CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ THU HÚT KHÁCH CỦA KHU NGHỈ DƯỠNG 1. Một số khái niệm, định nghĩa cơ bản 1. Khu nghỉ dưỡng và kinh doanh khu nghỉ dưỡng 1. Khu nghỉ dưỡng Trên thế giới, khu nghỉ dưỡng (resort) là một loại hình kinh doanh dịch vụ du lịch đã ra đời từ rất lâu.
Khi xã hội ngày càng phát triển, cuộc sống đang dần được cải thiện. Con người luôn khao khát có một khoảng thời gian, một không gian để nghỉ ngơi, thư giãn, để lấy lại cân bằng trong cuộc sống,. Đó cũng chính là lý do mà những khu nghỉ dưỡng ra đời để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của con người. Ở Việt Nam khái niệm “khu nghỉ dưỡng” bắt đầu xuất hiện từ giữa thập niên 1990 của thế kỷ XX.
Tuy nhiên, cho đến thời điểm hiện nay, quan niệm về khu nghỉ dưỡng vẫn chưa có sự thống nhất ở Việt Nam. Bắt nguồn từ khái niệm “resort” là nơi chữa bệnh, là nơi dành cho những người cần được dưỡng bệnh ở những nước phát triển. Ngày nay, khái niệm này không chỉ dành cho người dưỡng bệnh nữa mà đã mở rộng cho tất cả khách hàng có nhu cầu nghỉ ngơi, dưỡng bệnh. Có một số quan niệm về khu nghỉ dưỡng như sau: “Khu nghỉ dưỡng là một nhóm hay quần thể các khu dịch vụ phục vụ du lịch, đây là nơi nghỉ ngơi, thư giãn và giải trí lý tưởng của du khách” [2].
Dưới góc độ tiếp cận này, khu nghỉ dưỡng được hiểu đó là một quần thể bao gồm một hệ thống các khu dịch vụ như khách sạn, nhà hàng ăn uống, bãi biển, hồ tắm, khu thể thao, khu vui chơi nhằm đáp ứng các nhu cầu về nghỉ ngơi, thư giãn và giải trí của khách du lịch. Một góc độ tiếp cận khác, khu nghỉ dưỡng được quan niệm rằng: “Khu nghỉ dưỡng là khu sinh thái đảm bảo đầy đủ các tiện nghi cần thiết nhằm phục vụ nhu cầu tổng hợp của du khách như nghỉ ngơi, ăn uống, thư giãn, giải trí, mua sắm,…” hay “Khu nghỉ dưỡng là nơi có mục đích duy nhất là dành cho du khách một không Luan van 11 gian nghỉ ngơi và phục hồi sức khỏe, giải thoát khỏi công việc và những lo lắng thường ngày” [2]. Theo nghĩa chung nhất, quan niệm về khu nghỉ dưỡng hiện nay được nhiều DNDL vận dụng đó là: “Khu nghỉ dưỡng là loại hình khách sạn được xây dựng độc lập thành khối hoặc thành quần thể gồm các biệt thự, căn hộ du lịch; bungalow ở khu vực có cảnh quan thiên nhiên đẹp, phục vụ nhu cầu nghỉ dưỡng, giải trí, tham quan du lịch” [2]. Từ các quan niệm về khu nghỉ dưỡng như trên, cho thấy khu nghỉ dưỡng có các đặc điểm cơ bản về vị trí, không gian xây dựng, kiến trúc, CSVC kỹ thuật và CSHT như sau: Về vị trí/ địa điểm xây dựng: Địa điểm không chỉ liên quan đến yếu tố khu vực và các điều kiện tự nhiên nơi khu nghỉ được xây dựng mà còn bao hàm cả những yếu tố thời tiết, thực vật, di tích văn hóa, lịch sử, phong tục tập quán nơi đến.
Xuất phát từ mục đích ra đời của các khu nghỉ dưỡng nhằm chủ yếu phục vụ các nhu cầu về nghỉ dưỡng, giải trí, tham quan du lịch của các đối tượng khách đến với khu nghỉ dưỡng. Để đáp ứng được điều này, các nhà KDDL khi lựa chọn địa điểm xây dựng các khu resort thường phải lựa chọn những nơi có các điều kiện tự nhiên, cảnh quan thiên nhiên đẹp, không khí trong lành, yên tĩnh, tránh khỏi những nơi có môi trường sống ồn ào, ô nhiễm. Vì vậy, khu nghỉ dưỡng thường được xây dựng ở xa những nơi có mật độ dân cư cao, đó có thể là nơi gần các bãi biển, khu đồi núi hoặc nơi có rừng bao quanh. Bên cạnh đó, khi đến một nơi, điều đầu tiên mà bất kỳ một du khách nào cũng đều quan tâm đến đó là giao thông thuận tiện, đây cũng chính là yếu tốt then chốt giúp thu hút khách của bất kỳ một khu nghỉ dưỡng nào.
Bởi vậy các khu nghỉ dưỡng thường được xây dựng ở những vị trí có khả năng tiếp cận thuận lợi như tại các địa phương có sân bay, cảng biển quốc tế hay gần các trục đường giao thông lớn. Với việc lựa chọn được vị trí thuận lợi, địa điểm xây dựng đáp ứng được các nhu cầu của các đối tượng khách đến với khu nghỉ dưỡng, sẽ giúp nâng cao khả năng cạnh tranh, thu hút khách đến với khu nghỉ dưỡng. Luan van 12 Về không gian khu nghỉ dưỡng: Trong thiết kế khu nghỉ dưỡng thì phần thiết kế và xây dựng cảnh quan được cho là một trong những phần quan trọng nhất. Cảnh quan là một yếu tố, cùng với phong cách kiến trúc và nội thất, kiến tạo nên không gian khác biệt cho một resort.
Khách hàng tìm đến và ghi nhớ về một khu nghỉ dưỡng chính là nhờ cái "không gian khác biệt" đó. Bởi vậy, để tổ chức kinh doanh khu nghỉ dưỡng đòi hỏi phải có khuôn viên với một diện tích rộng rãi, không gian xây dựng đủ lớn mới cho phép khu nghỉ dưỡng bố trí đầy đủ các hạng mục dịch vụ để đáp ứng nhu cầu nghỉ dưỡng tối thiểu của du khách. Thông thường diện tích khu nghỉ dưỡng phải từ 1ha trở lên; trong đó diện tích xây dựng thường chiếm tỉ lệ nhỏ, phần lớn diện tích không gian còn lại của khu nghỉ dưỡng dành cho các khu sinh thái tự nhiên. Về kiến trúc: Kiến trúc trong Resort không chỉ đơn giản là phòng ngủ, là nơi lưu trú, với dịch vụ tiện nghi.
Resort khác với các cơ sở lưu trú thông thường ở chỗ, nó có dịch vụ liên hoàn, tổng hợp, có thể đáp ứng được mọi nhu cầu về dịch vụ của khách như các dịch vụ giải trí, spa, chăm sóc sức khỏe, làm đẹp, thể thao, nghỉ dưỡng,…Với đặc thù phục vụ khách nghỉ dưỡng, lại được xây dựng ở các khu nghỉ biển, nghỉ núi, cho nên kiến trúc xây dựng của các khu nghỉ dưỡng thường là các khu nhà thấp tầng, mang tính gần gũi với môi trường, thân thiện với cảnh quan thiên nhiên. Vì vậy, khi thiết kế xây dựng Resort, yêu cầu giữ lại tối đa cây xanh, sử dụng các chất liệu, vật liệu để tổ chức không gian trong Resort hiện đại nhưng vẫn mang bản sắc văn hóa bản địa đồng thời tạo ra một không gian để người sống trong đó được thư giãn tối đa. Về CSVC kỹ thuật và CSHT: khu nghỉ dưỡng luôn phải đảm bảo CSVC sang trọng và tiện nghi. Trang thiết bị đầu tư cho các khu nghỉ dưỡng đều đảm bảo văn minh phục vụ khách hàng, tương ứng với hạng mục của khu nghỉ dưỡng.
Với thiết kế của khu nghỉ dưỡng là quần thể quy tụ các khu dịch vụ khác nhau nên để phục vụ khách đi lại thuận lợi giữa các khu vực này, đồng thời các dịch vụ cung cấp có chất lượng cao đòi hỏi các khu nghỉ dưỡng cũng phải đầu tư xây dựng CSHT thuận Luan van 13 lợi. CSHT phải được bố trí thuận lợi tạo điều kiện thuận lợi cho khách đi lại giữa các khu vực dịch vụ. Có rất nhiều cách phân loại khu nghỉ dưỡng khác nhau tùy thuộc vào từng góc độ tiếp cận khác nhau, có thể phân loại khu nghỉ dưỡng dựa vào các căn cứ cơ bản sau: Căn cứ theo yếu tố vị trí địa lý: Đây là mối quan tâm đầu tiên của khách hàng liên quan đến vị trí của khu nghỉ dưỡng. Theo yếu tố vị trí địa lý, khu nghỉ dưỡng được chia làm ba loại: khu nghỉ dưỡng biển, khu nghỉ dưỡng sông/hồ, khu nghỉ dưỡng núi.
Đối với các khu nghỉ dưỡng biển điều kiện cần là bãi biển phải thích hợp cho tắm biển, thể thao nước, không có đá ngầm hay nguồn ô nhiễm, hay bãi bùn, khí hậu ấm áp trong suốt mùa du lịch, không sóng to, gió lớn. Còn đối với các khu nghỉ dưỡng ở sông, hồ thường là những nơi có cảnh quan đẹp, không khí trong lành, hạ tầng giao thông thuận lợi. Bên cạnh đó cần có tầm nhìn rộng thoáng, mặt hồ hoặc sông phải rộng để cho phép một số hoạt động thể thao dưới nước như trượt nước, bay lượn, thuyền buồm,… Khu nghỉ dưỡng miền núi là những nơi có không khí trong lành, không ồn ào, xa các thành phố, trung tâm, có thể khai thác các hoạt động thể thao như leo núi, băng rừng, cưỡi ngựa,… và thưởng thức ẩm thực miền rừng núi. Căn cứ vào quy mô: Khu nghỉ dưỡng được chia làm 4 loại, bao gồm: khu nghỉ dưỡng gia đình, khu nghỉ dưỡng trung bình, khu nghỉ dưỡng từ 100 đơn vị phòng trở lên và khu nghỉ dưỡng phức hợp.
Khu nghỉ dưỡng gia đình là loại khu nghỉ dưỡng với trên dưới khoảng 30 phòng, thường do người dân địa phương sở hữu, quản lý. Phần lớn họ không có nhiều vốn để phát triển. Thường chỉ kinh doanh chủ yếu mảng lưu trú và ăn uống, nếu có các hoạt động khác cũng chỉ là thứ yếu hoặc liên kết. Loại hình khu nghỉ dưỡng trung bình là loại hình khu nghỉ dưỡng có từ 30 đến 100 phòng, thường thuộc sở hữu các Công ty.
Ở Việt Nam, loại hình này rộng từ 10 đến 30 hecta. Luan van 14 Đối với loại hình khu nghỉ dưỡng từ 100 đơn vị phòng trở lên, ở Việt Nam thường thuộc quyền sở hữu các CTCP hóa, Công ty Liên doanh nước ngoài hay Công ty lớn. Sản phẩm chính bao gồm các cơ sở dành cho lưu trú, các cơ sở kinh doanh ăn uống và giải trí thông thường. Loại hình khu nghỉ dưỡng phức hợp thường thấy ở các cường quốc du lịch như Hoa Kỳ, Ý, Tây Ban Nha, Úc,.
Nổi tiếng thế giới là ở Las Vegas, Palm Spring, Hawai,. Ở Việt Nam có khu nghỉ dưỡng phức hợp trên đảo Tuần Châu. Ở các khu nghỉ dưỡng này có nhiều loại nhà hàng phục vụ nhiều nền ẩm thực khác nhau và nhiều phương tiện phục vụ vui chơi giải trí như bay kinh khí cầu, lặn biển, đáp thuyền đáy bằng kính di quan sát biển, đi câu cá,. Đây là các cơ sở nghỉ dưỡng lớn về quy mô, phục vụ nhiều đối tượng khác nhau và các dịch vụ vui chơi, giải trí vô cùng đa dạng, thích hợp cho mọi túi tiền.
Căn cứ vào chất lượng: khu nghỉ dưỡng được xếp hạng theo tiêu chuẩn từ 1sao đến 5 sao. Căn cứ để xếp hạng các khu nghỉ dưỡng thường dựa vào một số tiêu chí cơ bản như: vị trí kiến trúc, diện tích kinh doanh, dịch vụ cung cấp, chất lượng nhân lực,. Căn cứ vào thời gian hoạt động: Phần lớn các khu nghỉ dưỡng hoạt động suốt năm.