ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN LE TRAN VAN ANH LUAN VAN THAC Si TAM LY HOC Hà Nội — 2022 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN LE TRAN VAN ANH Chuyên ngành: Tâm lý hoc lâm sang Mã số: 8310401.02 LUẬN VĂN THẠC SĨ TÂM LÝ HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. Bùi Thị Hồng Thái Hà Nội - 2022 LỜI CAM ĐOAN Luận văn Thạc sĩ với tên: “Trợ giúp tâm lý cho một người trưởng thành trẻ tuôi có biểu hiện rối loạn lo âu” được tác giả nghiên cứu và can thiệp hỗ trợ cho một trường hợp. Các kết quả đánh giá và can thiệp là hoàn toàn trung thực. Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu hoàn toàn độc lập, kết quả này chưa được công bố trong bất kỳ công trình khoa học nào.
Tác giả luận văn Lê Trần Vân Anh LỜI CÁM ƠN Sau một thời gian làm việc nghiêm túc, tôi đã hoàn thành luận văn thạc sĩ với tên: “Tro giúp tâm lý cho một người trưởng thành trẻ tuôi có biêu hiện rôi loan lo âu”. Với tình cảm chân thành và lòng biêt ơn sâu sắc, cho phép tôi được gửi lời cảm ơn đến: Thân chủ NXA, người đã tin tưởng và đồng ý hợp tác với tôi trong quá trình trị liệu.TS Bùi Thị Hồng Thái, người đã tận tình chỉ bảo và hướng dẫn cho tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn. Cô luôn ủng hộ và động viên, khuyến khích tôi, cho phép tôi được là chính mình trong mỗi phiên giám sát hàng tuần. Cô là người đã truyền cho tôi rất nhiều bài học, kinh nghiệm bổ ích không chỉ trong công việc làm nghiên cứu khoa học, mà còn trong quá trình thực hành ca.
Đây là những kiến thức sẽ theo và hỗ trợ tôi rất nhiều trong quãng đường dan trở thành nhà tâm lý thực hành. Các thầy cô giáo trong khoa Tâm lý học, trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đã cung cấp cho tôi những kiến thức, kỹ năng quý báu là công cụ hữu ích giúp tôi vững tin trên hành trình hỗ trợ những người có khó khăn về tâm lý. Gia đình, đồng nghiệp và những người bạn đã luôn giúp đỡ, động viên tôi trong những lúc khó khăn. Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, 02 tháng 04 năm 2022 Lê Trần Vân Anh MỤC LỤC MỜ ĐÀ U.
Lý do chọn van đề nghiên cứu và ca lâm sàng. Nhiệm vụ nghiên CỨU. CƠ SỞ LÝ LUẬN VE BIEU HIEN ROI LOAN LO ÂU O NGƯỜI TRƯỞNG THÀNH TRE TUỔI. Tổng quan nghiên cứu về rối loan lo âu ở người trưởng thành trẻ tudi.
Dịch tỄ học. Cae yếu tổ ảnh hưởng đến việc hình thành và phát triển rối loan lo ÂN, se.Hn HH Họ Họ TT. Nghiên cứu về ảnh hưởng của rồi LOAN 10 GU. Các khái niệm CO’ DAMN.
Định nghĩa rỗi loạn lo âu và rối loạn lo âu ở người trưởng thành trẻ KHỔI. ààăềccceececrerEEEEEEEEECEEEEESSEĐSĐ ST 9S S26 3 6090699061 esee 15 1. Biéu hiện roi loạn lo âu nói chung và biêu hiện rồi loạn lo âu ở người trưởng thành tré tuổi NOI FÏÊNH.--o-cs- se cses se se EeeEeEsexeEseEsessersersersee 20 1. Phân loại các rỗi loạn 10 GU.
Cơ sở sinh học cho các biểu hiện của rỗi loạn 10 âu. Một số lý thuyết tiếp cận về rỗi loạn 10 GU. Liệu pháp Nhận thức — Hành vi (CBT) trong can thiệp rỗi loạn lo âu. Liệu pháp nhân văn trong can thiệp rỗi loạn 10 âu.
Các phương pháp đánh giá và can thi€p. Phương pháp nghiên CỨU tai TG. eo S S55 SSESSSS+SE 35 1. Phương pháp quan sát ÏÂH SÀHG.
Phương pháp hỏi chuyén ÏÂH SÀHG. Phương pháp sử dụng trắc nghiệm và các thang dO. ĐÁNH GIÁ VÀ CAN THIỆP TÂM LÝ CHO MỘT TRƯỜNG HỢP CÓ BIEU HIỆN ROT LOẠN LO AU. Thông tin thân chủ (TC) .«-e<s<s°ss©Sss++ss©sseEssevsevsersserseerserssers 40 2.
Các thông tin cơ bản CUA TÍ. Hoàn cảnh gặp gỡ và lý do tri ÏIỆU. Quá trình phát triển theo lời kể của TC. Nhận định ban dau về vấn dé của thân chủ và kết quả đánh giá bằng (HH AO úả.
Phát triển danh sách vấn đề. Cá nhân hóa định hình trường hop. Theo tiếp cận Nhận thức — Hành vi. Theo tiếp cận Thân chủ trọng tÂNH .e--ee<e< se csecsesseseEsesseesetsersers 50 2.
Lập kế hoạch tri LiGU. Xác định mục tiêu AU ra. Xác dinh HHỤC TEU Qua ẨFÌHỈH. Tiến trình thực hiện trị liỆU.
Đánh giá hiệu quả tri IỆU. Kết thúc ca va kế hoạch theo dõi sau can thiép. Tự đánh giá về chất lượng can thiệp.---s--s- s-sssssessesessessessessese 87 KET LUẬN VA KHUYEN NGHỊ,.-- 2-2 s2 ©se©ss£vsserssessetsserssersese 91 1. 92 TÀI LIEU THAM KHẢO .-- 2-2 se ©ss£Ess£SssExseEssersesxserssersserssre 94 DANH MỤC CAC BANG, HÌNH, BIEU DO Bang 1.
Bang phân biệt lo âu và lo lắng thông thường. Bảng mô tả danh sách van đề .----¿- 2 522S+2Ext2EEtEEterxesrxrrreeree 46 Hình 2. Bảng thời gian biểu trong một tuần cua TC (Chú thích: dấu “-”: hoạt “eo động giống như ngày NOM trUGC) cececcecsecsesscessessessesssessessessesssessessesssssessessecsessseeseeseess 75 Bang 2. Bảng so sánh điểm thang do đánh giá mức độ lo âu (SAS) và mức độ tr CAM 200/0 0SEE0PPSBSS88ẺA.
Biểu đồ cảm xúc của TC qua quá trình trị liệu. Lý do chọn van đề nghiên cứu và ca lâm sàng Sức khỏe tâm thần ngày càng trở thành mối bận tâm của con người nói chung cũng như của các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học về sức khỏe nói riêng. Tổ chức Y tế Thế giới WHO đã nhận định: “Khái niệm khỏe mạnh luôn bao gồm cảm nhận hạnh phúc về thê chất, tỉnh thần và xã hội, chứ không chỉ đơn thuần là việc không mắc một chứng bệnh nào đó” và “Sẽ không thể khỏe mạnh nếu như sức khỏe tinh thần không được đảm bảo” (World Health Organization, 2005). Chính VÌ vậy, các rỗi loạn tâm thần ngảy cảng được quan tâm, đặc biệt bối cảnh dịch bệnh Covid - 19 diễn ra phức tạp trong 2 năm qua càng khiến vấn đề sức khỏe tâm thần trở thành mối bận tâm lớn không chỉ của các nhà nghiên cứu mà còn đối với các nhà hoạch định chính sách và dân sô nói chung.
Rối loạn lo âu được xem là một trong những rỗi loạn tâm thần phổ biến, ngay cả trong điều kiện sống bình thường khi không có chiến tranh hay dịch bệnh. Nghiên cứu “Dịch tễ học về rối loạn lo âu trong thế kỷ 21” của các tác giả Bandelow và Michaelis (2015) đã chỉ ra rằng có đến 33,7% dân số bị ảnh hưởng bởi rỗi loạn lo âu trong suốt cuộc đời (Bandelow & Michaelis, 2015). Trong cuộc sống thường ngày, hầu hết ai cũng đều cũng sẽ có lúc cảm thấy lo lăng. Rất ít cá nhân trải qua một khoảng thời gian dài mà không có chút căng thăng hay lo lắng nào du là nhỏ nhất.
Chúng ta có thé cảm thấy lo lắng trước một sự kiện quan trọng như kỳ thi, hay đi phỏng vấn xin việc, hoặc khi chúng ta nhận thấy có mối đe dọa hoặc nguy hiểm nào đó xuất hiện, ví dụ như thức giấc vì một âm thanh lạ buéi đêm. Những lo lắng hàng ngày thường qua đi nhanh chóng sau khi sự kiện kết thúc. Tuy nhiên với những người có rối loạn lo âu, cảm giác căng thang bồn chỗồn xảy ra thường xuyên, dữ đội và kéo dai hon rất nhiều. Trạng thái lo âu gây rối loạn cho các hoạt động sông thường nhật của cá nhân.
Ngoài ra, theo kết quả nghiên cứu của Lijster và các cộng sự năm 2017, thời gian khởi phát của rối loạn lo âu thường bắt đầu từ tuổi vị thành niên đến đầu tudi trưởng thành. Những phát hiện này cho thấy rằng các chiến lược phòng ngừa rối loan lo âu nên hướng đến các yếu tố liên quan đến sự phát triển nói chung của các nhóm tuổi này (Jasmijn M. de Lijster va cộng sự, 2017). Đặc biệt, trong thời điểm địch COVID-19 diễn biến phức tạp, những hệ lụy do dịch bệnh này mang lại cũng ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe tỉnh thần của nhóm đối tượng người trưởng thành trẻ tuổi.
Nghiên cứu về ảnh hưởng của COVID-19 lên sức khỏe tinh than tại một trường đại học công lớn tại Hoa Kỳ đã cho thay có đến 71% sinh viên gia tăng sự căng thang, lo lang với các biểu hiện lo âu như: khó tập trung, sợ hãi, lo lắng về sức khỏe của bản thân và những người thân yêu, gián đoạn giấc ngủ,. Một nghiên cứu tại Trung Quốc trên sinh viên đại học cho thấy khoảng hai phần năm các sinh viên đại học của nước này có các biểu hiện của lo âu khi đại dich COVID-19 dién ra (Wenning Fu và cộng sự, 2021). Nghiên cứu siêu phân tích khác cũng chi ra sự gia tăng của các rối loạn sức khỏe tâm thần từ đơn giản đến phức tạp, từ ngắn hạn và dài hạn ở mọi nhóm dân sé, trong đó ghi nhận sự gia tăng tỉ lệ người mắc rối loạn tram cảm và lo âu (Chekole & Abate, 2021). Lo âu xuất hiện phổ biến nhất ở những người trưởng thành trẻ tuổi và gia tăng nhanh chóng ở nhóm 18 đến 25 tuổi so với bat cứ nhóm tuôi nào khác (Goodwin và cộng sự, 2020).
Nhu vậy, trong các điều kiện sống khác nhau, lứa tuổi đầu tuổi trưởng thành có vẻ là giai đoạn có nhiều nguy cơ với các vấn đề liên quan đến rối loạn lo âu. Các bằng chứng nghiên cứu cho thấy việc hỗ trợ tâm lý cho người có (biểu hiện) rối loan lo âu có thể làm suy giảm các biểu hiện và phòng ngừa sự tái xuất hiện các triệu chứng trong tương lai (Bandelow và công sự, 2017). Một số phương pháp tiếp cận trong trị liệu tâm lý được xem là có hiệu quả với người có rỗi loạn lo âu như tiếp cận Nhận thức - Hanh vi (Kaczkurin & Foa, 2022); (Hirsch và cộng sự, 2019); (Bandelow và cộng sự, 2017); (lacobucci,2017), hay tiếp cận Nhân văn (Gibbard & Hanley, 2008); (Elliot, 2013); (Stephen, Elliott, Macleod, 2011); (Vassilopoulos & Brouzos, 2012). Từ bang chứng khoa học về vai trò của các phương pháp can thiệp tâm lý, học viên (HV) lựa chọn tiếp cận Nhận thức — Hành vi dé hỗ trợ chính cho một thân chủ có biéu hiện rối loạn lo âu.
Song song với đó, các kỹ năng của tiếp cận Nhân văn cũng được áp dụng dé hỗ trợ xây dựng mối quan hệ trị liệu và không gian trị liệu an toàn, chấp nhận vô điều kiện với thân chủ. Học viên lựa chọn thực hiện đề tài: “Trợ giúp tâm lý cho một người trưởng thành trẻ tuổi có biểu hiện rối loạn lo âu” làm chủ đề của luận văn tốt nghiệp thạc sỹ Tâm lý học lâm sàng định hướng ứng dụng.