Thái độ của thanh thiếu niên về kênh truyền hình VTV6: Nghiên cứu từ Đại học Quốc gia Hà Nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh thái độ của thanh thiếu niên về kênh truyền hình dành cho giới trẻ nghiên cứu trường hợp kênh, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Tuấn Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Thu Hà
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Xã hội học
• Đề tài: Thái độ của thanh thiếu niên về kênh truyền hình dành cho giới trẻ (Nghiên cứu trường hợp Kênh VTV6- Đài truyền hình Việt Nam)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
• 0.2.1. Ý nghĩa thực tiễn
• 0.3. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng, Khách thể, Phạm vi nghiên cứu
• 0.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 0.4.2. Khách thể nghiên cứu
• 0.4.3. Phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.5.1. Mục đích nghiên cứu
• 0.5.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.6. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.7. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.8. Phương pháp nghiên cứu
• 0.8.1. Phương pháp luận
• 0.8.2. Các phương pháp thu thập thông tin
• 0.8.3. Phương pháp trưng cầu ý kiến
• 0.8.4. Phương pháp phỏng vấn sâu
• 0.8.5. Phương pháp phân tích tài liệu
• 0.9. Khung phân tích
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Khái niệm công cụ
• 1.1.1. Khái niệm "Nhận thức"
• 1.1.2. Khái niệm "Thái độ"
• 1.1.3. Khái niệm "Hành vi"
• 1.1.4. Khái niệm "Thanh, thiếu niên"
• 1.1.5. Khái niệm "Kênh truyền hình dành cho giới trẻ"
• 1.2. Lý thuyết tiếp cận
• 1.2.1. Lý thuyết sự lựa chọn hợp lý
• 1.2.2. Lý thuyết biến đổi xã hội
• 1.2.3. Lý thuyết nhu cầu của Maslow
• 1.3. Quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển văn hoá
• 1.4. Sơ lược về địa bàn nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NHẬN THỨC, THÁI ĐỘ CỦA THANH, THIẾU NIÊN VỀ KÊNH TRUYỀN HÌNH DÀNH CHO GIỚI TRẺ
• 2.1. Nhận thức của thanh, thiếu niên về kênh truyền hình dành cho giới trẻ
• 2.2. Thái độ của thanh, thiếu niên về kênh truyền hình dành cho giới trẻ
• 2.3. Hành vi tiếp cận của thanh, thiếu niên với các chương trình trên kênh truyền hình dành cho giới trẻ
• 2.4. Mức độ hài lòng của thanh, thiếu niên với các chương trình trên kênh truyền hình dành cho giới trẻ
• 2.4.1. Mức độ hài lòng với nội dung các chương trình trên kênh truyền hình dành cho giới trẻ
• 2.4.2. Mức độ hài lòng với hình thức thể hiện các chương trình trên kênh truyền hình dành cho giới trẻ
• 2.4.3. Mức độ hài lòng với định dạng (format) các chương trình trên kênh truyền hình dành cho giới trẻ
• 2.4.4. Mức độ hài lòng với người dẫn các chương trình trên kênh truyền hình dành cho giới trẻ
• 2.4.5. Mức độ hài lòng với thời điểm, thời lượng phát sóng các chương trình trên kênh truyền hình dành cho giới trẻ
• 2.5. Một số nhân tố ảnh hưởng đến thái độ của thanh, thiếu niên về các chương trình trên kênh truyền hình dành cho giới trẻ
• 2.5.1. Đặc điểm công chúng/ người thụ cảm
• 2.5.2. Vai trò của hệ thống truyền thông
• 2.5.3. Quan điểm chỉ đạo của Ban lãnh đạo kênh truyền hình dành cho giới trẻ
• 2.5.4. Mong muốn của thanh, thiếu niên về kênh truyền hình dành cho giới trẻ
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về thái độ của thanh thiếu niên đối với kênh VTV6

Kênh VTV6, một trong những kênh truyền hình dành riêng cho thanh thiếu niên, đã trở thành một phần quan trọng trong đời sống giải trí của giới trẻ Việt Nam. Nghiên cứu này nhằm tìm hiểu thái độ của thanh thiếu niên đối với kênh VTV6, từ đó đánh giá mức độ ảnh hưởng của kênh đến nhận thức và hành vi của họ. Việc hiểu rõ thái độ này không chỉ giúp cải thiện chất lượng chương trình mà còn tạo ra những nội dung phù hợp hơn với nhu cầu của khán giả trẻ.

1.1. Định nghĩa thái độ và vai trò của truyền thông

Thái độ được hiểu là sự phản ánh của cá nhân đối với một đối tượng nào đó, trong trường hợp này là kênh VTV6. Truyền thông đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và thay đổi thái độ của thanh thiếu niên. Các chương trình trên VTV6 không chỉ cung cấp thông tin mà còn tạo ra những giá trị văn hóa, xã hội cho giới trẻ.

1.2. Tầm quan trọng của kênh VTV6 trong đời sống thanh thiếu niên

Kênh VTV6 không chỉ là nơi giải trí mà còn là không gian để thanh thiếu niên thể hiện bản thân và kết nối với nhau. Các chương trình của kênh thường phản ánh những vấn đề mà giới trẻ quan tâm, từ giáo dục đến giải trí, giúp họ có cái nhìn đa chiều về cuộc sống.

II. Vấn đề và thách thức trong việc tiếp cận kênh VTV6

Mặc dù VTV6 đã có những bước tiến đáng kể trong việc thu hút khán giả trẻ, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Sự cạnh tranh từ các kênh truyền hình khác và các nền tảng trực tuyến đang tạo ra áp lực lớn lên VTV6. Việc hiểu rõ những vấn đề này sẽ giúp kênh cải thiện chất lượng nội dung và thu hút khán giả hơn.

2.1. Sự cạnh tranh từ các nền tảng truyền thông khác

Sự phát triển của internet và các nền tảng truyền thông xã hội đã tạo ra nhiều lựa chọn cho thanh thiếu niên. Họ có thể dễ dàng tiếp cận thông tin và giải trí từ nhiều nguồn khác nhau, điều này đặt ra thách thức lớn cho VTV6 trong việc giữ chân khán giả.

2.2. Những yếu tố ảnh hưởng đến thái độ của thanh thiếu niên

Thái độ của thanh thiếu niên đối với VTV6 bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như nội dung chương trình, hình thức thể hiện, và sự tương tác với khán giả. Việc nắm bắt những yếu tố này sẽ giúp kênh điều chỉnh và cải thiện chất lượng chương trình.

III. Phương pháp nghiên cứu thái độ của thanh thiếu niên

Nghiên cứu này sử dụng nhiều phương pháp khác nhau để thu thập dữ liệu về thái độ của thanh thiếu niên đối với kênh VTV6. Các phương pháp này bao gồm khảo sát, phỏng vấn sâu và phân tích tài liệu. Việc áp dụng các phương pháp này giúp đảm bảo tính chính xác và khách quan của kết quả nghiên cứu.

3.1. Khảo sát và thu thập dữ liệu

Khảo sát được thực hiện trên một mẫu thanh thiếu niên đại diện cho nhiều độ tuổi và giới tính khác nhau. Dữ liệu thu thập sẽ giúp phân tích thái độ và hành vi của họ đối với kênh VTV6.

3.2. Phỏng vấn sâu để hiểu rõ hơn về thái độ

Phỏng vấn sâu với một số thanh thiếu niên sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc hơn về những suy nghĩ và cảm nhận của họ về kênh VTV6. Điều này giúp làm rõ hơn những yếu tố ảnh hưởng đến thái độ của họ.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy thái độ của thanh thiếu niên đối với kênh VTV6 chủ yếu tích cực, nhưng vẫn còn nhiều điểm cần cải thiện. Các chương trình cần phải được điều chỉnh để phù hợp hơn với nhu cầu và sở thích của khán giả trẻ. Những thông tin này sẽ là cơ sở để VTV6 phát triển các chương trình mới và cải thiện chất lượng nội dung.

4.1. Mức độ hài lòng của thanh thiếu niên với VTV6

Nghiên cứu cho thấy rằng thanh thiếu niên đánh giá cao một số chương trình trên VTV6, nhưng cũng có nhiều chương trình chưa đáp ứng được mong đợi của họ. Việc cải thiện chất lượng nội dung sẽ giúp tăng cường sự hài lòng của khán giả.

4.2. Đề xuất cải tiến cho kênh VTV6

Dựa trên kết quả nghiên cứu, một số đề xuất cải tiến cho kênh VTV6 bao gồm việc tăng cường tương tác với khán giả, đa dạng hóa nội dung chương trình và cải thiện hình thức thể hiện. Những thay đổi này sẽ giúp kênh thu hút hơn nữa sự quan tâm của thanh thiếu niên.

V. Kết luận và tương lai của kênh VTV6

Kênh VTV6 có tiềm năng lớn trong việc thu hút thanh thiếu niên, nhưng cần phải có những điều chỉnh phù hợp để đáp ứng nhu cầu của khán giả. Việc nghiên cứu thái độ của thanh thiếu niên không chỉ giúp kênh cải thiện chất lượng chương trình mà còn tạo ra những nội dung phù hợp hơn với giới trẻ. Tương lai của VTV6 phụ thuộc vào khả năng thích ứng và đổi mới của kênh.

5.1. Tương lai của kênh VTV6 trong bối cảnh truyền thông hiện đại

Trong bối cảnh truyền thông hiện đại, VTV6 cần phải không ngừng đổi mới và sáng tạo để giữ vững vị trí của mình. Việc áp dụng công nghệ mới và phát triển nội dung phù hợp sẽ là chìa khóa cho sự thành công của kênh.

5.2. Vai trò của thanh thiếu niên trong sự phát triển của VTV6

Thanh thiếu niên không chỉ là khán giả mà còn là những người tạo ra nội dung. Việc lắng nghe ý kiến và mong muốn của họ sẽ giúp VTV6 phát triển bền vững và phù hợp với xu hướng của xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thanh thiếu niên là lực lượng xã hội đặc biệt quan trọng, chiếm khoảng 20 triệu người và tương đương gần 25% tổng dân số cả nước theo số liệu của cuộc Tổng điều tra dân số năm 2009. Sự bùng nổ của công nghệ truyền thông hiện đại cùng quá trình hội nhập quốc tế đã mở ra nhiều không gian thụ hưởng văn hóa mới cho người trẻ, đồng thời đặt ra không ít thách thức đối với công tác giáo dục tư tưởng và định hướng lối sống. Trước yêu cầu thực tiễn đó, ngày 8 tháng 3 năm 2005, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Quy hoạch phát triển Đài Truyền hình Việt Nam đến năm 2010 với mục tiêu phát sóng 8 kênh truyền hình quốc gia đạt tổng thời lượng 168,5 giờ mỗi ngày, bao gồm một kênh chuyên biệt dành riêng cho thế hệ trẻ mang tên VTV6.

Đề tài tập trung nghiên cứu thái độ của thanh thiếu niên đối với kênh truyền hình dành cho giới trẻ thông qua trường hợp điển hình là Kênh VTV6 thuộc Đài Truyền hình Việt Nam. Mục tiêu cụ thể của luận văn là làm rõ thực trạng nhận thức, hành vi tiếp cận và mức độ hài lòng của khán giả trẻ về nội dung, hình thức thể hiện, định dạng chương trình, người dẫn chương trình cũng như khung giờ phát sóng; đồng thời phân tích các nhân tố xã hội chi phối thái độ thụ cảm của người xem.

Phạm vi không gian nghiên cứu được triển khai thực địa tại thành phố Hà Nội trên địa bàn 4 cơ sở giáo dục tiêu biểu gồm Trường THCS Nguyễn Du, Trường THPT Nguyễn Gia Thiều, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên cùng Thư viện Quốc gia Việt Nam. Khung thời gian nghiên cứu thực địa diễn ra từ ngày 10 tháng 6 năm 2012 đến tháng 9 năm 2012 đối với nhóm đối tượng từ 13 đến 35 tuổi. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi cung cấp hệ thống dữ liệu thực nghiệm từ 601 khán giả truyền hình, giúp các nhà quản lý VTV6 tối ưu hóa thời lượng phát sóng 18 giờ mỗi ngày và nâng cao hiệu quả thu hút công chúng thanh niên.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp liên ngành giữa xã hội học truyền thông, xã hội học thanh niên và tâm lý học xã hội, vận dụng 3 lý thuyết nền tảng vững chắc:

Lý thuyết sự lựa chọn hợp lý của James Coleman, Kathryn Neckerman, Debra Friedman và Michael Hechter giải thích cơ chế hành vi của thanh thiếu niên khi lựa chọn xem truyền hình trong quỹ thời gian rỗi. Giới trẻ luôn toan tính để tối đa hóa giá trị nhận được với chi phí thời gian bỏ ra thấp nhất. Họ sẵn sàng bỏ qua các hoạt động giải trí khác nếu chương trình truyền hình mang lại tri thức thiết thực và cảm xúc tích cực.

Lý thuyết biến đổi xã hội làm sáng tỏ sự chuyển dịch trong nhu cầu giải trí và thị hiếu thẩm mỹ của thanh niên dưới tác động của công nghiệp hóa, đô thị hóa và hội nhập quốc tế. Quá trình này thúc đẩy sự hình thành lối sống mới, đòi hỏi các sản phẩm truyền hình phải liên tục đổi mới về hình thức và nội dung để bắt kịp nhịp sống hiện đại.

Lý thuyết thang bậc nhu cầu của Abraham Maslow xác định hoạt động thưởng thức văn hóa giải trí thuộc nhóm nhu cầu xã hội và nhu cầu được tôn trọng, khẳng định bản thân ở nấc thang thứ ba và thứ tư. Thanh niên tìm kiếm ở kênh truyền hình không chỉ sự thư giãn đơn thuần mà còn là không gian thể hiện bản lĩnh, kết nối bạn bè và tìm kiếm cơ hội lập thân lập nghiệp.

Khung khái niệm công cụ của luận văn xoay quanh 4 khái niệm chính: Nhận thức là quá trình phản ánh hiện thực khách quan vào tư duy giúp cá nhân hiểu rõ mục đích chương trình; Thái độ là tâm thế nhìn nhận gồm 3 thành phần tri thức, tình cảm và xu hướng hành vi; Hành vi là phản ứng tiếp cận thực tế của khán giả; Kênh truyền hình dành cho giới trẻ là kênh chuyên biệt phục vụ nhóm công chúng từ 13 đến 35 tuổi.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu sơ cấp thu thập trực tiếp tại thực địa kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp từ các văn bản chỉ đạo của Đảng, Nhà nước như Quyết định số 22/2009/QĐ-TTg về đề án số hóa truyền hình mặt đất và báo cáo hoạt động của 67 Đài Phát thanh Truyền hình trên cả nước.

Về phương pháp chọn mẫu và cỡ mẫu, tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên thuận tiện với tổng số 750 phiếu trưng cầu ý kiến phát ra. Sau quá trình sàng lọc nghiêm ngặt, dung lượng mẫu chính thức được đưa vào xử lý và phân tích thống kê là 601 phiếu hợp lệ từ những cá nhân trực tiếp theo dõi các chương trình của VTV6. Mẫu khảo sát được phân bố đồng đều giữa các cấp học và các nhóm nghề nghiệp khác nhau tại các quận trung tâm và ngoại thành Hà Nội.

Về phương pháp phân tích, tác giả lựa chọn phương pháp định lượng thống kê mô tả, phân tích bảng chéo và kiểm định tương quan giữa các biến số nhân khẩu học với mức độ hài lòng của khán giả. Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm lượng hóa chính xác các chiều cạnh thái độ của công chúng, đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy khoa học cao. Đồng thời, tác giả thực hiện 15 cuộc phỏng vấn sâu gồm 8 người đang đi học, 5 người đã đi làm, 1 lãnh đạo Ban Thanh thiếu niên và 1 biên tập viên VTV6 để đào sâu bản chất vấn đề và lý giải thấu đáo các số liệu định lượng. Timeline nghiên cứu được thực hiện đồng bộ trong quý 3 năm 2012.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tế trên 601 người xem mang lại 4 phát hiện căn bản về cơ cấu công chúng và thái độ tiếp nhận chương trình truyền hình:

Thứ nhất, cơ cấu khán giả theo dõi VTV6 có sự phân hóa rõ rệt theo giới tính và độ tuổi. Tỷ lệ khán giả nữ chiếm áp đảo với 75,4% tương ứng 453 người, trong khi khán giả nam chỉ chiếm 24,6% tương ứng 148 người. Về độ tuổi, nhóm thanh niên từ 20 đến 25 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất đạt 52,1% tương ứng 313 người, tiếp theo là nhóm từ 18 đến 20 tuổi chiếm 24,3% tương ứng 146 người, nhóm trên 25 tuổi chiếm 18,0% tương ứng 108 người, còn nhóm học sinh từ 13 đến 18 tuổi chỉ chiếm 5,7% tổng mẫu.

Thứ hai, nơi xuất thân tạo nên sự khác biệt đáng kể trong mức độ tiếp cận kênh truyền hình. Khán giả sinh sống tại khu vực nội thành các thành phố lớn chiếm tới 60,7% tương ứng 365 người, khu vực nông thôn chiếm 14,3% tương ứng 86 người, khu vực ngoại thành chiếm 8,3% tương ứng 50 người và thị trấn thị xã chiếm 8,2% tương ứng 49 người. Điều này cho thấy VTV6 có sức lan tỏa mạnh mẽ nhất tại các đô thị phát triển.

Thứ ba, cơ cấu nghề nghiệp tập trung phần lớn vào nhóm sinh viên với tỷ lệ 63,2% tương ứng 380 người, cán bộ công nhân viên chức chiếm 24,8% tương ứng 149 người, người chưa có việc làm chiếm 4,7% tương ứng 28 người và học sinh phổ thông chiếm 3,7% tương ứng 22 người. Sinh viên là nhóm đối tượng có nhu cầu tương tác và tìm kiếm thông tin kỹ năng sống cao nhất trên kênh.

Thứ tư, thanh thiếu niên đánh giá rất tích cực đối với các chương trình chính luận, xã hội và tư vấn khởi nghiệp mang tính đột phá như Đối thoại trẻ, Khi người ta trẻ, Sinh ra từ làng, Thư viện cuộc sống. Khán giả đặc biệt đề cao tính chân thực và định dạng mới lạ của format, song mức độ hài lòng về phong cách dẫn dắt của người dẫn chương trình và tính tương tác trực tiếp vẫn còn sự chênh lệch giữa các nhóm công chúng khác nhau.

Thảo luận kết quả

Kết quả phân tích cho thấy thái độ tích cực của khán giả bắt nguồn từ sự chuyển mình của VTV6 sau 5 năm phát sóng, từ một kênh truyền hình cáp thử nghiệm trở thành kênh quảng bá quốc gia phát sóng 18 giờ mỗi ngày. Dữ liệu nghiên cứu khi được mô hình hóa qua Bảng tương quan giữa nơi xuất thân và mức độ hài lòng về người dẫn chương trình phản ánh rõ thị hiếu thẩm mỹ khắt khe của giới trẻ đô thị so với giới trẻ nông thôn. Khán giả nội thành đòi hỏi người dẫn chương trình phải có kiến thức sâu rộng, phong cách năng động và ngôn ngữ hiện đại, trong khi khán giả nông thôn chú trọng nhiều hơn đến sự gần gũi và truyền cảm.

Bên cạnh đó, dữ liệu trên Biểu đồ phân bổ khung thời gian xem truyền hình chỉ ra rằng khoảng thời gian từ 20 giờ 00 đến 22 giờ 30 buổi tối là khung giờ vàng thu hút hơn 70% thanh thiếu niên theo dõi VTV6. Khi đối chiếu với công trình nghiên cứu giai đoạn 2008 đến 2010 của tác giả Lê Mai Hương Trà, luận văn đã chỉ ra sự tiến bộ vượt bậc về tính đa dạng thể loại của 24 chương trình tự sản xuất năm 2011, giúp VTV6 từng bước khẳng định thương hiệu người bạn đồng hành của giới trẻ Việt Nam.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả khảo sát thực tế, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp mang tính khả thi cao nhằm nâng cao chất lượng kênh truyền hình dành cho thanh thiếu niên:

Một là, tái cơ cấu và tối ưu hóa khung giờ phát sóng. Ban Thanh thiếu niên thuộc Đài Truyền hình Việt Nam cần chủ động điều chỉnh các dải giờ chương trình giải trí thực tế, phim ảnh và trò chơi nguyên bản vào khung giờ từ 20 giờ 30 đến 22 giờ 00 các ngày trong tuần. Mục tiêu hành động là nâng tỷ lệ tiếp cận của khán giả trong độ tuổi học sinh và sinh viên thêm 15% trong vòng 6 tháng tới.

Hai là, chuẩn hóa và nâng cao năng lực đội ngũ người dẫn chương trình. Ban Biên tập cần tổ chức định kỳ các khóa đào tạo kỹ năng đối thoại hiện đại, làm chủ trường quay trực tiếp và tương tác đa phương tiện cho 100% biên tập viên và người dẫn chương trình. Chỉ số mục tiêu là nâng mức độ hài lòng của khán giả đối với phong cách người dẫn chương trình đạt trên 85% trong lộ trình 1 năm.

Ba là, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ truyền hình tương tác đa nền tảng. Đội ngũ sản xuất nội dung cần kết hợp chặt chẽ sóng truyền hình truyền thống với nền tảng mạng internet và mạng di động theo tinh thần Quyết định số 22/2009/QĐ-TTg. Giải pháp này hướng tới mục tiêu mở rộng độ phủ sóng và gia tăng tỷ lệ khán giả thanh niên tại khu vực nông thôn, ngoại thành lên mức tối thiểu 25% trong vòng 12 tháng.

Bốn là, đổi mới nội dung kịch bản và đa dạng hóa chủ đề giáo dục kỹ năng. Các phòng nội dung cần phối hợp cùng Trung ương Đoàn Thanh niên và các trường đại học để xây dựng thêm 3 chuyên mục chuyên sâu về hướng nghiệp, khởi nghiệp sáng tạo và sức khỏe tâm lý thanh thiếu niên, duy trì lịch phát sóng cố định 2 số mỗi tuần bắt đầu từ quý tiếp theo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

Nhóm thứ nhất là ban lãnh đạo, nhà sản xuất và biên tập viên truyền hình. Dữ liệu khảo sát từ 601 khán giả cung cấp cái nhìn thực tế về thị hiếu của công chúng trẻ, giúp các đài truyền hình cải tiến format chương trình, xây dựng khung phát sóng khoa học và nâng cao chỉ số người xem.

Nhóm thứ hai là giảng viên và các nhà nghiên cứu xã hội học, truyền thông báo chí. Luận văn là tài liệu tham khảo giàu giá trị thực nghiệm phục vụ công tác giảng dạy các học phần Xã hội học truyền thông, Xã hội học thanh niên, Dư luận xã hội và Xã hội học văn hóa.

Nhóm thứ ba là học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Báo chí, Truyền thông và Xã hội học. Công trình cung cấp một mô hình chuẩn mực về cách thức vận dụng kết hợp các lý thuyết xã hội học hiện đại với phương pháp nghiên cứu hỗn hợp định lượng và định chất trong phân tích hành vi công chúng.

Nhóm thứ tư là các cơ quan quản lý nhà nước về thanh thiếu niên và văn hóa. Báo cáo thực trạng là căn cứ tin cậy giúp hoạch định các chính sách phát triển văn hóa, định hướng lối sống lành mạnh cho hơn 20 triệu thanh niên Việt Nam trong thời kỳ hội nhập.

Câu hỏi thường gặp

Nghiên cứu khảo sát trên cỡ mẫu bao nhiêu và thuộc những nhóm đối tượng nào? Luận văn tiến hành khảo sát thực nghiệm với quy mô 601 mẫu hợp lệ trong độ tuổi từ 13 đến 35 tuổi tại Hà Nội. Mẫu bao gồm 75,4% nữ giới, 63,2% sinh viên, 24,8% công chức và phân bổ chủ yếu tại các trường đại học, phổ thông cùng Thư viện Quốc gia.

Tại sao tác giả lại chọn kênh VTV6 làm trường hợp nghiên cứu điển hình? VTV6 là kênh truyền hình quốc gia đầu tiên dành riêng cho thế hệ trẻ với thời lượng phát sóng 18 giờ mỗi ngày. Đây là kênh đại diện tiêu biểu nhất cho định hướng giáo dục và giải trí của Đài Truyền hình Việt Nam từ khi thành lập năm 2006.

Những lý thuyết xã hội học nào được sử dụng để phân tích dữ liệu? Đề tài tích hợp 3 khung lý thuyết gồm Lý thuyết sự lựa chọn hợp lý của James Coleman, Lý thuyết biến đổi xã hội và Lý thuyết thang bậc nhu cầu của Abraham Maslow nhằm lý giải toàn diện động cơ và hành vi tiếp nhận truyền hình của thanh thiếu niên.

Yếu tố nào tác động mạnh nhất đến thái độ của thanh thiếu niên đối với chương trình truyền hình? Kết quả phân tích cho thấy nơi xuất thân và độ tuổi là hai yếu tố chủ quan chi phối mạnh nhất. Nhóm khán giả nội thành chiếm 60,7% và nhóm tuổi 20 đến 25 chiếm 52,1% luôn thể hiện yêu cầu cao nhất về tính đổi mới và phong cách thể hiện của chương trình.

Luận văn đóng góp giải pháp gì cho sự phát triển của truyền hình chuyên biệt? Công trình đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược gồm tối ưu hóa khung giờ phát sóng vàng 20 giờ 30 đến 22 giờ 00, chuẩn hóa năng lực người dẫn chương trình, tăng cường công nghệ tương tác đa nền tảng và mở rộng chủ đề kỹ năng sống cho giới trẻ.

Kết luận

• Hệ thống hóa cơ sở lý luận vững chắc về nhận thức, thái độ và hành vi tiếp cận truyền hình của thanh thiếu niên thông qua sự kết hợp của 3 lý thuyết xã hội học kinh điển.
• Phân tích thực trạng chi tiết trên mẫu 601 khán giả trẻ tại Hà Nội, chỉ ra cơ cấu người xem đặc thù với 75,4% nữ giới, 52,1% trong độ tuổi 20 đến 25 và 60,7% sinh sống tại khu vực đô thị.
• Khẳng định vai trò thiết yếu của kênh truyền hình chuyên biệt VTV6 trong việc định hướng giá trị, giáo dục nhân cách và đáp ứng nhu cầu giải trí lành mạnh cho gần 25% dân số trẻ cả nước.
• Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ với mục tiêu nâng chỉ số hài lòng của khán giả lên trên 85% và mở rộng độ phủ sóng truyền hình tương tác đến 25% thanh niên nông thôn trong lộ trình 6 đến 12 tháng.
• Mở ra hướng nghiên cứu tiếp nối về hành vi tiêu thụ truyền thông số đa nền tảng của thanh niên Việt Nam trong bối cảnh thực hiện lộ trình số hóa truyền hình theo Quyết định số 22/2009/QĐ-TTg.

Các nhà nghiên cứu, nhà sản xuất truyền hình và bạn đọc quan tâm có thể khai thác toàn diện luận văn để ứng dụng vào công tác thực tiễn và phát triển các đề tài nghiên cứu truyền thông chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Nhân cách con người được hình thành thông qua 3 lĩnh vực: giao tiếp, hoạt động và tự ý thức, trong đó lĩnh vực hoạt động không chỉ là hoạt động lao động mà còn bao gồm cả những hoạt động đáp ứng nhu cầu cá nhân như: ăn, ngủ, tắm, giặt…, hoạt động đáp ứng nhu cầu giao tiếp và hoạt động giải trí. Việc thưởng thức cũng như tham gia vào các hình thức trong giải trí của con người chính là một trong những yếu tố căn bản góp phần hình thành nên nhân cách của họ. Điều này càng thấy rõ hơn khi xã hội phát triển, sự tham gia vào hoạt động giải trí của con người càng nhiều thì đi liền với đó là diện mạo văn hoá của mỗi người càng rõ nét.

Thanh, thiếu niên – thế hệ chủ nhân tương lai của Việt Nam hiện nay chiếm khoảng 20 triệu người, gần một phần tư dân số của cả nước (Theo Tổng cục điều tra dân số năm 2009). Sự bùng nổ của các công nghệ hiện đại, vấn đề toàn cầu hóa và các xu thế sống mới mà ở đó con người theo phong cách sống thoái mái hơn, tự do hơn trong thưởng thức cũng như hưởng thụ đã không chỉ khiến thanh, thiếu niên có cơ hội nhiều hơn trong việc nâng cao hiểu biết và khẳng định vị trí của mình trong cuộc sống mà chính nó cũng là nhân tố không nhỏ tạo nên những thách thức, cám dỗ nếu như họ không nhìn thấy những mặt trái của nó. Chính vì vậy mà không phải ngẫu nhiên, việc giáo dục cũng như đáp ứng các nhu cầu cho thanh thiếu niên hiện nay luôn được Đảng, Nhà nước Việt Nam quan tâm và đưa những thông điệp mang tính định hướng thông qua các hình thức giải trí trên hệ thống Phát thanh- Truyền hình cả nước. Ngày 8/3/2005, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch phát triển Đài Truyền hình Việt Nam, đến năm 2010 chương trình truyền hình quốc gia sẽ phát trên 8 kênh, với tổng thời lượng 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 168,5 giờ/ngày, trong đó có một kênh chuyên đối tượng thanh thiếu niên.

Ngày 21/11/2006, Tổng giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam ký quyết định thành lập Bộ phận chuẩn bị nội dung chương trình phát sóng trên kênh VTV6- kênh truyền hình dành cho giới trẻ. Và đến ngày 29/4/2007 là ngày phát sóng đầu tiên của kênh VTV6 trên hệ thống truyền hình Cáp Việt Nam. Từ khi ra đời, VTV6 với sứ mệnh là kênh truyền hình dành riêng cho thanh, thiếu niên, là không gian gặp gỡ của giới trẻ, phản ánh đời sống, tâm tư, nguyện vọng, nhu cầu của thanh thiếu niên. Mục tiêu của VTV6 là hướng dẫn phát triển nhân cách, năng lực và hành vi của thanh, thiếu niên với một phong cách, hình thức thể hiện các chương trình mới, lạ và trẻ.

Trải qua 5 năm phát sóng, kênh VTV6 đã có nhiều thay đổi để đáp ứng với nhu cầu của giới trẻ và cũng từng bước khẳng định được vị trí trong lòng khán giả nói chung. Do đó việc tìm hiểu thái độ, ý kiến của các bạn trẻ xem họ đang nghĩ gì về kênh truyền hình VTV6 là một trong việc làm cần thiết bởi nếu nắm bắt được đầy đủ, kịp thời những ý kiến nhận xét, đánh giá của khán giả sẽ giúp những người thực hiện hiểu hơn về mong muốn của họ, và sẽ có những điều chỉnh phù hợp nâng cao chất lượng chương trình để ngày càng thu hút sự quan tâm của khán giả. Vậy hiện nay khán giả trẻ đang suy nghĩ gì về kênh truyền hình dành riêng cho đối tượng mình? Họ đã hiểu và có nhận thức đúng, cũng như thật sự yêu thích những chương trình dành cho mình trên các kênh truyền hình? Liệu những chương trình trên kênh truyền hình dành cho thanh thiếu niên bên cạnh những thông điệp mang đến có thực sự lôi cuốn, thu hút sự tham gia thưởng thức ở họ với tư cách là những chương trình mang tính giải trí không? Mức độ cung cấp thông tin cũng như những hoạt động mang tính giải trí có thường xuyên và luôn đổi mới như mong đợi của thanh thiếu niên hiện nay hay không? Có những thuận lợi và khó khăn nào trong việc tiếp cận hay thụ hưởng những chương trình giải trí trên truyền 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] hình ở họ? Và những thông tin (bằng hình thức này hay hình thức khác khi được phát trên kênh truyền hình dành cho giới trẻ) có đem đến xu hướng phát triển nào trong tương lai cho nhóm thanh thiếu niên này hay không? Các nghiên cứu trong nhiều năm qua có liên quan tới sự thu nhận thông tin trên truyền hình chủ yếu mới chỉ đề cập đến thị hiếu hay sự thụ cảm của thanh thiếu niên về những tác phẩm điện ảnh trên màn ảnh rộng. Rất ít, thậm chí gần như không có những nghiên cứu đi sâu về những chương trình cụ thể của từng kênh truyền hình, đặc biệt là kênh truyền hình dành cho thanh, thiếu niên.

Vì thế, hầu hết các nghiên cứu này không thể phản ánh được đầy đủ những nhu cầu của người cảm thụ về những chương trình mà họ mong đợi, không thể đánh giá được thái độ của họ- những chủ nhân tương lai của đất nước về những thông điệp mà truyền hình mong muốn đưa lại dưới những hình thức khác nhau. Những lý do trên cũng chính là nhân tố gợi nên trong tôi ý tưởng nghiên cứu đề tài: "Thái độ của thanh, thiếu niên về kênh truyền hình dành cho giới trẻ". Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI 2. Ý nghĩa lý luận - Nghiên cứu “Thái độ của thanh , thiếu niên về kênh truyền hình dành cho giới trẻ” sẽ vận dụng những kiến thức xã hội học để lý giải những ý kiến, nhận xét, đánh giả của thanh, thiếu niên về kênh truyền hình dành riêng cho giới trẻ.

Ngoài ra, nghiên cứu còn góp phần làm cơ sở thực tiễn cho lý thuyết hành vi lựa chọn, lý thuyết biến đổi xã hội và lý thuyết nhu cầu của Maslow. - Mặt khác, nghiên cứu này còn đóng góp làm tài liệu tham khảo cho sinh viên chuyên ngành Xã hội học báo chí; Xã hội học truyền thông và dư luận xã hội; Xã hội học thanh niên; Xã hội học giáo dục. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Ý nghĩa thực tiễn - Nghiên cứu cho thấy cái nhìn nhiều chiều về các chương trình trên kênh VTV6 và ý kiến, nhận xét, đánh giá của thanh, thiếu niên về kênh truyền hình dành riêng cho giới trẻ.

- Nghiên cứu còn đưa ra những nguyên nhân để giải thích cho những ý kiến trái chiều của khán giả trẻ về các chương trình trên kênh VTV6. - Những thông tin thu thập được sẽ góp phần đề xuất một số khuyến nghị đối với Lãnh đạo Ban Thanh thiếu niên (VTV6) để nâng cao chất lượng các chương trình đang phát sóng trên kênh VTV6, hoặc cho ra mắt một số chương trình mới nhằm đáp ứng nhu cầu của giới trẻ để kênh VTV6 ngày càng trở thành một kênh thu hút sự quan tâm của thanh thiếu niên cả nước. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU - Một số quan niệm về vai trò của giải trí đối với đời sống con người Ý niệm về vai trò của giải trí đối với đời sống của con người từng được triết gia Aristotle đề cập đến từ thời kỳ cổ đại. Ông cho rằng, giải trí mang lại nhiều lợi ích cho con người về mặt sinh học giống như giấc ngủ: nó đem lại sự thư giãn và khoẻ khoắn; nó rũ sạch những mệt nhọc và căng thẳng do công việc gây ra.

Tuy nhiên ông cũng cho rằng, con người cần phải biết sử dụng thời gian rỗi của mình một cách hợp lý, nếu sử dụng nó vào những trò chơi không mục đích, những hình thức giải trí thụ động, và những phương cách bạt mạng chỉ để giết thì giờ, thì rõ ràng nó không tốt cho xã hội, nó có thể đưa đến sự thoái hóa và mục nát. Nhưng nếu mọi người dùng thời gian rảnh rỗi để khai mở những khả năng của họ, để giải trí lành mạnh, phát triển về mặt tinh thần, và để cùng góp phần vào xã hội và văn hóa, thì càng có nhiều thời gian rỗi càng tốt. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trên thế giới, những nghiên cứu về vai trò của giải trí xuất hiện nhiều hơn vào cuối thế kỷ XIX, khi xã hội công nghiệp đã phát triển khá mạnh mẽ. Trong các xã hội công nghiệp và đô thị, những áp lực về công việc khiến cho các nguy cơ về mất cân bằng, trầm cảm ngày càng gia tăng, người ta mới nhận thấy vui chơi giải trí có những tác động tích cực như thế nào đối với đời sống.

Dumagedier trong cuốn Những thực tại của sự nhàn rỗi và các hệ tư tưởng (1959; 5) đã xem giải trí là sự biến đổi về chất của xã hội công nghiệp từ chỗ bị bóc lột thô bạo bằng việc kéo dài thời gian lao động, người công nhân đã có quyền nghỉ ngơi và giải trí mà vẫn hưởng lương. Ông tiên đoán về triển vọng của xã hội hậu công nghiệp sẽ là một xã hội giải trí, trong đó thời gian lao động được rút ngắn tới mức tối thiểu, nhường phần áp đảo cho thời gian rỗi, mối quan tâm của xã hội không phải làm gì để sống mà làm thế nào để giải trí tốt hơn. Các loại hình giải trí sẽ ngày càng đa dạng và đáp ứng được ngày càng nhiều nhu cầu của con người. Corbin Alain trong cuốn “Sự ra đời của giải trí 1850-1960” (1995; 5) cũng đã phân tích vai trò của giải trí trong xã hội phương Tây thời kỳ từ 1850-1960, trong đó ông cho rằng, giải trí lành mạnh là cách tốt nhất giúp con người cân bằng cuộc sống, và làm giàu thêm đời sống tinh thần.

Hoạt động giải trí cũng giúp con người có thêm những mối quan hệ xã hội. Tác giả cũng phân tích những ước muốn du lịch của người lao động sau những ngày lao động vất vả trong những xã hội công nghiệp. Tác giả Đoàn Văn Chúc trong cuốn Văn hóa học (2004; 6) đã phân tích khá sâu sắc về vai trò của giải trí đối với đời sống con người. Theo tác giả, vui chơi giải trí là một dạng hoạt động xã hội, nó sinh ra cùng với xã hội loài người và gắn bó như hình với bóng trong suốt cuộc đời của một con người.

Trong thời thơ ấu thì hoạt động vui chơi của trẻ em là phương thức tập dượt để làm người lớn, đến tuổi trưởng thành thì hoạt động giải trí để nhằm giải 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.