Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về xây dựng văn hoá doanh nghiệp Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng xây dựng văn hoá doanh nghiệp tại Công ty Truyền tải điện 1 Chương 4: Giải pháp xây dựng văn hoá doanh nghiệp tại Công ty Truyền tải điện 1 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG VĂN HOÁ DOANH NGHIỆP 1.1 Tổng quan về vấn đề nghiên cứu Những nghiên cứu về văn hóa doanh nghiệp trong nước VHDN có vai trò quan trọng không chỉ đối với việc nâng cao hiệu quả hoạt động toàn diện của doanh nghiệp mà còn là một giải pháp quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. VHDN là tài sản tinh thần của doanh nghiệp, là một nguồn lực quan trọng thúc đẩy doanh nghiệp phát triển bền vững. Về vấ n đề văn hóa doanh nghi ệp ở Viê ̣t Nam hiê ̣n nay , đã có nhiề u bài viế t, nhiề u công trin ̀ h nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nước đươ ̣c đăng tải trên các báo , các tạp chí với các góc đ ộ khác nhau , trong đó có mô ̣t số công trin ̀ h liên quan như: “Văn hóa kinh doanh - một yếu tố quan trọng để thành công” (Nguyễn Hữu Tuấn, Thời báo Diễn đàn doanh nghiệp, Viê ̣t Nam, 2011, trang 25, 26) - nội dung chính của bài viết đề cập đến tầm quan trọng của văn hóa trong doanh nghiệp và thực trạng của các doanh nghiệp Việt Nam về vấn đề văn hóa và vai trò của nó, bài viết cũng nhận định rằng để xây dựng một nền văn hóa cho doanh nghiệp là một việc làm hết sức cần thiết nhưng cũng không ít khó khăn, cần phải có cơ sở và những biện pháp cụ thể để xây dựng văn hóa doanh nghiệp như xây dựng một hệ thống định chế của doanh nghiệp bao gồm chính danh, tự kiểm soát, phân tích các công việc, các yêu cầu, sau đó xây dựng các kênh thông tin, xây dựng các thể chế và thiết chế tập trung và dân chủ, đa dạng hoá các loại hình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, tiêu chuẩn hoá các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, xây dựng cơ chế kết hợp hài 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hoà các lợi ích để doanh nghiệp trở thành ngôi nhà chung, là con thuyền vận mệnh của mọi người. Văn hóa doanh nghiệp là tài sản vô hình của mỗi doanh nghiệp; TS.
Đỗ Minh Cương với nghiên cứu “Văn hóa kinh doanh và Triết lý kinh doanh” - NXB Chính trị quốc gia (2001). Đây là một công trình đầu tiên ở nước ta trình bày có hệ thống về các vấn đề văn hóa kinh doanh, VHDN, triết lý kinh doanh…từ phương diện cơ sở lý luận và thực tiễn của thế giới và Việt Nam. Qua tác phẩm này có thể hiểu được văn hóa doanh nghiệp đóng vai trò rất quan trọng góp phần tạo ra thành công cho doanh nghiệp trong kinh doanh. Vì vậy, công tác xây dựng VHDN là cần thiết cho mỗi doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập toàn cầu và cạnh tranh mạnh mẽ.
Nguyễn Mạnh Quân với giáo trình “Đạo đức kinh doanh và VHDN" - NXB Đại học Kinh tế Quốc dân (2007). Đây là giáo trình của Trường Đại học Kinh tế Quốc dân. Công trình này trình bày rõ khái niệm, biểu hiện, các dạng VHDN, các nhân tố tạo lập VHDN. Ngoài ra công trình cũng trình bày văn hóa trong các hoạt động kinh doanh như hoạt động marketing, văn hóa trong ứng xử, trong đàm phán và thương lượng… GS.TS Bùi Xuân Phong: “Đạo đức kinh doanh và VHDN” - NXB.
Thông tin và truyền thông, (2006). Công trình này trình bày khái niệm, đặc điểm, biểu hiện của VHDN, các nhân tố tạo lập VHDN; nguyên tắc và quy trình xây dựng VHDN. Ngoài ra công trình cũng trình bày văn hóa trong các hoạt động kinh doanh như hoạt động marketing, văn hóa trong ứng xử, trong đàm phán và thương lượng. Về luận văn thạc sỹ hiện có một số nghiên cứu đề cập đến VHDN trong ngành như: - Trần Thị Thu Hà - “VHDN Công ty Vinaphone” (2012).
- Nguyễn Thị Hoa - “VHDN tại VNPT Bắc Giang” (2012). 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trong lĩnh vực bưu chính viễn thông, GS.TS Bùi Xuân Phong có công bố một số bài viết trên ấn phẩm Khoa học công nghệ và Kinh tế bưu điện Tập đoàn BCVT Việt Nam như: “Duy trì và phát triển VHDN nhằm phát triển bền vững và hội nhập quốc tế VNPT” (3/2010); “Duy trì và phát triển VHDN nhằm phát triển VNPT bền vững và hội nhập quốc tế” (2010). Trên góc độ của một nhà nghiên cứu, tác giả đã đưa ra những vấn đề lý luận và thực tiễn trong xây dựng văn hoá doanh nghiệp, tầm quan trọng của VHDN đối với sự phát triển bền vững của tổ chức, cụ thể là VNPT. Tác giả tập trung đánh giá công tác xây dựng VHDN tại VNPT, những giải pháp trước mắt và lâu dài để phát triển văn hoá VNPT trong quá trình phát triển và hội nhập quốc tế.
Những nghiên cứu về văn hóa doanh nghiệp của nước ngoài Tác giả Greert Hofstede- Gert Jan Hosfstede - Michael Minkov (2010) với cuốn sách Culture and Organizations, NXB Mc Graw: Đây là cuốn sách nghiên cứu toàn diện văn hóa của 70 quốc gia trên thế giới và trong vòng 40 năm viết về những đặc điểm văn hóa, những mặt tích cực và tiêu cực của văn hóa, sự hình thành văn hóa và những ảnh hưởng của nó tới văn hóa tổ chức. Schein (2012) với cuốn sách “Văn hóa doanh nghiệp và sự lãnh đạo”, NXB Thời đại: Cuốn sách là bao gồm những nghiên cứu về văn hóa tổ chức. Những đặc điểm, loại hình văn hóa tổ chức. Vai trò của người lãnh đạo trong việc sáng tạo và thiết kế văn hóa trong tổ chức.
Những cách thức quản lý của lãnh đạo khi có sự thay đổi về văn hóa tổ chức. Như vậy, cho đến nay, chưa có một công trình nào nghiên cứu hệ thống, chuyên sâu về xây dựng VHDN cho công ty Truyền tải điện 1 để từ đó đưa ra các biện pháp để xây dựng và phát triển nó. Đây là đối tượng và mục đích nghiên cứu của Luận văn này. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Văn hóa và văn hoá doanh nghiệp 1.1 Khái quát chung về văn hoá Văn hóa gắn liền với sự ra đời của nhân loại.
Phạm trù văn hóa rất đa dạng và phức tạp. Nó là một khái niệm có rất nhiều nghĩa được dùng để chỉ những khái niệm có nội hàm khác nhau về đối tượng tính chất và hình thức biểu hiện. Khái niệm văn hoá do Tổng thư ký UNESCO Federico Mayor nêu ra nhân lễ phát động Thập kỷ thế giới phát triển văn hoá (1988 - 1997): “Văn hoá là tổng thể sống động các hoạt động sáng tạo (của các cá nhân và các cộng đồng) trong quá khứ và hiện tại. Qua các thế kỷ, hoạt động sáng tạo ấy đã hình thành nên hệ thống các giá trị, các truyền thống và thị hiếu - những yếu tố xác định đặc tính riêng của từng dân tộc”.
"Văn hóa là một phức thể, tổng thể các đặc trưng, diện mạo về tinh thần, vật chất, tri thức, linh cảm.khắc họa nên bản sắc của một cộng đồng gia đình, xóm làng, quốc gia, xã hội.Văn hóa không chỉ bao gồm nghệ thuật, văn chương mà cả những lối sống, những quyền cơ bản của con người, những hệ giá trị, những truyền thống, tín ngưỡng." Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Văn hoá là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do loài người tạo ra trong lịch sử của mình trong mối quan hệ với con người, với tự nhiên và với xã hội”. + Theo nghĩa hẹp, văn hóa là những hoạt động và giá trị tinh thần của con người. Trong phạm vi này, văn hóa khoa học (toán học, vật lý học, hóa học.) và văn hóa nghệ thuật ( văn học, điện ảnh.) được coi là hai phân hệ chính của hệ thống văn hóa. + Theo nghĩa hẹp hơn nữa, văn hóa được coi như một ngành - ngành văn hóa - nghệ thuật để phân biệt với các ngành kinh tế kỹ thuật khác.
Trong Luận văn, chúng tôi sử dụng văn hóa theo nghĩa rộng - quan điểm về văn hóa của Hồ Chí Minh - khi nghiên cứu về VHDN. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tựu trung lại có thể khái niệm: "Văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần mà loài người tạo ra trong quá trình lịch sử".2 Khái quát chung về văn hoá doanh nghiệp Xã hội rộng lớn có một nền văn hoá lớn. Là một bộ phận của xã hội, mỗi doanh nghiệp cũng có một nền VHDN của riêng mình. Cũng như văn hoá, VHDN có rất nhiều quan điểm khác nhau xoay quanh nó.
Tất cả các khái niệm đó sẽ giúp chúng ta hiểu về VHDN một cách toàn diện và đầy đủ hơn. Theo tổ chức lao động quốc tế (ILO) thì: “VHDN là sự trộn lẫn đặc biệt các giá trị, các tiêu chuẩn, thói quen và truyền thống, những thái độ ứng xử và lễ nghi mà toàn bộ chúng là duy nhất đối với một tổ chức đã biết”. Một định nghĩa phổ biến và được chấp nhận rộng rãi do chuyên gia nghiên cứu các tổ chức Edgar Schein đưa ra: “VHDN là tổng hợp các quan niệm chung mà các thành viên trong công ty học được trong quá trình giải quyết các vấn đề nội bộ và xử lý các vấn đề với môi trường xung quanh”. Tuy nhiên các khái niệm trên mới chỉ đề cập đến một mặt của VHDN đó là giá trị tinh thần mà bỏ qua một mặt cũng rất quan trọng của VHDN đó là giá trị vật chất.
Vì vậy trên cơ sở kế thừa và phát huy các quan điểm trên, mà có thể hiểu một cách đầy đủ hơn “VHDN là toàn bộ những nhân tố văn hoá được doanh nghiệp chọn lọc, tạo ra, sử dụng và biểu hiện trong hoạt động kinh doanh tạo nên bản sắc kinh doanh của doanh nghiệp đó”. Văn hóa doanh nghiệp (VHDN) là toàn bộ các giá trị văn hóa được xây dựng trong suốt quá trình tồn tại và phát triển của doanh nghiệp; trở thành các giá trị nội tại mang tính truyền thống và chi phối tình cảm, hành vi của mọi thành viên trong doanh nghiệp. VHDN là cầu nối gắn kết giữa doanh nghiệp với nguồn nhân lực của doanh nghiệp và cộng đồng xã hội, là cái nôi thu hút 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com và nuôi dưỡng nhân tài, là nền tảng phát triển bền vững, góp phần nâng cao vị thế của doanh nghiệp trong và ngoài nước.