Luận Văn Thạc Sĩ Về Ổn Định Chính Trị Xã Hội Tại Các Tỉnh Biên Giới Phía Bắc

Luận văn thạc sĩ ussh phân tích vai trò ổn định chính trị xã hội tại các tỉnh biên giới phía bắc nước ta, đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Ngô Thị Phương Thoa
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Minh Phương
• Trường học: Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Chính trị học
• Đề tài: Giữ Vững Ổn Định Chính Trị - Xã Hội Ở Các Tỉnh Biên Giới Phía Bắc Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Tình hình nghiên cứu
• 0.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Đóng góp của đề tài
• 0.7. Kết cấu của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ỔN ĐỊNH CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI Ở NƯỚC TA HIỆN NAY
• 1.1. Vai trò của ổn định chính trị - xã hội đối với sự phát triển của đất nước
• 1.2. Quan niệm về ổn định chính trị - xã hội
• 1.3. Sự cần thiết của ổn định chính trị - xã hội
• 1.4. Quan điểm của Đảng và chính sách của Nhà nước về giữ vững ổn định chính trị - xã hội
• 1.4.1. Quan điểm của Đảng về giữ vững ổn định chính trị - xã hội
• 1.4.2. Chính sách của Nhà nước về giữ vững ổn định chính trị - xã hội
• 1.5. Các nhân tố tác động đến ổn định chính trị - xã hội ở nước ta hiện nay
• 1.5.1. Nhân tố chính trị
• 1.5.2. Nhân tố kinh tế
• 1.5.3. Nhân tố văn hóa, truyền thống, phong tục, tập quán
• 1.5.4. Nhân tố an ninh, quốc phòng
• 1.5.5. Nhân tố quan hệ quốc tế
• 1.6. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG GIỮ VỮNG ỔN ĐỊNH CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI Ở CÁC TỈNH BIÊN GIỚI PHÍA BẮC
• 2.1. Khái quát điều kiện tự nhiên - xã hội ở các tỉnh biên giới phía Bắc
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Điều kiện xã hội - nhân văn
• 2.2. Thành tựu trong giữ vững ổn định chính trị - xã hội và nguyên nhân
• 2.2.1. Thành tựu trong giữ vững ổn định chính trị - xã hội
• 2.2.2. Nguyên nhân của thành tựu
• 2.3. Hạn chế trong giữ vững ổn định chính trị - xã hội ở các tỉnh biên giới phía Bắc và nguyên nhân
• 2.3.1. Hạn chế trong giữ vững ổn định chính trị - xã hội ở các tỉnh biên giới phía Bắc
• 2.3.2. Nguyên nhân của hạn chế
• 2.4. Một số vấn đề đặt ra trong giữ vững ổn định chính trị - xã hội ở các tỉnh biên giới phía Bắc
• 2.4.1. Phát triển kinh tế - xã hội
• 2.4.2. Âm mưu “Diễn biến hòa bình” của các thế lực đối lập và tình hình an ninh trật tự phức tạp vùng biên giới
• 2.5. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TIẾP TỤC GIỮ VỮNG ỔN ĐỊNH CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI Ở CÁC TỈNH BIÊN GIỚI PHÍA BẮC
• 3.1. Phương hướng giữ vững ổn định chính trị - xã hội ở các tỉnh biên giới phía Bắc
• 3.1.1. Phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh quốc phòng
• 3.1.2. Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức Đảng; xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh, tăng cường hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hội đồng nhân dân, năng lực quản lý, điều hành các Uỷ ban nhân dân các cấp
• 3.2. Một số giải pháp nhằm giữ vững ổn định chính trị ở các tỉnh biên giới phía Bắc
• 3.2.1. Giải pháp giữ vững ổn định về tư tưởng chính trị
• 3.2.2. Giải pháp đảm bảo kết hợp phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói giảm nghèo, giữ vững quốc phòng – an ninh
• 3.3. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC BẢNG

Tóm tắt

I. Tổng quan về giữ vững ổn định chính trị xã hội ở các tỉnh biên giới phía Bắc

Việc giữ vững ổn định chính trị và xã hội ở các tỉnh biên giới phía Bắc Việt Nam là một nhiệm vụ quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Các tỉnh này không chỉ có vị trí chiến lược về an ninh quốc phòng mà còn là nơi sinh sống của nhiều dân tộc thiểu số. Sự đa dạng văn hóa và kinh tế ở đây tạo ra những thách thức lớn trong việc duy trì an ninh xã hội. Đảng và Nhà nước đã có nhiều chính sách nhằm cải thiện đời sống của người dân, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết.

1.1. Tình hình chính trị xã hội ở các tỉnh biên giới phía Bắc

Các tỉnh biên giới phía Bắc như Quảng Ninh, Lạng Sơn, và Cao Bằng đang đối mặt với nhiều thách thức về ổn định chính trị. Tình hình an ninh tại đây thường xuyên bị ảnh hưởng bởi các yếu tố bên ngoài và nội bộ. Việc duy trì hòa bình và ổn định là rất cần thiết để phát triển kinh tế và xã hội.

1.2. Vai trò của chính sách phát triển trong ổn định xã hội

Chính sách phát triển kinh tế - xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc giữ vững ổn định chính trị. Các chương trình xóa đói giảm nghèo, nâng cao dân trí và phát triển hạ tầng đã giúp cải thiện đời sống của người dân. Tuy nhiên, cần có những biện pháp mạnh mẽ hơn để đối phó với các thách thức hiện tại.

II. Những thách thức trong việc giữ vững ổn định chính trị xã hội

Các tỉnh biên giới phía Bắc đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc duy trì ổn định chính trị. Những vấn đề như xung đột xã hội, tệ nạn và âm mưu diễn biến hòa bình từ các thế lực thù địch đang gia tăng. Điều này đòi hỏi sự quan tâm và hành động kịp thời từ các cơ quan chức năng.

2.1. Tình hình xung đột xã hội và nguyên nhân

Xung đột xã hội ở các tỉnh biên giới thường xuất phát từ sự chênh lệch về mức sống giữa các dân tộc. Những mâu thuẫn này có thể dẫn đến bất ổn và mất an ninh trong khu vực. Cần có các biện pháp hòa giải và phát triển đồng bộ để giải quyết vấn đề này.

2.2. Âm mưu diễn biến hòa bình và tác động

Các thế lực thù địch thường lợi dụng tình hình khó khăn để thực hiện âm mưu diễn biến hòa bình. Họ kích động tư tưởng ly khai và chia rẽ giữa các dân tộc. Việc nhận diện và ngăn chặn những âm mưu này là rất quan trọng để bảo vệ an ninh quốc gia.

III. Phương pháp giữ vững ổn định chính trị xã hội hiệu quả

Để giữ vững ổn định chính trị và xã hội, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc phát triển kinh tế, nâng cao nhận thức của người dân và tăng cường an ninh là những yếu tố then chốt. Các chính sách cần được thực hiện đồng bộ và có sự tham gia của cộng đồng.

3.1. Phát triển kinh tế bền vững

Phát triển kinh tế bền vững là một trong những giải pháp quan trọng để giữ vững ổn định chính trị. Cần đầu tư vào hạ tầng, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Điều này sẽ giúp giảm thiểu xung đột xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống.

3.2. Tăng cường giáo dục và nâng cao nhận thức

Giáo dục là chìa khóa để nâng cao nhận thức của người dân về an ninh xã hội. Cần có các chương trình giáo dục phù hợp để giúp người dân hiểu rõ hơn về quyền lợi và nghĩa vụ của mình, từ đó góp phần vào việc giữ vững ổn định chính trị.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Việc áp dụng các giải pháp giữ vững ổn định chính trị đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các tỉnh biên giới phía Bắc đã có những bước tiến trong việc cải thiện đời sống người dân và duy trì an ninh xã hội. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục nghiên cứu và điều chỉnh các chính sách cho phù hợp với thực tiễn.

4.1. Kết quả đạt được từ các chính sách

Các chính sách phát triển kinh tế và xã hội đã giúp giảm tỷ lệ hộ nghèo và nâng cao chất lượng cuộc sống. Sự ổn định trong khu vực đã được cải thiện, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế.

4.2. Những vấn đề còn tồn tại và cần khắc phục

Mặc dù đã đạt được nhiều kết quả, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần khắc phục. Tình trạng tệ nạn xã hội và xung đột vẫn diễn ra, đòi hỏi sự quan tâm và hành động kịp thời từ các cơ quan chức năng.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho ổn định chính trị xã hội

Việc giữ vững ổn định chính trị và xã hội ở các tỉnh biên giới phía Bắc là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và cộng đồng để thực hiện các giải pháp hiệu quả. Hướng đi tương lai cần tập trung vào phát triển bền vững và nâng cao nhận thức của người dân.

5.1. Tầm quan trọng của sự phối hợp trong chính sách

Sự phối hợp giữa các cấp chính quyền và cộng đồng là rất quan trọng trong việc thực hiện các chính sách. Điều này sẽ giúp đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của các giải pháp.

5.2. Định hướng phát triển bền vững trong tương lai

Định hướng phát triển bền vững cần được chú trọng để đảm bảo ổn định chính trị lâu dài. Cần có các chương trình phát triển kinh tế, xã hội đồng bộ và hiệu quả để nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực 7 tỉnh biên giới phía Bắc nước ta (gồm Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng, Hà Giang, Lào Cai, Lai Châu, Điện Biên) giữ vị trí địa - chính trị, kinh tế và quốc phòng đặc biệt xung yếu, đóng vai trò là "phên dậu" vững chắc của quốc gia với đường biên giới đất liền dài hơn 1.400 km (trong đó có 120 km đường sông) giáp nước láng giềng. Địa bàn này chiếm khoảng 15,54% diện tích tự nhiên toàn quốc (khoảng 5,2 triệu hecta) nhưng chỉ tập trung 4,6% dân số cả nước, tạo nên mật độ cư trú thưa thớt khoảng 85 người/km². Đáng chú ý, tỷ lệ hộ nghèo khu vực Tây Bắc từng ghi nhận mức 46,1% và Đông Bắc là 24%, cao hơn rất nhiều so với mức bình quân 18% của cả nước, đồng thời chiếm tới 43 trong tổng số 61 huyện có tỷ lệ nghèo cao nhất toàn quốc.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là giải quyết mâu thuẫn giữa yêu cầu bảo đảm chủ quyền, an ninh chính trị tuyệt đối với thực trạng phát triển kinh tế - xã hội còn nhiều bất cập, nguy cơ bị các thế lực thù địch lợi dụng kích động tư tưởng ly khai, phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc. Mục tiêu của nghiên cứu nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận về ổn định chính trị - xã hội; khảo sát, đánh giá toàn diện thực trạng giai đoạn 2000 - 2015 tại 7 tỉnh biên giới phía Bắc; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp mang tính chiến lược và khả thi đến năm 2020.

Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát toàn bộ 7 tỉnh biên giới phía Bắc với dữ liệu thực chứng 15 năm. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học giúp chính quyền địa phương và các bộ ngành liên quan nâng cao hiệu quả quản trị công, bảo vệ vững chắc biên cương và bảo đảm an sinh cho hơn 4 triệu người dân sinh sống tại vùng vành đai biên giới.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin về hình thái kinh tế - xã hội, quy luật về sự phù hợp giữa quan hệ sản xuất với tính chất và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, cùng mối quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng. Trong đó, chính trị là sự phản ánh tập trung của kinh tế; phát triển kinh tế bền vững đóng vai trò là cơ sở vật chất quyết định sự vững mạnh của chế độ chính trị. Đồng thời, nghiên cứu vận dụng sâu sắc Tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về đại đoàn kết toàn dân tộc, lấy dân làm gốc, cùng các định hướng chiến lược trong Cương lĩnh xây dựng đất nước thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.

Các khái niệm cốt lõi được thao tác hóa trong nghiên cứu bao gồm:

• Ổn định chính trị - xã hội: Trạng thái cân bằng động và phát triển lành mạnh của xã hội, trong đó vai trò lãnh đạo của Đảng và hiệu lực quản lý của Nhà nước được giữ vững, quyền làm chủ của nhân dân được tôn trọng, các mâu thuẫn xã hội được kiểm soát và giải quyết kịp thời.
• Diễn biến hòa bình: Chiến lược phi vũ trang kết hợp kích động lật đổ, xuyên tạc tư tưởng của các thế lực thù địch nhằm thay đổi thể chế chính trị.
• Thế trận quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân: Sự gắn kết chặt chẽ giữa sức mạnh quân sự, an ninh với thế trận lòng dân vững chắc tại địa bàn chiến lược.
• An ninh phi truyền thống vùng biên: Các mối đe dọa xuyên quốc gia như tội phạm ma túy, buôn bán người, buôn lậu và ô nhiễm môi trường sinh thái.

Mô hình nghiên cứu phân tích sự tác động tổng hợp của 5 nhóm nhân tố: chính trị - tư tưởng, kinh tế - hạ tầng, văn hóa - dân tộc - tôn giáo, quốc phòng - an ninh và quan hệ quốc tế đối với sự ổn định bền vững của vùng biên cương.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu đa dạng và đáng tin cậy:

• Dữ liệu thứ cấp từ Niên giám Thống kê của Tổng cục Thống kê (giai đoạn 2000 - 2015), các báo cáo tổng kết kinh tế - xã hội của 7 tỉnh biên giới, tài liệu của Ban Chỉ đạo Tây Bắc, Ủy ban Dân tộc và các văn bản quy phạm pháp luật như Nghị quyết số 10/2011/QH13 của Quốc hội, Nghị quyết 11/NQ-CP của Chính phủ.
• Cỡ mẫu khảo sát bao trùm 7 tỉnh biên giới phía Bắc, phân tích chuyên sâu tại 43 huyện nghèo giáp biên giới và tham vấn ý kiến chuyên sâu từ 25 chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực khoa học chính trị, an ninh quốc phòng và dân tộc học.

Phương pháp nghiên cứu chủ đạo gồm:

• Phương pháp logic kết hợp lịch sử nhằm theo dõi tiến trình biến đổi của chính sách và đời sống xã hội qua các thời kỳ.
• Phương pháp so sánh, đối chiếu văn bản và thống kê mô tả nhằm lượng hóa các chỉ số chênh lệch về thu nhập, tỷ lệ hộ nghèo, trình độ học vấn giữa vùng núi cao và đồng bằng.
• Phương pháp phân tích tình huống (case study) về các vụ việc phức tạp phát sinh tại cơ sở để xác định chính xác các mắt xích xung yếu trong quản lý nhà nước. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm bảo đảm tính khách quan, đa chiều, kết hợp nhuần nhuyễn giữa lý luận chính trị với dữ liệu thực chứng sống động. Timeline nghiên cứu được thực hiện từ năm 2013 đến năm 2015, xử lý chuỗi số liệu 15 năm (2000 - 2015) và dự báo định hướng đến năm 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát và phân tích dữ liệu thực tế mang lại 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, đặc điểm địa bàn rộng lớn nhưng dân cư phân tán cao tạo rào cản lớn cho quản trị công. Toàn vùng chiếm 15,54% diện tích cả nước nhưng mật độ dân cư chỉ đạt 85 người/km², cá biệt tỉnh Lai Châu chỉ đạt 45 người/km² (so với bình quân cả nước là 268 người/km²). Quy mô thôn bản thường chỉ từ vài chục hộ, thậm chí có nơi chỉ 7 - 8 hộ sinh sống cách xa nhau hàng cây số trên các đỉnh núi cao, gây trở ngại lớn cho công tác thông tin, tuyên truyền đường lối, chính sách.

Thứ hai, cơ cấu dân tộc thiểu số chiếm tỷ trọng áp đảo nhưng mức sống và dân trí còn thấp. Khu vực này tập trung trên 50% tổng số người dân tộc thiểu số toàn quốc. Điển hình tại tỉnh Cao Bằng, tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tới 95% dân số, tỉnh Hà Giang chiếm 87,9%, tỉnh Điện Biên chiếm 83,1%. Năm 2013, tỷ lệ người đang được đào tạo trình độ đại học, cao đẳng tại 7 tỉnh chỉ chiếm 0,91% so với cả nước.

Thứ ba, sự phân hóa giàu nghèo và tỷ lệ nghèo đói cục bộ ở mức báo động. Trong khi tỷ lệ nghèo chung của vùng Tây Bắc là 46,1%, tại một số địa bàn đặc thù như Mường Tè và Mường Nhé (tỉnh Điện Biên), tỷ lệ đói nghèo của đồng bào La Hủ và Si La lên tới 80% - 95%.

Thứ tư, các nguy cơ đe dọa an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội diễn biến rất phức tạp. Lợi dụng trình độ dân trí hạn chế và đời sống khó khăn, các phần tử xấu đã kích động tư tưởng ly khai, mưu đồ lập "Vương quốc Mông", truyền bá các hiện tượng tôn giáo lạ như "Vàng Chứ", "Thìn Hùng", đi kèm tội phạm mua bán người và ma túy qua hơn 1.400 km đường biên giới.

Các số liệu này khi được trực quan hóa qua bảng thống kê cơ cấu kinh tế và biểu đồ so sánh thu nhập bình quân giữa các tiểu vùng Đông Bắc - Tây Bắc cho thấy rõ sự tụt hậu về mặt kinh tế chính là nguyên nhân trực tiếp làm gia tăng tính dễ bị tổn thương về mặt chính trị - xã hội.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của thực trạng trên bắt nguồn từ điều kiện tự nhiên chia cắt hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt (lũ quét, sương muối, hạn hán), kết cấu hạ tầng giao thông và dịch vụ công cộng chưa đồng bộ. Thêm vào đó, xuất phát điểm kinh tế thấp, nguồn thu ngân sách địa phương hạn hẹp khiến việc bố trí vốn đối ứng cho các chương trình mục tiêu quốc gia gặp khó khăn. Một bộ phận cán bộ cơ sở chưa am hiểu sâu sắc tiếng nói, phong tục tập quán bản địa, dẫn đến lúng túng trong xử lý các điểm nóng xã hội.

So với các công trình nghiên cứu trước đây tại vùng đồng bằng châu thổ, việc nghiên cứu ổn định chính trị tại 7 tỉnh biên giới cho thấy tính chất đan xen phức tạp giữa yếu tố dân tộc, tôn giáo và an ninh đối ngoại. Kết quả này khẳng định luận điểm: Ổn định chính trị - xã hội vùng biên giới không thể tách rời chiến lược phát triển sinh kế bền vững và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Ý nghĩa thực tiễn của phát hiện này chỉ ra rằng, mọi chính sách kinh tế ban hành cho vùng biên giới phải đồng thời mang giá trị củng cố quốc phòng và xây dựng "thế trận lòng dân".

Đề xuất và khuyến nghị

Để tiếp tục củng cố vững chắc ổn định chính trị - xã hội tại 7 tỉnh biên giới phía Bắc, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Xây dựng hệ thống chính trị cơ sở và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ: Nâng cao năng lực lãnh đạo của tổ chức cơ sở Đảng, chú trọng phát triển đảng viên người dân tộc thiểu số tại các thôn, bản giáp biên; phấn đấu đạt tỷ lệ trên 60% cán bộ công chức cấp xã là người bản địa am hiểu văn hóa địa phương. Hoàn thành chuẩn hóa đội ngũ cán bộ cơ sở trước năm 2020. Chủ thể thực hiện: Ban Tổ chức Tỉnh ủy, Sở Nội vụ 7 tỉnh biên giới phối hợp với Học viện Chính trị khu vực I.

2. Đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội và giảm nghèo bền vững: Huy động các nguồn lực đầu tư hoàn thiện hạ tầng giao thông liên xã, điện lưới và viễn thông cho 100% các xã biên giới; phát triển các mô hình kinh tế nông - lâm nghiệp đặc sản tiểu vùng kết hợp kinh tế cửa khẩu biên mậu tại Lạng Sơn, Lào Cai, Quảng Ninh; hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo bình quân từ 3% đến 4% mỗi năm. Timeline: Thực hiện xuyên suốt giai đoạn 2015 - 2020. Chủ thể thực hiện: Ủy ban nhân dân 7 tỉnh biên giới, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

3. Tăng cường quốc phòng, an ninh và phòng chống "Diễn biến hòa bình": Xây dựng thế trận an ninh nhân dân gắn chặt với thế trận quốc phòng toàn dân; tăng cường tuần tra, kiểm soát chặt chẽ 1.400 km đường biên và 120 km đường sông; kiên quyết ngăn chặn các hoạt động truyền đạo trái phép, kích động ly khai dân tộc và triệt phá các đường dây tội phạm xuyên quốc gia. Timeline: Triển khai liên tục, định kỳ sơ kết 6 tháng. Chủ thể thực hiện: Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Công an các tỉnh, Quân khu 1 và Quân khu 2.

4. Nâng cao chất lượng giáo dục, y tế và bảo tồn bản sắc văn hóa: Phổ cập giáo dục mầm non và tiểu học, duy trì tỷ lệ học sinh đến trường đạt trên 95%; mở rộng hệ thống trường phổ thông dân tộc nội trú; tăng cường phát sóng phát thanh - truyền hình bằng tiếng dân tộc (Thái, Tày, Nùng, H'Mông, Dao); kiên quyết bài trừ hủ tục lạc hậu. Timeline: Hoàn thành các mục tiêu an sinh cơ bản vào năm 2020. Chủ thể thực hiện: Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế, Ủy ban Dân tộc và các tổ chức chính trị - xã hội địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung nghiên cứu mang giá trị thực tiễn và tính ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách: Ban Chỉ đạo Tây Bắc, Ủy ban Dân tộc, Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân các tỉnh biên giới phía Bắc. Luận văn cung cấp luận cứ khoa học và bộ số liệu thực chứng để xây dựng các chính sách đặc thù về an sinh xã hội, phân bổ ngân sách đầu tư công và phát triển kinh tế biên cương.

2. Lực lượng vũ trang nhân dân (Quân đội và Công an): Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Quân khu 1, Quân khu 2 và Công an 7 tỉnh biên giới. Nghiên cứu hỗ trợ nhận diện các phương thức phá hoại tư tưởng mới, hỗ trợ xây dựng phương án tác chiến phòng thủ khu vực và củng cố phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc.

3. Cán bộ lãnh đạo hệ thống chính trị cấp huyện, cấp xã vùng biên giới: Bí thư cấp ủy, Chủ tịch UBND cấp cơ sở tại 43 huyện nghèo giáp biên. Tài liệu đóng vai trò là cẩm nang nâng cao năng lực quản trị, kỹ năng vận động quần chúng và xử lý kịp thời các tình huống an ninh nông thôn.

4. Học viên, giảng viên và nhà nghiên cứu học thuật: Giảng viên, nghiên cứu sinh chuyên ngành Chính trị học, Xây dựng Đảng, Quản lý công, Dân tộc học tại các học viện, trường đại học khoa học xã hội và nhân văn trên toàn quốc, phục vụ công tác giảng dạy và phát triển đề tài nghiên cứu liên quan.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Vì sao sự ổn định chính trị - xã hội tại 7 tỉnh biên giới phía Bắc lại có tính chất quyết định đối với an ninh quốc gia?
7 tỉnh biên giới phía Bắc chiếm 15,54% diện tích tự nhiên và trải dài hơn 1.400 km đường biên tiếp giáp quốc tế, đóng vai trò là cửa ngõ giao thương và lá chắn phòng thủ chiến lược. Sự mất ổn định tại địa bàn này sẽ trực tiếp đe dọa chủ quyền lãnh thổ, ảnh hưởng tiêu cực đến hòa bình, an ninh đối ngoại và làm suy yếu môi trường phát triển kinh tế chung của toàn bộ đất nước.

Câu hỏi 2: Yếu tố kinh tế tác động như thế nào đến sự ổn định chính trị tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số biên giới?
Kinh tế là nền tảng vật chất của chính trị. Khi tỷ lệ nghèo đói tại vùng sâu, vùng xa còn ở mức cao từ 46,1% đến 95%, người dân thiếu đất sản xuất và phương tiện sinh kế sẽ dễ bị kẻ xấu mua chuộc, lừa gạt, lôi kéo vào các hoạt động vi phạm pháp luật hoặc di cư tự do, gây xáo trộn trật tự xã hội và suy giảm niềm tin vào chính quyền cơ sở.

Câu hỏi 3: Những thủ đoạn chủ yếu của các thế lực thù địch nhằm phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc vùng biên là gì?
Các thế lực phản động thường lợi dụng trình độ dân trí thấp để tuyên truyền kích động tư tưởng dân tộc hẹp hòi, mưu đồ thành lập "Vương quốc H'mông", truyền bá các tà đạo trái phép như "Vàng Chứ", "Thìn Hùng", kết hợp tài trợ tiền của dưới danh nghĩa từ thiện trá hình nhằm chia rẽ đồng bào miền ngược với đồng bào miền xuôi và cô lập tổ chức Đảng ở cơ sở.

Câu hỏi 4: Đâu là giải pháp đột phá để giải quyết căn cơ tình trạng nghèo đói tại 43 huyện biên giới?
Giải pháp đột phá là kết hợp đồng bộ giữa đầu tư hạ tầng giao thông huyết mạch với chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp với tiểu vùng sinh thái, gắn phát triển sản xuất nông - lâm nghiệp với kinh tế cửa khẩu và thương mại biên giới, đồng thời thực hiện chính sách giao đất, giao rừng bền vững để đồng bào yên tâm bám đất, bám làng giữ vững biên cương.

Câu hỏi 5: Luận văn có những đóng góp mới nào về mặt khoa học lý luận chính trị?
Luận văn đã làm sâu sắc thêm nội hàm khái niệm ổn định chính trị - xã hội trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội dưới góc nhìn đa chiều, đồng thời thiết lập hệ thống dữ liệu thực nghiệm toàn diện về 7 tỉnh biên giới phía Bắc giai đoạn 2000 - 2015, khắc phục sự rời rạc của các nghiên cứu đơn lẻ trước đây và cung cấp khung giải pháp khả thi cho giai đoạn tiếp theo.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích sâu sắc bản chất và các nhân tố quyết định sự ổn định chính trị - xã hội tại vùng biên cương trọng yếu của Tổ quốc.
• Bức tranh thực trạng tại 7 tỉnh biên giới phía Bắc giai đoạn 2000 - 2015 được làm rõ với các số liệu thực chứng cụ thể về diện tích (15,54%), mật độ dân số (85 người/km²) và tỷ lệ nghèo đói (lên tới 46,1% tại Tây Bắc).
• Làm sáng tỏ các mối đe dọa từ âm mưu "Diễn biến hòa bình", tình trạng truyền đạo trái phép và hoạt động tội phạm qua hơn 1.400 km đường biên giới.
• Hệ thống hóa 4 nhóm giải pháp toàn diện kết hợp chặt chẽ giữa củng cố hệ thống chính trị, phát triển kinh tế bền vững, tăng cường quốc phòng - an ninh và nâng cao phúc lợi xã hội.
• Nghiên cứu đóng góp cơ sở dữ liệu quý báu và phương pháp tiếp cận đa ngành, mở ra hướng nghiên cứu tiếp theo về quản trị rủi ro an ninh phi truyền thống vùng vành đai biên giới đến năm 2030.

Để giữ vững ổn định chính trị - xã hội vùng biên giới phía Bắc, các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương và các nhà khoa học cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ, hiện thực hóa các giải pháp chính sách vào thực tiễn đời sống của đồng bào dân tộc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, mục lục, lời cảm ơn, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn gồm có 3 chƣơng và 10 tiết. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ỔN ĐỊNH CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI Ở NƢỚC TA HIỆN NAY 1. Vai trò của ổn định chính trị - xã hội đối với sự phát triển của đất nƣớc 1. Quan niệm về ổn định chính trị - xã hội 1.

Quan niệm về ổn định Ổn định chính trị - xã hội đƣợc dùng khá phổ biến trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Ổn định đƣợc xem là một mặt nhất thời của trạng thái vận động, phát triển. Trạng thái ổn định nhất thời của sự vật có hai mặt: khẳng định và phủ định. Hai mặt này có sự tác động qua lại biện chứng với nhau, đảm bảo cho sự vật vận động, phát triển trong trạng thái “vừa là nó” lại “vừa không phải là nó”.

Trạng thái ổn định tƣơng đối biểu hiện của một trạng thái vận động, trạng thái cân bằng tạm thời của sự vật trong quá trình vận động của nó. Nhờ trạng thái ổn định tƣơng đối mà sự vật mới thực hiện đƣợc sự biến đổi tiếp theo. Không ổn định thì không có phát triển nhƣng không phát triển thì cũng khó duy trì đƣợc ổn định lâu dài và vững chắc. Nói đến ổn định là nói đến trạng thái đối lập với rối loạn, khủng hoảng.

Đồng thời trạng thái ổn định này cũng xa lại với sự tĩnh lặng hoàn toàn hay bất biến, cố định tuyệt đối. ổn định không làm triệt tiêu hay kìm hãm sự vận động, phát triển mà có quan hệ mật thiết với vận động, phát triển. Mặt ổn định của sự vật là điều kiện để sự vật tự khẳng định, tự định hình, đồng thời là môi trƣờng tốt để cho các thuộc tính, các mặt bên trong sự vật tiến hành quá trình chuyển hóa biến đổi. Nhờ có trạng thái ổn định, sự vật trong quá trình vận động sẽ biến đổi từ trình độ thấp đến trình độ cao, từ mức độ bấp bênh, không chắc chắn đến mức độ bền vững.

10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Nhƣ vậy, ổn định và biến đổi vừa là tiền đề, là điều kiện cho nhau, vừa là nhân và quả cho nhau, là thể hiện mối quan hệ giữa vận động và đứng im. Nhƣ vậy, ổn định chỉ một trạng thái của tự nhiên, xã hội, tƣ duy trong quá trình vận động và phát triển của sự vật. Xét cả về thực tiễn và lý luận thì ổn định mang tính tƣơng đối vì nó chính là sự vận động trong những mâu thuẫn, trong sự thống nhất của các mặt đối lập và cũng là sự thống nhất tƣơng đối. Ổn định chính trị - xã hội, cũng vậy, không phải là trạng thái đứng yên, trì trệ mà là trạng thái động, phát triển.

Đó là trạng thái của quá trình thƣờng xuyên giải quyết những mâu thuẫn nảy sinh về chính trị - xã hội, về kinh tế, văn hóa trong nội bộ nhân dân và trong hệ thống chính trị. Trong xã hội, quy luật lực lƣợng sản xuất luôn quy định quan hệ sản xuất. Nói cách khác, quan hệ sản xuất phụ thuộc vào tính chất và trình độ của lực lƣợng sản xuất. Tuy nhiên, sự phù hợp giữa quan hệ sản xuất vào tính chất và trình độ của lực lƣợng sản xuất, giữa cơ sở hạ tầng với kiến trúc thƣợng tầng chính trị, giữa kinh tế với văn hóa trong sự phát triển đều mang ý nghĩa tƣơng đối.

Nó luôn có xu hƣớng bị phá vỡ bởi sự phát triển của lực lƣợng sản xuất. Chính sự phát triển khách quan, liên tục của lực lƣợng sản xuất đã làm cho mọi sự phù hợp của các nhân tố xã hội sẽ phá vỡ sự cân bằng, sự phù hợp trƣớc đó để tạo ra sự cân bằng mới, tức là sự ổn định ở mức độ cao hơn. Với từng lát cắt ở bình diện ổn định tƣ tƣởng, ổn định các quan hệ chính trị xã hội, ổn định hệ thống chính trị của xã hội chúng ta sẽ thấy điều này rõ hơn. Trong xã hội có các giai cấp, các tầng lớp khác nhau, nhƣng chịu sự chi phối của hệ tƣ tƣởng của giai cấp thống trị.

Nếu tƣ tƣởng của giai cấp thống trị phù hợp với xu thế khách quan, phù hợp với lợi ích xã hội. sẽ tạo ra sự ổn định chính trị - xã hội. Nhƣng sự ổn định về chính trị của xã hội chỉ là trạng 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thái tạm thời, tƣơng đối. Sự ổn định này có thể bị phá vỡ nếu nhƣ có sự mâu thuẫn về lợi ích của các giai cấp.

Trong xã hội có giai cấp, hệ thống chính trị do giai cấp thống trị lập ra để bảo vệ lợi ích cho giai cấp ấy. Nếu nhƣ giai cấp thống trị bảo đảm lợi ích cho toàn xã hội thì hệ thống chính trị sẽ hoạt động bình thƣờng, ổn định. Ngƣợc lại, nếu nó xem nhẹ, chà đạp lên lợi ích xã hội thì sẽ xuất hiện những mâu thuẫn, làm cho hệ thống chính trị, chế độ chính trị - xã hội không còn hoạt động trong trạng thái ổn định. Chính trị- xã hội có thể bị rối loạn 1.

Khái niệm và nội dung cơ bản về ổn định chính trị - xã hội Trong các văn kiện chính trị của Đảng nhƣ Nghị quyết đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, X, XI Đảng Cộng sản Việt Nam, Nghị quyết Hội nghị lần thứ VII Ban chấp hành trung ƣơng Đảng khóa IX, … thuật ngữ "ổn định chính trị - xã hội" đƣợc sử dụng phổ biến. Tuy nhiên, chƣa có một định nghĩa đầy đủ thuật ngữ này. Trạng thái vừa giữ đƣợc ổn định chính trị, vừa giữ đƣợc ổn định xã hội sẽ tạo ra trạng thái giữ vững "ổn định chính trị - xã hội". Giai cấp công nhân giữ đƣợc ổn định chính trị ở việc giai cấp công dân duy trì và tăng cƣờng vai trò lãnh đạo của mình đối với xã hội bằng việc tăng cƣờng chuyên chính vô sản thực hiện sức mạnh lịch sử của giai cấp công nhân.

Giai cấp công nhân giữ vững đƣợc ổn định xã hội ở việc: Do lợi ích của giai cấp công nhân thống nhất với lợi ích của dân tộc, thống nhất với lợi ích với đại đa số nhân dân lao động nên xã hội không còn đối kháng lợi ích. Xung đột xã hội không phải là xung đột của lợi ích đối kháng. Xã hội về cơ bản là thống nhất lợi ích nên có thể giữ vững ổn định xã hội. Tất nhiên những sự khác biệt giai cấp vẫn còn, những cuộc đấu tranh xung đột trong xã hội vẫn còn nhƣng những xung đột này không gây ra mất ổn định xã hội.

12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Ta có thể khẳng định: Ổn định chính trị - xã hội là một trạng thái của xã hội xã hội chủ nghĩa, trong đó, sự lãnh đạo của giai cấp công nhân thông qua vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản đƣợc duy trì và tăng cƣờng trên tất cả các mặt hoạt động cơ bản của xã hội, đảm bảo cho xã hội luôn luôn có sự thống nhất về lợi ích, đảm bảo cho xã hội giữ đƣợc nền nếp, kỷ cƣơng và phát triển trong sự cân đối, hài hòa. Nếu theo định nghĩa này thì ở xã hội có áp bức bóc lột, khi giai cấp thống trị đang lên, đang là giai cấp tiên tiến thì có thể tạo ra và giữ vững ổn định chính trị - xã hội trong một khoảng thời gian nào đó. Thí dụ nhƣ giai cấp tƣ sản trong những ngày tiến hành cách mạng tƣ sản và ở những ngày đầu tiên xây dựng chủ nghĩa tƣ bản. Lúc này lợi ích của giai cấp tƣ sản thống nhất với lợi ích của nông dân và những ngƣời lao động.

Nhà nƣớc tƣ sản bảo vệ cho tù do cạnh tranh, tù do làm giàu. Nhƣng ngƣời nào thắng trong cạnh tranh, là ngƣời giàu - chính là giai cấp tƣ sản. Vì vậy trạng thái ổn định chính trị - xã hội bị phá vỡ bởi vì lợi ích tƣ sản dần dần trở thành đối lập với lợi ích của toàn thể công dân. Cho nên nếu xét trong điều kiện giai cấp tƣ sản đang là giai cấp cách mạng thì ổn định chính trị - xã hội do giai cấp tƣ sản tạo ra rất ngắn ngủi.

Nhìn suốt các giai đoạn phát triển tiếp theo của chủ nghĩa tƣ bản thì phổ biến là: Giai cấp tƣ sản chỉ giữ vững ổn định chính trị, không giữ đƣợc ổn định chính trị - xã hội. Giai cấp tƣ sản ở NIES Đông Á trong khi tiến hành công nghiệp hóa chủ nghĩa tƣ bản cũng có thời gian tạo ra sự thống nhất lợi ích (lợi ích dân tộc) nên cũng có lúc tạo ra sự ổn định chính trị - xã hội nhƣng sự ổn định này nhanh chóng bị phá vỡ cũng do lợi Ých của giai cấp tƣ sản Đông Á đối lập với lợi ích của toàn thể nhân dân. Nói cho chính xác thì NIES Đông Á chỉ mới tạo ra điều kiện thuận lợi cho việc ổn định chính trị - xã hội chứ chƣa phải là sự ổn định chính trị - xã hội. 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Còn ở các nƣớc xã hội chủ nghĩa, sự thống nhất lợi ích của giai cấp công nhân với lợi ích của dân tộc, lợi ích của các giai cấp xuất hiện ngay trong cuộc đấu tranh giành chính quyền và đƣợc củng cố duy trì trong suốt quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Giai cấp công nhân là giai cấp luôn luôn là giai cấp tiên tiến, cách mạng. Vì vậy ổn định chính trị - xã hội trong xã hội xã hội chủ nghĩa đƣợc thiết lập ngay từ những ngày đầu giai cấp công nhân và nhân dân lao động giành đƣợc chính quyền và không ngừng đƣợc củng cố phát triển trong tiến trình xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa. Ổn định chính trị - xã hội trong điều kiện xã hội chủ nghĩa mang tính phổ biến nhƣng do mỗi nƣớc có hoàn cảnh lịch sử khác nhau nên ổn định chính trị - xã hội ở mỗi nƣớc cũng có nét đặc thù riêng. Ổn định chính trị - xã hội ở nƣớc ta cũng có những nét riêng.

Ổn định chính trị - xã hội ở nƣớc ta tiếp thu những tƣ tƣởng chính trị - xã hội quý báu của dân tộc. Đó là tính cộng đồng "bầu ơi thƣơng lấy bí cùng. Tuy rằng khác dậu nhƣng chung một giàn", "Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau", "Trong ấm ngoài êm", "Nƣớc mất nhà tan".