Chương 1 LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ BỒI DƯỠNG CÔNG CHỨC CƠ QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH 1. Khái niệm, nguyên tắc quản lý nhà nước về bồi dưỡng công chức 1. Công chức và bồi dưỡng công chức Công chức và bồi dưỡng công chức là vấn đề được nhiều nghiên cứu đề cập đến. Nghiên cứu về công chức, đa số thống nhất cho rằng, công chức là công dân của quốc gia đó, được tuyển dụng, bổ nhiệm, giao giữ một nhiệm vụ, công vụ thường xuyên trong bộ máy nhà nước, được phân loại và xếp vào một vị trí nhất định (theo ngạch/bậc hoặc theo vị trí việc làm) hưởng lương từ ngân sách nhà nước {13, 18, 52}.
Đặc điểm chung của công chức là: (i) Là công dân của quốc gia đó; (ii) Đảm nhiệm nhiệm vụ, công vụ do tuyển dụng, bổ nhiệm; (iii) Thực hiện nhiệm vụ, công vụ thường xuyên (không bị giới hạn bởi nhiệm kỳ); (iv) Được xếp vào một vị trí nhất định (theo ngạch, bậc- nếu là theo chế độ chức nghiệp và vị trí việc làm- nếu là theo chế độ việc làm; (v) Hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Phạm vi công chức ở các nước là không giống nhau, phụ thuộc vào những đặc thù của nước đó (về kinh tế, chính trị, pháp lý, văn hóa. Do đó, có những nước, xác định phạm vi công chức rộng, gồm cả những người làm việc trong các bộ phận cung cấp dịch vụ công; có những nước xác định phạm vi công chức hẹp, chỉ gồm những người làm việc trong bộ máy hành chính nhà nước. Ngay trong một nước, phạm vi công chức cùng có thể thay đổi bởi sự thay đổi thể chế quản lý của chính quốc gia đó.
Hiện nay, ở nước ta, công chức được hiểu là "Là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh tương ứng với vị trí việc làm trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp, công nhân công an, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước.”1 1 Khoản 2, Điều 2, Luật Cán bộ, công chức năm 2008 (được sửa đổi, bổ sung năm 2019). 9 e Căn cứ vào lĩnh vực ngành, nghề, chuyên môn, nghiệp vụ, công chức được phân loại theo ngạch công chức tương ứng sau đây: - Loại A gồm những người được bổ nhiệm vào ngạch chuyên viên cao cấp hoặc tương đương; - Loại B gồm những người được bổ nhiệm vào ngạch chuyên viên chính hoặc tương đương; - Loại C gồm những người được bổ nhiệm vào ngạch chuyên viên hoặc tương đương; - Loại D gồm những người được bổ nhiệm vào ngạch cán sự hoặc tương đương và ngạch nhân viên; - Loại đối với ngạch công chức quy định tại điểm e khoản 1 Điều 42 của Luật này theo quy định của Chính phủ2. Căn cứ vào vị trí công tác, công chức được phân loại như sau: - Công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý; - Công chức không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý. Ngạch công chức bao gồm: - Chuyên viên cao cấp và tương đương; - Chuyên viên chính và tương đương; - Chuyên viên và tương đương; - Cán sự và tương đương; - Nhân viên.
- Ngạch khác theo quy định của Chính phủ3.