Luận văn thạc sĩ về quản lý chi ngân sách nhà nước tại Kho bạc Nhà nước Phúc Thọ, Hà Nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tmu quản lý chi ngân sách nhà nước tại kho bạc nhà nước phúc thọ hà nội, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh

• Tác giả: Trần Thị Thúy
• Trường học: tmu
• Chuyên ngành: quản lý chi ngân sách nhà nước
• Đề tài: Quản Lý Chi Ngân Sách Nhà Nước Tại Kho Bạc Nhà Nước Phúc Thọ - Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VÀ QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC
• 1.1. Những vấn đề chung về NSNN và chi ngân sách nhà nước
• 1.1.1. Ngân sách nhà nước
• 1.1.2. Chi ngân sách nhà nước
• 1.1.2.1. Khái niệm chi ngân sách nhà nước
• 1.1.2.2. Đặc điểm của chi ngân sách nhà nước
• 1.1.2.3. Nội dung chi ngân sách nhà nước
• 1.2. Quản lý chi ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước
• 1.2.1. Khái niệm, mục tiêu và yêu cầu quản lý chi NSNN
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC PHÚC THỌ - HÀ NỘI
• 2.1. Khái quát về Kho bạc Nhà nước Phúc Thọ - Hà Nội
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của KBNN Phúc Thọ
• 2.1.2. Chức năng nhiệm vụ Kho bạc Nhà nước Phúc Thọ
• 2.1.3. Tình hình hoạt động của KBNN Phúc Thọ - TP Hà Nội
• 2.2. Thực trạng chi NSNN tại KBNN Phúc Thọ
• 2.2.1. Thực trạng chi NSNN theo lĩnh vực hoạt động
• 2.2.2. Thực trạng chi thường xuyên NSNN tại KBNN Phúc Thọ
• 2.2.3. Thực trạng chi đầu tư xây dựng cơ bản
• 2.3. Thực trạng quản lý chi NSNN tại KBNN Phúc Thọ
• 2.3.1. Thực trạng chính sách quản lý chi NSNN tại KBNN Phúc Thọ
• 2.3.2. Thực trạng tổ chức bộ máy quản lý chi NSNN tại KBNN Phúc Thọ
• 2.3.3. Thực trạng kiểm soát chi NSNN và xử lý vi phạm tại KBNN Phúc Thọ
• 2.4. Đánh giá thực trạng quản lý chi tại KBNN Phúc Thọ
• 2.4.1. Những kết quả đạt được
• 2.4.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC PHÚC THỌ - HÀ NỘI
• 3.1. Mục tiêu và định hướng hoàn thiện quản lý chi NSNN qua Kho bạc nhà nước Phúc Thọ
• 3.1.1. Mục tiêu hoàn thiện quản lý chi NSNN qua Kho bạc nhà nước Phúc Thọ
• 3.1.2. Định hướng quản lý chi ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước Phúc Thọ
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nước tại Kho bạc Nhà nước Phúc Thọ - Hà Nội
• 3.2.1. Nhóm giải pháp quản lý chi thường xuyên
• 3.2.2. Nhóm giải pháp quản lý chi đầu tư xây dựng cơ bản
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.3.1. Kiến nghị với Bộ Tài chính
• 3.3.2. Kiến nghị với KBNN
• 3.3.3. Kiến nghị với chính quyền thành phố và địa phương
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý chi ngân sách nhà nước tại Kho bạc nhà nước Phúc Thọ

Quản lý chi ngân sách nhà nước tại Kho bạc nhà nước Phúc Thọ là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh nền kinh tế hiện nay. Việc quản lý này không chỉ đảm bảo tính minh bạch mà còn giúp nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách. Kho bạc nhà nước Phúc Thọ đóng vai trò chủ chốt trong việc kiểm soát và phân bổ ngân sách cho các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

1.1. Khái niệm và vai trò của ngân sách nhà nước

Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu chi của Nhà nước, được quyết định bởi cơ quan có thẩm quyền. Vai trò của ngân sách nhà nước là rất quan trọng, giúp thực hiện các chức năng quản lý và điều hành nền kinh tế xã hội.

1.2. Tình hình quản lý chi ngân sách tại Phúc Thọ

Tình hình quản lý chi ngân sách tại Kho bạc nhà nước Phúc Thọ hiện nay còn nhiều thách thức. Các khoản chi chưa được kiểm soát chặt chẽ, dẫn đến tình trạng lãng phí và hiệu quả sử dụng ngân sách chưa cao.

II. Thực trạng quản lý chi ngân sách nhà nước tại Kho bạc nhà nước Phúc Thọ

Thực trạng quản lý chi ngân sách nhà nước tại Kho bạc nhà nước Phúc Thọ cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Các khoản chi thường xuyên và chi đầu tư xây dựng cơ bản chưa được phân bổ hợp lý, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng ngân sách.

2.1. Đánh giá thực trạng chi ngân sách nhà nước

Đánh giá thực trạng chi ngân sách nhà nước tại Phúc Thọ cho thấy nhiều hạn chế trong việc kiểm soát chi tiêu. Các khoản chi chưa được phân tích và đánh giá hiệu quả một cách đầy đủ.

2.2. Những thách thức trong quản lý chi ngân sách

Những thách thức trong quản lý chi ngân sách bao gồm tình trạng tham nhũng, lãng phí và thiếu minh bạch trong các khoản chi tiêu. Điều này cần được khắc phục để nâng cao hiệu quả quản lý.

III. Giải pháp cải thiện quản lý chi ngân sách nhà nước tại Phúc Thọ

Để cải thiện quản lý chi ngân sách nhà nước tại Kho bạc nhà nước Phúc Thọ, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách mà còn đảm bảo tính minh bạch trong quản lý.

3.1. Cải cách quy trình quản lý chi ngân sách

Cải cách quy trình quản lý chi ngân sách là cần thiết để nâng cao hiệu quả. Cần xây dựng các quy trình rõ ràng và minh bạch trong việc phân bổ và kiểm soát chi tiêu.

3.2. Tăng cường kiểm soát và giám sát chi tiêu

Tăng cường kiểm soát và giám sát chi tiêu là một trong những giải pháp quan trọng. Cần có các cơ chế giám sát chặt chẽ để phát hiện và xử lý kịp thời các vi phạm.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về quản lý chi ngân sách

Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về quản lý chi ngân sách nhà nước tại Phúc Thọ cho thấy nhiều cải tiến đã được thực hiện. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các giải pháp mới để nâng cao hiệu quả.

4.1. Kết quả đạt được trong quản lý chi ngân sách

Kết quả đạt được trong quản lý chi ngân sách tại Phúc Thọ cho thấy một số tiến bộ trong việc kiểm soát chi tiêu. Tuy nhiên, cần tiếp tục cải thiện để đạt được hiệu quả cao hơn.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn quản lý chi ngân sách tại Phúc Thọ có thể áp dụng cho các địa phương khác. Việc học hỏi và chia sẻ kinh nghiệm là rất quan trọng trong công tác quản lý ngân sách.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai của quản lý chi ngân sách

Kết luận về quản lý chi ngân sách nhà nước tại Kho bạc nhà nước Phúc Thọ cho thấy cần có những định hướng rõ ràng cho tương lai. Việc cải thiện quản lý chi ngân sách không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách mà còn góp phần phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

5.1. Định hướng phát triển trong quản lý chi ngân sách

Định hướng phát triển trong quản lý chi ngân sách cần tập trung vào việc nâng cao hiệu quả và tính minh bạch. Cần có các chính sách hỗ trợ để thực hiện điều này.

5.2. Tương lai của quản lý chi ngân sách tại Phúc Thọ

Tương lai của quản lý chi ngân sách tại Phúc Thọ sẽ phụ thuộc vào việc thực hiện các giải pháp đã đề ra. Cần có sự đồng lòng từ các cấp chính quyền và cộng đồng để đạt được mục tiêu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam hiện nay, nguồn thu ngân sách nhà nước (NSNN) còn hạn chế, tình trạng bội chi ngân sách diễn ra liên tục, việc quản lý chặt chẽ các khoản chi ngân sách trở nên cấp thiết. Chi NSNN là công cụ quan trọng để Đảng, Nhà nước thực hiện các nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng. Hệ thống Kho bạc Nhà nước (KBNN) được thành lập từ năm 1990 đã trở thành công cụ đắc lực trong kiểm soát tài chính NSNN. Tuy nhiên, công tác quản lý chi ngân sách qua KBNN vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế, đặc biệt tại các địa phương có nguồn ngân sách hạn hẹp như huyện Phúc Thọ, Hà Nội.

Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng quản lý chi NSNN tại KBNN Phúc Thọ trong giai đoạn 2011-2014, nhằm phân tích các hạn chế, nguyên nhân và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách tại địa phương này. Phạm vi nghiên cứu bao gồm chi thường xuyên và chi đầu tư xây dựng cơ bản, với đối tượng là các nghiệp vụ quản lý, kiểm soát và thanh toán các khoản chi qua KBNN Phúc Thọ. Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính quốc gia, góp phần phát triển kinh tế - xã hội huyện Phúc Thọ nói riêng và hệ thống KBNN nói chung.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý ngân sách nhà nước, tập trung vào:

• Lý thuyết ngân sách nhà nước: NSNN là hệ thống các mối quan hệ kinh tế - tài chính giữa Nhà nước và các chủ thể xã hội, phản ánh quá trình huy động, phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ tập trung nhằm thực hiện chức năng quản lý và điều hành nền kinh tế xã hội.

• Lý thuyết chi ngân sách nhà nước: Chi NSNN là việc phân phối và sử dụng quỹ NSNN để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước, bao gồm chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển. Chi NSNN mang tính pháp lý cao, không hoàn trả trực tiếp và gắn chặt với các chính sách kinh tế vĩ mô.

• Mô hình quản lý chi ngân sách qua Kho bạc Nhà nước: Quản lý chi NSNN qua KBNN là quá trình kiểm soát, thẩm định các khoản chi nhằm đảm bảo chi đúng mục đích, đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức theo quy định pháp luật. KBNN thực hiện chức năng kiểm soát chi, thanh toán và hạch toán các khoản chi NSNN.

Các khái niệm chính bao gồm: dự toán ngân sách, chi thường xuyên, chi đầu tư xây dựng cơ bản, kiểm soát chi NSNN, bộ máy quản lý chi ngân sách, và các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý chi NSNN.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Sử dụng số liệu sơ cấp thu thập qua phỏng vấn, khảo sát tại KBNN Phúc Thọ; số liệu thứ cấp từ các báo cáo quyết toán NSNN, báo cáo kiểm soát chi, văn bản pháp luật liên quan đến quản lý chi NSNN của Bộ Tài chính, KBNN và chính quyền địa phương.

• Phương pháp phân tích: Áp dụng phương pháp thống kê mô tả để tổng hợp số liệu thu chi NSNN giai đoạn 2011-2014; phân tích thực chứng để đánh giá thực trạng quản lý chi; so sánh các chỉ tiêu qua các năm nhằm nhận diện xu hướng và hạn chế; đồng thời sử dụng phương pháp so sánh với các nghiên cứu tương tự để rút ra bài học và đề xuất giải pháp.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Nghiên cứu tập trung vào toàn bộ các đơn vị sử dụng ngân sách và các nghiệp vụ chi NSNN qua KBNN Phúc Thọ trong giai đoạn 2011-2014, đảm bảo tính đại diện và toàn diện cho phân tích.

• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích số liệu trong 4 năm (2011-2014), đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp cho giai đoạn tiếp theo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng thu - chi ngân sách ổn định nhưng có sự chênh lệch: Tổng thu NSNN tại huyện Phúc Thọ tăng từ 862 tỷ đồng năm 2011 lên 1.033 tỷ đồng năm 2014, tương đương mức tăng khoảng 20%. Tuy nhiên, tổng chi NSNN cũng tăng từ 1.830 tỷ đồng năm 2011 lên 1.949 tỷ đồng năm 2013, rồi giảm nhẹ còn 1.830 tỷ đồng năm 2014, cho thấy chi tiêu có xu hướng dao động và vượt thu trong nhiều năm.

2. Cơ cấu chi ngân sách chủ yếu tập trung vào chi thường xuyên: Chi thường xuyên chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi NSNN, với các khoản chi cho giáo dục - đào tạo chiếm khoảng 27,3% tổng chi thường xuyên, chi sự nghiệp y tế chiếm 6-7%, chi đảm bảo xã hội chiếm 18-19%, và chi quản lý hành chính chiếm 19-21%. Điều này phản ánh sự ưu tiên của địa phương trong việc đầu tư cho con người và các hoạt động quản lý hành chính.

3. Chi đầu tư xây dựng cơ bản còn dàn trải và nợ đọng cao: Tổng vốn đầu tư XDCB qua KBNN Phúc Thọ giai đoạn 2011-2014 có xu hướng giảm, đặc biệt nguồn vốn ngân sách trung ương không bố trí từ năm 2013. Nợ đọng xây dựng cơ bản đến cuối năm 2014 là khoảng 68,5 tỷ đồng, chiếm tỷ lệ lớn trong tổng vốn đầu tư, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn và phát triển kinh tế địa phương.

4. Kiểm soát chi ngân sách qua KBNN Phúc Thọ có nhiều tiến bộ nhưng vẫn còn tồn tại: Tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư XDCB đạt trên 93% trong giai đoạn nghiên cứu, tỷ lệ tạm ứng giảm dần. Tuy nhiên, số tiền từ chối thanh toán chi đầu tư XDCB vẫn còn, chủ yếu do sai sót hồ sơ, chi vượt dự toán, sai mục đích chi. Kiểm soát chi thường xuyên cũng phát hiện nhiều khoản chi sai chế độ, chi vượt dự toán, đặc biệt trong chi nghiệp vụ chuyên môn và chi mua sắm tài sản cố định.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các hạn chế trên bao gồm cơ chế quản lý chi NSNN còn nhiều kẽ hở, hệ thống tiêu chuẩn định mức chi tiêu chưa đồng bộ và lạc hậu, năng lực quản lý của các đơn vị sử dụng ngân sách và chủ đầu tư còn hạn chế, cũng như ý thức chấp hành pháp luật tài chính chưa cao. So với các nghiên cứu tại các địa phương khác, tình hình quản lý chi tại KBNN Phúc Thọ tương đối tương đồng về mặt khó khăn nhưng có sự cải thiện rõ rệt trong công tác kiểm soát chi.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ tổng thu - chi NSNN theo năm, bảng phân bổ chi NSNN theo lĩnh vực, biểu đồ tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư theo quý, và bảng thống kê kết quả kiểm soát chi thường xuyên và chi đầu tư XDCB. Những biểu đồ này giúp minh họa xu hướng và mức độ hiệu quả trong quản lý chi ngân sách.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, định mức chi ngân sách: Cần rà soát, cập nhật và ban hành đồng bộ các tiêu chuẩn, định mức chi phù hợp với thực tế địa phương nhằm nâng cao tính chính xác và hiệu quả trong quản lý chi NSNN. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; chủ thể: Bộ Tài chính phối hợp với KBNN và UBND huyện Phúc Thọ.

2. Tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực cán bộ quản lý chi ngân sách: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về nghiệp vụ quản lý chi, kiểm soát chi cho cán bộ KBNN và các đơn vị sử dụng ngân sách nhằm nâng cao trình độ chuyên môn và ý thức trách nhiệm. Thời gian: liên tục hàng năm; chủ thể: KBNN Phúc Thọ phối hợp với các cơ sở đào tạo.

3. Cải tiến quy trình kiểm soát chi và ứng dụng công nghệ thông tin: Rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, tăng cường kiểm soát tự động qua hệ thống TABMIS, giảm thiểu sai sót và gian lận trong chi tiêu. Thời gian: 1 năm; chủ thể: KBNN Phúc Thọ và Bộ Tài chính.

4. Tập trung nguồn lực đầu tư xây dựng cơ bản, giảm dàn trải và nợ đọng: UBND huyện cần xây dựng kế hoạch đầu tư trọng điểm, ưu tiên các dự án có hiệu quả kinh tế - xã hội cao, đồng thời tăng cường giám sát, kiểm tra việc giải ngân và sử dụng vốn đầu tư. Thời gian: 3-5 năm; chủ thể: UBND huyện Phúc Thọ phối hợp với KBNN Phúc Thọ.

5. Nâng cao ý thức chấp hành pháp luật tài chính của các đơn vị sử dụng ngân sách: Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách, chế độ chi NSNN, đồng thời xử lý nghiêm các vi phạm để đảm bảo kỷ luật tài chính. Thời gian: liên tục; chủ thể: KBNN Phúc Thọ, UBND huyện và các đơn vị sử dụng ngân sách.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý tài chính tại Kho bạc Nhà nước: Nghiên cứu giúp nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát chi, cải tiến quy trình nghiệp vụ và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách.

2. Lãnh đạo và cán bộ tài chính các đơn vị sử dụng ngân sách: Hiểu rõ các quy định, tiêu chuẩn chi NSNN, nâng cao ý thức chấp hành và phối hợp hiệu quả với KBNN trong quản lý chi tiêu.

3. Các nhà hoạch định chính sách tài chính công: Tham khảo để xây dựng, điều chỉnh chính sách, cơ chế quản lý chi ngân sách phù hợp với thực tiễn địa phương, góp phần cải cách tài chính công.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành tài chính công, quản lý nhà nước: Tài liệu tham khảo thực tiễn phong phú về quản lý chi NSNN qua KBNN tại địa phương, cung cấp cơ sở lý luận và số liệu thực tế để phát triển nghiên cứu sâu hơn.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý chi ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước có vai trò gì?
   Quản lý chi NSNN qua KBNN giúp kiểm soát chặt chẽ các khoản chi, đảm bảo chi đúng mục đích, đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức theo quy định pháp luật, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính quốc gia.

2. Tại sao chi đầu tư xây dựng cơ bản tại Phúc Thọ còn dàn trải và nợ đọng cao?
   Nguyên nhân chính là do kế hoạch phân bổ vốn chưa tập trung, năng lực quản lý dự án hạn chế, công tác khảo sát và lập báo cáo tiền khả thi chưa sát thực tế, dẫn đến hiệu quả đầu tư thấp và nợ đọng kéo dài.

3. Các khoản chi thường xuyên chiếm tỷ trọng lớn nhất trong chi ngân sách tại Phúc Thọ là gì?
   Chi thường xuyên chủ yếu tập trung vào chi cho giáo dục - đào tạo (khoảng 27,3%), chi sự nghiệp y tế (6-7%), chi đảm bảo xã hội (18-19%) và chi quản lý hành chính (19-21%).

4. KBNN Phúc Thọ đã áp dụng những biện pháp nào để nâng cao hiệu quả kiểm soát chi?
   KBNN Phúc Thọ đã phối hợp chặt chẽ với cơ quan tài chính, áp dụng quy trình kiểm soát chặt chẽ, từ chối thanh toán các khoản chi sai chế độ, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và tổ chức đào tạo cán bộ.

5. Làm thế nào để giảm thiểu sai phạm trong chi ngân sách qua KBNN?
   Cần hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, định mức chi, nâng cao năng lực cán bộ, cải tiến quy trình kiểm soát, tăng cường tuyên truyền pháp luật và xử lý nghiêm các vi phạm nhằm đảm bảo kỷ luật tài chính.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích thực trạng quản lý chi NSNN qua KBNN Phúc Thọ giai đoạn 2011-2014, chỉ ra các hạn chế như chi đầu tư dàn trải, nợ đọng cao, sai phạm trong chi thường xuyên và đầu tư.

• Đã đề xuất các giải pháp hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn chi, nâng cao năng lực cán bộ, cải tiến quy trình kiểm soát và tập trung nguồn lực đầu tư.

• Nghiên cứu góp phần nâng cao hiệu quả quản lý chi NSNN tại địa phương, hỗ trợ công tác cải cách tài chính công và phát triển kinh tế - xã hội huyện Phúc Thọ.

• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi đánh giá hiệu quả và điều chỉnh chính sách phù hợp.

• Kêu gọi các cơ quan quản lý, KBNN và đơn vị sử dụng ngân sách phối hợp chặt chẽ để thực hiện thành công các khuyến nghị, góp phần nâng cao kỷ luật tài chính và hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀCHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VÀ QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC 1.1 Những vấn đề chung về NSNN và chi ngân sách nhà nước 1.1 Ngân sách nhà nước Ngân sách nhà nước là phạm trù kinh tế và là phạm trù lịch sử. Sự hình thành và phát triển của ngân sách nhà nước gắn liền với sự xuất hiện của Nhà nước và sự phát triển của nền kinh tế hàng hóa-tiền tệ trong các phương thức sản xuất có sự tham gia quản lý của Nhà nước. Nói cách khác, sự ra đời và phát triển của Nhà nước cùng với sự tồn tạo của nền kinh tế hàng hóa-tiền tệ là những điều kiện tiền đề cho sự ra đời, tồn tại và phát triển của ngân sách nhà nước. Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu chi của Nhà nước đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của Nhà nước theo Luật định.

Như vậy, NSNN là hệ thống các mối quan hệ kinh tế - tài chính giữa Nhà nước với các chủ thể khác nhau trong xã hội, phát sinh trong quá trình Nhà nước huy động, phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước dựa trên nguyên tắc không hoàn trả trực tiếp nhằm bảo đảm thực hiện các chức năng quản lý và điều hành nền kinh tế xã hội của Nhà nước theo luật định 1.2 Chi ngân sách nhà nước 1.1 Khái niệm chi ngân sách nhà nước Chi NSNN là việc phân phối và sử dụng quỹ NSNN nhằm đảm bảo thực hiện các chức năng nhiệm vụ của Nhà nước. Chi NSNN là quá trình Nhà nước sử dụng các nguồn lực tài chính tập trung được vào việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ kinh tế -chính trị và xã hội của Nhà nước trong từng công việc cụ thể.2 Đặc điểm của chi ngân sách nhà nước - Chi NSNN luôn gắn chặt với việc thực hiện và phát triển kinh tế - chính trị - xã hội của Nhà nước. Đây là đặc điểm gắn liền với chức năng quản lý của Nhà nước Luan van 6 đảm bảo đất nước phồn thịnh, ổn định chính trị, nhân dân được ấm no hạnh phúc và đảm bảo an ninh quốc phòng. - Chi NSNN gắn với quyền lực Nhà nước.

Quốc hội là cơ quan quyền lực cao nhất quyết định quy mô, nội dung cơ cấu chi NSNN và phân bổ nguồn vốn ngân sách cho các mục tiêu quan trọng nhất. Còn Chính phủ là cơ quan hành pháp có nhiệm vụ quản lý, điều hành các khoản chi NSNN. Do đó, chi NSNN mang tính pháp lý cao làm cho NSNN trở thành công cụ có hiệu lực trong quá trình điều hành, quản lý kinh tế- xã hội của Nhà nước. - Các khoản chi của NSNN được xem xét hiệu quả trên tầm vĩ mô thông qua việc hoàn thành các mục tiêu kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng.

mà các khoản chi ngân sách đảm nhận. Còn ở các cơ quan hành chính và doanh nghiệp thì tính hiệu quả được đánh giá thông qua các chỉ tiêu mà chức năng đơn vị hay doanh nghiệp đó được giao. - Các khoản chi của NSNN mang tính chất không hoàn trả trực tiếp. Đây là hình thức cấp phát trực tiếp của Nhà nước vào các lĩnh vực của toàn bộ nền kinh tế quốc dân xuất phát từ yêu cầu thực hiện các chức năng nhiệm vụ của Nhà nước.

Đặc điểm này giúp chúng ta phân biệt các khoản chi NSNN với các khoản tín dụng, các khoản chi cho hoạt động sản xuất kinh doanh. - Các khoản chi NSNN gắn chặt với sự vận động của các phạm trù giá trị khác như tiền lương, giá cả, lãi suất, tỷ gía hối đoái. Mối quan hệ giữa chi NSNN với các chính sách tiền tệ, chính sách tài chính có ý nghĩa cực kỳ to lớn trong việc thực hiện các mục tiêu của kinh tế vĩ mô như tăng trưởng, công ăn việc làm và giá cả.3 Nội dung chi ngân sách nhà nước Để thực hiện chức năng quản lý kinh tế xã hội của Nhà nước cần phải quản lý tốt các khoản chi NSNN. Muốn vậy cần hiểu rõ nội dung, cơ cấu các khoản chi để từ đó biết được tính hiệu quả của từng khoản chi đó.

Tùy theo yêu cầu quản lý mà nội dung chi NSNN được phân loại theo nhiều tiêu thức khác nhau: (a) Căn cứ vào nội dung kinh tế và tính chất phát sinh các khoản chi được chia thành 2 nhóm: Luan van 7 - Chi thường xuyên: là các khoản chi nhằm duy trì hoạt động thường xuyên của Nhà nước. Về cơ bản nó mang tính chất tiêu dùng, không trực tiếp tạo ra của cải vật chất để tiêu dùng trong tương lai. Bao gồm: + Các khoản chi cho con người: Lương, công, tiền thưởng, BHYT, BHXH, phụ cấp. + Các khoản chi về hàng hóa, dịch vụ: văn phòng phẩm, sách báo, điện nước, thông tin liên lạc.

+ Chi hỗ trợ và bổ sung: trợ cấp xã hội, trợ giá. + Các khoản chi khác: Trả lãi tiền vay, lệ phí liên quan đến các khoản tiền vay, chi bầu cử, chi đón tiếp đoàn. - Chi đầu tư phát triển: Là quá trình Nhà nước sử dụng một phần vốn tiền tệ đã được tạo lập thông qua hoạt động thu NSNN để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế- xã hội, phát triển sản xuất và để dự trữ hàng hóa Nhà nước nhằm đảm bảo thực hiện các mục tiêu ổn định và tăng trưởng của nền kinh tế. Bao gồm: + Chi đầu tư xây dựng cơ bản; + Chi đầu tư và hỗ trợ vốn cho các doanh nghiệp; + Chi hỗ trợ quỹ hỗ trợ phát triển; + Chi dự trữ Nhà nước: ngoại tệ, vật tư hàng hóa; + Chi khác của NSNN: trả nợ gốc, lãi tiền vay, chi dự phòng, chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính.

(b) Căn cứ vào lĩnh vực hoạt động kinh tế - xã hội gắn với việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước có các nhóm sau: - Chi cho phát triển kinh tế: là tập hợp các khoản chi mang tính chất lũy kế để phục vụ cho sự phát triển kinh tế trong từng năm, từng thời kỳ cụ thể. - Chi cho quản lý hành chính: là các khoản chi giành cho quản lý hành chính nhà nước, trợ cấp cho các tổ chức Đảng, đoàn thể. - Chi cho sự nghiệp văn xã: như chi cho giáo dục- đào tạo, y tế, thể dục thể thao, văn hóa nghệ thuật, thông tấn, báo chí, phát thanh truyền hình. Các khoản chi này nhằm để duy trì, xây dựng và phát triển các tổ chức và hoạt động thuộc ngành văn hóa xã hội.

Luan van 8 - Chi cho các đơn vị sự nghiệp kinh tế của Nhà nước. - Chi cho An ninh- quốc phòng: là các khoản chi nhằm duy trì và tăng cường lực lượng Quốc phòng an ninh để phòng thủ và bảo vệ đất nước, bảo vệ trật tự an ninh, xã hội. - Chi khác của NSNN: như chi phúc lợi xã hội, trả nợ vay, viện trợ. Những nguyên tắc tổ chức chi ngân sách nhà nước - Nguyên tắc 1: Gắn chặt khả năng thu để bố trí các khoản chi: Chi NSNN phải dựa trên cơ sở có nguồn thu thực tế từ nền kinh tế.

Mức độ chi, cơ cấu các khoản chi phải dựa vào khả năng tăng trưởng GDP của đất nước. Nếu vi phạm nguyên tắc này sẽ dẫn tới tình trạng bội chi NSNN. - Nguyên tắc 2: Bảo đảm yêu cầu tiết kiệm và hiệu quả trong việc bố trí các khoản chi tiêu của NSNN: Trong thực tế, tình trạng lãng phí và kém hiệu quả trong việc sử dụng các khoản chi NSNN( đặc biệt là các khoản chi xây dựng cơ bản) diễn ra rất phổ biến. Do vậy cần phải quán triệt nguyên tắc tiết kiệm và hiệu quả trong các khoản chi NSNN.

- Nguyên tắc 3: Tập trung có trọng điểm. Việc phân bổ nguồn vốn NSNN phải căn cứ vào chương trình trọng điểm của Nhà nước. Thực hiện đúng nguyên tắc này đảm bảo tính mục đích và khả năng tiết kiệm các khoản chi, sẽ có tác động dây truyền thúc đẩy các ngành, các lĩnh vực phát triển. - Nguyên tắc 4: Nhà nước và nhân dân cùng làm trong việc bố trí các khoản chi NSNN, nhất là các khoản chi mang tính chất phúc lợi xã hội.

Nguyên tắc này đòi hỏi khi quyết định các khoản chi NSNN cho một lĩnh vực nhất định cần phải cân nhắc khả năng huy động các nguồn vốn khác để giảm nhẹ các khoản chi tiêu của NSNN.; - Nguyên tắc 5: Phân biệt rõ nhiệm vụ phát triển kinh tế- xã hội của các cấp theo luật định để bố trí các khoản chi cho thích hợp. Áp dụng nguyên tắc này tránh được việc bố trí các khoản chi chồng chéo, khó kiểm tra giám sát, nâng cao trách nhiệm và tính chủ động của các cấp. Luan van 9 - Nguyên tắc 6: Tổ chức chi NSNN trong sự phối hợp chặt chẽ với khối lượng tiền tệ, lãi suất, tỷ giá hối đoái để tạo nên công cụ tổng hợp cùng tác động đến các vấn đề của kinh tế vĩ mô.2 Quản lý chi ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước 1.1 Khái niệm, mục tiêu và yêu cầu quản lý chi NSNN 1.1 Khái niệm: - Quản lý chi NSNN là quá trình Nhà nước vận dụng các chính sách của Đảng và luật pháp của nhà nước trong quản lý kinh tế, đồng thời sử dụng các công cụ và phương pháp quản lý nhằm tác động đến quá trình sử dụng các nguồn vốn của NSNN để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ do nhà nước đảm nhiệm một cách có hiệu quả nhất. - Đối tượng tác động của quản lý chi NSNN là toàn bộ các khoản chi của NSNN được bố trí để phục vụ cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước trong từng giai đoạn lịch sử nhất định.

Tác động của quản lý chi NSNN mang tính tổng hợp, hệ thống gồm nhiều biện pháp khác nhau, được thể hiện dưới dạng cơ chế quản lý. Cơ sở của quản lý chi NSNN là sự vận dụng các quy luật kinh tế xã hội phù hợp với thực tiễn khách quan.