khô (nhiệt độ thành thiết bị 120-150°C) $\rightarrow$ Phân loại, đóng gói hút chân không.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận cung cấp hệ thống dữ liệu thực chứng phản ánh tình hình hoạt động của một mô hình HTX nông nghiệp mới thành lập tại vùng chè Thái Nguyên:

Bảng tổng hợp các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật của HTX chè Thịnh An

Nhóm chỉ tiêu	Nội dung chỉ tiêu	Đơn vị tính	Giá trị ghi nhận
Quy mô thành viên & Đất đai	Số hộ thành viên tham gia	Hộ	150
	Tổng diện tích vùng chè	ha	50,00
	Diện tích chè lai LDP	ha	24,31
	Diện tích chè cành	ha	36,46
	Diện tích nhà xưởng hiện hữu	m²	150
Nguồn vốn & Trang thiết bị	Tổng vốn đầu tư ban đầu	Triệu đồng	2.000,00
	Vốn tự có của HTX (tỷ lệ 97,5%)	Triệu đồng	1.950,00
	Vốn vay Agribank (tỷ lệ 2,5%)	Triệu đồng	50,00
	Tổng chi phí mua sắm trang thiết bị	Triệu đồng	346,00
	Chi phí máy vò chè (03 chiếc)	Triệu đồng	195,00
	Chi phí máy ủ hương (01 chiếc)	Triệu đồng	75,00
	Chi phí tôn quay (03 chiếc)	Triệu đồng	21,00
	Chi phí máy hút chân không (01 chiếc)	Triệu đồng	14,00
Chi phí cải tạo nương chè	Chi phí cây giống (20.000 cây)	Triệu đồng	10,00
	Chi phí thuốc BVTV (100 lọ)	Triệu đồng	14,00
	Chi phí phân bón các loại	Triệu đồng	60,00
	Tổng chi phí cải tạo một đợt	Triệu đồng	84,00
Sản xuất & Tài chính năm 2017	Tổng sản lượng chè khô thành phẩm	Tạ/năm	120,00
	Sản lượng chè cành khô	Tạ/năm	75,00
	Sản lượng chè trung du khô	Tạ/năm	45,00
	Giá bán bình quân chè cành	Đồng/kg	250.000
	Giá bán bình quân chè trung du	Đồng/kg	200.000
	Tổng doanh thu sản xuất chế biến	Triệu đồng	166,56
	Lợi nhuận sản xuất chế biến	Triệu đồng	~75,00
	Lợi nhuận từ kinh doanh tiêu thụ	Triệu đồng	177,56
	Tổng lợi nhuận từ hai hoạt động	Triệu đồng/năm	~250,00

Giải pháp và kiến nghị của tác giả:

• Đối với các cấp chính quyền: Hỗ trợ HTX tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi với thời hạn dài hơn; tạo điều kiện thuận lợi về cấp phép mặt bằng mở rộng nhà xưởng; hỗ trợ đào tạo nghiệp vụ quản lý kinh tế tập thể cho ban lãnh đạo HTX; đầu tư nâng cấp hạ tầng thủy lợi phục vụ tưới tiêu mùa khô.
• Đối với HTX chè Thịnh An: Quy hoạch mở rộng diện tích xưởng lên 500 m² tại xóm Liên Cơ; chuẩn hóa quy trình thâm canh hữu cơ trên 100 ha; xây dựng quy chế nghiệm thu búp tươi nghiêm ngặt theo 4 tiêu chuẩn phẩm cấp; chủ động tìm kiếm các kênh bán buôn, đại lý chính thức để cắt giảm sự phụ thuộc vào tư thương trung gian.
• Đối với địa phương và hộ nông dân: Địa phương cần làm tốt vai trò cầu nối quy hoạch vùng nguyên liệu; các hộ xã viên cần tuân thủ nghiêm ngặt lịch trình thu hái, bón phân, phòng trừ sâu bệnh theo đúng quy trình kỹ thuật được chuyển giao, từ bỏ thói quen sản xuất tự do thiếu đồng nhất.

Đóng góp so với các nghiên cứu trước: Khóa luận đã mô tả chi tiết cơ cấu chi phí thực tế và chu trình bán cơ giới hóa của một HTX chè ở giai đoạn đầu thành lập (vận hành sau 2 năm). Tác giả cung cấp dữ liệu định lượng cụ thể về cơ cấu vốn tự có/vốn vay, chi phí đầu tư từng danh mục máy móc và hạch toán dòng lợi nhuận rạch ròi giữa hai mảng: tự chế biến và làm dịch vụ thương mại trung gian.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế: Khóa luận được thực hiện trong khuôn khổ thực tập tốt nghiệp cử nhân của một tác giả cá nhân từ tháng 8/2018 đến tháng 12/2018. Mẫu khảo sát dữ liệu tập trung chủ yếu vào báo cáo tài chính của năm 2017 và số liệu điều tra trực tiếp từ Giám đốc HTX, chưa thực hiện khảo sát điều tra xã hội học trên toàn bộ 150 hộ thành viên bằng bảng hỏi chuẩn hóa. Các phân tích về thị trường tiêu thụ ngoài tỉnh và xuất khẩu mới dừng ở mức nhận diện sơ đồ chuỗi phân phối tổng quát, chưa có dữ liệu lượng hóa về thị phần chi tiết tại các tỉnh lân cận.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng phạm vi điều tra định lượng bằng bảng hỏi tới 150 nông hộ thành viên để đánh giá mức độ hài lòng về phân phối thu nhập và dịch vụ hỗ trợ nội bộ của HTX.
• Nghiên cứu sâu về hiệu quả kinh tế của mô hình chuyển đổi sản xuất chè hữu cơ theo tiêu chuẩn VietGAP/hữu cơ tại nương đồi của HTX.
• Đánh giá khả năng tích hợp mô hình du lịch sinh thái trải nghiệm nông nghiệp và văn hóa thưởng trà mà HTX đang định hướng triển khai.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu này hữu ích cho sinh viên, học viên chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp, Quản trị hợp tác xã, Phát triển nông thôn và Nông học. Những nội dung có giá trị tham khảo cụ thể gồm:

• Bảng danh mục chi phí đầu tư máy móc chế biến chè bán cơ giới quy mô nhỏ (máy vò, tôn quay, máy ủ hương, máy đóng gói hút chân không).
• Dữ liệu hạch toán chi phí đầu vào cải tạo nương chè (giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật) tính trên quy mô thực tế.
• Bản mô tả chi tiết thông số kỹ thuật quy trình 5 bước chế biến chè xanh và tiêu chuẩn kỹ thuật phân loại búp chè tươi tại vùng nguyên liệu.
• Tài liệu minh họa thực tiễn cho việc áp dụng Luật Hợp tác xã 2012 trong việc thành lập mới và vận hành HTX nông nghiệp tại vùng trung du miền núi phía Bắc.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Hợp tác xã chè Thịnh An được thành lập khi nào và cơ cấu vốn ban đầu gồm những nguồn nào?
HTX chè Thịnh An được cấp giấy phép thành lập ngày 29/03/2016 và chính thức hoạt động từ ngày 11/11/2016. Tổng vốn đầu tư sản xuất kinh doanh ban đầu là 2.000 triệu đồng (2 tỷ đồng), trong đó vốn tự có của HTX chiếm 97,5% (1.950 triệu đồng) và vốn vay từ Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agribank) chiếm 2,5% (50 triệu đồng).

2. Quy mô diện tích và các giống chè chủ yếu được trồng tại HTX là gì?
HTX quản lý vùng chè 50 ha với 150 hộ thành viên tham gia. Trong đó, diện tích chè lai LDP là 24,31 ha (chiếm 39,14%) và chè cành là 36,46 ha (chiếm 58,71%). Các giống chè đang canh tác gồm: LDP1, LDP2, TRI 777, Kim Tuyên, Phúc Thọ và Phúc Vân Tiên. HTX có dự kiến mở rộng vùng nguyên liệu lên 100 ha theo hướng hữu cơ.

3. Chi phí mua sắm trang thiết bị máy móc ban đầu của HTX là bao nhiêu và thiết bị nào chiếm ngân sách lớn nhất?
Tổng chi phí trang thiết bị ban đầu là 346 triệu đồng. Trong đó, máy vò chè gồm 03 chiếc chiếm ngân sách lớn nhất với 195 triệu đồng; tiếp theo là 01 máy ủ hương với 75 triệu đồng; 03 tôn quay trị giá 21 triệu đồng; và 01 máy hút chân không trị giá 14 triệu đồng.

4. Kết quả doanh thu và lợi nhuận của HTX chè Thịnh An trong năm 2017 đạt bao nhiêu?
Năm 2017, HTX đạt sản lượng 120 tạ chè khô, tổng doanh thu từ hoạt động chế biến chè là 166,56 triệu đồng, mang lại khoảng 75 triệu đồng lợi nhuận. Lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh thương mại (thu gom, đóng gói, tiêu thụ) đạt 177,56 triệu đồng. Tổng lợi nhuận từ cả hai hoạt động đạt khoảng 250 triệu đồng.

5. Kỹ thuật chế biến chè xanh bán cơ giới tại HTX trải qua các bước nào?
Quy trình chế biến gồm 5 công đoạn: (1) Làm héo nhẹ rải nong 1,5-2 kg trong 3-6 giờ; (2) Diệt men bằng nhiệt độ cao để đình chỉ enzyme; (3) Vò chè và làm tươi qua 2 lần vò, mỗi lần 25-30 phút; (4) Sấy chè sơ bộ ở nhiệt độ khí nóng 95-105°C trong 15-20 phút đưa thủy phần về 30-35%; (5) Xao lăn tạo hình và làm khô ở nhiệt độ thành thiết bị 120-150°C, sau đó phân loại và đóng gói hút chân không.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Lý Hương Tuyền đã phản ánh bức tranh thực tiễn về mô hình tổ chức và hoạt động sản xuất kinh doanh của HTX chè Thịnh An tại thị trấn Sông Cầu, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên theo Luật Hợp tác xã năm 2012. Nghiên cứu cung cấp hệ thống số liệu định lượng về cơ cấu vốn 2 tỷ đồng, trang thiết bị 346 triệu đồng, nương chè 50 ha cùng kết quả lợi nhuận hàng năm đạt khoảng 250 triệu đồng của đơn vị. Khóa luận đã phân tích các rào cản về vốn, chất lượng búp tươi không đồng đều và sự phụ thuộc vào tư thương trung gian, đồng thời kiến nghị các giải pháp cụ thể nhằm mở rộng quy mô xưởng chế biến, chuẩn hóa kỹ thuật và tái cơ cấu kênh tiêu thụ bền vững cho HTX.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Hiện nay, hộ nông dân trồng chè trên cả nước nói chung, hộ nông dân trồng chè ở tỉnh Thái Nguyên nói riêng quy mô sản xuất (SX) thường nhỏ, chủ yếu sử dụng lao động gia đình với kỹ thuật canh tác thủ công. Trong một nền kinh tế thị trường hội nhập quốc tế, cạnh tranh khốc liệt, đầy biến động, rủi ro thì các hộ nông dân sản xuất chè thường thua thiệt trong tiêu thụ sản phẩm, do hạn chế trong áp dụng công nghệ mới vào sản xuất và chế biến, chi phí sản xuất cao, quản lý chất lượng sản phẩm kém và khâu quản bá tiêu thụ sản phẩm ít được chú trọng. Đặc trưng của SX chế biến chè mang tính hàng hóa rất cao, dù ở quy mô nông hộ, vì vậy mức độ phụ thuộc vào thị trường rất lớn.

Liên kết với nhau để cùng hình thành nên các tổ hợp tác, hợp tác xã (HTX) sẽ góp phần khắc phục tính nhỏ lẻ, manh mún của hộ, nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường. Trên cơ sở tham gia các tổ hợp tác, nhất là tham gia hợp tác xã, thông qua các tổ chức này, nhờ lợi thế của quy mô (economy of scale), hộ trồng chè sẽ có được vị thế thuận lợi hơn nhiều trong liên kết với các doanh nghiệp, cung ứng vật tư, thu mua chè nguyên liệu để chế biến và xuất khẩu chè, giảm được chi phí giao dịch, tránh bị ép giá. Liên kết giữa các hộ trồng chè thông qua HTX, các hộ mua được các vật tư nông nghiệp đảm bảo chất lượng với giá mua thấp, nhận được sự hỗ trợ về kỹ thuật sản xuất từ các doanh nghiệp (DN), tạo ra vùng nguyên liệu chè có chất lượng đồng đều, đảm bảo vệ sinh, an toàn thực phẩm, có xuất sứ địa lý rõ ràng. Nhờ đó sản phẩm chè sau chế biến có thể chiếm lĩnh được thị trường trong nước và quốc tế một cách vững bền với hiệu quả kinh tế cao cho các hộ trồng chè.

c 2 Thái Nguyên - tỉnh nổi tiếng với cây chè đặc sản, hiện có trên 17000 ha chè, tạo ra giá trị thu nhập khoảng 250 tỷ đồng mỗi năm, chiếm gần 15% giá trị sản xuất nông nghiệp(SXNN) của tỉnh. Sản lượng chè búp tươi hàng năm của tỉnh đạt khoảng 125 đến 140 nghìn tấn. Tuy vậy, SX lượng chè chế biến công nghiệp chỉ đạt từ 20-25% tổng sản lượng chè búp tươi, còn lại chủ yếu được sơ chế, chế biến theo quy mô hộ. Hầu hết các công ty chế biến chè ở Thái Nguyên hiện nay chưa có hợp đồng chặt chẽ với nông dân và cũng chưa có doanh nghiệp nào cam kết bao tiêu sản phẩm ổn định cho bà con.

Tóm lại trong nền kinh tế thị trường hội nhập và cạnh tranh quốc tế, liên kết giữa các hộ trồng chè trong SX, tiêu thụ chè giúp đảm bảo lợi ích cho các hộ trồng chè và các bên liên quan nhằm đảm bảo phát triển ngành chè bền vững là hết sức cần thiết. Huyện Đồng Hỷ là một huyện trung du, miền núi thuộc tỉnh Thái Nguyên, với đất đai và điều kiện khí hậu thời tiết khá thích hợp cho việc phát triển cây chè. Sau hơn 10 năm thực hiện nhiều chính sách hỗ trợ của tỉnh Thái Nguyên cho SX chè đã tạo nên sự chuyển biến rõ rệt từ khâu giống, kỹ thuật chăm sóc, chế biến từ đó chất lượng chè đã được nâng lên. Trong quá trình hình thành các vùng chuyên canh chè, nhiều HTX chè cũng được hình thành, tuy nhiên nhiều HTX chè tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh (SXKD) hiệu quả hạn chế, chưa giải quyết tốt được vấn đề đầu ra cho sản phẩm chè tại cho các thành viên HTX.

Các câu hỏi cấp thiết cần có câu trả lời đặt ra hiện nay là: Tại sao hiệu quả hoạt động SXKD của các HTX chè chưa cao? Trong khâu tổ chức HTX có những hạn chế gì? Hoạt động SXKD được triển khai như thế nào? Những khó khăn trong đầu tư phát triển là gì? Các nguồn lực của HTX được quản lý, phát triển và sử dụng như thế nào? Khả năng phát triển của các HTX chè đến đâu? Làm sao để các HTX chè đạt hiệu quả kinh tế cao, đảm bảo thu nhập và việc làm ổn định cho các thành viên HTX? c 3 Để góp phần trả lời các câu hỏi cấp thiết đặt ra ở trên đối với các HTX chè, em tiến hành thực hiện đề tài: “Tìm hiểu mô hình tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh của hợp tác xã chè Thịnh An tại thị trấn Sông Cầu, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên”. Mục tiêu nghiên cứu 1. Mục tiêu chung Tìm hiểu mô hình tổ chức hoạt động SXKD của HTX chè Thịnh An tại thị trấn Sông Cầu huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên, qua đó thấy được những điểm mạnh và nhận diện được những hạn chế tồn tại trong SXKD của HTX. Trên cơ sở đó rút ra được những bài học kinh nghiệm và đề xuất được một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả SXKD chè của HTX chè Thịnh An.

Mục tiêu cụ thể 1. Về chuyên môn nghiệp vụ - Tìm hiểu được thực trạng công tác tổ chức và hoạt động SXKD của HTX Thịnh An tại thị trấn Sông Cầu, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. - Có được những kiến thức, kỹ năng và những bài học kinh nghiệm thông qua các hoạt động trải nghiệm thực tế tại HTX chè Thịnh An về công tác tổ chức và hoạt động SXKD của HTX chè. - Phân tích được những hạn chế, tồn tại trong tổ chức và hoạt động SXKD của HTX chè Thịnh An.

- Đề xuất được một số định hướng, giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức và hoạt động SXKD của HTX chè Thịnh An. Về thái độ và ý thức trách nhiệm - Có được ý thức kỷ luật trong công việc, thực hiện nghiêm túc các nội quy, quy định của HTX trong thời gian thực tập. - Chủ động sẵn sàng trong các công việc của HTX, tham gia hỗ trợ các xã viên HTX trong các khâu sản xuất. c 4 - Tinh thần làm việc nghiêm túc, trách nhiệm, kịp thời, làm đến nơi đến chốn để đạt kết quả tốt nhất các phần việc được giao khi thực tập tại HTX.

Về kỹ năng làm việc - Học được kỹ năng xây dựng kế hoạch và làm việc theo kế hoạch một cách khoa học. - Nâng cao được kỹ năng làm việc theo nhóm, cùng hỗ trợ nhau trong công việc để đạt mục tiêu HTX đề ra. Về kỹ năng sống - Có được sự tự tin trong công việc, trong giao tiếp và biết cách sống hòa đồng cùng với mọi người tại cơ sở thực tập. - Tạo được tác phong nhanh nhẹn, chịu được áp lực cao trong mọi công việc giúp cho việc tự lập sau khi ra trường.

- Biết lắng nghe học hỏi từ những lời khuyên của người khác. Nội dung và phương pháp thực hiện 1. Nội dung thực tập - Tìm hiểu mô hình tổ chức hoạt động kinh doanh của HTX. - Phân tích thuận lợi và khó khăn trong phương thức tổ chức hoạt động sản xuất của HTX.

- Tìm hiểu những yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh của HTX. - Đề xuất các giải pháp về tổ chức, về sản xuất kinh doanh nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của HTX chè Thịnh An. Phương pháp thực thực hiện - Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp Đề tài thu thập thông tin thứ cấp từ các tài liệu đã công bố liên quan đến vấn đề nghiên cứu của các cơ quan tổ chức tại huyện Đồng Hỷ, tại UBND thị trấn Sông Cầu, tại HTX Thịnh An và các thông tin, số liệu trên các sách báo, internet. Các thông tin số liệu thứ cấp chính cần thu thập bao gồm: c 5 + Thông tin có liên quan đến HTX nói chung và HTX nông nghiệp nói riêng.

+ Số liệu về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thị trấn Sông Cầu. + Các thông tin số liệu có liên quan đến tình hình SXKD chè trên địa bàn nghiên cứu. + Thông tin về tổ chức, về hoạt động SXKD của HTX chè Thịnh An. - Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp Số liệu sơ cấp được thu thập trực tiếp từ HTX chè Thịnh An, để thu thập số liệu sơ cấp, tôi đã sử dụng phương pháp chủ yếu sau: + Sử dụng phương pháp phỏng vấn trực tiếp: Tiến hành phỏng vấn trực tiếp đối với giám đốc HTX chè Thịnh An để tìm hiểu về quá trình hình thành, triển khai, thực hiện mô hình kinh tế HTX, những thông tin về tình hình cơ bản của HTX như: Họ tên, tuổi, dân tộc, giới tính, trình độ văn hóa, số thành viên, vốn sản xuất.

Những thông tin về kết quả hoạt động SXKD của HTX như: Tình hình các khoản chi, các khoản thu cả hiện vật và giá trị. Các yếu tố sản xuất như: Vốn, kỹ thuật, lao động, giá cả thị trường, cách thức tổ chức sản xuất, cách thức quản lý. Tìm hiểu những thuận lợi, khó khăn và xu hướng thực hiện trong tương lại. + Trực tiếp tham gia trải nghiệm quá trình SX: Trực tiếp tham gia vào quá trình SX của HTX như: thu hái chè, vò, sao chè (là héo), đóng gói, thu gom chè tươi.

Từ đó dánh giá được những thuận lợi, khó khăn mà HTX gặp phải trong quá trình thu gom cũng như hoạt động SX của HTX. + Phương pháp quan sát: Tiến hành quan sát trực tiếp khi tham gia các hoạt động của HTX, nhằm có cái nhìn tổng quan về HTX, đồng thời cũng là những tư liệu để đánh giá độ chính xác các thông tin mà giám đốc HTX cung cấp. + Phương pháp thảo luận: Cùng với giám đốc HTX, các xã viên thảo luận về những vấn đề khó khăn tồn tại trong HTX đang gặp phải. Thời gian và địa điểm thực tập 1.

Thời gian thực tập - Thời gian: Từ ngày 13 tháng 08 năm 2018 đến ngày 23 tháng 12 năm 2018. Địa điểm thực tập - Địa điểm: Tại HTX chè Thịnh An, xóm 9, thị trấn Sông Cầu, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. c 7 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Một số vấn đề về hợp tác xã 2.

Khái niệm về HTX Ngày 23 tháng 9 năm 1945, Đại hội liên minh hợp tác xã quốc tế (ICA) lần thứ 31 tổ chức tại Manchester - Vương quốc Anh đã định nghĩa về hợp tác xã như sau: "HTX là hiệp hội hay là tổ chức tự chủ của cá nhân liên kết với nhau một cách tự nguyện nhằm đáp ứng các nhu cầu và nguyện vọng chung về kinh tế, xã hội và văn hóa thông qua một tổ chức kinh tế cùng nhau làm chủ chung và kiểm tra dân chủ" [8].