Luận văn thạc sĩ xử lý vi phạm hành chính về xây dựng ở nông thôn từ thực tiễn huyện thanh oai thành phố hà nội

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích xử lý vi phạm hành chính về xây dựng ở nông thôn từ thực tiễn huyện thanh oai thành phố hà nội, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Lê Thị Thu Hiền
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Quốc Sửu
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Luật Hiến pháp – Luật Hành chính
• Đề tài: Xử Lý Vi Phạm Hành Chính Về Xây Dựng Ở Nông Thôn - Từ Thực Tiễn Huyện Thanh Oai, Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: thesis
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ PHÁP LÝ XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH VỀ XÂY DỰNG Ở NÔNG THÔN
• 1.1. Xử lý vi phạm hành chính về xây dựng ở nông thôn
• 1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến xử lý vi phạm hành chính về xây dựng ở nông thôn
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH VỀ XÂY DỰNG Ở NÔNG THÔN TẠI HUYỆN THANH OAI, TP HÀ NỘI
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH VỀ XÂY DỰNG Ở NÔNG THÔN TỪ THỰC TIỄN HUYỆN THANH OAI, HÀ NỘI
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Xử lý vi phạm hành chính về xây dựng nông thôn

Xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng nông thôn là một vấn đề phức tạp, đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về pháp luật xây dựng và quản lý xây dựng. Luận văn tập trung phân tích các hành vi vi phạm phổ biến như xây dựng không phép, sai nội dung giấy phép, và xây dựng trên đất không được phép. Những hành vi này không chỉ vi phạm quy định xây dựng mà còn gây ảnh hưởng tiêu cực đến phát triển nông thôn. Luận văn cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ chính sách nông thôn và quy hoạch xây dựng để đảm bảo trật tự và kỷ cương trong quản lý xây dựng.

1.1. Khái niệm và đặc điểm vi phạm hành chính về xây dựng

Vi phạm hành chính về xây dựng được định nghĩa là các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động xây dựng, xảy ra trên địa bàn nông thôn, chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Các hành vi này thường liên quan đến việc xây dựng không phép, sai nội dung giấy phép, hoặc xây dựng trên đất không được phép. Đặc điểm của vi phạm này bao gồm tính đa dạng, phức tạp, và tính có lỗi của chủ thể vi phạm. Những hành vi này không chỉ vi phạm quy định xây dựng mà còn gây ảnh hưởng tiêu cực đến phát triển nông thôn và quản lý đất đai.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến xử lý vi phạm hành chính

Các yếu tố ảnh hưởng đến xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng bao gồm cả yếu tố khách quan và chủ quan. Yếu tố khách quan như sự thiếu đồng bộ của pháp luật xây dựng, sự buông lỏng trong quản lý xây dựng của cơ quan nhà nước. Yếu tố chủ quan bao gồm sự thiếu hiểu biết pháp luật của người dân, và lợi ích kinh tế thúc đẩy các hành vi vi phạm. Những yếu tố này làm gia tăng tình trạng vi phạm, đặc biệt là ở các khu vực nông thôn như huyện Thanh Oai, Hà Nội.

II. Thực trạng xử lý vi phạm hành chính tại huyện Thanh Oai

Luận văn phân tích thực trạng xử lý vi phạm hành chính về xây dựng tại huyện Thanh Oai, Hà Nội từ năm 2013 đến 2017. Kết quả cho thấy tình trạng vi phạm xây dựng không phép, xây dựng sai nội dung giấy phép, và xây dựng trên đất không được phép diễn ra phổ biến. Các hành vi này chủ yếu xảy ra ở các khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh, nơi quy hoạch chưa được thực hiện đồng bộ. Luận văn cũng chỉ ra những hạn chế trong công tác quản lý vi phạm, bao gồm sự thiếu phối hợp giữa các cơ quan và việc tuyên truyền pháp luật chưa hiệu quả.

2.1. Thực trạng vi phạm hành chính về xây dựng

Tại huyện Thanh Oai, các hành vi vi phạm hành chính về xây dựng chủ yếu bao gồm xây dựng không phép, xây dựng sai nội dung giấy phép, và xây dựng trên đất không được phép. Những hành vi này thường xảy ra ở các khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh, nơi quy hoạch chưa được thực hiện đồng bộ. Điều này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến phát triển nông thôn và quản lý đất đai. Luận văn cũng chỉ ra rằng, mặc dù số lượng vi phạm tăng cao, nhưng hiệu quả xử lý vi phạm vẫn còn hạn chế do sự thiếu phối hợp giữa các cơ quan chức năng.

2.2. Đánh giá hiệu quả xử lý vi phạm hành chính

Hiệu quả xử lý vi phạm hành chính tại huyện Thanh Oai còn nhiều hạn chế. Nguyên nhân chính bao gồm sự thiếu phối hợp giữa các cơ quan chức năng, việc tuyên truyền pháp luật chưa hiệu quả, và sự buông lỏng trong quản lý xây dựng. Luận văn đề xuất cần tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức pháp luật cho người dân, và hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các cơ quan để nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm.

III. Giải pháp hoàn thiện xử lý vi phạm hành chính về xây dựng

Luận văn đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện xử lý vi phạm hành chính về xây dựng tại huyện Thanh Oai, Hà Nội. Các giải pháp bao gồm hoàn thiện pháp luật xây dựng, tăng cường công tác tuyên truyền pháp luật, và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan chức năng. Luận văn cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc áp dụng các giải pháp riêng phù hợp với đặc thù của nông thôn, nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững và trật tự trong quản lý xây dựng.

3.1. Hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm hành chính

Một trong những giải pháp quan trọng là hoàn thiện pháp luật xây dựng để đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả trong xử lý vi phạm hành chính. Luận văn đề xuất cần sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật liên quan đến xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng, đặc biệt là các quy định về xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả. Điều này sẽ giúp tăng cường hiệu quả quản lý và giảm thiểu tình trạng vi phạm.

3.2. Tăng cường công tác tuyên truyền và phối hợp

Luận văn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường công tác tuyên truyền pháp luật về xây dựng nông thôn để nâng cao nhận thức của người dân. Đồng thời, cần tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong công tác quản lý vi phạm. Các giải pháp này sẽ giúp nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm và đảm bảo trật tự trong quản lý xây dựng tại huyện Thanh Oai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ năm 2013 đến tháng 6 năm 2017, huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội, chứng kiến sự gia tăng đáng kể các vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng ở khu vực nông thôn. Với hơn 21 đơn vị hành chính, huyện có đặc điểm địa lý đa dạng, phần lớn diện tích là đất nông nghiệp xen kẽ với đất ở và đất công, tạo điều kiện phát sinh nhiều vi phạm xây dựng. Số liệu thống kê cho thấy tổng số công trình xây dựng được kiểm tra hàng năm dao động từ khoảng 473 đến 542 công trình, trong đó phần lớn là nhà ở riêng lẻ và nhà xưởng công nghiệp. Các hành vi vi phạm phổ biến bao gồm xây dựng không phép, sai phép, xây dựng trên đất không được phép và vi phạm quy định về khởi công xây dựng.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ thực trạng xử lý vi phạm hành chính về xây dựng ở nông thôn, cụ thể là huyện Thanh Oai, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các hành vi vi phạm và công tác xử lý vi phạm trên địa bàn huyện trong khoảng thời gian 2013-2017. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần lập lại trật tự xây dựng, bảo vệ quyền lợi người dân và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực xây dựng nông thôn, đồng thời hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 và Luật Xây dựng 2014, cùng các nghị định hướng dẫn thi hành như Nghị định 121/2013/NĐ-CP. Hai mô hình nghiên cứu chính được áp dụng là mô hình quản lý nhà nước về xây dựng và mô hình xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng. Các khái niệm trọng tâm bao gồm:

• Vi phạm hành chính về xây dựng ở nông thôn: Hành vi vi phạm pháp luật về hoạt động xây dựng do cá nhân, tổ chức thực hiện trên địa bàn nông thôn, chưa đến mức truy cứu hình sự nhưng bị xử phạt hành chính.
• Xử lý vi phạm hành chính: Hoạt động cưỡng chế nhà nước nhằm áp dụng các biện pháp xử phạt và khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm.
• Trật tự xây dựng: Việc tuân thủ các quy định pháp luật về quy hoạch, cấp phép, thi công và quản lý công trình xây dựng.
• Quy trình xử lý vi phạm: Các bước từ phát hiện, lập hồ sơ, xử phạt đến cưỡng chế phá dỡ công trình vi phạm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp các phương pháp nghiên cứu cụ thể như tổng hợp, phân tích tài liệu pháp luật, quan sát thực tiễn, thống kê số liệu vi phạm và xử lý, so sánh các trường hợp vi phạm, khái quát hóa và suy luận.

Nguồn dữ liệu chính bao gồm hồ sơ xử lý vi phạm hành chính, báo cáo của UBND huyện Thanh Oai, Đội Thanh tra xây dựng huyện, các văn bản pháp luật liên quan và số liệu thống kê vi phạm từ năm 2013 đến tháng 6 năm 2017. Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ các công trình xây dựng được kiểm tra và xử lý vi phạm trong giai đoạn này, với phương pháp chọn mẫu toàn diện nhằm đảm bảo tính đại diện và chính xác. Thời gian nghiên cứu kéo dài trong khoảng 4,5 năm, tập trung phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp phù hợp với điều kiện địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ vi phạm về khởi công xây dựng công trình cao: Trong giai đoạn 2013-2017, có khoảng 1.579 trường hợp chủ đầu tư không gửi văn bản thông báo ngày khởi công xây dựng cho UBND cấp xã và cơ quan cấp phép, chiếm phần lớn trong các vi phạm hành chính về xây dựng. Đây là hành vi phổ biến nhất, phản ánh sự thiếu hiểu biết hoặc cố ý vi phạm quy định pháp luật.

2. Vi phạm thi công xây dựng không phép và trên đất không được phép chiếm tỷ lệ lớn: Số vụ vi phạm thi công xây dựng không phép và xây dựng trên đất không được phép lần lượt là 229 và 275 vụ trong năm 2014, tăng nhẹ trong các năm tiếp theo, cho thấy tình trạng vi phạm có xu hướng gia tăng. Việc xây dựng trên đất nông nghiệp, đất công do nhà nước quản lý là nguyên nhân chính gây ra các vi phạm này.

3. Vi phạm về giấy phép xây dựng và sai nội dung giấy phép phổ biến: Số lượng giấy phép xây dựng được cấp trên địa bàn dao động từ 67 đến 158 giấy phép mỗi năm, trong khi số vụ vi phạm xây dựng không có giấy phép hoặc sai nội dung giấy phép cũng chiếm tỷ lệ đáng kể, với 9-21 vụ vi phạm không phép và 23-108 vụ vi phạm sai nội dung giấy phép mỗi năm. Điều này cho thấy việc cấp phép và quản lý giấy phép còn nhiều bất cập.

4. Địa bàn vi phạm tập trung tại các xã có tốc độ đô thị hóa cao: Các xã như Thị trấn Kim Bài, Bích Hòa, Cự Khê, Mỹ Hưng, Tam Hưng, Bình Minh, Thanh Thùy, Phương Trung và Dân Hòa là những địa phương có số vụ vi phạm nhiều nhất, do đặc điểm kinh tế - xã hội phát triển nhanh, nhu cầu xây dựng lớn và diện tích đất nông nghiệp xen kẽ đất ở cao.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của tình trạng vi phạm hành chính về xây dựng ở nông thôn huyện Thanh Oai bao gồm sự thiếu đồng bộ và bất cập trong hệ thống pháp luật, đặc biệt là quy định về cấp phép xây dựng và quản lý đất đai. Việc quản lý nhà nước còn lỏng lẻo, thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, cùng với nhận thức pháp luật hạn chế của người dân đã tạo điều kiện cho vi phạm phát sinh và kéo dài.

So với các nghiên cứu về xử lý vi phạm xây dựng ở khu vực đô thị, tình hình ở nông thôn có đặc thù riêng như vi phạm chủ yếu liên quan đến xây dựng trên đất nông nghiệp và nhà ở riêng lẻ, với mức độ thiệt hại kinh tế thấp hơn nhưng khó kiểm soát do địa bàn rộng, dân cư phân tán. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện số vụ vi phạm theo từng năm và từng loại vi phạm, cũng như bản đồ nhiệt phân bố vi phạm theo địa bàn xã để minh họa rõ ràng xu hướng và điểm nóng vi phạm.

Việc xử lý vi phạm còn gặp khó khăn do ý thức chấp hành pháp luật của người dân chưa cao, một số trường hợp cố tình chống đối hoặc né tránh xử lý. Đồng thời, lực lượng thanh tra xây dựng chưa phát huy hết vai trò, dẫn đến việc phát hiện và xử lý vi phạm chưa kịp thời, triệt để. Điều này ảnh hưởng tiêu cực đến trật tự xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội của huyện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật và quy định về xây dựng ở nông thôn: Cần sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến cấp phép xây dựng, xử lý vi phạm và quản lý đất đai phù hợp với đặc thù nông thôn, nhằm giảm kẽ hở pháp lý và tăng tính khả thi trong thực thi. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Xây dựng, Bộ Tư pháp, UBND thành phố Hà Nội.

2. Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật xây dựng cho người dân: Đẩy mạnh các chương trình đào tạo, hội thảo, phát hành tài liệu hướng dẫn về quy định xây dựng và xử lý vi phạm nhằm nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của người dân. Thời gian thực hiện: liên tục hàng năm. Chủ thể thực hiện: UBND huyện Thanh Oai, UBND các xã, các tổ chức chính trị - xã hội.

3. Nâng cao năng lực và trách nhiệm của lực lượng thanh tra xây dựng: Tổ chức đào tạo chuyên sâu, trang bị công cụ hỗ trợ và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng để phát hiện và xử lý vi phạm kịp thời, hiệu quả. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng. Chủ thể thực hiện: UBND huyện Thanh Oai, Sở Xây dựng Hà Nội.

4. Xây dựng quy chế phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước: Thiết lập cơ chế phối hợp rõ ràng, minh bạch giữa UBND cấp xã, huyện, đội thanh tra xây dựng và các phòng ban liên quan nhằm đảm bảo xử lý vi phạm đồng bộ, tránh chồng chéo và đùn đẩy trách nhiệm. Thời gian thực hiện: 6 tháng. Chủ thể thực hiện: UBND huyện Thanh Oai.

5. Áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý và giám sát xây dựng: Xây dựng hệ thống quản lý hồ sơ, giám sát thi công trực tuyến để tăng cường minh bạch và hiệu quả quản lý. Thời gian thực hiện: 1 năm. Chủ thể thực hiện: UBND huyện Thanh Oai phối hợp Sở Thông tin và Truyền thông.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước về xây dựng cấp huyện, xã: Nghiên cứu giúp nâng cao hiểu biết về thực trạng vi phạm và phương pháp xử lý, từ đó cải thiện công tác quản lý và xử lý vi phạm tại địa phương.

2. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Luật, Quản lý hành chính công: Tài liệu tham khảo quý giá về cơ sở lý luận, pháp lý và thực tiễn xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng ở khu vực nông thôn.

3. Các tổ chức chính trị - xã hội và đoàn thể địa phương: Hiểu rõ vai trò trong tuyên truyền, vận động người dân chấp hành pháp luật xây dựng, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý trật tự xây dựng.

4. Chủ đầu tư, nhà thầu xây dựng tại khu vực nông thôn: Nắm bắt các quy định pháp luật và trách nhiệm trong hoạt động xây dựng, từ đó thực hiện đúng quy định, tránh vi phạm và bị xử lý hành chính.

Câu hỏi thường gặp

1. Vi phạm hành chính về xây dựng ở nông thôn gồm những hành vi nào phổ biến?
   Vi phạm phổ biến gồm xây dựng không phép, xây dựng sai nội dung giấy phép, xây dựng trên đất không được phép và không thông báo khởi công xây dựng. Ví dụ, nhiều hộ dân tự ý xây dựng nhà trên đất nông nghiệp mà không xin phép.

2. Ai có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính về xây dựng ở nông thôn?
   Chủ tịch UBND cấp xã, cấp huyện và Thanh tra viên xây dựng có thẩm quyền xử lý tùy theo mức độ vi phạm. Chủ tịch UBND cấp xã xử lý các vi phạm nhỏ, cấp huyện xử lý các trường hợp vượt thẩm quyền.

3. Quy trình xử lý vi phạm hành chính về xây dựng được thực hiện như thế nào?
   Khi phát hiện vi phạm, cán bộ thanh tra lập biên bản, chuyển hồ sơ cho UBND cấp xã xử lý. Nếu cấp xã không xử lý kịp thời, hồ sơ được chuyển lên cấp huyện để xử lý theo thẩm quyền, bao gồm đình chỉ thi công, cưỡng chế phá dỡ và xử phạt hành chính.

4. Nguyên nhân chính dẫn đến vi phạm xây dựng ở nông thôn là gì?
   Nguyên nhân gồm nhận thức pháp luật hạn chế của người dân, quản lý nhà nước còn lỏng lẻo, quy định pháp luật chưa đồng bộ và sự phối hợp chưa hiệu quả giữa các cơ quan chức năng.

5. Các biện pháp khắc phục hậu quả vi phạm xây dựng gồm những gì?
   Bao gồm buộc phá dỡ công trình vi phạm, buộc khôi phục tình trạng ban đầu, bồi thường thiệt hại và áp dụng các hình thức xử phạt như phạt tiền, cảnh cáo hoặc tước giấy phép hành nghề.

Kết luận

• Vi phạm hành chính về xây dựng ở nông thôn huyện Thanh Oai diễn ra phổ biến với các hành vi như xây dựng không phép, sai phép và xây dựng trên đất không được phép, gây ảnh hưởng đến trật tự xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội.
• Hệ thống pháp luật và công tác quản lý nhà nước còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng hiệu quả yêu cầu xử lý vi phạm trong thực tiễn.
• Ý thức chấp hành pháp luật của người dân còn hạn chế, trong khi lực lượng thanh tra xây dựng chưa phát huy tối đa vai trò.
• Cần thiết phải hoàn thiện pháp luật, tăng cường tuyên truyền, nâng cao năng lực cán bộ và xây dựng cơ chế phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan quản lý.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, giám sát chặt chẽ việc thực hiện và đánh giá hiệu quả nhằm góp phần lập lại trật tự xây dựng ở khu vực nông thôn.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao hiệu quả quản lý xây dựng nông thôn và bảo vệ quyền lợi cộng đồng!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ PHÁP LÝ XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH VỀ XÂY DỰNG Ở NÔNG THÔN 1. Xử lý vi phạm hành chính về xây dựng ở nông thôn 1. Vi phạm hành chính về xây dựng ở nông thôn 1. Khái niệm - Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị của các thành phố, thị xã, thị trấn được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là UBND xã.

- Lĩnh vực xây dựng là một lĩnh vực được nhà nước quản lý chặt chẽ bằng các quy định pháp luật dưới nhiều hình thức khác nhau. Nhà nước ban hành Luật Xây dựng quy định quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân và quản lý nhà nước trong hoạt động đầu tư xây dựng; Luật Đầu tư công quy định việc quản lý và sử dụng vốn đầu tư, quản lý nhà nước về vốn đầu tư công; quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân liên quan đến hạt động đầu tư công; Luật Đấu thầu quy định quản lý nhà nước về đấu thầu; trách nhiệm của các bên có liên quan đến các hoạt động đâu thầu; ban hành các Nghị định, Thông tư hướng dẫn thi hành luật, pháp luật về lĩnh vực xây dựng. - Vi phạm hành chính về xây dựng ở nông thôn: Vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng ở nông thôn là các hành vi vi phạm pháp luật về hoạt động xây dựng do tổ chức, cá nhân thực hiện cố ý hoặc vô ý xảy ra trên địa bàn nông thôn mà chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì bị xử phạt vi phạm hành chính. - Dấu hiệu pháp lý cơ bản của vi phạm hành chính về xây dựng ở nông thôn là: tính vi phạm pháp luật các quy tắc quản lý nhà nước về xây dựng; tính có lỗi, trái pháp luật và bị xử phạt vi phạm hành chính.

- Các hành vi vi phạm hành chính về xây dựng phổ biến ở nông thôn e 7 Các hành vi vi phạm hành chính về xây dựng được xác định theo các quy định của pháp luật về các hành vi vi phạm hành chính về xây dựng. Tuy nhiên, do đặc thù là nông thôn nên các hành vi vi phạm hành chính phổ biến gồm những hành vi sau: * Công trình vi phạm trật tự xây dựng Nghị định số 180/2007/NĐ-CP ngày 07/12/2007 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Xây dựng về xử lý vi phạm trật tự xây dựng; trong Nghị định này đề cập chủ về công trình vi phạm trật tự xây dựng ở đô thị, nơi có quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500. Tuy nhiên đối với nông thôn, quy hoạch xây dựng nông thôn được thể hiện trong Thông tư liên tịch số 13/TTLT-BXD-BNNPTNT-BTN&MT quy định việc lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch xây dựng xã nông thôn mới quy định quy hoạch xây dựng khu trung tâm, khu dân cư, khu vực sản xuất nông nghiệp tỷ lệ 1/2000, 1/1000. Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 chỉ thể hiện một số nơi trung tâm ở nông thôn như: thị trấn, thị tứ; những địa điểm đất giãn dân, đất đấu giá quyền sử dụng đất.

Hầu hết trên địa bàn nông thôn, công trình xây dựng theo quy định phải có Giấy phép xây dựng chủ yếu tập trung tại những nơi theo quy hoạch về xây dựng đáp ứng yêu cầu về đô thị, do đó hành vi vi phạm này tập trung chủ yếu ở những địa bàn mà quy định bắt buộc công trình xây dựng phải có Giấy phép xây dựng: - Công trình xây dựng theo quy định của pháp luật phải có Giấy phép xây dựng mà không có Giấy phép xây dựng; - Công trình xây dựng sai nội dung Giấy phép xây dựng được cơ quan có thẩm quyền cấp; - Công trình xây dựng sai thiết kế được cấp có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt; sai quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt (đối với công trình được miễn Giấy phép xây dựng); * Hành vi vi phạm hành chính về xây dựng Như đã nêu ở trên, đối với nông thôn quy hoạch xây dựng khu trung tâm, khu dân cư, khu vực sản xuất nông nghiệp tỷ lệ 1/2000, 1/1000. Do đó, các dự án đầu tư xây dựng tại nông thôn thường ít so với đô thị, vì vậy chủ đầu tư xây dựng và nhà e 8 thầu xây dựng thường là những cá nhân là chủ yếu. Hành vi vi phạm hành chính phổ biến: - Vi phạm quy định về khởi công xây dựng công trình: Không gửi văn bản thông báo ngày khởi công cho UBND cấp xã nơi xây dựng công trình và cơ quan cấp giấy phép theo quy định; - Vi phạm quy định về tổ chức thi công xây dựng: + Tổ chức thi công xây dựng công trình sai nội dung Giấy phép xây dựng được cấp có thẩm quyền cấp; + Tổ chức thi công xây dựng công trình không có Giấy phép xây dựng mà theo quy định phải có Giấy phép xây dựng; + Tổ chức thi công xây dựng công trình trên đất không được phép xây dựng. + Tổ chức thi công xây dựng sai thiết kế được phê duyệt hoặc sai quy hoạch xây dựng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt đối với công trình được miễn Giấy phép xây dựng.

a) Đặc điểm vi phạm hành chính về xây dựng. Vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng có đặc điểm, yếu tố cấu thành của vi phạm hành chính nói chung, bên cạnh đó nó cũng có những điểm riêng sau đây: - Tính đa dạng, phức tạp của hành vi vi phạm: Vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng được biểu hiện là những hành vi vi phạm pháp luật về hoạt động xây dựng có tính xác định của cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm. Do đó nó có thể được chia thành các nhóm theo các nhóm theo những tiêu chí: chủ thể vi phạm, đặc điểm và loại công trình xây dựng, quy trình xây dựng … [58]. - Tính có lỗi biểu hiện ở đa số vi phạm: Vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng cũng cần xem xét đến năng lực trách nhiệm pháp lý và trạng thái tâm lý của chủ thể vi phạm đối với hành vi vi phạm.

Tuy nhiên hoạt động xây dựng là hoạt động đặc thù, phức tạp, gồm nhiều quá trình khác nhau và cần phải tuân thủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn nhất định mang tính e 9 tư duy cao của con người. Các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng nhận thức được hành vi của mình, có quy trình và kế hoạch chi tiết được tính toán kỹ lưỡng để đạt được mục tiêu; do đó củ thể tham gia hoạt động xây dựng là những chủ thể có năng lực hành vi, ở góc độ trạng thái tâm lý của chủ thể tham gia hoạt động xây dựng tùy vào điều kiện và hoàn cảnh thực hiện hành vi của chủ thể để xác định tính có lỗi của hành vi vi phạm. Tính có lỗi của hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng vừa có tính cố ý, vừa có tính che giấu cao. Chủ thể vi phạm nhận thức được hành vi của mình là vi phạm pháp luật và không được phép thực hiện, nếu thực hiện chủ thể vi phạm sẽ bị các cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý nhưng vẫn cố ý thực hiện hành vi vi phạm và tìm mọi cách để né tránh việc bị kiểm tra, phát hiện và bắt lỗi của hành vi vi phạm; đồng thời lợi dụng mọi kẽ hở của pháp luật, sự buông lỏng trong quản lý của cơ quan nhà nước có thẩm quyền để hạn chế việc bị xử lý vi phạm hành chính.

Tính có lỗi của hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng còn mang tính chấp nhận, tính đánh đổi. Các chủ thể trước khi thực hiện hành vi vi phạm đã tính toán và chấp nhận thiệt hại khi bị cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính để công trình vi phạm được tiếp tục xây dựng và tồn tại. - Tính nguy hiểm cho xã hội của hành vi vi phạm: Vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng không chỉ xem xét trên cơ sở thiệt hại về thực tế mà chính sự phá vỡ, đi ngược lại với quy tắc quản lý về xây dựng đã được pháp luật về xây dựng điều chỉnh; ngoài ra, nó còn xâm hại hoặc đe dọa xâm hại đến các quan hệ đã được pháp luật quy định thành quy tắc quản lý nhà nước [59]. b) Đặc điểm vi phạm hành chính về xây dựng ở nông thôn.

Vi phạm hành chính về xây dựng ở nông thôn có đặc điểm, yếu tố cấu thành của vi phạm hành chính về xây dựng nói chung, bên cạnh đó nó cũng có những điểm riêng sau đây: - Tính đa dạng, phức tạp của hành vi vi phạm: e 10 Ở nông thôn hành vi vi phạm hành chính về xây dựng là một hành vi có tính đa dạng và phức tạp mà nó biểu hiện vi phạm bằng nhiều hành vi và hình thức khác nhau nhưng lại xảy ra chủ yếu trên đất nông nghiệp, đất vườn, đất lấn chiếm, kiến trúc công trình ở nông thôn cũng nhiều loại khác nhau chủ yếu là các công trình có tính chất nhà ở riêng lẻ chứ không phải tính chất các dự án đầu tư xây dựng quy mô lớn như ở khu vực đô thị. Ví dụ : Nhà cấp 4, nhà 3 gian, nhà thờ … - Tính có lỗi biểu hiện ở đa số vi phạm: Đa số các hành vi vi phạm ở nông thôn đều là hành vi mang tính lỗi vô ý. Vì chủ thể vi phạm do hiểu biết hạn chế về quy định pháp luật về đất đai cũng như xây dựng nên không hiểu, hiểu sai lệch về quy định mà vi phạm mà vô tình vi phạm. Ví dụ: Do cứ nghĩ được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là đất của mình nên cứ tiến hành xây dựng trên đất kể cả đó là đất vườn, đất nông nghiệp … - Tính nguy hiểm cho xã hội của hành vi vi phạm: Vi phạm hành chính trong lĩnh vực ở nông thôn chủ yếu là các vi phạm ở các công trình xây dựng nhà ở nhỏ lẻ nên thiệt hại khi yêu cầu hay bị cưỡng chế tháo dỡ là nhỏ hơn rất nhiều so với khu vực đô thị.