Luận Văn Thạc Sĩ: Nghiên Cứu Tái Bảo Hiểm Tài Sản Tại Tổng Công Ty Bảo Hiểm Bảo Việt

Luận văn thạc sĩ phân tích tái bảo hiểm tài sản tại Tổng công ty Bảo hiểm Bảo Việt, đánh giá hiệu quả và đề xuất giải pháp nâng cao hoạt động.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thùy Dương
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Văn Định
• Trường học: Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Bảo hiểm
• Đề tài: Tái bảo hiểm tài sản tại Tổng công ty Bảo hiểm Bảo Việt
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ BẢO HIỂM TÀI SẢN VÀ TÁI BẢO HIỂM TÀI SẢN
• 1.1. Khái quát về Bảo hiểm tài sản
• 1.2. Tái bảo hiểm Tài sản
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TÁI BẢO HIỂM TÀI SẢN TẠI TỔNG CÔNG TY BẢO HIỂM BẢO VIỆT
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG TÁI BẢO HIỂM TÀI SẢN TẠI TỔNG CÔNG TY BẢO HIỂM BẢO VIỆT
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Lý luận chung về bảo hiểm tài sản và tái bảo hiểm tài sản

Chương này trình bày cơ sở lý luận về bảo hiểm tài sản và tái bảo hiểm tài sản, bao gồm khái niệm, đặc điểm, và vai trò của hai lĩnh vực này. Bảo hiểm tài sản là loại hình bảo hiểm mà đối tượng là tài sản của người được bảo hiểm, áp dụng nguyên tắc bồi thường và thế quyền hợp pháp. Tái bảo hiểm tài sản là quá trình chuyển giao rủi ro từ công ty bảo hiểm gốc sang các công ty tái bảo hiểm, giúp giảm thiểu rủi ro tài chính. Chương cũng phân tích các hình thức và phương pháp tái bảo hiểm, cùng với vai trò của nó trong việc đảm bảo an toàn tài chính cho các công ty bảo hiểm.

1.1. Khái quát về bảo hiểm tài sản

Bảo hiểm tài sản là loại hình bảo hiểm mà đối tượng là tài sản của người được bảo hiểm, bao gồm tài sản cố định và lưu động. Đặc điểm nổi bật của bảo hiểm tài sản là áp dụng nguyên tắc bồi thường, thế quyền hợp pháp, và xử lý các trường hợp bảo hiểm trùng. Bảo hiểm tài sản đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn tài chính cho cá nhân và tổ chức, giúp họ phục hồi sau các tổn thất do rủi ro gây ra. Các nghiệp vụ chủ yếu trong bảo hiểm tài sản bao gồm bảo hiểm hàng hóa vận chuyển, bảo hiểm cháy, và bảo hiểm mọi rủi ro công nghiệp.

1.2. Tái bảo hiểm tài sản

Tái bảo hiểm tài sản là quá trình chuyển giao rủi ro từ công ty bảo hiểm gốc sang các công ty tái bảo hiểm, giúp giảm thiểu rủi ro tài chính. Sự cần thiết của tái bảo hiểm tài sản xuất phát từ việc các hợp đồng bảo hiểm tài sản thường có giá trị lớn và rủi ro cao. Tái bảo hiểm giúp các công ty bảo hiểm duy trì khả năng thanh toán và ổn định hoạt động kinh doanh. Các hình thức tái bảo hiểm bao gồm tái bảo hiểm theo tỷ lệ và tái bảo hiểm phi tỷ lệ, trong khi các phương pháp tái bảo hiểm phổ biến là tái bảo hiểm số thành và tái bảo hiểm mức dôi.

II. Thực trạng tái bảo hiểm tài sản tại Tổng công ty Bảo hiểm Bảo Việt

Chương này phân tích thực trạng hoạt động tái bảo hiểm tài sản tại Tổng công ty Bảo hiểm Bảo Việt (Bảo Việt), bao gồm quá trình phát triển, vai trò, và kết quả đạt được. Bảo Việt là một trong những doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ hàng đầu tại Việt Nam, với hoạt động tái bảo hiểm tài sản đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn tài chính và ổn định hoạt động kinh doanh. Chương cũng đánh giá những hạn chế và nguyên nhân trong hoạt động tái bảo hiểm tài sản tại Bảo Việt, từ đó đề xuất các giải pháp cải thiện.

2.1. Khái quát về Tổng công ty Bảo hiểm Bảo Việt

Tổng công ty Bảo hiểm Bảo Việt (Bảo Việt) là một trong những doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ lâu đời và uy tín nhất tại Việt Nam. Bảo Việt có hệ thống tổ chức bộ máy quản lý chuyên nghiệp và kết quả hoạt động kinh doanh ấn tượng. Hoạt động tái bảo hiểm tài sản tại Bảo Việt đã góp phần quan trọng trong việc giảm thiểu rủi ro tài chính và đảm bảo khả năng thanh toán cho các hợp đồng bảo hiểm lớn. Tuy nhiên, hoạt động này cũng đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là trong việc quản lý rủi ro và duy trì hiệu quả kinh doanh.

2.2. Thực trạng hoạt động tái bảo hiểm tài sản tại Bảo Việt

Hoạt động tái bảo hiểm tài sản tại Bảo Việt đã đạt được nhiều kết quả tích cực, bao gồm việc mở rộng mạng lưới đối tác và tăng cường hiệu quả quản lý rủi ro. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế như thiếu sự đa dạng trong các hình thức tái bảo hiểm và khó khăn trong việc đánh giá rủi ro chính xác. Nguyên nhân của những hạn chế này bao gồm sự phụ thuộc vào kinh nghiệm lịch sử và thiếu nguồn lực chuyên môn. Để cải thiện, Bảo Việt cần tập trung vào việc đào tạo nhân lực và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý rủi ro.

III. Giải pháp hoàn thiện hoạt động tái bảo hiểm tài sản tại Bảo Việt

Chương này đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả hoạt động tái bảo hiểm tài sản tại Tổng công ty Bảo hiểm Bảo Việt. Các giải pháp bao gồm việc đẩy mạnh phát triển bảo hiểm tài sản, mở rộng mối quan hệ hợp tác với các công ty tái bảo hiểm uy tín, và tăng cường đầu tư vào yếu tố con người. Bên cạnh đó, Bảo Việt cần ứng dụng công nghệ thông tin và tuân thủ chặt chẽ các quy trình quản lý rủi ro để đảm bảo hiệu quả hoạt động tái bảo hiểm.

3.1. Định hướng phát triển hoạt động tái bảo hiểm tài sản

Để phát triển hoạt động tái bảo hiểm tài sản, Bảo Việt cần tập trung vào việc mở rộng mạng lưới đối tác và đa dạng hóa các hình thức tái bảo hiểm. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro và tăng cường khả năng thanh toán. Bảo Việt cũng cần chú trọng vào việc đào tạo nhân lực chuyên môn và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý rủi ro. Các giải pháp này sẽ giúp Bảo Việt duy trì vị thế dẫn đầu trong ngành bảo hiểm phi nhân thọ tại Việt Nam.

3.2. Giải pháp cụ thể

Các giải pháp cụ thể để hoàn thiện hoạt động tái bảo hiểm tài sản tại Bảo Việt bao gồm: (1) Tiếp tục đẩy mạnh phát triển bảo hiểm tài sản; (2) Mở rộng và duy trì mối quan hệ hợp tác với các công ty tái bảo hiểm uy tín; (3) Đẩy mạnh đầu tư vào yếu tố con người; (4) Tăng cường sự phối hợp giữa các phòng ban liên quan; (5) Ứng dụng công nghệ thông tin và đầu tư trang thiết bị hiện đại; (6) Tuân thủ chặt chẽ các quy trình quản lý rủi ro. Những giải pháp này sẽ giúp Bảo Việt nâng cao hiệu quả hoạt động tái bảo hiểm và đảm bảo sự phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường bảo hiểm Việt Nam trong những năm gần đây duy trì tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ, đặc biệt trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ với sự đa dạng sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ. Hoạt động tái bảo hiểm tài sản đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo an toàn tài chính và khả năng chi trả bồi thường cho các hợp đồng bảo hiểm có giá trị lớn. Tổng công ty Bảo hiểm Bảo Việt, doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ lâu đời và dẫn đầu thị trường Việt Nam, đã chú trọng phát triển hoạt động tái bảo hiểm tài sản nhằm mở rộng thị phần và đảm bảo ổn định tài chính.

Nghiên cứu tập trung vào thực trạng hoạt động tái bảo hiểm tài sản tại Tổng công ty Bảo hiểm Bảo Việt trong giai đoạn 2013-2015, nhằm đánh giá kết quả đạt được, nhận diện hạn chế và nguyên nhân, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động. Với doanh thu phí bảo hiểm phi nhân thọ chiếm khoảng 21% thị phần toàn quốc trong quý I năm 2016 và tỷ lệ bồi thường được kiểm soát ở mức 31,45%, Bảo Việt thể hiện vị thế vững chắc trên thị trường. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ phát triển bền vững hoạt động bảo hiểm tài sản, góp phần ổn định tài chính và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về bảo hiểm tài sản và tái bảo hiểm tài sản, bao gồm:

• Nguyên tắc bồi thường trong bảo hiểm tài sản: Số tiền bồi thường không vượt quá thiệt hại thực tế, đảm bảo tính công bằng và tránh trục lợi bảo hiểm.
• Nguyên tắc thế quyền hợp pháp: Doanh nghiệp bảo hiểm có quyền truy đòi trách nhiệm từ người thứ ba có lỗi sau khi bồi thường cho người được bảo hiểm.
• Các hình thức tái bảo hiểm: Tái bảo hiểm tùy ý lựa chọn (tạm thời), tái bảo hiểm bắt buộc (cố định), và tái bảo hiểm mở (kết hợp).
• Phương pháp tái bảo hiểm: Tái bảo hiểm theo tỷ lệ (số thành, mức dôi) và phi tỷ lệ (vượt mức bồi thường, vượt tỷ lệ bồi thường).
• Hợp đồng tái bảo hiểm: Quy định về hoa hồng tái bảo hiểm, mức giữ lại, phí tạm giữ và quản lý hợp đồng.

Các khái niệm chính bao gồm: bảo hiểm tài sản, tái bảo hiểm tài sản, mức giữ lại, phí tạm giữ, tỷ lệ bồi thường, và các loại hợp đồng tái bảo hiểm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp:

• Phương pháp thống kê: Thu thập và xử lý số liệu về doanh thu phí bảo hiểm, tỷ lệ bồi thường, số lượng hợp đồng tái bảo hiểm tại Tổng công ty Bảo hiểm Bảo Việt giai đoạn 2013-2015.
• Phương pháp so sánh: Đánh giá kết quả hoạt động qua các năm và so sánh với các doanh nghiệp bảo hiểm khác trên thị trường.
• Phương pháp phân tích tổng hợp và cơ sở lý thuyết hệ thống: Tổng hợp các lý thuyết, phân tích thực trạng và đánh giá hiệu quả hoạt động tái bảo hiểm tài sản.
• Cỡ mẫu: Dữ liệu được thu thập từ toàn bộ hoạt động tái bảo hiểm tài sản của Tổng công ty Bảo hiểm Bảo Việt trong giai đoạn nghiên cứu.
• Phương pháp chọn mẫu: Toàn bộ dữ liệu liên quan đến tái bảo hiểm tài sản được sử dụng để đảm bảo tính toàn diện và chính xác.
• Timeline nghiên cứu: Tập trung phân tích dữ liệu từ năm 2013 đến năm 2015, với cập nhật số liệu bổ sung đến quý I năm 2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng doanh thu phí bảo hiểm tài sản ổn định: Doanh thu phí bảo hiểm của Bảo Việt tăng từ khoảng 4.900 tỷ đồng năm 2011 lên 5.897 tỷ đồng năm 2015, với tốc độ tăng trưởng trung bình khoảng 3,5% mỗi năm. Trong quý I năm 2016, doanh thu phí đạt 1.884 tỷ đồng, chiếm 21% thị phần bảo hiểm phi nhân thọ toàn quốc.

2. Tỷ lệ bồi thường được kiểm soát hiệu quả: Tỷ lệ bồi thường trên phí bảo hiểm gốc giảm từ 38% năm trước xuống còn 27% trong quý I năm 2016, cho thấy công tác đánh giá và hạn chế rủi ro được cải thiện rõ rệt.

3. Hoạt động tái bảo hiểm tài sản đóng vai trò quan trọng: Tái bảo hiểm giúp Bảo Việt phân tán rủi ro, đảm bảo khả năng chi trả bồi thường cho các hợp đồng bảo hiểm tài sản có giá trị lớn, đặc biệt trong các sự kiện thảm họa thiên tai. Tỷ lệ phí nhượng tái bảo hiểm trên tổng doanh thu phí bảo hiểm gốc duy trì ở mức hợp lý, giúp cân đối tài chính.

4. Hạn chế trong quản lý và kỹ thuật tái bảo hiểm: Một số khó khăn tồn tại như chi phí hành chính cao do thủ tục phức tạp, thời gian đàm phán kéo dài, và rủi ro đánh giá không chính xác dẫn đến ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy Bảo Việt đã tận dụng hiệu quả các hình thức tái bảo hiểm, đặc biệt là tái bảo hiểm cố định và mức dôi, để nâng cao năng lực tài chính và mở rộng thị trường bảo hiểm tài sản. Việc kiểm soát tỷ lệ bồi thường giảm mạnh phản ánh sự cải thiện trong quản lý rủi ro và đánh giá tổn thất, phù hợp với xu hướng của các công ty bảo hiểm hàng đầu trong khu vực.

So với các nghiên cứu trước đây, hoạt động tái bảo hiểm tại Bảo Việt đã có bước tiến rõ rệt về quy mô và chất lượng, nhờ vào việc áp dụng các phương pháp tái bảo hiểm hiện đại và tăng cường hợp tác với các nhà tái bảo hiểm quốc tế. Tuy nhiên, chi phí hành chính và thủ tục phức tạp vẫn là thách thức cần được giải quyết để tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng doanh thu phí bảo hiểm, tỷ lệ bồi thường qua các năm, và bảng so sánh tỷ lệ phí nhượng tái bảo hiểm, giúp minh họa rõ nét hiệu quả và xu hướng phát triển của hoạt động tái bảo hiểm tài sản tại Bảo Việt.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tái bảo hiểm
   Mục tiêu: Rút ngắn thời gian xử lý hợp đồng, giảm chi phí hành chính.
   Thời gian: Triển khai trong 12-18 tháng.
   Chủ thể: Ban công nghệ thông tin phối hợp với Ban nghiệp vụ tái bảo hiểm.

2. Mở rộng và duy trì quan hệ hợp tác với các nhà tái bảo hiểm uy tín trong và ngoài nước
   Mục tiêu: Đa dạng hóa nguồn lực tài chính, nâng cao năng lực đánh giá rủi ro.
   Thời gian: Liên tục, ưu tiên trong 2 năm tới.
   Chủ thể: Ban đối ngoại và Ban tái bảo hiểm.

3. Đào tạo và nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ nhân viên tái bảo hiểm
   Mục tiêu: Cải thiện kỹ năng đánh giá rủi ro, quản lý hợp đồng và xử lý tổn thất.
   Thời gian: Đào tạo định kỳ hàng năm.
   Chủ thể: Ban nhân sự phối hợp với Ban tái bảo hiểm.

4. Tăng cường phối hợp giữa các phòng ban liên quan trong hoạt động tái bảo hiểm tài sản
   Mục tiêu: Đảm bảo thông tin kịp thời, chính xác, nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro.
   Thời gian: Triển khai ngay và duy trì thường xuyên.
   Chủ thể: Ban lãnh đạo Tổng công ty và các phòng ban nghiệp vụ.

5. Tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình nhận và nhượng tái bảo hiểm, bồi thường
   Mục tiêu: Giảm thiểu rủi ro pháp lý và tài chính, nâng cao uy tín doanh nghiệp.
   Thời gian: Áp dụng liên tục.
   Chủ thể: Ban kiểm soát nội bộ và Ban tái bảo hiểm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý và lãnh đạo doanh nghiệp bảo hiểm
   Giúp hiểu rõ vai trò và tầm quan trọng của tái bảo hiểm tài sản trong quản lý rủi ro và phát triển bền vững doanh nghiệp.

2. Chuyên viên và nhân viên phòng nghiệp vụ tái bảo hiểm
   Cung cấp kiến thức chuyên sâu về các hình thức, phương pháp tái bảo hiểm và kỹ thuật quản lý hợp đồng tái bảo hiểm.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành bảo hiểm, tài chính
   Là tài liệu tham khảo quý giá cho các nghiên cứu chuyên sâu về bảo hiểm phi nhân thọ và tái bảo hiểm tài sản.

4. Các nhà đầu tư và đối tác chiến lược trong lĩnh vực bảo hiểm
   Giúp đánh giá năng lực tài chính, quản lý rủi ro và tiềm năng phát triển của Tổng công ty Bảo hiểm Bảo Việt.

Câu hỏi thường gặp

1. Tái bảo hiểm tài sản là gì và tại sao nó quan trọng?
   Tái bảo hiểm tài sản là việc công ty bảo hiểm chuyển giao một phần rủi ro cho nhà tái bảo hiểm nhằm giảm thiểu tổn thất tài chính. Đây là biện pháp quan trọng giúp doanh nghiệp bảo hiểm duy trì ổn định tài chính và khả năng chi trả bồi thường cho các hợp đồng lớn.

2. Các hình thức tái bảo hiểm phổ biến tại Bảo Việt là gì?
   Bảo Việt áp dụng chủ yếu các hình thức tái bảo hiểm tùy ý lựa chọn (tạm thời), tái bảo hiểm cố định (bắt buộc) và tái bảo hiểm mở (kết hợp), kết hợp với các phương pháp tái bảo hiểm theo tỷ lệ và phi tỷ lệ để tối ưu hóa quản lý rủi ro.

3. Làm thế nào để xác định mức giữ lại trong hợp đồng tái bảo hiểm?
   Mức giữ lại được xác định dựa trên vốn chủ sở hữu, loại hình nghiệp vụ bảo hiểm, khả năng quản lý rủi ro và dữ liệu thống kê tổn thất trong quá khứ, nhằm cân bằng giữa khả năng tài chính và rủi ro chấp nhận được.

4. Tỷ lệ bồi thường ảnh hưởng thế nào đến phí tái bảo hiểm?
   Tỷ lệ bồi thường cao sẽ làm tăng phí tái bảo hiểm do nhà tái bảo hiểm phải chịu rủi ro lớn hơn. Ngược lại, tỷ lệ bồi thường thấp giúp giảm phí và tăng lợi nhuận cho cả công ty bảo hiểm gốc và nhà tái bảo hiểm.

5. Những thách thức chính trong hoạt động tái bảo hiểm tài sản hiện nay là gì?
   Bao gồm chi phí hành chính cao, thủ tục phức tạp, thời gian đàm phán kéo dài, rủi ro đánh giá không chính xác và biến động thị trường tái bảo hiểm quốc tế, đòi hỏi doanh nghiệp phải liên tục cải tiến quản lý và nâng cao năng lực chuyên môn.

Kết luận

• Hoạt động tái bảo hiểm tài sản tại Tổng công ty Bảo hiểm Bảo Việt đóng vai trò thiết yếu trong việc phân tán rủi ro, đảm bảo khả năng chi trả và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường bảo hiểm phi nhân thọ.
• Doanh thu phí bảo hiểm tài sản tăng trưởng ổn định, tỷ lệ bồi thường được kiểm soát hiệu quả, phản ánh sự phát triển bền vững của hoạt động tái bảo hiểm.
• Các hình thức và phương pháp tái bảo hiểm được áp dụng linh hoạt, phù hợp với đặc thù nghiệp vụ và khả năng tài chính của doanh nghiệp.
• Hạn chế về chi phí hành chính và thủ tục phức tạp cần được khắc phục thông qua ứng dụng công nghệ và nâng cao năng lực nhân sự.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện hoạt động tái bảo hiểm tài sản, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của Tổng công ty Bảo hiểm Bảo Việt trong giai đoạn tiếp theo.

Next steps: Triển khai các giải pháp công nghệ, đào tạo nhân sự và mở rộng hợp tác tái bảo hiểm trong vòng 1-2 năm tới để nâng cao hiệu quả hoạt động.

Các nhà quản lý và chuyên viên trong ngành bảo hiểm nên nghiên cứu và áp dụng các kiến thức, giải pháp từ luận văn để nâng cao năng lực quản lý rủi ro và phát triển bền vững doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ BẢO HIỂM TÀI SẢN VÀ TÁI BẢO HIỂM TÀI SẢN 1.1 Khái quát về Bảo hiểm tài sản 1. Đối tượng và đặc điểm của bảo hiểm tài sản Bảo hiểm tài sản là loại hình bảo hiểm mà đối tượng bảo hiểm là tài sản (cố định hay lưu động) của người được bảo hiểm. Bảo hiểm tài sản có một số đặc điểm sau: - Áp dụng nguyên tắc bồi thường khi thanh toán chi trả bảo hiểm. Số tiền bồi thường mà người được bảo hiểm nhận được trong mọi trường hợp không vượt quá thiệt hại thực tế trong sự cố bảo hiểm.

Do bảo hiểm là sự bù đắp ngang bằng về mặt tài chính cho những thiệt hại của người tham gia bảo hiểm, cho nên trong mọi trường hợp tổn thất, số tiền mà người tham gia được bù đắp sẽ không vượt quá giá trị thiệt hại thực tế và giới hạn trách nhiệm hay chính là số tiền bảo hiểm của hợp đồng. - Áp dụng nguyên tắc thế quyền hợp pháp khi xuất hiện người thứ ba có lỗi và do đó có trách nhiệm đối với thiệt hại của người được bảo hiểm. Theo nguyên tắc này, sau khi trả tiền bồi thường, doanh nghiệp sẽ được thay quyền của người được bảo hiểm để thực hiện việc truy đòi trách nhiệm của người thứ ba có lỗi. Nguyên tắc thế quyền hợp pháp nhằm đảm bảo quyền lợi của người được bảo hiểm, chống lại hành vi rũ bỏ trách nhiệm của người thứ ba có lỗi, đồng thời đảm bảo nguyên tắc bồi thường.

Bên cạnh đó, nguyên tắc này cũng giúp đảm bảo công bằng đối với người được bảo hiểm, đối với công ty bảo hiểm và người thứ 3 có lỗi, đồng thời cũng loại bỏ khả năng người được bảo hiểm được bồi thường từ cả phía công ty bảo hiểm và người thứ ba. Tuy nhiên có một số trường hợp ngoại lệ khi áp dụng nguyên tắc thế quyền hợp pháp. Đó là khi người thứ ba gây lỗi là trẻ em, hoặc là con cái, vợ chồng, cha mẹ… của người được bảo hiểm. 5 - Bảo hiểm trùng: trong bảo hiểm tài sản, nếu một đối tượng bảo hiểm đồng thời được bảo đảm bằng nhiều hợp đồng bảo hiểm cho cùng một rủi ro với những doanh nghiệp bảo hiểm khác nhau, những hợp đồng bảo hiểm này có điều kiện bảo hiểm giống nhau, thời hạn bảo hiểm trùng nhau, và tổng số tiền bảo hiểm từ các hợp đồng này lớn hơn giá trị của đối tượng bảo hiểm đó thì gọi là bảo hiểm trùng.

Trong trường hợp có bảo hiểm trùng, tùy thuộc vào nguyên nhân xảy ra để giải quyết. Thông thường, bảo hiểm trùng liên quan đến sự gian lận của người tham gia bảo hiểm nhằm trục lợi bảo hiểm. Do đó, về nguyên tắc, doanh nghiệp bảo hiểm có thể hủy bỏ hợp đồng bảo hiểm nếu phát hiện thấy bảo hiểm trùng có gian lận. Nếu các doanh nghiệp chấp nhận bồi thường thì lúc này, trách nhiệm của mỗi công ty bảo hiểm đối với tổn thất sẽ được phân chia theo tỷ lệ trách nhiệm mà họ đảm nhận.

Cụ thể: STBH của HĐBH A STBT của HĐBH A = Giá trị thiệt hại thực tế x ∑ STBH Trên thực tế, một trong số các doanh nghiệp bảo hiểm đã cấp hợp đồng cho đối tượng được bảo hiểm trùng này có thể sẽ đứng ra bồi thường theo số thiệt hại thực tế, sau đó sẽ đòi lại các doanh nghiệp bảo hiểm khác phần trách nhiệm của họ. - Chế độ bồi thường bảo hiểm + Chế độ bảo hiểm theo mức miễn thường Doanh nghiệp bảo hiểm chỉ chịu trách nhiệm đối với những tổn thất mà giá trị thiệt hại thực tế vượt quá một mức đã thỏa thuận được gọi là mức miễn thường. Việc áp dụng bảo hiểm theo mức miễn thường có thể là tự nguyện hoặc bắt buộc. Nếu giữa doanh nghiệp bảo hiểm và người tham gia bảo hiểm thỏa thuận sẽ không bồi thường đối với những tổn thất nhỏ hơn mức miễn thường trên cơ sở tự nguyện thì phí bảo hiểm sẽ đượcgiảm bớt phụ thuộc vào mức miễn thường cụ thể.

Trong trường hợp miễn thường bắt buộc, phí bảo hiểm vẫn giữ nguyên. Bảo hiểm theo mức miễn thường không chỉ tránh cho danh nghiệp bảo hiểm phải bồi thường cho những tổn thất quá nhỏ so với giá trị bảo hiểm mà còn có ý nghĩa trong việc nâng cao ý thức và trách nhiệm đề phòng hạn chế rủi ro của người được bảo hiểm. 6 Có hai loại miễn thường: miễn thường có khấu trừ và miễn thường không khấu trừ. Chế độ bảo hiểm miễn thường không khấu trừ đảm bảo đảm chi trả cho những thiệt hại thực tế vượt quá mức miễn thường những số tiền bồi thường sẽ không bị khấu trừ theo mức miễn thường.

STBT = Giá trị thiệt hại thực tế Trong chế độ bảo hiểm miễn thường có khấu trừ, thiệt hại thực tế phải lớn hơn mức miễn thường quy định mới được bồi thường nhưng số tiền bồi thường sẽ bị khấu trừ theo mức miễn thường này. STBT = Giá trị thiệt hại thực tế - Mức miễn thường + Chế độ bảo hiểm theo tỷ lệ Có hai loại tỷ lệ được áp dụng: Tỷ lệ Số tiền bảo hiểm/ Giá trị bảo hiểm và tỷ lệ Số phí đã nộp/ Số phí lẽ ra phải nộp. Tỷ lệ số tiền bảo hiểm/ giá trị bảo hiểm được áp dụng trong các trường hợp bảo hiểm dưới giá trị: STBH STBH = Giá trị thiệt hại thực tế x GTBH Còn trong trường hợp có sự khai báo không chính xác rủi ro, bên bảo hiểm thường áp dụng tỷ lệ “số phí bảo hiểm đã nộp/số phí bảo hiểm lẽ ra phải nộp” để thanh toán nếu chấp nhận bồi thường: Phí bảo hiểm đã nộp STBT = Giá trị thiệt hại thực tế x Phí bảo hiểmlẽ ra phải nộp - Chế độ bảo hiểm theo rủi ro đầu tiên Theo chế độ bồi thường này, doanh nghiệp bảo hiểm sẽ trả số tiền bồi thường theo một giới hạn đã thỏa thuận. Các tổn thất của người được bảo hiểm nằm trong giới hạn này được gọi là tổn thất thuộc rủi ro đầu tiên hoặc tổn thất đầu tiên.

Còn tổn thất vượt quá giới hạn thỏa thuận này có thể sẽ được bảo hiểm bằng một đơn bảo hiểm vượt quá. Chế độ bồi thường này được áp dụng trong bảo hiểm trộm cắp. Người ta lý luận rằng, ít khi toàn bộ tài sản bị mất trộm, do vậy tài sản thường chỉ muốn bảo hiểm cho phần tổn thất có thể nhất, và do đó được gọi là tổn thất đầu tiên. Vai trò của Bảo hiểm tài sản Ngay từ khi ra đời, bảo hiểm tài sản đã đóng một vai trò rất quan trọng không chỉ với riêng người được bảo hiểm mà trên bình diện xã hội, kinh tế vĩ mô, bảo hiểm tài sản góp phần không nhỏ cho quá trình phát triển bền vững của một quốc gia.

- Tài sản được bảo hiểm có thể là tài sản cá nhân cũng có thể là tài sản của tổ chức, quốc gia. Các công trình nhà ở, nhà xưởng, kho bãi, máy móc, thiết bị, hàng hóa, … đều là đối tượng của bảo hiểm tài sản. Do đó, bảo hiểm tài sản ảnh hưởng rất lớn đến nhiều người, nhiều đối tượng, giúp duy trì sự ổn định tài chính và hoạt động kinh doanh lâu dài của phần đông các cá nhân và tổ chức trong xã hội. - Các rủi ro xảy đến với tài sản, đặc biệt là các tài sản giá trị lớn thường gây ra ảnh hưởng nặng nề, trên diện rộng như các vụ cháy lớn, lũ lụt,… mà bản thân một cá nhân hay một tổ chức không thể tự bù lại được, rất dễ dẫn đến khánh kiệt hay phá sản.

Do vậy, bảo hiểm tài sản làm biện pháp đảm bảo an toàn tài chính, giúp người được bảo hiểm nhanh chóng trở lại trạng thái tài chính ban đầu để có thể tiếp tục lao động, phát triển sản xuất, kinh doanh. - Rủi ro luôn tiềm ẩn và có nguy cơ xảy ra với bất cứ ai bất cứ lúc nào, do đó bảo hiểm tài sản đem lại sự an tâm cho người được bảo hiểm khi tiến hành các hoạt động sống, sản xuất, kinh doanh liên quan đến tài sản đó. Cũng nhờ sự an tâm đó mà năng suất lao động và hiệu quả kinh doanh cũng được cải thiện rõ rệt. - Bảo hiểm tài sản ra đời giúp giảm bớt gánh nặng của nhà nước đối với xã hội.

Một đất nước có thể phát triển được thì cần có môi trường kinh doanh an toàn, ổn định. Nếu các rủi ro xảy đến gây ảnh hưởng lớn đến nhiều cá nhân và tổ chức thì nhà nước sẽ phải đứng ra để trợ giúp họ, điều này đè nặng lên cán cân ngân sách quốc gia. Các nghiệp vụ chủ yếu trong Bảo hiểm tài sản Bảo hiểm tài sản là loại hình bảo hiểm có đối tượng bảo hiểm rất đa dạng, do đó, các nghiệp vụ có liên quan trong bảo hiểm tài sản tương đối nhiều, có thể kể đến như: 8 - BH hàng hoá vận chuyển bằng đường biển, đường bộ, đường thuỷ nội địa, đường sắt, đường hàng không; - BH thân tàu biển, tàu sông, tàu cá; - BH hoả hoạn và các rủi ro đặc biệt; - BH xây dựng và lắp đặt; - BH thiệt hại vật chất xe cơ giới; - BH mọi rủi ro công nghiệp; - BH máy móc và thiết bị điện tử; - BH thân máy bay và phụ tùng máy bay; - BH tiền; - BH năng lượng dầu khí; - BH nhà tư nhân; - BH tài sản và gián đoạn kinh doanh; - HĐBH cây trồng; - HĐBH vật nuôi; - HĐBH trộm cắp; - Các BH tài sản khác. Tuy nhiên, để phù hợp với mô hình tổ chức kinh doanh và chiến lược kinh doanh bảo hiểm của từng công ty bảo hiểm mà các nghiệp vụ này có thể được phân chia theo các nhóm nghiệp vụ riêng.

Đối với hầu hết các công ty bảo hiểm hiện nay, bảo hiểm tài sản thường được biết đến với các nghiệp vụ bảo hiểm đặc trưng như: bảo hiểm cháy và các rủi ro đặc biệt, bảo hiểm mọi rủi ro tài sản, bảo hiểm mọi rủi ro công nghiệp, bảo hiểm gián đoạn kinh doanh,….2 Tái bảo hiểm Tài sản 1. Sự cần thiết khách quan của tái bảo hiểm tài sản Bảo hiểm là một dịch vụ tài chính đặc biệt, bao gồm các đặc trưng cơ bản như: Bảo hiểm là hoạt động kinh doanh trên những rủi ro. Sảm phẩm bảo hiểm là sản phẩm vô hình, là sự đảm bảo về mặt tài chính trước rủi ro cho người được bảo hiểm kèm theo là dịch vụ có liên quan. Chu kỳ kinh doanh bảo hiểm là chu kỳ đảo 9 ngược, có nghĩa là sản phẩm được bán ra trước, có doanh thu trước sau đó mới phát sinh chi phí.