Chương 1 LÝ THUYET CHUNG VE TRUYEN HÌNH CHUYEN DE VÀ TRUYEN HÌNH CHUYEN DE VE BIEN DOI KHÍ HẬU VUNG DONG BANG SÔNG CUU LONG TREN SONG TRUYEN HÌNH DIA PHƯƠNG 1.1 Một số khái niệm co bản. Theo sách “Cơ sở lý luận báo chí” của Nguyễn Văn Dững, Truyền hình là kênh truyền thông chuyền tải thông điệp băng hình ảnh động với nhiều sắc màu vốn có từ cuộc sống cùng với lời nói, âm thanh, tiếng động. Truyền hình đem lại cho công chúng bức tranh sống động với cảm giác như đang trực tiếp tiếp xúc và cảm thụ. Truyền hình là kênh truyền thông đại chúng ra đời sau, kế thừa các thế mạnh của các kênh trước đó, như điện ảnh, báo in, phát thanh,.và ngày nay dang “tận hưởng” tối đa môi trường truyền thông số trên mạng internet.167] Truyén hinh 1a su tong hop cua tat cả các loại hình thông tin, giải trí, khoa học, giáo dục.
Xu hướng phát triển của truyền hình ngày càng gần gũi hơn với đời sống, ngày càng tiến tới xã hội hóa việc sản xuất chương trình, mọi người, mọi nhà có thể sản xuất chương trình truyền hình nếu có nhu cầu và điều kiện. Truyền hình là một loại hình báo chí, do đó thông tin truyền hình mang những đặc điểm cơ bản của thông tin báo chí. Theo sách “Co sở lý luận báo chí” của Nguyễn Văn Dững, Nhà xuất bản Thông tin và Truyền thông, năm 2018, có nêu ra một số đặc điểm cơ bản của thông tin báo chí bao gồm: Thông tin thời sự; Tính công khai của thông tin báo chí; Tính mục đích của thông tin báo chí; Thông tin báo chí có tính định kỳ, đều đặn;Tính phong phú, da dang và nhiều chiều thông tin; Tính dễ hiểu, dễ nhớ và dé làm theo: Tinh tương tác; Tính đa phương tiện. 15 Chức năng của truyền hình.
Về chức năng của truyền hình, trong “Giáo trình báo chí truyền hình”, tác giả Dương Xuân Sơn, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia, Hà Nội năm 2013, đã đề cập đến những chức năng của báo chí truyền hình gồm chức năng thông tin, chức năng tư tưởng, chức năng tổ chức - quan lý xã hội, chức năng chi đạo - giám sát xã hội: Chức năng thông tin: Nhiệm vụ hàng đầu và cũng là lý do ra đời của báo chí là thông tin. Có thể nói, thông tin là chức năng khởi nguồn, chức năng cơ bản nhất của báo chí nói chung và của truyền hình nói riêng. Thông tin là nhu cầu sống của con người và xã hội. Xã hội càng phát triển thì nhu cầu thông tin càng cao và do đó, báo chí nói chung và truyền hình nói riêng càng phải nỗ lực hơn nữa trong việc đáp ứng nhu cầu thông tin cho xã hội.
Truyền hình có những lợi thế nhất định so với các loại hình báo chí khác trong việc phản ánh thông tin. Không những thông tin nhanh nhạy, phong phú đa dạng mà thông tin trên truyền hình phải đảm bảo tính trung thực, độ chính xác cao. Một trong những nguyên tắc của hoạt động báo chí và truyền thông đại chúng là bảo đảm tính khách quan và chân thật. Một yêu cầu khác mà thông tin trên báo chí phải hết sức lưu ý đó là thông tin phải phù hợp với hệ thống giá trị văn hóa và đạo lý của dân tộc, thông tin phù hợp với sự phát triển và phục vụ sự phát triển.
Thông tin trên truyền hình cũng phải nhằm vào việc định hướng dư luận xã hội, định hướng thái độ, nhận thức và hành vi cho công chúng. Day là yêu cầu xuyên suốt, bao trùm mọi hoạt động thông tin của truyền thông đại chúng nói chung và của truyền hình nói riêng. Chức năng tư tưởng: Công tác tư tưởng có vai trò đặc biệt quan trọng đối với các chính đảng, các hệ thống xã hội cũng như các giai cấp nắm quyền lãnh đạo xã hội. Mục đích của công tác tư tưởng là nhằm tác động vào ý thức 16 xã hội, hình thành một hệ thống tư tưởng thống trị với những định hướng nhất định.
Đây chính là một phương thức dé phát huy những quyền lực trong các lĩnh vực kinh tế xã hội, tập hợp lực lượng quan chúng, phát huy được những tiềm năng to lớn của nhân dân nhằm xây dựng xã hội theo con đường đã định. Truyền hình luôn bám sát đời sống thực tiễn, tập trung phản ánh những điển hình trong xã hội, đồng thời phê phán những cái tiêu cực trong xã hội. Báo chí nói chung cũng như truyền hình nói riêng có vai trò rất lớn trong việc tạo ra dư luận xã hội. Dư luận xã hội là phản ứng, thái độ của xã hội đối với một sự kiện, hiện tượng vấn đề hoặc một nhân vật nao đó.
Tinh chất của dư luận xã hội phụ thuộc vào nội dung thông tin được phản ánh. Điều đó chứng tỏ nếu thông tin bị bóp méo hay xuyên tạc thì hậu quả sẽ rất lớn vì nó tạo ra dư luận xã hội không tốt mà không dễ gì dập tắt được. Chức năng tổ chức — quản lý xã hội: Báo chí nói chung và truyền hình nói riêng đang hàng ngày hàng giờ tham gia vào công tác tô chức, quản lý xã hội. Truyền hình góp phần tuyên truyền những chủ trương chính sách của Đảng va Nhà nước đến cho nhân dân, đồng thời cũng là diễn đàn dé phản ánh những tâm tư nguyện vọng của người dân.
Truyền hình là kênh thông tin hai chiều để mọi chính sách mà Đảng và Nhà nước đề ra đều phù hợp với nguyện vọng của nhân dân. Báo chí được coi là “quyền lực thứ tư trong xã hội” vì nó tạo sức mạnh dư luận thông qua thông tin. Trên truyền hình Việt Nam hiện nay có những chương trình đặc biệt thu hút được sự quan tâm của đông đảo khán giả xem truyền hình như: Sự kiện và dư luận, Diễn đàn. Đó là những chương trình mà tính công khai dân chủ được thể hiện rất rõ ràng.
Chức năng phát triển văn hóa và giải trí của truyền hình: Thông qua truyền hình, sự giao lưu văn hóa với các nước trong khu vực và trên thế giới đã trở nên dễ dàng hơn. Người xem có điều kiện mở rộng tầm mắt, cho dù ngôi ở nhà, họ van được xem những hình anh mới nhat, sông động động nhat 17 về nhiều nơi trên thế giới. Đây là một yếu tố quan trọng đối với việc phát triển văn hóa qua truyền hình. Trong cuộc cạnh tranh khốc liệt của thế giới truyền thông hiện nay, truyền hình đang đáp ứng những dịch vụ tốt nhất nhằm kéo khán giả đến với truyền hình nhiều hơn nữa.
Ở Việt Nam hiện nay, không chỉ có duy nhất Dai Truyền hỉnh Việt Nam mà còn nhiều dai địa phương cũng đang nỗ lực nâng cao chất lượng dé có được thế mạnh cạnh tranh. Chức năng chỉ đạo, giám sát xã hội: Chọn sự kiện và vấn đề thời sự dé thông tin va phân tích, nhưng nhìn nhận nó từ bình diện nào, với hệ thong chi tiết, ngôn từ giọng điệu như thé nào là thé hiện chức năng chi đạo. Bao đảm tính chỉ đạo của báo chí, đòi hỏi nhà báo có tầm nhìn xa và trên nền tảng tri thức, văn hóa rộng, vững chắc, phong phú, có tính nhân văn và trách nhiệm xã hội cao cả trước công chúng và lịch sử. Biểu hiện chức năng chỉ đạo của báo chí không giống sự chỉ đạo của các tổ chức Đảng hay các cơ quan quyền lực khác.
Báo chí không có quyền lực như chính quyền, không được ra lệnh mà chỉ tác động vào dư luận xã hội, tác động vào nhận thức của nhân dân. Cho nên, báo chí chỉ đạo thông qua việc đăng tải chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, qua việc thông tin, thông qua thuyết phục là chủ yếu. Vai trò tư vấn thuyết phục, định hướng nhận thức thay đổi thái độ và hành vi, do đó hướng dẫn hoạt động thực tiễn được coi là vai trò chỉ đạo của báo chí. Giám sát là một trong các chức năng cơ bản của báo chí.
Đặc thù giám sát của báo chí là giám sát bằng dư luận xã hội, bằng tai mắt của nhân dân. Đó là sự giám sát mọi nơi, mọi lúc. Mỗi chức năng có vai trò của nó. Thông tin là chức năng tiền đề, vì các chức năng khác chỉ có thê được bảo đảm trên cơ sở làm tốt chức năng mang tính mục đích của hoạt động báo chí là xác lập hệ tư tưởng xã hội xã hội chủ nghĩa thống nhất trong toàn thể nhân dân.
Chức năng chỉ đạo và giám sát bảo đảm cho báo chí hoạt động có hiệu quả trong từng thời gian, nhằm vào những mục tiêu cụ thể và kịp thời phát 18 hiện, uốn nắn những lệch lạc, khiếm khuyết, tạo ra sự vận hành nhịp nhàng, can đối và hiệu quả của các tiêu hệ thống và cả hệ thống xã hội nói chung. Các thể loại báo chí truyền hình. Nói về sáng tạo tác phẩm báo chí truyền hình, tác giả Trần Bao Khánh chia làm năm thé loại chính là tin truyền hình, phóng sự truyền hình, ký sự truyền hình, phỏng vẫn truyền hình và tạp chí truyền hình. Tin truyền hình: Đặc điểm phân biệt với tin của các loại hình báo chí khác là tin truyền hình truyền đi bằng hình ảnh và âm thanh.
Có nhiều dạng tin khác nhau do cách chọn tiêu chí dé phân chia như đối tượng phản ánh, tính chất thông tin. Nếu lấy hình ảnh làm tiêu chí phân loại thì tin truyền hình có thê gồm các dạng như tin lời, tin ảnh, tin hình. Phóng sự truyền hình: Phóng sự là sự phản ánh chi tiết một sự kiện hấp dẫn, một biến cố nóng hổi mà người xem cần quan tâm, cần biết. Phóng sự truyền hình sẽ cho biết sự kiện đó diễn ra như thế nào, cùng với những thông tin bối cảnh của sự kiện đó, nguyên nhân của sự kiện, tác động của sự kiện.
Ký sự truyền hình: Là thể loại báo chí truyền hình mà trong đó các nhân vật, sự kiện, sự việc có thật được khắc họa và khái quát thành hình tượng thông qua các phương pháp chính luận nghệ thuật nhằm mục đích không những thông tin mà còn tạo ra cảm xúc thâm mỹ sâu sắc đối với khán giả. Có các dạng ký sự như ký sự mang phong cách phóng sự, ký sự về một van dé, ký sự chân dung, ký sự “du lịch”, ký su Montage. Phỏng van truyền hình: Phong van là thé loại báo chí trong đó nhà báo làm rõ sự kiện, sự việc từ người có thâm quyền hoặc được chứng kiến sự việc băng các câu hỏi được chuẩn bị từ trước hoặc ngay trong quá trình phỏng vấn.