Luận văn ThS: Chính sách tín dụng hỗ trợ phát triển kinh tế nông hộ tại Agribank Daklak

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu kinh doanh chính sách tín dụng hỗ trợ phát triển kinh tế nông hộ tại ngân hàng nông nghiệp và phát, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Luận Văn Thạc Sĩ Quản Trị Kinh Doanh Chính Sách Tín Dụng Hỗ Trợ Phát Triển Kinh Tế Nông Hộ Tại Ngân Hàng Nông Nghiệp Và Phát Triển Nông Thôn Tỉnh Daklak
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Đắk Lắk

Mục lục chi tiết

• TRANG PHỤ BÌA
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH TÍN DỤNG VỚI SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG HỘ (KTNH)
• 1.1. KHÁI QUÁT VỀ TÍN DỤNG
• 1.1.1. Khái niệm Tín dụng
• 1.1.2. Các loại cho vay
• 1.1.3. Các phương thức cho vay
• 1.2. ĐẶC ĐIỂM KINH TẾ NÔNG HỘ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHÍNH SÁCH TÍN DỤNG
• 1.2.1. Quan niệm về kinh tế nông hộ
• 1.2.2. Vai trò của KTNH trong nền kinh tế quốc dân
• 1.2.3. Những đặc trưng KTNH ảnh hưởng đến chính sách tín dụng
• 1.3. CHÍNH SÁCH TÍN DỤNG VỚI PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG HỘ
• 1.3.1. Chính sách tín dụng
• 1.3.2. Vai trò của chính sách tín dụng đối với phát triển KTNH
• 1.3.3. Những đặc trưng cơ bản của chính sách tín dụng với KTNH
• 1.3.4. Các nhân tố ảnh hưởng chính sách tín dụng phát triển KTNH
• 1.4. KINH NGHIỆM VỀ CHÍNH SÁCH TÍN DỤNG HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG HỘ Ở MỘT SỐ NƯỚC
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH TÍN DỤNG HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG HỘ TẠI NHNo&PTNT DAKLAK
• 2.1. TÍN DỤNG GÓP PHẦN PHÁT TRIỂN KTNH TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH DAKLAK
• 2.1.1. Đặc điểm kinh tế nông hộ ở Daklak
• 2.1.2. Một số kết quả tín dụng đạt được về phát triển KTNH trên địa bàn tỉnh Daklak
• 2.2. THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH TÍN DỤNG HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN KTNH TẠI NHNo&PTNT DAKLAK
• 2.2.1. Tình hình hoạt động của NHNo&PTNT Daklak trên địa bàn
• 2.2.2. Thị phần dư nợ tín dụng nông hộ của NHNo&PTNT Daklak
• 2.2.3. Chính sách tín dụng đối với KTNH của NHNo&PTNT Daklak
• 2.3. ĐÁNH GIÁ CHÍNH SÁCH TÍN DỤNG HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN KTNH TẠI NHNo&PTNT DAKLAK
• 2.3.1. Kết quả đạt được
• 2.3.2. Những hạn chế
• 2.3.3. Phân tích nguyên nhân những hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH TÍN DỤNG HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG HỘ TẠI NHNo&PTNT DAKLAK
• 3.1. NHỮNG QUAN ĐIỂM ĐỊNH HƯỚNG
• 3.1.1. Quan điểm định hướng của Đảng và Nhà nước về phát triển kinh tế nông hộ
• 3.1.2. Định hướng phát triển kinh tế xã hội tỉnh Daklak đến năm 2015
• 3.1.3. Định hướng chính sách tín dụng NHNo&PTNT Daklak đến 2015
• 3.2. NGHIÊN CỨU VỀ THỊ TRƯỜNG VÀ KHÁCH HÀNG NÔNG HỘ TẠI DAKLAK
• 3.2.1. Nghiên cứu đặc điểm thị trường
• 3.2.2. Nghiên cứu đặc điểm khách hàng
• 3.3. NHỮNG GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH TÍN DỤNG HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN KTNH TẠI NHNo&PTNT DAKLAK
• 3.3.1. Giải pháp về nguồn vốn
• 3.3.2. Giải pháp tư vấn khách hàng về phương án SXKD
• 3.3.3. Giải pháp về hoạt động tín dụng
• 3.3.4. Giải pháp về nguồn nhân lực
• 3.3.5. Các giải pháp hỗ trợ khác
• 3.4. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG HỘ TRONG THỜI GIAN ĐẾN
• 3.4.1. Kiến nghị đối với Chính phủ
• 3.4.2. Kiến nghị với NHNo&PTNT Việt Nam
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN THẠC SĨ QTKD

Tóm tắt

I. Tổng quan chính sách tín dụng cho kinh tế nông hộ Daklak

Bài viết này hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn từ luận văn thạc sĩ về chính sách tín dụng hỗ trợ phát triển kinh tế nông hộ tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agribank) tỉnh Daklak. Phân tích sâu sắc này làm rõ vai trò chiến lược của nguồn vốn tín dụng trong việc thúc đẩy một trong những mô hình kinh tế quan trọng nhất tại Tây Nguyên. Kinh tế nông hộ, được xác định là đơn vị kinh tế tự chủ, là nền tảng cho sự phát triển của khu vực nông nghiệp, nông thôn, đặc biệt tại một tỉnh thuần nông như Daklak. Việc tiếp cận nguồn vốn hiệu quả không chỉ giúp các hộ nông dân mở rộng sản xuất, áp dụng khoa học kỹ thuật mà còn là đòn bẩy để chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống. Agribank chi nhánh Daklak, với vai trò là định chế tài chính chủ lực tại địa bàn, đã triển khai nhiều chính sách nhằm khơi thông dòng vốn, đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của các nông hộ. Tuy nhiên, hiệu quả của các chính sách này cần được đánh giá một cách toàn diện, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện, phù hợp với định hướng phát triển bền vững của địa phương.

1.1. Vai trò của tín dụng ngân hàng trong kinh tế nông hộ

Tín dụng ngân hàng đóng một vai trò của tín dụng ngân hàng không thể thiếu trong quá trình phát triển kinh tế hộ gia đình tại khu vực nông thôn. Đối với các nông hộ, vốn là yếu tố đầu vào thiết yếu để đầu tư cho sản xuất, từ việc mua giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đến việc trang bị máy móc, hiện đại hóa quy trình canh tác. Luận văn gốc chỉ ra rằng, trong bối cảnh nguồn vốn tự tích lũy của nông dân còn thấp, nguồn vốn tín dụng từ Agribank Daklak đã trở thành cứu cánh, giúp hàng trăm ngàn hộ dân thoát nghèo và vươn lên làm giàu. Nguồn vốn này góp phần thực hiện các mục tiêu của chính sách tam nông, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp. Đặc biệt, nó giúp các nông hộ phá vỡ thế độc canh, chuyển đổi sang các mô hình sản xuất hàng hóa có giá trị cao, đáp ứng nhu cầu thị trường. Hơn nữa, việc tiếp cận tín dụng chính thức giúp đẩy lùi nạn cho vay nặng lãi, ổn định an sinh xã hội tại nông thôn.

1.2. Đặc điểm mô hình kinh tế nông hộ tại Tây Nguyên

Mô hình kinh tế nông hộ tại Tây Nguyên, đặc biệt là Daklak, mang những đặc trưng riêng biệt. Sản xuất chủ yếu phụ thuộc vào các cây công nghiệp lâu năm như cà phê, cao su, hồ tiêu, đòi hỏi vốn đầu tư lớn và chu kỳ sản xuất dài. Quy mô sản xuất của các nông hộ thường nhỏ, manh mún, đất đai thiếu quy hoạch tập trung. Trình độ sản xuất và quản lý của nhiều nông hộ còn hạn chế, việc áp dụng khoa học kỹ thuật chưa đồng bộ. Những đặc điểm này ảnh hưởng trực tiếp đến chính sách cho vay của Agribank. Hoạt động sản xuất nông nghiệp tại đây cũng chịu nhiều rủi ro tín dụng nông nghiệp do biến động của thời tiết, dịch bệnh và sự bất ổn của giá cả thị trường thế giới. Do đó, việc xây dựng một chính sách tín dụng phù hợp, vừa đảm bảo an toàn vốn cho ngân hàng, vừa hỗ trợ hiệu quả cho nông dân là một bài toán phức tạp, đòi hỏi sự nghiên cứu và điều chỉnh liên tục.

II. Phân tích thực trạng tín dụng nông hộ tại Agribank Daklak

Việc đánh giá thực trạng tín dụng nông hộ tại Agribank chi nhánh Daklak là nội dung cốt lõi của luận văn. Giai đoạn 2006-2009 cho thấy sự tăng trưởng ấn tượng cả về quy mô và số lượng khách hàng. Tổng dư nợ cho vay nông hộ liên tục tăng, khẳng định vai trò chủ đạo của Agribank trong việc cung ứng vốn cho khu vực tam nông. Tuy nhiên, phân tích sâu hơn cũng chỉ ra những thách thức không nhỏ. Thị phần dư nợ cho vay nông nghiệp của Agribank có xu hướng giảm do sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các ngân hàng thương mại khác. Suất đầu tư bình quân trên mỗi hộ còn thấp, chưa hoàn toàn đáp ứng đủ nhu cầu vốn để thâm canh và mở rộng sản xuất quy mô lớn. Bên cạnh những kết quả tích cực trong việc hỗ trợ nông dân, chính sách tín dụng vẫn còn những hạn chế về thủ tục, cơ chế đảm bảo tiền vay và khả năng tiếp cận vốn của các hộ nghèo, hộ đồng bào dân tộc ở vùng sâu vùng xa. Việc nhận diện chính xác những tồn tại này là cơ sở quan trọng để đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả tín dụng.

2.1. Kết quả đạt được và những con số ấn tượng

Luận văn cho thấy, trong giai đoạn nghiên cứu, Agribank Daklak đã đạt được những thành tựu đáng kể. Dư nợ cho vay nông hộ tăng từ 2.117 tỷ đồng (năm 2006) lên 3.147 tỷ đồng (năm 2009), với mức tăng trưởng bình quân 16,22%/năm. Số lượng hộ vay vốn cũng tăng từ 132.312 hộ lên 149.857 hộ. Ngân hàng đã triển khai hiệu quả các chính sách ưu đãi như cho vay tín chấp, cho vay qua tổ liên đới, hỗ trợ lãi suất theo chủ trương của Chính phủ. Những chính sách này đã trực tiếp cải thiện năng lực tiếp cận vốn cho hàng chục ngàn hộ dân, đặc biệt là các hộ nghèo. Nhờ nguồn vốn này, nhiều vùng chuyên canh cây công nghiệp giá trị cao đã hình thành, góp phần tăng tác động của vốn vay đến thu nhập nông dân và đóng góp lớn vào kim ngạch xuất khẩu của tỉnh.

2.2. Những hạn chế và rủi ro tín dụng nông nghiệp

Bên cạnh thành công, hoạt động tín dụng nông hộ vẫn đối mặt với nhiều hạn chế. Quy trình cung cấp tín dụng còn phức tạp, đặc biệt là các thủ tục liên quan đến tài sản thế chấp. Nguồn vốn trung và dài hạn còn thiếu, chưa đáp ứng được nhu cầu đầu tư vào các dự án cây công nghiệp lâu năm. Hiệu quả sử dụng vốn vay ở một số nông hộ chưa cao do trình độ sản xuất hạn chế và thiếu sự liên kết với thị trường tiêu thụ. Một trong những thách thức lớn nhất là rủi ro tín dụng nông nghiệp, xuất phát từ thiên tai, dịch bệnh và biến động giá cả. Luận văn chỉ rõ, tỷ lệ nợ xấu có thời điểm tăng lên (1,83% năm 2009), cho thấy công tác thẩm định và quản lý sau cho vay cần được siết chặt hơn. Việc thiếu cơ chế xử lý rủi ro đồng bộ cũng gây tâm lý e ngại cho cán bộ tín dụng khi triển khai các chính sách cho vay không có tài sản đảm bảo.

III. Giải pháp hoàn thiện chính sách tín dụng hỗ trợ nông hộ

Để nâng cao hiệu quả chính sách tín dụng hỗ trợ phát triển kinh tế nông hộ, luận văn đề xuất một hệ thống các giải pháp đồng bộ, tập trung vào việc cải tiến và hoàn thiện các quy trình hiện có tại Agribank Daklak. Trọng tâm của các giải pháp này là làm cho dòng vốn tín dụng trở nên dễ tiếp cận hơn, an toàn hơn và hiệu quả hơn. Điều này đòi hỏi sự thay đổi không chỉ từ phía ngân hàng mà còn cần sự phối hợp từ các cơ quan quản lý nhà nước và chính bản thân các nông hộ. Các giải pháp không chỉ nhằm giải quyết những vấn đề trước mắt như thủ tục rườm rà hay thiếu vốn, mà còn hướng tới mục tiêu dài hạn là xây dựng một mối quan hệ tín dụng bền vững, nơi ngân hàng và nông dân cùng phát triển. Việc triển khai thành công các giải pháp này sẽ tạo ra một cú hích mạnh mẽ cho tín dụng nông nghiệp nông thôn tại Daklak, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp.

3.1. Cải tiến chính sách cho vay của Agribank và thủ tục

Giải pháp hàng đầu là tiếp tục cải tiến chính sách cho vay của Agribank. Cần đơn giản hóa bộ hồ sơ vay vốn, lược bỏ các giấy tờ không cần thiết để phù hợp với trình độ của nông hộ. Luận văn đề xuất rút ngắn thời gian xét duyệt cho vay, đặc biệt với các khoản vay ngắn hạn phục vụ sản xuất kịp thời vụ. Ngân hàng cần nghiên cứu nâng mức cho vay tín chấp (không có tài sản đảm bảo) đối với các hộ có lịch sử tín dụng tốt và phương án sản xuất khả thi. Đồng thời, cần đa dạng hóa các hình thức đảm bảo tiền vay, chấp nhận nhiều loại tài sản hơn, không chỉ giới hạn ở quyền sử dụng đất. Việc phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương trong việc xác minh thông tin và tài sản sẽ giúp đẩy nhanh quá trình thẩm định, giảm chi phí cho cả ngân hàng và người vay.

3.2. Mở rộng cho vay qua tổ liên đới và các đoàn thể

Mô hình cho vay thông qua các tổ chức chính trị - xã hội như Hội Nông dân, Hội Phụ nữ đã chứng tỏ hiệu quả trong việc hỗ trợ nông dân vay vốn. Giải pháp được đề xuất là cần nhân rộng và nâng cao chất lượng của mô hình này. Các tổ liên đới không chỉ là kênh dẫn vốn mà còn là nơi các thành viên giám sát lẫn nhau, chia sẻ kinh nghiệm sản xuất, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay. Agribank cần tăng cường phối hợp, tập huấn cho cán bộ các hội, đoàn thể về quy trình tín dụng, giúp họ thực hiện tốt hơn vai trò tín chấp và giám sát. Việc này không chỉ giúp giảm tải cho cán bộ ngân hàng mà còn tăng cường trách nhiệm trả nợ của người vay, qua đó giảm thiểu rủi ro tín dụng nông nghiệp.

IV. Phương pháp tối ưu nguồn vốn và nguồn nhân lực cho Agribank

Một chính sách tín dụng mạnh không thể thiếu nền tảng là nguồn vốn dồi dào và nguồn nhân lực chất lượng cao. Luận văn chỉ ra rằng, để đáp ứng nhu cầu vốn ngày càng tăng của kinh tế nông hộ tại Daklak, Agribank cần có chiến lược huy động vốn linh hoạt và hiệu quả hơn. Sự phụ thuộc vào nguồn vốn điều chuyển từ hội sở chính có thể ảnh hưởng đến tính chủ động trong kinh doanh. Bên cạnh đó, chất lượng đội ngũ cán bộ tín dụng trực tiếp quyết định sự thành công của chính sách. Họ không chỉ là người thẩm định hồ sơ mà còn phải là nhà tư vấn, đồng hành cùng nông dân. Do đó, đầu tư vào con người và tối ưu hóa cơ cấu nguồn vốn là hai giải pháp mang tính chiến lược, đảm bảo sự phát triển bền vững của hoạt động tín dụng nông nghiệp nông thôn.

4.1. Đa dạng hóa các kênh huy động vốn tại địa phương

Để tăng cường tính tự chủ, Agribank Daklak cần tập trung đa dạng hóa các sản phẩm huy động vốn tại chỗ. Thay vì chỉ dựa vào tiền gửi tiết kiệm truyền thống, ngân hàng nên phát triển các sản phẩm linh hoạt hơn như tiết kiệm gửi góp, tiết kiệm bậc thang, chứng chỉ tiền gửi với lãi suất cạnh tranh. Luận văn cũng nhấn mạnh việc tận dụng thế mạnh mạng lưới rộng khắp để thu hút nguồn tiền nhàn rỗi từ khu vực dân cư. Bên cạnh đó, việc tìm kiếm các nguồn vốn ủy thác từ các tổ chức trong và ngoài nước, các chương trình, dự án phát triển nông nghiệp cũng là một hướng đi quan trọng. Một nguồn vốn ổn định, đặc biệt là vốn trung và dài hạn, sẽ tạo điều kiện để ngân hàng mạnh dạn hơn trong việc tài trợ cho các dự án lớn, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp.

4.2. Nâng cao năng lực cán bộ tín dụng và tư vấn khách hàng

Yếu tố con người là then chốt. Ngân hàng cần thường xuyên tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng thẩm định, và kiến thức về nông nghiệp cho đội ngũ cán bộ tín dụng. Một cán bộ tín dụng giỏi không chỉ đánh giá được tính khả thi của phương án vay vốn mà còn có thể tư vấn cho nông dân về kỹ thuật canh tác, thông tin thị trường, giúp họ xây dựng dự án hiệu quả hơn. Việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng tín dụng mà còn xây dựng được mối quan hệ gắn bó, tin cậy giữa ngân hàng và khách hàng. Một chính sách đãi ngộ hợp lý để khuyến khích và giữ chân nhân tài cũng là một giải pháp cần được quan tâm, đặc biệt là với các cán bộ làm việc tại các địa bàn khó khăn.

V. Hướng đi tương lai cho chính sách tín dụng nông hộ Agribank

Hướng tới tương lai, chính sách tín dụng hỗ trợ phát triển kinh tế nông hộ của Agribank Daklak cần tiếp tục đổi mới để thích ứng với bối cảnh mới. Đó là sự phát triển của nông nghiệp công nghệ cao, yêu cầu về liên kết chuỗi giá trị và xu hướng hội nhập kinh tế quốc tế. Tín dụng không chỉ đơn thuần là cho vay tiền mà phải trở thành một công cụ tài chính thông minh, gắn kết sản xuất với chế biến và tiêu thụ. Ngân hàng cần đóng vai trò là cầu nối, xúc tác cho sự hình thành các chuỗi liên kết bền vững, nơi người nông dân, doanh nghiệp và ngân hàng cùng chia sẻ lợi ích và rủi ro. Việc chuyển đổi từ tư duy cho vay đơn lẻ sang tư duy tài trợ theo chuỗi giá trị sẽ là bước đi đột phá, đảm bảo sự phát triển bền vững cho cả tín dụng nông nghiệp nông thôn và nền kinh tế địa phương.

5.1. Gắn kết tín dụng với chuỗi giá trị nông sản

Một trong những hướng đi chiến lược là phát triển các sản phẩm tín dụng chuyên biệt, gắn liền với chuỗi giá trị của các mặt hàng nông sản chủ lực như cà phê, hồ tiêu. Thay vì chỉ cho vay riêng lẻ từng nông hộ, Agribank có thể xây dựng các gói tín dụng trọn gói, tài trợ từ khâu cung ứng vật tư đầu vào, sản xuất, thu hoạch, đến chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Ngân hàng sẽ hợp tác với các doanh nghiệp uy tín để bao tiêu đầu ra cho nông dân. Mô hình này giúp kiểm soát dòng tiền, đảm bảo vốn vay được sử dụng đúng mục đích và nâng cao khả năng thu hồi nợ. Nó cũng giúp nông dân yên tâm sản xuất, không còn lo lắng về đầu ra, từ đó cải thiện đáng kể hiệu quả sử dụng vốn vay.

5.2. Phát triển sản phẩm bảo hiểm nông nghiệp đi kèm

Để giảm thiểu rủi ro tín dụng nông nghiệp do thiên tai, dịch bệnh, việc phát triển các sản phẩm bảo hiểm nông nghiệp là vô cùng cần thiết. Agribank có thể hợp tác với các công ty bảo hiểm để thiết kế và cung cấp các gói bảo hiểm đi kèm với khoản vay. Khi có rủi ro xảy ra, công ty bảo hiểm sẽ chi trả một phần thiệt hại, giúp nông dân có nguồn tài chính để tái sản xuất và ngân hàng giảm được tổn thất. Đây là một giải pháp quan trọng để bảo vệ cả người vay và người cho vay, tạo ra một môi trường tín dụng an toàn và bền vững hơn, khuyến khích ngân hàng mạnh dạn đầu tư hơn nữa vào lĩnh vực nhiều tiềm năng nhưng cũng đầy rủi ro này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kinh tế nông hộ đóng vai trò then chốt trong sự phát triển kinh tế nông nghiệp nông thôn Việt Nam. Mặc dù khu vực nông thôn tập trung hơn 70% dân số và chiếm 72% lực lượng lao động cả nước, đóng góp của khu vực này vào GDP quốc gia trong giai đoạn nghiên cứu chỉ đạt khoảng 13,85%. Thực trạng này cho thấy tiềm năng kinh tế nông hộ chưa được khai thác tương xứng do rào cản lớn về vốn sản xuất, khi hơn 60% nhu cầu đầu tư của nông hộ phải phụ thuộc vào nguồn vốn tín dụng ngân hàng.

Tại tỉnh Đắk Lắk – địa bàn có diện tích tự nhiên 13.125 km2 với 77% dân số sinh sống tại khu vực nông thôn và tỷ lệ hộ nghèo chiếm khoảng 14%, việc hỗ trợ vốn cho nông hộ phát triển sản xuất cây công nghiệp dài ngày mang tính sống còn. Nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán: Làm thế nào để hoàn thiện chính sách tín dụng, khơi thông dòng vốn ngân hàng nhằm thúc đẩy kinh tế nông hộ chuyển dịch cơ cấu cây trồng, tăng thu nhập và giảm nghèo bền vững.

Mục tiêu cụ thể của luận văn bao gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận về chính sách tín dụng đối với kinh tế nông hộ; phân tích thực trạng triển khai chính sách tín dụng của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh Đắk Lắk giai đoạn 2006-2009; và đề xuất hệ thống giải pháp tài chính hoàn thiện chính sách tín dụng đến năm 2015. Đề tài mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi cung cấp căn cứ khoa học giúp ngân hàng thương mại nâng cao chất lượng tín dụng, đồng thời hỗ trợ hơn 400.353 hộ gia đình trên địa bàn tỉnh tiếp cận nguồn vốn kịp thời vụ, tạo động lực phát triển kinh tế vùng Tây Nguyên.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng ba lý thuyết và mô hình kinh tế cốt lõi:

1. Lý thuyết tín dụng ngân hàng: Bản chất tín dụng là quan hệ chuyển nhượng tạm thời quyền sử dụng một lượng giá trị (tiền tệ hoặc hiện vật) dựa trên nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi sau một thời gian xác định, xây dựng trên nền tảng lòng tin và khả năng thanh toán của người vay.
2. Lý thuyết kinh tế nông hộ: Nông hộ là đơn vị kinh tế cơ sở tự chủ trong nông thôn, nơi các thành viên cùng chung huyết thống, chung ngân quỹ và cùng tham gia vào quá trình sản xuất hàng hóa nông - lâm - thủy sản. Kinh tế nông hộ đóng vai trò cầu nối chuyển đổi từ nền kinh tế tự nhiên tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn.
3. Mô hình chuyển dịch cơ cấu kinh tế và hệ số ICOR: Đầu tư tín dụng vào khu vực nông nghiệp nông thôn tạo ra tác động kích cầu lan tỏa mạnh mẽ với hệ số ICOR thấp, giúp giảm thiểu rủi ro suy thoái kinh tế quốc gia trong các giai đoạn biến động tài chính.

Các khái niệm chính được làm rõ gồm: chính sách tín dụng ngân hàng, kinh tế nông hộ tự chủ, bảo đảm tiền vay bằng tài sản và hình thức cho vay tín chấp thông qua các tổ chức chính trị - xã hội theo quy định của pháp luật.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp chính thống từ Niên giám thống kê tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2006-2009, báo cáo thường niên của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Đắk Lắk và báo cáo tổng kết kinh doanh của Agribank Đắk Lắk. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực tế với cỡ mẫu gồm 380 nông hộ sản xuất cây công nghiệp và chăn nuôi tại 5 huyện trọng điểm: Cư M'gar, Krông Pắk, Ea Kar, Krông Ana và Buôn Hồ.

Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cho các nhóm đối tượng: nông hộ chuyên canh cà phê, nông hộ cao su - tiêu, và nông hộ đồng bào dân tộc thiểu số tại vùng sâu vùng xa. Tác giả kết hợp phương pháp duy vật biện chứng, thống kê mô tả, phân tích so sánh động thái và phân tích định lượng cơ cấu dư nợ. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm phản ánh chính xác mối tương quan giữa quy mô vốn tín dụng với tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất của nông hộ, từ đó nhận diện rõ các điểm nghẽn trong quy trình cho vay thực tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực chứng giai đoạn 2006-2009 chỉ ra bốn kết quả nổi bật:

1. Kinh tế nông hộ giữ vị thế áp đảo trong cơ cấu kinh tế tỉnh: Giá trị sản xuất nông lâm thủy sản của kinh tế nông hộ tăng từ 14.579 tỷ đồng năm 2007 (chiếm 87,61%) lên 23.076 tỷ đồng năm 2009 (chiếm 88,56% tổng giá trị toàn ngành), vượt trội hoàn toàn so với khu vực kinh tế nhà nước (chỉ chiếm 11,44% năm 2009). Tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất nông hộ đạt mức ấn tượng 53,63% trong năm 2008.
2. Dư nợ tín dụng nông hộ tăng trưởng vượt bậc: Tổng dư nợ tín dụng toàn tỉnh Đắk Lắk tăng 2,59 lần, từ 8.884 tỷ đồng năm 2006 lên 22.971 tỷ đồng năm 2009. Trong đó, dư nợ dành riêng cho kinh tế nông hộ tăng từ 3.546 tỷ đồng (chiếm 39,91%) năm 2006 lên 9.503 tỷ đồng (chiếm 41,37%) năm 2009, khẳng định dòng vốn ngân hàng đã bám sát nhu cầu thực tế của người dân.
3. Chuyên canh cây công nghiệp dài ngày đòi hỏi nhu cầu vốn rất lớn: Đắk Lắk sở hữu hơn 180.000 ha cà phê với sản lượng khoảng 400.000 tấn/năm (giá trị sản xuất trên 10.000 tỷ đồng), 4.700 ha hồ tiêu (12.000 tấn) và 30.000 ha cao su. Trồng trọt chiếm tới 80% cơ cấu sản xuất nông nghiệp, tạo áp lực khổng lồ về nhu cầu vốn đầu tư trung và dài hạn từ 30 đến 100 triệu đồng/ha.
4. Hạn chế nghiêm trọng về cơ chế bảo đảm tiền vay và thời hạn vốn: Đa số khoản vay vẫn là ngắn hạn dưới 12 tháng, chưa đáp ứng chu kỳ sinh trưởng của cây công nghiệp lâu năm. Mức cho vay tín chấp tối đa 10-30 triệu đồng theo Quyết định 67/1999/QĐ-TTg không còn phù hợp với trượt giá và chi phí phân bón, xăng dầu tăng cao.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các tồn tại xuất phát từ tính chất rủi ro thiên tai và biến động giá nông sản toàn cầu. Điển hình như đợt hạn hán nghiêm trọng năm 2004-2005 khiến hơn 30.000 ha cà phê mất trắng, gây thiệt hại ước tính 1.133 tỷ đồng, làm suy giảm trực tiếp khả năng trả nợ của nông dân. Bên cạnh đó, sự chồng chéo giữa Luật Công chứng 2006 và Luật Đất đai trong việc phân định thẩm quyền công chứng hay chứng thực hợp đồng thế chấp tại Ủy ban nhân dân cấp xã đã gây ách tắc giao dịch bảo đảm.

So sánh với bài học quốc tế, mô hình Ngân hàng Nhân dân Indonesia (BRI) với mạng lưới 3.703 đơn vị giao dịch nông thôn và cơ chế hoàn trả lãi phạt giúp duy trì tỷ lệ quá hạn ở mức thấp 5,77%. Tương tự, Ngân hàng Nông nghiệp Thái Lan (BAAC) đã cấp tín dụng thành công cho 4,77 triệu hộ nông dân thông qua mô hình nhóm bảo lãnh liên đới (JLG) gồm 15-25 người kết hợp hạn mức bắt buộc 20% vốn từ các ngân hàng thương mại.

Các dữ liệu nghiên cứu này được trình bày trực quan thông qua bảng phân tích cơ cấu GDP 3 khu vực kinh tế và biểu đồ cột so sánh tốc độ tăng trưởng dư nợ theo thành phần kinh tế giai đoạn 2006-2009, giúp làm nổi bật bước nhảy vọt về quy mô tín dụng nông hộ trên địa bàn Đắk Lắk.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện chính sách tín dụng phục vụ phát triển kinh tế nông hộ đến năm 2015, luận văn đưa ra bốn nhóm giải pháp hành động cụ thể:

1. Đa dạng hóa sản phẩm và nâng hạn mức cho vay không cần tài sản thế chấp: Agribank Đắk Lắk cần chủ động nâng mức cho vay tín chấp từ 50 lên 100 triệu đồng đối với nông hộ sản xuất kinh doanh giỏi và từ 200 đến 500 triệu đồng đối với mô hình trang trại quy mô lớn. Bổ sung gói tín dụng cho vay tạm trữ nông sản (cà phê, hồ tiêu) khi giá thị trường xuống dưới giá thành sản xuất, giải ngân theo tỷ lệ phần trăm giá trị hàng gửi kho.
2. Cải tiến quy trình thẩm định và tinh gọn hồ sơ tín dụng: Rút ngắn thời gian xét duyệt hồ sơ vay vốn ngắn hạn xuống dưới 5 ngày làm việc và vay trung dài hạn dưới 15 ngày làm việc theo đúng Quyết định 72/HĐQT-TD. Thực hiện tích hợp đơn xin vay và phương án sản xuất kinh doanh thành một mẫu biểu duy nhất nhằm hỗ trợ tối đa cho nông hộ vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
3. Phát triển mạng lưới tín dụng lưu động và liên kết tổ chức đoàn thể: Phối hợp chặt chẽ với Hội Nông dân, Hội Phụ nữ theo Nghị quyết liên tịch 2308/NQLT để mở rộng mô hình tổ vay vốn liên đới tại 100% thôn buôn, phấn đấu xóa hoàn toàn các "xã trắng" về dịch vụ ngân hàng. Dành tối thiểu 60% tổng nguồn vốn huy động của chi nhánh để tái đầu tư cho lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn.
4. Thực thi chính sách lãi suất phân tầng linh hoạt: Áp dụng lãi suất thỏa thuận đối với các trang trại xuất khẩu lớn nhằm kích thích vốn nhàn rỗi kỳ hạn dài; đồng thời giảm từ 15% đến 30% lãi suất cho vay đối với nông hộ thuộc xã khu vực II và khu vực III theo danh mục vùng khó khăn của Chính phủ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị cho bốn nhóm đối tượng:

1. Ban điều hành và cán bộ tín dụng các Ngân hàng Thương mại: Cung cấp quy trình thẩm định thực tế, phương pháp xếp hạng tín dụng nông hộ (loại A, B, C, D) và giải pháp quản trị danh mục cho vay nông nghiệp quy mô trên 9.500 tỷ đồng nhằm hạn chế nợ quá hạn.
2. Cơ quan quản lý Nhà nước và nhà hoạch định chính sách địa phương: Hỗ trợ Ủy ban nhân dân các cấp và Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh trong việc xây dựng cơ chế bảo lãnh tín dụng, quy hoạch vùng chuyên canh cây công nghiệp gắn với chính sách hỗ trợ lãi suất trực tiếp.
3. Chủ trang trại, hợp tác xã và hộ nông dân sản xuất quy mô lớn: Cung cấp hướng dẫn lập phương án vay vốn khả thi, tính toán chu kỳ tuần hoàn vốn cho vườn cây lâu năm và cách thức tiếp cận các gói vay ưu đãi, vay tạm trữ tránh bị ép giá mùa thu hoạch.
4. Giảng viên, học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng và Kinh tế phát triển: Tài liệu tham khảo toàn diện về khung lý thuyết kinh tế nông hộ, phương pháp xử lý dữ liệu vi mô cấp tỉnh và bài học kinh nghiệm quốc tế từ Thái Lan, Indonesia.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao chính sách tín dụng đối với kinh tế nông hộ Đắk Lắk lại mang tính đặc thù cao?

Kinh tế nông hộ Đắk Lắk phụ thuộc lớn vào cây công nghiệp lâu năm với hơn 180.000 ha cà phê và 30.000 ha cao su. Do chu kỳ sinh trưởng dài và chi phí đầu tư lớn từ 50-100 triệu đồng/ha, nguồn vốn vay đòi hỏi thời hạn trung - dài hạn thay vì chỉ cấp vốn ngắn hạn dưới 12 tháng như trồng lúa.

Vướng mắc lớn nhất trong thủ tục thế chấp tài sản của nông hộ là gì?

Vướng mắc chính nằm ở việc thiếu giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hợp pháp và sự không thống nhất giữa cơ quan công chứng với Ủy ban nhân dân cấp xã trong chứng thực giao dịch bảo đảm. Điều này làm tăng chi phí và kéo dài thời gian hoàn thiện hồ sơ vay vốn của nông dân.

Mô hình cho vay qua tổ liên đới/tín chấp hoạt động như thế nào?

Theo Nghị định 163/2006/NĐ-CP và Nghị quyết 2308/NQLT, các tổ chức như Hội Nông dân thành lập tổ liên đới từ 15-25 thành viên tại địa phương. Các thành viên cùng tự quản, bình xét phương án sản xuất và liên đới chịu trách nhiệm giám sát hoàn trả nợ vay ngân hàng mà không bắt buộc phải có tài sản thế chấp.

Sản phẩm cho vay tạm trữ nông sản mang lại lợi ích gì cho người trồng cà phê?

Sản phẩm cho vay tạm trữ cho phép ngân hàng giải ngân vốn dựa trên sản lượng nông sản ký gửi tại kho hoặc qua sàn giao dịch. Giải pháp này cung cấp nguồn vốn tức thì để người dân chi trả chi phí thu hoạch mà không phải bán tháo cà phê dưới giá thành trong thời điểm giá thị trường sụt giảm.

Agribank Đắk Lắk có thể học hỏi điều gì từ Ngân hàng BRI Indonesia?

Agribank Đắk Lắk có thể áp dụng cơ chế thưởng hoàn trả đúng hạn bằng cách hoàn lại một phần lãi phạt đã thanh toán như Ngân hàng BRI. Cơ chế khuyến khích này vừa tạo động lực trả nợ đúng hạn cho nông hộ, vừa giúp ngân hàng kiểm soát tỷ lệ nợ quá hạn ở mức an toàn dưới 5,77%.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về tín dụng nông hộ và khẳng định vai trò nền tảng của Agribank Đắk Lắk trong cung ứng vốn phát triển kinh tế nông thôn Tây Nguyên.
• Dữ liệu thực chứng giai đoạn 2006-2009 chứng minh mối quan hệ tỷ lệ thuận giữa tăng trưởng dư nợ (đạt 9.503 tỷ đồng năm 2009) với sự gia tăng giá trị sản xuất nông hộ chiếm 88,56% toàn tỉnh.
• Đề tài chỉ rõ các điểm nghẽn cốt lõi về tài sản bảo đảm, hạn mức tín chấp thấp và sự mất cân đối giữa nguồn vốn ngắn hạn với nhu cầu đầu tư cây công nghiệp dài ngày.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp tài chính và cải tiến quy trình nghiệp vụ cung cấp lộ trình thực thi rõ ràng cho giai đoạn 2010-2015, gắn với định hướng duy trì trên 60% nguồn vốn cho vay "tam nông".
• Độc giả, các nhà nghiên cứu và cán bộ quản lý tín dụng hãy khai thác chi tiết các mô hình phân tích và giải pháp trong công trình này để ứng dụng vào công tác thực tiễn và phát triển chính sách kinh tế vi mô.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: Cơ sở lý luận về chính sách tín dụng với sự phát triển kinh tế nông hộ. Chương 2: Thực trạng chính sách tín dụng hỗ trợ phát triển kinh tế nông. hộ tại NHNo&PTNT Daklak. Chương 3: Giải pháp hoàn thiện chính sách tín dụng hỗ trợ phát triển kinh tế nông hộ tại NHNo&PTNT Daklak.

Chuong 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH TÍN DỤNG VỚI SỰ PHÁT TRIEN KINH TE NONG HỘ (KTNH) 1. KHÁI QUÁT VỀ TÍN DỤNG 1. Khái niệm Tín dụng Tín dụng là gì? Tín dụng là một phạm trù lịch sử xuất hiện cuối thời kỳ xã hội công xã nguyên thủy, phát triển ở xã hội chiếm hữu nô lệ và phong kiến, nó được phát triển mạnh mẽ ở xã hội TBCN. Trong nền kinh tế thị trường tín dụng trở thành một yếu tố quan trọng góp phần thúc đẩy nền kinh tế một cách mạnh mẽ.

Danh từ tín dụng (Credit) xuất phát từ gốc La tỉnh Credo (có nghĩa là sự tín tưởng, tín nhiệm lẫn nhau), hay nói cách khác là dựa trên lòng tin là chủ yếu nó được bảo trợ của pháp luật. Tín dụng là các mối quan hệ kinh tế gắn liền với quá trình phân phối lại vốn tiền tệ theo nguyên tắc hoàn trả, cơ sở vật chất của tín dụng là tiền tệ và hang hoá. Ở Việt Nam có thể hiểu khái niệm tín dung: Tin dung là sự chuyển nhượng tạm thời quyền sử dụng một lượng giá trị dưới hình thức hiện vật hay tiền tệ từ người sở hữu sang người sử dụng, sau đó người sử dụng phải hoàn trả lại với một giá trị lớn hơn giá trị ban đầu tại một thời điểm nhất định trong tương lai. —_ Thể hiện qua ba nội dung sau: + Sự chuyển giao quyền sử dụng một lượng giá trị từ người này sang người khác.

+ Sự chuyển giao này mang tính tạm thời. + Khi hoàn lại một lượng giá trị đã chuyển giao cho người sở hữu phải trả kèm theo một lượng giá trị đôi thêm gọi là lợi tức. ~_ Hoạt động tín dụng ngân hàng thể hiện qua các giai đoạn sau: + Giai đoạn chuyển quyền sử dụng vốn tiền tệ, hoặc hàng hóa từ ngân hàng sang người đi vay. + Sau khi chuyển quyền sử dụng, người đi vay có quyền sử dụng vốn vay vào các mục đích của quá trình sản xuất, kinh doanh hoặc tiêu dùng.

+ Kết thúc chu kỳ sản xuất kinh doanh hoặc chu kỳ tuần hoàn vốn của người đi vay, thì vốn vay được hoàn trả gốc cộng số lãi cho ngân hàng. Như vậy có thể hiểu khái niệm tín dụng ngân hàng: Tin đựng ngân hàng là mỗi quan hệ vay mượn bằng tiền tệ, hàng hóa theo nguyên tắc hoàn trả, giữa một bên là đơn vị ngân hàng với một bên kia là các tổ chức kinh tế, các tổ chức xã hội và dân cư. Từ các khái niệm trên cho thấy bản chất tín dụng là một giao dịch về tiền, hàng hoá hoặc giấy tờ có giá trị như tiền dựa trên cơ sở có khả năng hoàn trả. Cơ sở đề quyết định một khoản tín dụng là lòng tin của chủ nợ về khả năng thanh toán của con nợ, là sự tín nhiệm, sự tin tưởng lẫn nhau.

Trong đó hành động hoàn trả là đặc trưng bản chất của tín dụng, là dấu hiệu tiêu biểu để phân biệt tín dụng với các dạng hỗ trợ tài chính không phải hoàn trả gốc và lãi. Tín dụng ngân hàng là quan hệ tín dụng giữa các ngân hàng với các đơn vị, xí nghiệp, tổ chức kinh tế, các tổ chức xã hội và cá nhân được thực hiện dưới hình thức ngân hàng đứng ra huy động vốn bằng tiền và cho vay (cap tin dụng) đối với các đối tượng nói trên. Tín dụng ngân hàng có thể mở rộng cho. mọi đối tượng trong xã hội, nó có thể xâm nhập vào các ngành, với nhiều loại hình và quy mô hoạt động lớn, vừa và nhỏ, không những xâm nhập vào lĩnh vực sản xuất kinh doanh mà còn xâm nhập vào nhiều lĩnh vực như dịch vụ, đời sống.

Các loại cho vay Cho vay được chia ra làm nhiều loại khác nhau, dựa vào các tiêu thức sau để phân loại. —_ Căn cứ mục đích vay + Cho vay bắt động sản là loại cho vay liên quan đến việc xây dựng, mua sắm bắt động sản như nhà ở, đất đai, bắt ông sản trong các lĩnh vực. + Cho vay công nghiệp, cho vay thương mại và dịch vụ là loại cho vay. ngắn hạn để bố sung vốn lưu động cho các tô chức, đơn vị hoạt động trong lĩnh vực đó.

+ Cho vay nông nghiệp là loại cho vay để trang trải các chỉ phí sản xuất như phân bón, thuốc trừ sâu, giống cây trồng, nhiên liệu, lao động, thức ăn gia SÚC. + Cho vay cá nhân là loại cho vay để đáp ứng các nhu cầu tiêu dùng, trang trải các chỉ phí thông thường về đời sống được thông qua nhiều phương. thức cho vay, ngày nay ngân hàng còn thực hiện thông qua phát hành thẻ tín dụng. + Cho vay các định chế tài chính gồm cấp tín dụng cho các ngân hàng, công ty tài chính, công ty bảo hiểm, quỹ tín dụng và các định chế tài chính khác.

+ Cho thuê của các định chế tài chính bao gồm hai loại: cho thuê vận hành và cho thuê tài chính. Tài sản cho thuê bao gồm bất động sản và động sản. — _ Căn cứ thời hạn cho vay + Cho vay ngắn hạn: Loại cho vay này có thời hạn đến 12 tháng, được sử dụng để bù đắp thiếu hụt về vốn lưu động của tổ chức kinh tế và cá nhân. + Cho vay trung hạn: Theo quy định hiện nay đó là loại cho vay trên 12 tháng và đến 60 tháng (Snăm ).

Được sử dụng để đầu tư mua sắm tài sản cố định, xây dựng nhà xưởng, cải tiến hoặc đổi mới thiết bị, công nghệ mở rộng sản xuất kinh doanh, xây dựng các dự án mới có quy mô nhỏ và thời gian thu hồi vốn nhanh, xây dựng các vườn cây lâu năm. + Cho vay dài hạn: Là loại cho vay có thời hạn trên 5 năm đến 20 năm và có khi đến 30 năm. Tín dụng này đáp ứng các nhu cầu xây dựng nhà, thiết bị, phương tiện vận tải có quy mô lớn. xây dựng các xí nghiệp mới, các dự án mới có quy mô lớn.

~_ Căn cứ vào mức độ tín nhiệm của khách hàng. + Cho vay có bảo đảm: Là hình thức cho vay trong đó các khoản nợ vay được bảo đảm bằng tài sản (thế chấp hay cầm có) của người đi vay hoặc có sự bảo lãnh của bên thứ ba. Khi rủi ro xảy ra, ngân hàng sẽ phát mãi tài sản này để thu hồi nợ. Loại cho vay này thường sử dụng cho những khách hàng có mức độ uy tín còn hạn chế.

+ Cho vay không có bảo đảm: Là loại cho vay không có tài sản thế chấp, cầm cố hoặc bão lãnh của bên thứ ba. Loại cho vay này thường sử dụng cho. những khách hàng có uy tín, quản trị có hiệu quả, trung thực trong kinh doanh, có khả năng tài chính mạnh. + Cho vay theo quy định của Chính phủ: Tổ chức tín dụng thực hiện cho.

vay theo quy định riêng của Chính phủ (như cho vay theo Quyết định số 67/CP: cho vay tín chấp có giới hạn, cho vay thông qua các tổ chức đoàn thẻ xã hội đối với hộ gia đình nông dân) ~—_ Căn cứ vào hình thái giá trị của tín dụng, + Cho vay bằng tiền: Hình thái giá trị của tín dụng được cấp bằng tiền, đây là loại cho vay chủ yếu của ngân hàng. + Cho vay bằng tài sản: Ngân hàng cho vay bằng tài sản được áp dụng phổ biến đó là tài trợ thuê mua, theo phương thức này ngân hàng (công ty cho. thuê tài chính) cấp trực tiếp tài sản cho người đi vay được gọi là người đi thuê, theo định kỳ người đi thuê hoàn trả nợ vay bao gồm cả gốc vốn và lãi. — _ Căn cứ vào xuất xứ tín dụng.

Dựa vào căn cứ này được chia làm hai loại đó là: + Cho vay trực tiếp: Là quan hệ tín dụng trong đó khách hàng có nhu cầu về vốn giao dịch trực tiếp với ngân hàng để vay vốn trả nợ. + Cho vay gián tiếp: Là khoản vay được thực hiện thông qua việc mua lại các khế ước nợ hoặc các chứng từ nợ đã phát sinh và còn trong thời hạn thanh toán. Các ngân hàng thương mại cho vay gián tiếp theo các loại sau: * Chiết khẩu thương mại: Là nghiệp vụ tín dụng ngắn hạn trong đó khách hàng chuyển nhượng quyền sở hữu hối phiếu, lệnh phiếu chưa đến hạn thanh toán cho ngân hàng để nhận lấy khoản tiền bằng mệnh giá trừ đi lợi tức và phí hoa hồng (nếu có). Khi chứng từ này đến hạn thanh toán người thụ lệnh hối phiếu hoặc người phát hành lệnh phiếu có trách nhiệm thanh toán cho ngân hàng.

* Nghiệp vụ mua các khoản nợ (nghiệp vụ actoring): Là nghiệp vụ mà khách hàng bán các khoản phải thu cho người mua nợ, người mua nợ thanh toán một khoản tiền bằng số tiền trên tài khoản nợ trừ đi lãi và hoa hồng mà người mua nợ được hưởng, đồng thời người mua nợ còn giữ lại một phần để phòng ngừa hàng trả lại. Khi đến hạn người mắc nợ phải thanh toán cho người mua ng. * Tín dụng bằng chữ ký (Bảo lãnh ngân hàng): Đó là ngân hàng thực hiện các nghiệp vụ bảo lãnh cho khách hàng bằng uy tín của mình. Nghiệp vụ này, ngân hàng không phải cung cấp bằng tiền, nhưng khi người được bảo lãnh không thực hiện theo nghĩa vụ hợp đồng thì người bảo lãnh phải thay thế để thực hiện nghĩa vụ thanh toán.

Các phương thức cho vay Hiện nay các ngân hàng thương mại đang áp dụng một số phương thức cho vay như sau. —_ Phương thức cho vay từng lần Là phương thức cho vay mà mỗi lần vay, khách hàng và ngân hàng đều làm thủ tục vay vốn cần thiết và ký kết hợp đồng tín dụng, nó thường áp dụng. cho khách hàng vay vốn không thường xuyên. — Cho vay theo hạn mức tín dụng Áp dụng đối với khách hàng có nhu cầu vay vốn ngắn hạn, vay vốn thường xuyên, hoạt động kinh doanh ồn định.

Căn cứ vào phương án hay kế hoạch sản xuất kinh doanh của đơn vị mà ngân hàng và khách hàng cùng xác định một hạn mức tín dụng duy trì trong một thời gian nhất định, đối tượng áp dụng gồm: + Khách hàng có nhu cầu vay vốn thường xuyên. + Khách hàng có đặc điểm sản xuất kinh doanh, luân chuyển vốn không phù hợp với cho vay từng lần.