Chương 1 TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VA THUC TIEN VE QUAN LÝ NHÀ NƯỚC CAC CUM CÔNG NGHIỆP 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về quản lý nhà nước các cum công nghiệp Thời gian qua đã có nhiều công trình khoa học của các tác giả nghiên cứu về lĩnh vực phát triển KCN, CCN, về chính sách phát triển CCN và công tác quản lý nhà nước về KCN. nội dung nghiên cứu với nhiều khía cạnh cả về lý luận và thực tiễn. Tuy nhiên, việc tập trung nghiên cứu dưới góc độ công tác quản lý nhà nước các về CCN còn rất hạn chế, đặc biệt là trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn.
Các nghiên cứu tiêu biểu như sau: Bùi Vĩnh Kiên, 2009. Một số giải pháp đẩy mạnh phát triển các KCN Bắc Ninh. Trường Đại Học Kinh tế quốc dân. Luận văn tập trung nghiên cứu một số chính sách phát triển công nghiệp tỉnh Bắc Ninh trong quá trình phát triển 10 năm và tác động của nó tới sự phát triển công nghiệp tại địa phương như “Chính sách đầu tư phát triển công nghiệp hỗ trợ tiếp cận đất đai, thương mại thị trường, khoa học công nghệ, cải thiện môi trường kinh doanh, phát triển nguồn nhân lực, phát triển công nghệ bền vững.
Các chính sách này đã tác động thúc đây phát triển khu công nghiệp nói chung, các KCN tập trung quy mô lớn và phát triển các KCN vừa và nhỏ, các KCN làng nghề nói riêng trên địa bàn tỉnh. Luận văn đã hệ thống hóa và làm rõ lý luận cơ bản về chính sách phát triển công nghiệp tại địa phương trong quá trình CNH — HĐH. Xây dựng các phương pháp đánh giá chính sách theo quan điểm cân bang tông thé 3 góc độ và cân bằng bộ phận theo 6 tiêu chí, làm cơ sở cho quá trình hoạch định, thực thi và đánh giá chính sách phát triển công nghiệp tại địa phương. Bên cạnh đó luận văn còn phân tích thực trạng chính sách phát triển công nghiệp tỉnh Bắc Ninh trong giai đoạn 1997 - 2007, làm rõ quan hệ tác động của các chính sách phát triển công nghiệp tới sự phát triển công nghiệp quy mô hiện đại và phát triển công nghiệp truyền thống, công nghiệp nông thôn.
Góp phần đánh giá vai trò của chính quyền địa phương trong quá trình hoạch định, thực thi, đánh giá các chính sách phát triển công nghiệp của tỉnh trong quá trình phát triển, xây dựng các quan điểm, phương hướng và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện một số chính sách chủ yếu nhằm đây mạnh phát triển công nghiệp phù hợp với tình hình cụ thé của tỉnh Bắc Ninh trong giai đoạn 2008 - 2020, đồng thời đưa ra những kiến nghị để góp phần hoàn thiện chính sách của Đảng và Nhà nước nhằm phát triển công nghiệp nói chung, công nghiệp ở các địa phương trong quá trình CNH — HĐH. Lưu Văn Minh, 2015, Quản lý nhà nước đối với hoạt động của cụm công nghiệp Nam Từ Liêm, thành phó Hà Nội. Luận văn Thạc sĩ Quản lý kinh tế, Đại học Kinh tế - ĐH Quốc gia Hà Nội. Luận văn đã hệ thống hóa và phát triển một số cơ sở lý luận về quản lý nhà nước đối với các cụm công nghiệp, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nước đối với cụm công nghiệp trên địa bàn quận Nam Từ Liêm; đề xuất một số giải pháp tăng cường quản lý nhà nước đối với hoạt động của cụm công nghiệp trên địa bàn Quận Nam Từ Liêm.
Hoang Chí Dũng, 2015. Hodn thiện chính sách phát triển Cụm công nghiệp tỉnh Hà Nam. Luận văn Thạc sĩ Quản lý kinh tế - Đại học Kinh tế - ĐH Quốc gia Hà Nội. Luận văn đã khái quát vai trò, vị trí và những vấn đề có tính quy luật của việc hình thành và phát triển các CCN trên thế giới và tại Việt Nam, đồng thời, đã nghiên cứu quá trình hoàn thiện chính sách phát triển CCN ở các tỉnh khác, chỉ ra những ưu điểm, nhược điểm trên cơ sở phân tích đánh giá thực trạng hoàn thiện chính sách phát triển CCN tinh Hà Nam trong điều kiện KT - XH của tỉnh trong những năm qua, liên hệ với những vấn đề có tính quy luật chung và rút ra bài học kinh nghiệm trong việc hoàn thiện chính sách phát triển CCN của tỉnh Hà Nam.
Luận văn cũng đề cập đến những định hướng phát triển CCN của tỉnh Hà Nam trong tương lai, thúc đây tỉnh Hà Nam trở thành tỉnh công nghiệp trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Nghiên cứu định hướng hoan thiện chính sách phát trién CCN, từ đó đề xuất các giải pháp chủ yếu nhằm tiếp tục hoàn thiện chính sách phát triển CCN trong giai đoạn truớc mắt, từ nay đến năm 2020, vừa tạo tiền dé đề bổ sung phát triển nâng cao và hoàn thiện chính sách phát triển CCN Hà Nam vào các giai đoạn sau, đồng thời cũng nêu lên một số kiến nghị đối với các cơ quan Trung ương để có thé nghiên cứu bố sung sửa đổi các quy định pháp luật hiện hành liên quan đến vấn dé quản ly các CCN được hoàn thiện hơn. Nguyễn Thị Kim Liên, 2015. Quản lý nhà nước đối với các khu công nghiệp trên địa bản tính Phú Thọ.
Luận văn Thạc sĩ Đại học Kinh tế - ĐH Quốc gia Ha Nội. Luận văn làm rõ thực trạng của quản ly nhà nước đối với các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Phú Thọ và đề xuất giải pháp đổi mới nhằm hoan thiện quan ly nhà nước góp phan vao sự phát triển của các KCN ở Phú Thọ trong những năm tới. Dinh Thị Thanh Hà, 2015. Hodn thiện công tác quản lý nhà nước về an toàn vệ sinh lao động trong các doanh nghiệp trên địa bàn các KCN Đà Nẵng.
Luận văn Thạc sĩ Đại Học Đà Nẵng. Luận văn làm rõ lý luận về quản lý nhà nước về An toàn vệ sinh lao động trong các doanh nghiệp,đánh giá được thực trạng quản lý nhà nước về ATVSLĐ trong các doanh nghiệp trên địa bàn các KCN Đà Nẵng, kiến nghị một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý Nhà nước về ATVSLD trong doanh nghiệp. Phạm Kim Thu, 2016. Quản lý nhà nước đối với các Khu công nghiệp trên địa bàn Thành pho Hà Nội.
Luận an tiễn sĩ tại Dai hoc Mỏ - Dia chất Ha Nội. Luận án đi sâu vào phân tích đánh giá thực trạng công tác quản lý nhà nước các KCN của Hà Nội từ khi hình thành đến nay, chỉ ra những thành quả đạt được, tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của nó. Dựa vào những phân tích đó và căn cứ vào mục tiêu, định hướng phát triển các KCN của Hà Nội đến năm 2020, luận án đề xuất những quan điểm và giải pháp nhằm hoàn thiện, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với các KCN của Hà Nội. Các công trình khoa học của các tác giả nghiên cứu quá trình xây dựng và phát triển KCN, CCN, chính sách, hoàn thiện chính sách phát triển CCN là rất phong phú.
Các công trình đã khang định yêu cầu khách quan, mục đích hình thành và tính cấp thiết phải xây dựng mô hình kinh tế KCN, CCN cũng như đề xuất những giải pháp hoàn thiện các cơ chế, chính sách phát triển KCN, CCN tại Việt Nam. Các công trình nghiên cứu trên tuy đã đề cập đến vấn đề về CCN về công tác quản lý nhà nước CCN ở nhiều khía cạnh khác nhau (gồm: chính sách, hoàn thiện chính sách phát triển CCN.) nhưng chủ yếu nghiên cứu dưới góc độ khoa học hoặc đánh giá ở địa phương khác, chưa có công trình nghiên cứu về công tác quản lý nha nước về CCN tai tỉnh Lạng Son (hay nói cách khác là “Quản lý nhà nước các cụm công nghiệp trên địa bàn tinh Lạng Sơn”) với cách tiếp cận từ nghiên cứu lý luận đến thực tiễn và áp dụng cho địa phương hiện nay. Mặc dù vậy, các công trình khoa học đã được công bồ là những tài liệu tham khảo có giá trị cho việc nghiên cứu và viết luận văn này. Trên cơ sở đó , luận văn tiếp tụ c nghiên cứu theo hướng chuyên sâu, cụ thé, trên phạm vi dia ban tinh Lạng Sơn nham chỉ rõ nh ững ưu điểm, những mặt hạn chế và nguyên nhân của thực trạng công tác quản lý nhà nước về các CCN tỉnh Lạng Sơn, từ đó đề xuất giải pháp nhăm tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm thực hiện tốt công tác quản lý nhà nước trên địa bản tỉnh, góp phan thúc đây nhanh quá trình phát triển các CCN của địa phương trong thời gian tới, giai đoạn 2018-2021.
Cơ sé lý luận về quan lý nhà nước các cụm công nghiệp trên địa bàn cấp tỉnh, thành phố 1. Khái niệm cụm công nghiệp Cụm công nghiệp là khu vực tập trung các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất công nghiệp, tiêu thủ công nghiệp, cơ sở dịch vụ phục vụ sản xuất công nghiệp tiêu thủ công nghiệp; có ranh giới địa lý xác định, không có dân cư sinh sống: được dau tư xây dựng chủ yếu nhằm thu hút, di doi các cơ sở sản xuất, các doanh nghiệp nhỏ và vừa, các cá nhân, hộ gia đình ở địa phương vào đầu tư sản xuất kinh doanh; do UBND các tỉnh quyết định thành lập. Cụm công nghiệp có quy mô diện tích không quá 50 ha. Trường hợp cần thiết phải mở rộng CCN hiện có thì tổng diện tích sau khi mở rộng cũng không vượt qúa 75 ha.
Cơ sở hình thành cụm công nghiệp Lạng Sơn là một tỉnh miền núi biên giới, trong giai đoạn chưa mở cửa biên giới, đời sống nhân dân tỷ lệ nghèo cao, việc giao thương với các tỉnh nội địa gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là vấn đề giao thông, theo đó các làng nghề truyền thống vì thế không được hình thành tập trung và đa dạng, chỉ tồn tại một số hộ có nghề manh mún, sản phẩm chủ yếu là sản vật từ nông nghiệp trồng trọt, như: Cao khô Vạn Linh; Quýt Bắc Sơn; Hồng Bao Lâm; Na Chi Lang; Hồi. Sản phâm công nghiệp thủ công chủ yếu là nghề làm rèn phục vụ nông nghiệp. Trong giai đoạn đôi mới, mở cửa biên giới, tỉnh Lạng Sơn có địa thế cửa ngõ cực ky quan trọng trong hoạt động giao thương qua đó là cơ hội cho các ngành nghề được khôi phục phát triển nhanh với các nhóm nghề như: Chế biến nông sản, lương thực - thực phẩm, sản xuất hàng tiêu dùng, sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ, sản xuất vật liệu xây dựng và các nghề dịch vụ (vận tải, thương nghiệp và các dịch vụ kỹ thuật nông nghiệp. Các ngành nghề được khôi phục và phát triển với tốc độ nhanh, tiêu biểu nhất là tại Thành phố Lạng Sơn, huyện Cao Lộc và huyện Hữu Lũng.