Trang 1 BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH --------------- NGUYEÃN THÒ DIEÄU TRAÂN ÑEÀ TAØI AÙP DUÏNG ÑAÁU GIAÙ ÑIEÄN TÖÛ (e-AUCTION) TRONG HOAÏT ÑOÄNG TIEÁP LIEÄU CUÛA DOANH NGHIEÄP VIEÄT NAM CHUYEÂN NGAØNH : NGOAÏI THÖÔNG MAÕ SOÁ : 5.05 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC : TS. NGUYEÃN ÑÖÙC TRÍ THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH - 2001 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trang 2 MUÏC LUÏC Môû ñaàu Chöông I – Khaùi nieäm chung veà ñaáu giaù 3 1. Söï ra ñôøi cuûa phöông thöùc ñaáu giaù 3 1. Phaân loaïi phöông thöùc ñaáu giaù 4 1.
Caùc phöông thöùc ñaáu giaù cô baûn 4 1. Caùc phieân baûn cuûa caùc phöông thöùc ñaáu giaù cô baûn 7 Chöông II - GIÔÙI THIEÄU PHÖÔNG THÖÙC ÑAÁU GIAÙ ÑIEÄN TÖÛ SÖÛ DUÏNG TRONG HOAÏT ÑOÄNG TIEÁP LIEÄU CUÛA CAÙC DOANH NGHIEÄP TREÂN THEÁ GIÔÙI. Khaùi nieäm veà ñaáu giaù ñieän töû. Phaân loaïi ñaáu giaù ñieän töû aùp duïng trong hoaït ñoäng tieáp lieäu cuûa doanh nghieäp 11 2.
Ñaáu giaù ñieän töû môû (Open/ Public Reverse Auction) 12 2. Ñaáu giaù ñieän töû haïn cheá (Private Auction) 2. Ñaëc ñieåm cuûa ñaáu giaù ñieän töû so vôùi hình thöùc ñaáu giaù truyeàn thoáng 12 trong hoaït ñoäng tieáp lieäu cuûa caùc doanh nghieäp. Öu ñieåm cuûa ñaáu giaù ñieän töû so vôùi hình thöùc ñaáu giaù truyeàn thoáng 15 trong hoaït ñoäng tieáp lieäu cuûa doanh nghieäp.
Ñieàu kieän thích hôïp ñeå aùp duïng phöông thöùc ñaáu giaù ñieän töû trong 17 hoaït ñoäng tieáp lieäu cuûa doanh nghieäp 2. Quy trình ñaáu giaù ñieän töû trong hoaït ñoäng tieáp lieäu 2. Quy trình ñaáu giaù ñieän töû môû 19 2. Quy trình ñaáu giaù ñieän töû haïn cheá 2.
Caùc yeâu caàu caàn thieát veà maët kyõ thuaät cho ngöôøi mua vaø nhaø cung 20 caáp ñeå tham gia ñaáu giaù ñieän töû 20 2. Giôùi thieäu sô löôïc veà phaàn meàm ñaáu giaù ñieän töû phoå bieán 26 Chöông III - THÖÏC TEÁ AÙP DUÏNG ÑAÁU GIAÙ ÑIEÄN TÖÛ TRONG HOAÏT 36 ÑOÄNG TIEÁP LIEÄU CUÛA COÂNG TY P&G. Giôùi thieäu toång quaùt tình hình tieáp lieäu maët haøng bao bì daïng maïng 37 nhöïa gheùp cuûa Coâng ty 3. Quaù trình quyeát ñònh choïn ñaáu giaù ñieän töû laøm chieán thuaät tieáp lieäu 38 cho maët haøng bao bì daïng maøng nhöïa gheùp cuûa Coâng Ty.
Keá hoaïch toå chöùc ñaáu giaù ñieän töû cuûa Coâng Ty 38 3. Keát quaû ñaáu giaù ñieän töû vaø baøi hoïc kinh nghieäm ruùt ra töø caùc giai ñoaïn cuûa quy trình ñaáu giaù ñieän töû Chöông 4 - THÖÏC TEÁ AÙP DUÏNG ÑAÁU GIAÙ ÑIEÄN TÖÛ TRONG HOAÏT 39 ÑOÄNG TIEÁP LIEÄU CUÛA DOANH NGHIEÄP VIEÄT NAM 4. Tình hình trieån khai vaø phaùt trieån Thöông maïi ñieän töû taïi Vieät Nam 41 4. Tình hình trieån khai vaø phaùt trieån ñaáu giaù ñieän töû trong hoaït ñoäng 43 tieáp lieäu cuûa caùc doanh nghieäp Vieät Nam 45 Keát luaän vaø kieán nghò 45 Taøi lieäu tham khaûo LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trang 3 LÔØI MÔÛ ÑAÀU Thöông maïi ñieän töû (e-Commerce) ñang ngaøy caøng phaùt trieån maïnh meõ vaø coù nhöõng aûnh höôûng to lôùn ñeán söï phaùt trieån cuûa neàn kinh teá vaø xaõ hoäi treân theá giôùi.
Thöông maïi ñieän töû bao goàm nhöõng hoaït ñoäng kinh doanh haøng hoùa hoaëc dòch vuï treân maïng ñieän töûï, giöõa coâng ty vaø coâng ty (Business to Business - B2B) vaø giöõa coâng ty vaø khaùch haøng (Business to Customer – B2C) ñaõ trôû thaønh moät boä phaän khoâng theå thieáu ñöôïc trong hoaït ñoäng thöông maïi ngaøy nay. Vieäc keát noái ngöôøi mua vaø ngöôøi baùn laïi vôùi nhau treân Internet ñaõ laøm thay ñoåi phöông thöùc kinh doanh, taêng hieäu quaû vaø giaûm chi phí hoaït ñoäng cuûa caùc doanh nghieäp. Ñaáu giaù ñieän töû (e-Auction), moät boä phaän cuûa thöông maïi ñieän töû chính laøø hoaït ñoäng ñaáu giaù giöõa ngöôøi mua vaø ngöôøi baùn ñöôïc thöïc hieän treân Internet, coù theå ñöôïc aùp duïng trong hoaït ñoäng baùn haøng, nhöng treân thöïc teá ñöôïc aùp duïng nhieàu hôn trong hoaït ñoäng tieáp lieäu cuûa doanh nghieäp. Ñaáu giaù ñieän töû ñang ñöôïc söû duïng thay theá nhöõng chieán thuaät tieáp lieäu truyeàn thoáng nhö ñaøm phaùn tröïc tieáp, ñaøm phaùn baèng vaên baûn, ñaáu giaù baèng vaên baûn … Theo soá lieäu cuûa caùc toå chöùc phaùt trieån thöông maïi ñieän töû, caùc taïp chí kinh teá noåi tieáng treân theá giôùi, ngaøy caøng coù nhieàu doanh nghieäp söû duïng thöôøng xuyeân phöông thöùc ñaáu giaù ñieän töû trong hoaït ñoäng tieáp lieäu cuûa mình.
Toác ñoä taêng tröôûng naøy xuaát phaùt töø nhöõng lôïi ích maø ñaáu giaù ñieän töû ñem laïi cho hoaït ñoäng tieáp lieäu cuûa caùc doanh nghieäp nhö giuùp tieát kieäm chi phí tieáp lieäu raát nhieàu vaø giuùp quaù trình ñaøm phaùn mua haøng nhanh hôn. Tuy nhieân, phöông thöùc ñaáu giaù ñieän töû vaãn coøn khaù môùi meû ñoái vôùi caùc doanh nghieäp Vieät Nam. Phaàn lôùn caùc doanh nghieäp vaãn chöa nhaän thöùc ñöôïc taàm quan troïng cuûa phöông thöùc môùi naøy hoaëc coù nhaän thöùc ñöôïc nhöng luùng tuùng trong vieäc trieån khai aùp duïng. Chính vì vaäy, caùc doanh nghieäp ñaõ khoâng naém baét ñöôïc nhöõng lôïi ích maø ñaáu giaù ñieän töû ñem laïi nhaèm taïo ra öu theáá caïnh tranh cho mình.
Töø thöïc teá neâu treân, toâi quyeát ñònh nghieân cöùu veà phöông thöùc ñaáu giaù ñieän töû trong hoaït ñoäng tieáp lieäu cuûa doanh nghieäp vaø choïn ñeà taøi naøy laøm luaän vaên toát nghieäp Thaïc só Kinh teá cuûa mình vôùi muïc ñích giôùi thieäu ñeán nhöõng ngöôøi quan taâm moät phöông thöùc môùi trong hoaït ñoäng tieáp lieäu cuûa doanh nghieäp vaø ñöa ra moät vaøi kieán nghò ñeå xuùc tieán trieån khai ngay vieäc aùp duïng phöông thöùc naøy cho doanh nghieäp Vieät Nam. Trong quaù trình nghieân cöùu ñeà taøi, baûn thaân toâi chuû yeáu tham khaûo caùc taøi lieäu treân caùc website, caùc saùch chuyeân moân, caùc baùo vaø taïp chí kinh teá, taøi lieäu huaán luyeän noäi boä cuûa coâng ty P&G – ñôn vò maø toâi ñang coâng taùc, töø ñoù tieán haønh toång hôïp laïi thaønh noäi dung ñeà taøi. Ngoaøi ra, toâi coøn trao ñoåi vôùi nhieàu doanh nghieäp vaø caùc nhaø cung caáp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trang 4 dòch vuï Internet ñeå tìm hieåu veà thöïc teá aùp duïng phöông thöùc môùi naøy taïi Vieät Nam cuõng nhö tham khaûo yù kieán cho caùc kieán nghò cuûa ñeà taøi. Luaän vaên cuûa toâi ñöôïc boá cuïc chia laøm 5 phaàn bao goàm (1) Khaùi nieäm chung veà ñaáu giaù (2) Giôùi thieäu veà phöông thöùc ñaáu giaù ñieän töû söû duïng trong hoaït ñoäng tieáp lieäu cuûa doanh nghieäp treân theá giôùi (3) Thöïc teá aùp duïng ñaáu giaù ñieän töû trong hoaït ñoäng tieáp lieäu cuûa Coâng Ty P&G (4) Thöïc teá aùùp duïng ñaáu giaù ñieän töû trong hoaït ñoäng tieáp lieäu cuûa doanh nghieäp VN (5) Keát luaän vaø kieán nghò.
Do tính môùi cuûa ñeà taøi, taøi lieäu nghieân cöùu bò haïn cheá vaø haàu nhö söû duïng tieáng Anh neân luaän vaên cuûa toâi chaéc chaén khoâng traùnh khoûi nhöõng sai soùt vaø chöa ñi saâu vaøo moät soá khía caïnh. Kính mong nhaän ñöôïc söï goùp yù cuûa caùc thaày coâ, caùc baïn sinh vieân vaø taát caû nhöõng ngöôøi quan taâm ñeán ñeà taøi naøy ñeå toâi coù theå hoaøn thieän hôn ñeà taøi nghieân cöùu cuûa mình. Toâi xin traân troïng caùm ôn Khoa Thöông maïi & Du Lòch tröôøng Ñaïi hoïc Kinh teá TP. HCM, thaày Nguyeãn Ñöùc Trí ñaõ taïo ñieàu kieän vaø taän tình höôùng daãn toâi hoaøn thaønh luaän vaên naøy.
Thaønh Phoá Hoà Chí mInh – 2001 Nguyeãn Thò Dieäu Traân LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trang 5 CHÖÔNG I : KHAÙI NIEÄM CHUNG VEÀ ÑAÁU GIAÙ 1. Ñaáu giaùù laø tranh nhau traû giaù trong cuoäc mua hay baùn coù nhieàu ngöôøi döï. Ñaáu giaù laø hình thöùc baùn nhöõng haøng hoùa hay taøi saûn thöôøng thuoäc loaïi ñaét tieàn, haøng quyù hieám. Ngöôøi baùn ñaët möùc giaù chuaån, nhöõng ngöôøi mua traû giaù töø thaáp ñeán cao, haøng hoùa ñöôïc baùn cho ngöôøi mua traû giaù cao nhaát.
Coù hai hình thöùc : baùn ñaáu giaù töï nguyeän ñöôïc tieán haønh theo yù muoán cuûa ngöôøi sôû höõu haøng hoùa hay taøi saûn; baùn ñaáu giaù baét buoäc do cô quan kinh teá hay haønh chính thöïc hieän. Söï ra ñôøi cuûa phöông thöùc ñaáu giaù. Haàu heát caùc nhaø nghieân cöùu treân theá giôùi ñeàu nhaát trí raèng, ñaáu giaù xuaát hieän laàn ñaàu tieân ôû Babylon vaøo khoaûng naêm 500 tröôùc coâng nguyeân. Vaøo thôøi ñoù, haèng naêm ngöôøi ta toå chöùc ñaáu giaù caùc thieáu nöõ ñeå hoï coù theå keát hoân.
Nhöõng thieáu nöõ xinh ñeïp ñaõõ laøm cho cuoäc ñaáu giaù thaät sinh ñoäng vì coù nhieàu ngöôøi muoán choïn hoï ñeå keát hoân. Coøn nhöõng thieáu nöõ keùm xinh hôn phaûi keøm theo mình moät khoaûn hoài moân môùi ñöôïc ai ñoù chaáp nhaän keát hoân. La Maõ Coå ñaïi cuõng ñaõ toå chöùc ñaáu giaù töø raát laâu cho vieäc mua baùn haøng hoùa. Nhöõng cuoäc ñaáu giaù luùc ñoù thöôøng bao goàm ngöôøi sôû höõu haøng hoùa, ngöôøi toå chöùc cuoäc ñaáu giaù, ngöôøi chaøo môøi tham gia ñaáu giaù vaø nhöõng ngöôøi tham gia ñaáu giaù.
Thoâng thöôøng, caùc cuoäc ñaáu giaù ñöôïc thöïc hieän vôùi hình thöùc giaù boû thaàu taêng daàn. Tuy nhieân, nhöõng ngöôøi tham gia ñaáu giaù khoâng xöôùng to giaù boû thaàu cuûa mình leân maø chæ nhaùy maét hay vaãy tay ñeå baùo hieäu giaù boû thaàu cuûa mình maø thoâi. Sau moãi laàn thaéng traän, binh lính La Maõ thöôøng caém giaùo cuûa mình treân moät maûnh ñaát ñeå ñaùnh daáu phaïm vi chieán lôïi phaåm cuûa mình. Sau ñoù, nhöõng ngöôøi lính naøy ñem caùc haøng hoùa thu ñöôïc töø khu vöïc chieán lôïi phaåm baùn ñaáu giaù.
Do vaäy, töø “subhastation”, coù nghóa laø baùn ñaáu giaù xuaát phaùt töø “subhastare” trong tieáng Latin, coù nguoàn goác gheùp töø hai chöõ “sub” (nghóa ñen laø döôùi) vaø “hasta” (nghóa ñen laø giaùo). Ngöôøi La Maõ cuõng ñaõ toå chöùc ñaáu giaù ñeå thanh lyù taøi saûn. Ngöôøi ta noùi raèng Marcus Aurelius ñaõ thöïc hieän ñaáu giaù hôn hai thaùng ñeå baùn ñoà ñaïc vaø cuûa gia baûo cuûa mình. Moät trong nhöõng cuoäc ñaáu giaù gaây ngaïc nhieân nhaát trong lòch söû ñaõ xaûy ra vaøo naêm 193 sau coâng nguyeân, khi nhöõng ngöôøi lính Praetorian gieát hoaøng ñeá Pertinax.
Sau ñoù, hoï coâng boá raèng ngöôøi boû thaàu cao nhaát seõ trôû thaønh hoaøng ñeá La Maõ. Didius Julianus ñaõ boû thaàu cao nhaát, 6250 drachmas cho moãi ngöôøi lính, ñeå trôû thaønh hoaøng ñeá. Khoâng may laø oâng ta bò cheùm ñaàu hai thaùng sau ñoù khi Septimus Severus chinh phuïc thaønh Rome. Julianus coù theå ñöôïc xem laø naïn nhaân ñaàu tieân cuûa “söï hoái tieác truùng thaàu”.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trang 6 ÔÛ caùc nöôùc khaùc, ñaáu giaù laø moät trong boán phöông thöùc laøm taêng tieàn teä (ñaáu giaù, caàm ñoà, toå chöùc taøi chính vaø xoå soá) ñöôïc caùc ñeàn chuøa vaø tu vieän söû duïng vaøo ñaàu theá kyû 17 ñeå baùn ñoà ñaïc cuûa caùc nhaø sö bò cheát. Töï ñieån tieáng Anh Oxford ôû Anh quoác ñaõ ñeà caäp ñeán ñaáu giaù laàn ñaàu tieân vaøo naêm 1595.