Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh quản trị công ty tại doanh nghiệp nhà nước sau khi cổ phần hóa nghiên cứu điển hình tại ngân hàng tmcp ngoại thương việt nam

Khám phá luận văn thạc sĩ về quản trị công ty tại doanh nghiệp nhà nước sau cổ phần hóa, nghiên cứu điển hình tại ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam.

• Tác giả: Lê Trọng Dũng
• Người hướng dẫn: TS. Nhâm Phong Tuân
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Quản trị công ty tại doanh nghiệp nhà nước sau khi cổ phần hóa - Nghiên cứu điển hình tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ CÔNG TY
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.2. Cơ sở lý luận về quản trị công ty
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ THIẾT KẾ LUẬN VĂN
• 2.1. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2. Quy trình nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ CÔNG TY TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM
• 3.1. Tổng quan về Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam
• 3.2. Thông tin chung về Vietcombank
• 3.3. Quá trình hình thành và phát triển
• 3.4. Tình hình hoạt động kinh doanh
• 3.5. Định hướng phát triển
• 3.6. Danh hiệu và giải thưởng
• 3.7. Cấu trúc quản trị công ty tại Vietcombank
• 3.8. Đánh giá tình hình quản trị công ty tại Vietcombank
• 3.9. Bảo vệ và tạo điều kiện thực hiện các quyền của cổ đông
• 3.10. Đối xử bình đẳng với cổ đông
• 3.11. Vai trò của các bên liên quan
• 3.12. Công bố thông tin và tính minh bạch
• 3.13. Trách nhiệm của Hội đồng quản trị
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ ĐỂ TĂNG CƯỜNG QUẢN TRỊ CÔNG TY TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM
• 4.1. Một số khuyến nghị đối với Vietcombank
• 4.2. Nâng cao hiệu quả hoạt động của thành viên độc lập Hội đồng quản trị
• 4.3. Nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban Kiểm soát
• 4.4. Hoàn thiện mối quan hệ giữa Hội đồng quản trị và Tổng Giám đốc
• 4.5. Hoàn thiện mối quan hệ giữa Ban Kiểm soát với Hội đồng Quản trị, Tổng Giám đốc
• 4.6. Một số khuyến nghị đối với cơ quan quản lý nhà nước
• 4.7. Giảm tỷ lệ sở hữu nhà nước tại Vietcombank
• 4.8. Hoàn thiện các quy định của pháp luật về quản trị công ty
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Luận Văn Thạc Sĩ và Quản Trị Công Ty

Luận văn thạc sĩ này tập trung vào quản trị công ty tại doanh nghiệp nhà nước sau cổ phần hóa, với nghiên cứu điển hình tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam. Tác giả Lê Trọng Dũng đã phân tích quá trình chuyển đổi từ mô hình doanh nghiệp nhà nước sang mô hình cổ phần, nhấn mạnh sự cần thiết của việc áp dụng các nguyên tắc quản trị hiện đại để nâng cao hiệu quả hoạt động. Quản trị công ty được xem là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp tăng cường năng lực cạnh tranh và minh bạch thông tin.

1.1. Mục tiêu và ý nghĩa của Luận Văn

Mục tiêu chính của luận văn thạc sĩ là tìm giải pháp tăng cường quản trị công ty tại doanh nghiệp nhà nước sau cổ phần hóa. Nghiên cứu này nhằm xác định những đặc điểm riêng biệt và hạn chế trong quá trình áp dụng các nguyên tắc quản trị theo chuẩn mực quốc tế. Quản trị công ty hiệu quả không chỉ giúp doanh nghiệp phát triển bền vững mà còn tạo sự hài hòa giữa các bên liên quan như Hội đồng quản trị, Ban giám đốc, và cổ đông.

1.2. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu

Luận văn thạc sĩ tập trung vào Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam từ năm 2008 đến nay, khi ngân hàng này chính thức chuyển đổi sang mô hình cổ phần. Đây là một trong những doanh nghiệp nhà nước đầu tiên thực hiện cổ phần hóa, mang tính đại diện cao cho các doanh nghiệp tương tự. Nghiên cứu này phân tích cơ cấu quản trị, quản lý tài chính, và chiến lược kinh doanh của ngân hàng.

II. Thực trạng Quản Trị Công Ty tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam

Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam (Vietcombank) là một trong những ngân hàng thương mại hàng đầu tại Việt Nam, đã trải qua quá trình cổ phần hóa thành công từ năm 2008. Luận văn thạc sĩ đã phân tích thực trạng quản trị công ty tại Vietcombank, bao gồm cơ cấu quản trị, quản lý tài sản, và quản trị rủi ro. Nghiên cứu chỉ ra rằng, mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, vẫn tồn tại những hạn chế trong việc áp dụng các nguyên tắc quản trị hiện đại.

2.1. Cơ cấu quản trị và vai trò của Hội đồng quản trị

Cơ cấu quản trị tại Vietcombank được xây dựng theo mô hình hiện đại, với sự phân chia rõ ràng giữa Hội đồng quản trị và Ban giám đốc. Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ ra rằng vai trò của các thành viên độc lập trong Hội đồng quản trị chưa được phát huy tối đa. Quản trị công ty hiệu quả đòi hỏi sự minh bạch và trách nhiệm cao từ các thành viên này.

2.2. Quản lý tài chính và quản trị rủi ro

Quản lý tài chính và quản trị rủi ro là hai yếu tố quan trọng trong quản trị công ty tại Vietcombank. Nghiên cứu cho thấy ngân hàng đã áp dụng các biện pháp quản lý rủi ro hiệu quả, nhưng vẫn cần cải thiện trong việc công bố thông tin tài chính. Quản trị rủi ro hiệu quả giúp ngân hàng duy trì sự ổn định và tăng cường niềm tin từ các nhà đầu tư.

III. Khuyến nghị và Giải pháp Tăng cường Quản Trị Công Ty

Dựa trên phân tích thực trạng, luận văn thạc sĩ đưa ra một số khuyến nghị nhằm tăng cường quản trị công ty tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam. Các giải pháp tập trung vào việc hoàn thiện cơ cấu quản trị, nâng cao vai trò của Hội đồng quản trị, và cải thiện quản lý tài chính. Những khuyến nghị này không chỉ áp dụng cho Vietcombank mà còn có giá trị tham khảo cho các doanh nghiệp nhà nước khác sau cổ phần hóa.

3.1. Hoàn thiện cơ cấu quản trị

Một trong những khuyến nghị quan trọng là hoàn thiện cơ cấu quản trị bằng cách tăng cường vai trò của các thành viên độc lập trong Hội đồng quản trị. Điều này giúp đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm trong quá trình ra quyết định. Quản trị công ty hiệu quả đòi hỏi sự cân bằng giữa quyền lực và trách nhiệm của các bên liên quan.

3.2. Cải thiện quản lý tài chính và công bố thông tin

Quản lý tài chính cần được cải thiện thông qua việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế và tăng cường công bố thông tin. Quản trị công ty hiệu quả đòi hỏi sự minh bạch trong các báo cáo tài chính, giúp tăng cường niềm tin từ các nhà đầu tư và cổ đông. Đây là yếu tố then chốt để duy trì sự ổn định và phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản trị công ty tại doanh nghiệp nhà nước (DNNN) sau cổ phần hóa là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam hội nhập sâu rộng với nền kinh tế thế giới, đặc biệt từ khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Quá trình cổ phần hóa DNNN nhằm tạo sân chơi bình đẳng giữa DNNN và doanh nghiệp dân doanh, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp này. Tuy nhiên, sau cổ phần hóa, các DNNN thường đối mặt với nhiều thách thức như xung đột lợi ích giữa cổ đông lớn và cổ đông thiểu số, vấn đề minh bạch thông tin, giao dịch nội gián, và quản trị công ty chưa hiệu quả.

Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng quản trị công ty tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) từ năm 2008 đến nay, ngân hàng nhà nước đầu tiên được cổ phần hóa và niêm yết trên thị trường chứng khoán. Vietcombank hiện có vốn điều lệ 26 nghìn tỷ đồng, với mạng lưới hoạt động rộng khắp 50/63 tỉnh thành và đại lý tại 176 quốc gia, đóng vai trò quan trọng trong hệ thống tài chính Việt Nam. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng quản trị công ty tại Vietcombank, phát hiện những hạn chế và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng quản trị công ty tại DNNN sau cổ phần hóa.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, nâng cao hiệu quả quản trị công ty, từ đó thúc đẩy phát triển bền vững của các DNNN, đặc biệt trong lĩnh vực ngân hàng, góp phần ổn định và phát triển kinh tế quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản trị công ty hiện đại, trong đó nổi bật là:

• Lý thuyết đại diện (Agency Theory): Giải thích mối quan hệ giữa cổ đông (chủ sở hữu) và người quản lý công ty, tập trung vào việc giải quyết xung đột lợi ích và đảm bảo người quản lý hành động vì lợi ích của cổ đông.
• Nguyên tắc quản trị công ty của OECD: Bộ nguyên tắc gồm 6 nhóm chính, bao gồm cơ cấu tổ chức, quyền và trách nhiệm của cổ đông, minh bạch thông tin, và trách nhiệm của Hội đồng quản trị (HĐQT). Đây là chuẩn mực quốc tế được áp dụng rộng rãi để đánh giá và hoàn thiện quản trị công ty.
• Khái niệm quản trị công ty: Là hệ thống các mối quan hệ giữa các cơ cấu quản lý, cổ đông và các bên liên quan nhằm đảm bảo công ty hoạt động hiệu quả, minh bạch và bảo vệ quyền lợi các bên.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: quản trị công ty, quản trị kinh doanh, quyền cổ đông, minh bạch thông tin, trách nhiệm giải trình, và xung đột lợi ích.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp:

• Nghiên cứu tài liệu tại bàn: Tổng hợp, phân tích các nghiên cứu trong và ngoài nước về quản trị công ty, đặc biệt là trong lĩnh vực ngân hàng và DNNN sau cổ phần hóa.
• Phân tích tài liệu thứ cấp: Thu thập và phân tích các báo cáo thường niên, điều lệ, quy chế quản trị nội bộ, biên bản họp đại hội đồng cổ đông của Vietcombank từ năm 2012 đến 2016.
• Phương pháp xử lý thông tin: Sử dụng phân tích định tính và so sánh để đánh giá thực trạng quản trị công ty tại Vietcombank dựa trên các nguyên tắc của OECD.
• Phương pháp đánh giá: Áp dụng thang đánh giá tuân thủ nguyên tắc quản trị công ty của OECD với 4 mức độ: được tuân thủ, nhìn chung được tuân thủ, được tuân thủ một phần, và căn bản không được tuân thủ.
• Quy trình nghiên cứu: Bao gồm thu thập tài liệu, phân tích thực trạng, xác định nguyên nhân hạn chế, và đề xuất giải pháp cải thiện.

Cỡ mẫu nghiên cứu tập trung vào toàn bộ dữ liệu công khai của Vietcombank trong giai đoạn 2008-2016, với lý do Vietcombank là điển hình tiêu biểu cho DNNN sau cổ phần hóa trong ngành ngân hàng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Cơ cấu quản trị công ty tại Vietcombank đã được cải thiện nhưng còn tồn tại hạn chế:
   Cơ cấu HĐQT và Ban Kiểm soát (BKS) được tổ chức theo quy định pháp luật với sự tham gia của các thành viên độc lập. Tuy nhiên, tỷ lệ thành viên độc lập trong HĐQT chưa đạt mức tối ưu, ảnh hưởng đến tính khách quan trong giám sát. Ví dụ, tỷ lệ thành viên độc lập chỉ chiếm khoảng 30% tổng số thành viên HĐQT.

2. Việc bảo vệ quyền lợi cổ đông và đối xử bình đẳng còn chưa đồng đều:
   Vietcombank đã có các chính sách bảo vệ quyền cổ đông, nhưng cổ đông thiểu số vẫn gặp khó khăn trong việc tham gia quyết định và giám sát. Kết quả đánh giá cho thấy khoảng 70% các quyền cổ đông được thực hiện đầy đủ, còn lại tồn tại các hạn chế về minh bạch và tiếp cận thông tin.

3. Minh bạch thông tin và công bố thông tin được cải thiện rõ rệt:
   Vietcombank thực hiện công bố thông tin theo quy định, với các báo cáo tài chính và hoạt động được công khai định kỳ. Tuy nhiên, vẫn còn một số trường hợp công bố thông tin chưa kịp thời hoặc chưa đầy đủ, ảnh hưởng đến niềm tin của nhà đầu tư. Tỷ lệ công bố thông tin đúng hạn đạt khoảng 85%.

4. Trách nhiệm và hiệu quả hoạt động của HĐQT và Ban Giám đốc có sự chuyển biến tích cực:
   HĐQT đã thực hiện các phiên họp định kỳ với tần suất trung bình 8-10 phiên mỗi năm, tăng cường giám sát hoạt động Ban Giám đốc. Tuy nhiên, mối quan hệ phối hợp giữa HĐQT, Ban Kiểm soát và Tổng Giám đốc còn chưa thực sự chặt chẽ, dẫn đến một số quyết định chưa được kiểm soát hiệu quả.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân các hạn chế trên xuất phát từ việc chuyển đổi mô hình quản trị từ DNNN sang công ty cổ phần còn nhiều khó khăn, đặc biệt là sự tồn tại của bộ máy quản lý cũ và ảnh hưởng của cổ đông nhà nước chi phối. So với các nghiên cứu trong ngành ngân hàng và DNNN khác, Vietcombank đã có nhiều tiến bộ nhưng vẫn chưa đạt chuẩn mực quốc tế về quản trị công ty.

Việc áp dụng nguyên tắc quản trị công ty của OECD tại Vietcombank đã góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động, tăng cường niềm tin của nhà đầu tư và cổ đông. Tuy nhiên, để phát huy tối đa lợi ích, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế bảo vệ cổ đông thiểu số, tăng cường minh bạch và trách nhiệm giải trình của các bộ phận quản trị.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ thể hiện tỷ lệ thành viên độc lập trong HĐQT qua các năm, mức độ tuân thủ công bố thông tin, số lượng phiên họp HĐQT và BKS, cũng như biểu đồ so sánh quyền lợi cổ đông lớn và cổ đông thiểu số.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường tỷ lệ thành viên độc lập trong Hội đồng quản trị:
   Đặt mục tiêu nâng tỷ lệ thành viên độc lập lên ít nhất 40% trong vòng 2 năm tới nhằm đảm bảo tính khách quan và hiệu quả giám sát. Chủ thể thực hiện là Ban lãnh đạo Vietcombank phối hợp với cổ đông lớn.

2. Hoàn thiện cơ chế bảo vệ quyền lợi cổ đông thiểu số:
   Xây dựng các quy định rõ ràng về quyền tham gia quyết định, tiếp cận thông tin và khiếu nại, áp dụng trong vòng 1 năm. Cơ quan quản lý nhà nước và Vietcombank cùng phối hợp thực hiện.

3. Nâng cao minh bạch và công bố thông tin:
   Triển khai hệ thống công bố thông tin tự động, cập nhật kịp thời các báo cáo tài chính và hoạt động, đảm bảo tỷ lệ công bố đúng hạn đạt trên 95% trong 18 tháng tới. Vietcombank chịu trách nhiệm chính.

4. Tăng cường phối hợp giữa Hội đồng quản trị, Ban Kiểm soát và Ban Giám đốc:
   Thiết lập quy trình làm việc chung, tổ chức các cuộc họp định kỳ phối hợp ít nhất 4 lần/năm để nâng cao hiệu quả quản trị. Thời gian thực hiện trong 1 năm, do Vietcombank chủ trì.

5. Đào tạo và nâng cao năng lực quản trị công ty:
   Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản trị công ty theo chuẩn mực quốc tế cho các thành viên HĐQT, BKS và Ban Giám đốc trong vòng 12 tháng. Hợp tác với các tổ chức đào tạo uy tín trong và ngoài nước.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và Hội đồng quản trị các DNNN sau cổ phần hóa:
   Giúp hiểu rõ thực trạng và các giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị công ty, từ đó áp dụng phù hợp với đặc thù doanh nghiệp mình.

2. Cơ quan quản lý nhà nước về doanh nghiệp và thị trường chứng khoán:
   Cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện chính sách, quy định pháp luật về quản trị công ty, bảo vệ quyền lợi cổ đông và phát triển thị trường vốn.

3. Các nhà đầu tư và cổ đông thiểu số:
   Nắm bắt được các vấn đề quản trị công ty tại DNNN, từ đó có cơ sở đánh giá rủi ro và quyền lợi khi đầu tư vào các doanh nghiệp này.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản trị kinh doanh, tài chính ngân hàng:
   Là tài liệu tham khảo quý giá về lý thuyết và thực tiễn quản trị công ty trong bối cảnh Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực ngân hàng thương mại cổ phần.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản trị công ty là gì và tại sao nó quan trọng đối với DNNN sau cổ phần hóa?
   Quản trị công ty là hệ thống các mối quan hệ và cơ cấu nhằm đảm bảo công ty hoạt động hiệu quả, minh bạch và bảo vệ quyền lợi các bên liên quan. Đối với DNNN sau cổ phần hóa, quản trị công ty tốt giúp nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư và phát triển bền vững.

2. Nguyên tắc quản trị công ty của OECD có vai trò như thế nào trong nghiên cứu này?
   Bộ nguyên tắc của OECD là chuẩn mực quốc tế được sử dụng làm thước đo để đánh giá thực trạng quản trị công ty tại Vietcombank, từ đó phát hiện hạn chế và đề xuất giải pháp phù hợp.

3. Vietcombank đã đạt được những thành tựu gì sau cổ phần hóa về quản trị công ty?
   Vietcombank đã xây dựng cơ cấu quản trị phù hợp, tăng cường minh bạch thông tin, nâng cao trách nhiệm của HĐQT và Ban Giám đốc, đồng thời thu hút được nhà đầu tư chiến lược nước ngoài.

4. Những hạn chế chính trong quản trị công ty tại Vietcombank là gì?
   Bao gồm tỷ lệ thành viên độc lập trong HĐQT còn thấp, quyền lợi cổ đông thiểu số chưa được bảo vệ đầy đủ, công bố thông tin chưa hoàn toàn minh bạch và phối hợp giữa các bộ phận quản trị chưa chặt chẽ.

5. Giải pháp nào được đề xuất để nâng cao quản trị công ty tại Vietcombank?
   Tăng tỷ lệ thành viên độc lập, hoàn thiện cơ chế bảo vệ cổ đông thiểu số, nâng cao minh bạch thông tin, tăng cường phối hợp giữa các bộ phận quản trị và đào tạo nâng cao năng lực quản trị.

Kết luận

• Quản trị công ty tại DNNN sau cổ phần hóa là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
• Vietcombank là điển hình tiêu biểu với nhiều thành tựu trong cải thiện quản trị công ty nhưng vẫn còn tồn tại các hạn chế cần khắc phục.
• Việc áp dụng nguyên tắc quản trị công ty của OECD giúp đánh giá khách quan và đề xuất các giải pháp phù hợp với thực tiễn Việt Nam.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào tăng cường cơ cấu quản trị, bảo vệ quyền lợi cổ đông, minh bạch thông tin và nâng cao năng lực quản trị.
• Tiếp theo, cần triển khai các giải pháp trong thời gian 1-2 năm tới, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi áp dụng cho các DNNN khác nhằm thúc đẩy phát triển bền vững.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao chất lượng quản trị công ty tại doanh nghiệp bạn và góp phần phát triển kinh tế quốc gia bền vững!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU VA CƠ SỞ LÝ LUẬN VE QUẢN TRỊ CÔNG TY 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Nghiên cứu của Trần Thi Thanh Tú (2015) trong cuốn sách “Quản tri công ty trong ngân hàng thông lệ quốc tế và thực tién Việt Nam” đã chỉ ra rằng, có nhiều nghiên cứu nước ngoài về vài trò của quản trị công ty đối với hoạt động của doanh nghiệp. Phần lớn các nghiên cứu tập trung đánh giá mối quan hệ giữa quản trị và kết quả hoạt động của doanh nghiệp. Trong các nghiên cứu này, quản tri công ty thường được đánh giá theo các khía cạnh: vai trò của HĐQT, chính sách đãi ngộ.

các yếu tố về văn hóa, tâm lý chưa được đưa vào mô hình nghiên cứu. Các nghiên cứu này cho kết quả không rõ ràng về mối quan hệ giữa quản trị công ty và kết quả kinh doanh của công ty. Nghiên cứu của Nhâm Phong Tuân và Nguyễn Anh Tuấn (2013) về “Quản trị công ty vấn đề đại diện của các công ty đại chúng tại Việt Nam” cho thấy quản trị công ty là một chủ đề nóng đối với Chính phủ, các công ty đại chúng và các nhà nghiên cứu ở cả nước ngoài và Việt Nam. Nhâm Phong Tuân và Nguyễn Anh Tuấn (2013) cho rằng nền tảng của quản trị công ty là lý thuyết đại điện.

Lý thuyết này làm cơ sở cho việc phân tích thực trạng vấn đề đại diện, cụ thể là cấu trúc HĐQT của các công ty đại chúng niêm yết trên hai san HNX va HOSE của Việt Nam, từ đó đưa ra một số giải pháp gợi ý cho Chính phủ và các doanh nghiệp. Về ý nghĩa của việc quản trị công ty, nghiên cứu của Nguyễn Trường Sơn (2010) về “Van dé quản trị công ty trong các doanh nghiệp Việt Nam” cho thay quản tri công ty tốt có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo nên sự hài hòa các mối quan hệ giữa HĐQT, ban giám đốc, các cô đông và các bên có quyền lợi liên quan trong doanh nghiệp, từ đó tạo nên định hướng và sự kiểm soát quá trình phát triển của doanh nghiệp. Quản trị công ty tốt sẽ thúc đây hoạt động và tăng cường khả năng tiếp cận của doanh nghiệp với các nguồn vốn bên ngoài, góp phần tích cực vào việc tăng cường giá trị doanh nghiệp, tăng cường dau tư và phát triển bền vững cho doanh nghiệp và nền kinh tế. Nguyễn Trường Sơn (2010) cho rằng thời gian qua, các doanh nghiệp Việt Nam mặc dù có sự tăng trưởng mạnh về số lượng, tuy nhiên chất lượng doanh nghiệp còn thấp, năng lực cạnh tranh yếu.

Một trong những nguyên nhân cơ bản là năng lực quản tri, đặc biệt là quản tri công ty còn hết sức hạn chế. Trên cơ sở khảo sát thực tiễn Nguyễn Trường Sơn (2010) đi sâu phân tích thực trạng quản trị công ty trong các doanh nghiệp trên nhiều khía cạnh: khuôn khổ pháp lý, cơ cấu tổ chức và cơ chế quan lý của doanh nghiệp, tính minh bạch trong hoạt động, van dé bảo vệ quyền của cổ đông và người lao động. từ đó đưa ra những nhận định tổng quát và các đề xuất nhằm tăng cường năng lực quản trị công ty ở Việt Nam. Cũng về ý nghĩa của quản trị công ty trong ngân hàng, Ủy ban Basel về Giám sát Ngân hàng (2010) trong cuốn sách “Các nguyên tắc tăng cường quản trị công ty đối với các tổ chức ngân hàng” đã chỉ ra rằng, thị trường và công chúng phản ứng rất nhạy cảm đối với bất kỳ khó khăn tiềm tàng nào phát sinh từ các yếu kém trong hệ thống quản trị công ty của ngân hàng.

Vì thế quản trị công ty có liên quan mật thiết không chỉ với từng tổ chức ngân hàng mà cả hệ thống tài chính quốc tế và công tác hướng dẫn, giám sát nghiệp vụ ngân hàng. Ủy ban Basel về Giám sát Ngân hàng (2010) đã cung cấp các hướng dẫn cho các cơ quan giám sát nghiệp vụ ngân hàng đây mạnh việc áp dụng thực tiễn quản trị công ty vững mạnh trong tô chức ngân hàng tại các quốc gia thành viên của Ủy ban này. Ở khía cạnh kinh nghiệm quản trị công ty, nghiên cứu của Nguyễn Thúy Anh (2010) về “Kinh nghiệm quản trị công ty của Australia và bài học đối với doanh nghiệp Việt Nam” cho răng, hệ thống quản trị công ty Australia được đánh giá là một trong những hệ thống tiên tiến hàng đầu thế giới với nhiều ưu điểm như hệ thong quy định luật pháp chặt chẽ, vai trò của thành viên độc lập trong HĐQT được chú trọng, tính đa dạng của HĐQT được đề cao, việc công bố thông tin hiệu quả. Nguyễn Thúy Anh (2010) cho rằng những lợi thế này xuất phát từ một mô hình quản trị công ty phù hợp, với sự tách biệt rõ ràng giữa quyền sở hữu và quản lý cũng như kinh nghiệm phát triển thị trường chứng khoán khá lâu đời của nước này.

Trong khi đó, quản trị công ty ở Việt Nam hiện tại không còn mới nhưng vẫn còn nhiều vấn đề bất cập, đặc biệt liên quan đến hiệu quả hoạt động của HĐQT và công bố thông tin. Do vậy, nghiên cứu của Nguyễn Thúy Anh (2010) đưa ra những kinh nghiệm từ sự phát triển quản trị công ty của Australia nhăm góp phần xây dựng hệ thống quản trị công ty hiệu quả tại Việt Nam. Về tiêu chuẩn đánh giá quản trị công ty, nghiên cứu của Hoàng Van Hải và Tran Thị Hồng Liên (2012) về “Chất lượng quản trị công ty theo bộ tiêu chuẩn Gov-Score: Nghiên cứu điển hình các doanh nghiệp niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội” đã xác định đánh giá chất lượng quản trị công ty của doanh nghiệp luôn là một mong muốn của các thành viên HĐQT và các đối tượng hữu quan khác, bởi đó là cơ sở tin cậy cho những phương án cải tiến chất lượng tiếp theo. Hoàng Văn Hải và Trần Thị Hồng Liên (2012) đã giới thiệu kết quả đánh giá mới nhất về chất lượng quản trị công ty của các doanh nghiệp niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội theo bộ tiêu chuẩn Gov-Score.

Kết quả đánh giá được đưa ra sau một khảo sát cho thay chất lượng quản trị công ty của các doanh nghiệp này đang ở mức trung bình, đáp ứng ở mức tối thiểu yêu cầu của các quy định quản trị công ty hiện hành, tuy nhiên đã xuất hiện một số sự thực thi tiến bộ nhỏ ở vài doanh nghiệp. Để nâng cao chất lượng quản trị công ty, Hoàng Văn Hải và Trần Thị Hồng Liên (2012) đề xuất hai nhóm giải pháp cơ bản, gồm: thứ nhất, lấy cải cách khung khổ làm đòn bay nâng cao chất lượng quản trị công ty và thứ hai, tăng cường bồi dưỡng kiến thức về quản trị công ty cho tất cả các nhóm liên quan. Bên cạnh đó, IFC (2012) trong cuốn sách “Báo cáo Thẻ điểm Quản trị Công ty 2012” đã cung cấp một cơ sở mang tính chuẩn mực và hệ thống cho phép cơ quan quản lý và các nhà đầu tư có thể đánh giá hiện trạng quản trị công ty của doanh nghiệp cũng như có cái nhìn tổng thé về tình hình quản trị công ty tại Việt Nam; cho phép một công ty tự đánh giá chat lượng quản trị công ty của bản thân và thúc day các công ty cải thiện thực tiễn quản trị công ty của mình; Xây dựng một hệ thống phân tích quản trị công ty theo ngành nghề và hy vọng hệ thống này có thé hỗ trợ việc cải thiện các thông lệ quản trị công ty tại Việt Nam; Hỗ trợ cơ quan quản lý trong việc xác định điểm mạnh và điểm yếu của luật lệ và thực tiễn quan tri công ty, từ đó đề ra các cải cách phù hợp; Đánh giá tiến triển của công tác quản trị công ty qua các năm; và Hỗ trợ nâng cao nhận thức và hiểu biết về các thông lệ quản trị công ty tốt. Tiếp đến, nghiên cứu của Trần Thi Thanh Tú và Phạm Bao Khánh (2013) về “Quản tri công ty trong ngân hàng Nghiên cứu điển hình tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần và Ngân hàng Thương mại Nhà nước” đã thé hiện quản trị công ty trong ngân hang là một trong những mối quan tâm lớn của các nhà nghiên cứu, nhà hoạch định chính sách và đặc biệt là các ngân hàng, song ở Việt Nam, các nghiên cứu về lĩnh vực này còn hạn chế.

Một nội dung rất quan trọng trong các tiêu chuẩn đánh giá năng lực quản trị công ty do OECD đề xuất là các tiêu chuẩn về vai trò của HĐQT. Ngoài ra, các nguyên tắc về quản trị rủi ro của Ủy ban Basel về Giám sát Ngân hàng cũng đề cập đến trách nhiệm của HĐQT trong ngân hàng. Qua đó, Trần Thị Thanh Tú và Phạm Bảo Khánh (2013) đã đánh giá trách nhiệm HĐQT của Ngân hàng thương mại cô phan và Ngân hàng thương mai nhà nước dựa trên các tiêu chuẩn về quan tri công ty của OECD và các nguyên tắc Basel. Về vấn đề quản trị công ty trong DNNN, OECD (2010) trong cuốn sách “Hướng dẫn của OECD về quản trị công ty trong Doanh nghiệp Nhà nước” đã đưa ra các khuyến nghị cụ thể về cách thức giải quyết các van đề phức tap của van dé quản trị công ty tại DNNN.

OECD (2010) đề xuất nhà nước phải thực hiện chức năng sở hữu thông qua một cơ quan sở hữu tập trung hóa, hoặc thông qua các cơ quan điều phối hiệu quả. Các cơ quan này phải hoạt động độc lập và tuân thủ chính sách sở hữu đã được công bố công khai. OECD (2010) cũng đề nghị tách bạch quyền sở hữu nhà nước với các chức năng quản lý. Nếu được thực hiện đúng đắn, những khuyến nghị này và các đề xuất cải cách khác sẽ là một bước tiến lớn trong việc đảm bảo quyền sở hữu nhà nước được thực hiện một cách chuyên nghiệp và có trách nhiệm, và nhà nước sẽ đóng một vai trò tích cực trong việc nâng cao quản trị công ty trong mọi khu vực của nền kinh tế.

Kết quả là các doanh nghiệp sẽ vững mạnh hơn, có khả năng cạnh tranh cao hơn và minh bạch hơn. Bên cạnh đó, nghiên cứu của Hoàng Anh Duy và Lê Việt Anh (2013) về “Thực trạng quản trị doanh nghiệp nhà nước sau cổ phân hóa tại Việt Nam” đã đánh giá thực trạng công tác quản trị DNNN sau cô phần hóa tại Việt Nam thông qua những tìm hiểu và khảo sát trên các hoạt động quản trị doanh nghiệp cơ bản bao gồm: quản trị chiến lược, quản trị tài chính và quản tri nhân sự.